Wydział Nauk Ekonomicznych i
Zarządzania
Katedra Makroekonomii
J. Schumpeter jako prekursor
współczesnych sporów o
ewolucję kapitalizmu i źródła
wzrostu. TWÓRCZA DESTRUKCJA
Współczesne nurty w ekonomii i finansach
Wydział Nauk Ekonomicznych i
Zarządzania
Katedra Makroekonomii
J. Schumpeter jako prekursor
współczesnych sporów o
ewolucję kapitalizmu i źródła
wzrostu. TWÓRCZA DESTRUKCJA
Współczesne nurty w ekonomii i finansach
Plan prezentacji
1. Strategia Europa 2020
2. Pojęcie innowacji
3. Teorie innowacji
4. Podział innowacji
5. Działalność
innowacyjna
organizacji
6. Proces
innowacyjny
i
jego
cechy
7. Etapy procesu innwacyjnego
1. STRATEGIA EUROPA 2020 -
PRIORYTETY
Rozwój inteligentny – rozwój gospodarki
opartej na wiedzy i innowacji;
Rozwój zrównoważony – wspieranie
gospodarki efektywniej korzystającej z
zasobów; przyjaźniejszej środowisku i
bardziej konkurencyjnej;
Rozwój sprzyjający włączeniu
społecznemu – wspieranie gospodarki o
wysokim poziomie zatrudnienia,
zapewniającą spójność społeczną i
terytorialną.
1. STRATEGIA EUROPA 2020 -
PRIORYTETY
2. Pojęcie innowacji
Innowacja to wprowadzanie czegoś
nowego, rzecz nowo wprowadzona, nowość,
reforma.
Słowo to pochodzi od łacińskiego słowa
innovatio, co oznacza odnowienie.
M. Borowy:
M. Borowy:
„...innowacje stanowią
„...innowacje stanowią
takie zmiany techniczne, w wyniku
takie zmiany techniczne, w wyniku
których powstają wyroby o nowych lub
których powstają wyroby o nowych lub
udoskonalonych właściwościach
udoskonalonych właściwościach
użytkowych, powodujące dynamizację
użytkowych, powodujące dynamizację
wzrostu gospodarczego”.
wzrostu gospodarczego”.
2. Pojęcie innowacji
E.M. Rogers :
E.M. Rogers :
„...innowacje to wszystko, co
„...innowacje to wszystko, co
postrzegane jest przez osobnika jako nowe,
postrzegane jest przez osobnika jako nowe,
niezależnie od obiektywnej nowości idei czy
niezależnie od obiektywnej nowości idei czy
rzeczy.”
rzeczy.”
2. Pojęcie innowacji
J. Schumpeter stworzył tzw. podażową
teorię innowacji – w tworzeniu nowości
aktywna rola przypada przedsiębiorcom,
będącym po stronie podażowej gospodarki.
3. Teorie innowacji
Linie kolejowe nie pojawiły się ponieważ
konsumenci przejęli inicjatywę i wyrazili
efektywny popyt na ich usługi, przedkładając
je nad usługi dyliżansów pocztowych.
Podobnie to nie konsumenci pierwsi wyrazili
potrzebę i popyt na lampy elektryczne albo na
nylonowe
pończochy,
podróżowanie
samochodami lub samolotami, słuchanie radia
albo żucie gumy.
3. Teorie innowacji
Olbrzymia większość zmian w strukturze dóbr
konsumpcyjnych została wymuszona przez
producentów na konsumentach.
Ci ostatni najczęściej opierali się zmianom i
musieli
być
dopiero
odpowiednio
„wyedukowani”
przez
rozbudowane
psychotechniki reklamy.
3. Teorie innowacji
Dlatego też rozwój gospodarczy zostaje
zapoczątkowany dopiero w momencie, gdy
ktoś nieoczekiwanie zastosuje w praktyce
nową
kombinację środków produkcji.
3. Teorie innowacji
Innowacje według
Innowacje według
Schumpetera
Schumpetera
polegają
polegają
na:
na:
•
wytworzeniu nowego produktu lub
wytworzeniu nowego produktu lub
wprowadzeniu na rynek towarów o
wprowadzeniu na rynek towarów o
nowych właściwościach;
nowych właściwościach;
•
wprowadzeniu nowej lub udoskonalonej
wprowadzeniu nowej lub udoskonalonej
technologii;
technologii;
•
znalezieniu nowego rynku, bądź
znalezieniu nowego rynku, bądź
zastosowaniu nowego sposobu
zastosowaniu nowego sposobu
sprzedaży;
sprzedaży;
•
zdobyciu nowych surowców lub
zdobyciu nowych surowców lub
półfabrykatów;
półfabrykatów;
•
wprowadzeniu nowej organizacji;
wprowadzeniu nowej organizacji;
2. Pojęcie innowacji
Schumpeter definiował wprost
kapitalizm
jako
dynamiczny
system
,
który
w
niekończącym
się
procesie
innowacji
zmienia ustawicznie swe metody produkcji
oraz strukturę konsumpcji.
3. Teorie innowacji
Schumpeter
podkreśla,
że
zazwyczaj
autorami innowacji
nie są
dotychczasowi
kierownicy produkcji.
Elementarna
prawda
socjologii
społeczeństwa
industrialnego każe zakładać, że innowacje
są
zawsze
związane
z
narodzinami
przywództwa
„nowych ludzi”.
3. Teorie innowacji
Funkcja
przedsiębiorcy
polega
na
reformowaniu lub rewolucjonizowaniu wzorca
produkcji poprzez wykorzystanie nowych
pomysłów czy – ogólnie mówiąc nie
rozpoznanej dotąd technicznej możliwości
produkcji nowego towaru lub wytwarzania
znanego towaru za pomocą nowych metod,
poprzez
udostępnienie
nowych
źródeł
podaży surowców lub nowych rynków zbytu
dla wytwarzanej produkcji, poprzez zmiany
organizacyjne w przemyśle, itd.
3. Teorie innowacji
Jacob Schmookler stworzył w 1966 roku
popytową teorię innowacji.
W tym przypadku o powstawaniu innowacji
decyduje popyt rynkowy.
3. Teorie innowacji
Karlheinz Oppenlaender w 1988 roku
połączył obie teorie. Zgodnie z J.
Schumpeterem, podstawowe i czasem
przełomowe innowacje oferowane są przez
przedsiębiorców. Ilościowo jest ich jednak
mniej.
3. Teorie innowacji
Pod tym względem dominują
innowacje o charakterze
imitacyjnym, które są reakcją
przedsiębiorców na zmiany w
popycie, czyli na zapotrzebowanie
zgłaszane przez konsumentów.
3. Teorie innowacji
4. Podział innowacji
produktowe i procesowe,
marketingowe i organizacyjne.
Innowacja produktowa i procesowa
to wprowadzenie na rynek nowego lub
ulepszonego produktu, jak również
zastosowanie w produkcji nowego lub
ulepszonego procesu, przy czym ów
produkt i proces mus być nowe
przynajmniej z punktu widzenia
wprowadzającego go przedsiębiorstwa.
4. Podział innowacji
W tej metodologii są następujące stopnie
nowości:
produkty i procesy nowe na skale
światową, tzw. innowacje absolutne,
produkty i procesy nowe tylko dla danego
przedsiębiorstwa, lecz już wdrożone w
innych przedsiębiorstwach, dziedzinach
działalności lub krajach, tzw. innowacje
imitacyjne.
4. Podział innowacji
Innowacje marketingowe i
organizacyjne to wszelka działalność
innowacyjna przedsiębiorstw, która nie jest
związana z opracowywaniem i
wprowadzaniem na rynek nowych lub
istotnie zmienionych wyrobów i usług lub
wdrażaniem nowych lub istotnie
zmienionych procesów.
4. Podział innowacji
Głównie obejmuje ona innowacje, takie jak:
wdrażanie zaawansowanych technik
zarządzania, np. TQM czy TQS,
wprowadzanie istotnie zmienionych
(ulepszonych) struktur organizacyjnych,
4. Podział innowacji
wdrażanie nowych lub istotnie
zmienionych strategii działania
przedsiębiorstwa czy organizacji
oraz marketingowe, jak:
istotna zmiana koncepcji/strategii
marketingowej przedsiębiorstwa czy
organizacji
4. Podział innowacji
istotne zmiany o charakterze
estetycznym lub inne twórcze modyfikacje
produktów przedsiębiorstwa nie będące
innowacjami technicznymi.
4. Podział innowacji
Główne rodzaje działalności innowacyjnej:
działalność B+R,
zakup gotowej wiedzy w postaci patentów,
licencji, usług technicznych itp. (tzw.
technologia niematerialna),
nabycie tzw. technologii materialnej, tzn.
innowacyjnych maszyn i urządzeń, na ogół o
podwyższonych parametrach technicznych,
niezbędnych do wdrożenia nowych procesów
i produkcji nowych wyrobów.
5. Działalność innowacyjna
organizacji
Proces innowacyjny to generowanie idei
innowacyjnej niezależnie od tego, czego
dotyczy lub na jakim obszarze działalności
innowacyjnej powstaje, a następnie na
tworzeniu, projektowaniu i pierwszej
realizacji innowacji.
6. Proces innowacyjny i jego cechy
J. Schumpeter: „…proces innowacyjny
stanowi pewien ciąg zdarzeń, począwszy
od powstania pomysłu (inwencja,
wynalazek) poprzez ucieleśnienie
(innowację) oraz upowszechnienie
(imitację)...”
6. Proces innowacyjny i jego cechy
J. Penc: „…innowacje są wynikiem
prac innowacyjnych, czyli całego
ciągu przemian zapewniającego ich
powstanie, rozwój i wprowadzenie do
praktyki…”
E. Stawasz: „… proces innowacyjny
obejmuje powstanie pomysłu, prace
badawczo-rozwojowe i projekt,
produkcję i upowszechnienie…”
6. Proces innowacyjny i jego cechy
fazowość lub jego brak;
zlokalizowanie bądź nie;
sieciowość lub jej brak;
otwarty lub zamknięty.
Cechy procesu innowacyjnego:
6. Proces innowacyjny i jego cechy
badania podstawowe;
badania stosowane;
prace rozwojowe;
prace wdrożeniowe;
faza innowacji;
rozprzestrzenienie (dyfuzja).
7. Etapy procesu innowacyjnego
P. McGowan dzieli proces innowacyjny na 12
etapów:
1.
Identyfikacja problemu lub okazji.
2.
Poszukiwanie pomysłów na rozwiązanie.
3.
Identyfikacja wielu pomysłów.
4.
Zbieranie informacji o każdym z
pomysłów wewnątrz na zewnątrz
organizacji.
7. Etapy procesu innowacyjnego
5. Ewentualna redefinicja i ponowna ocena
pierwszego problemu lub okazji.
6. Identyfikacja realnych pomysłów.
7. Analiza porównawcza korzyści płynących
z każdego pomysłu.
8. Uszeregowanie na podstawie ogólnej
oceny porównawczej.
7. Etapy procesu innowacyjnego
9. Wybór najlepszego pomysłu.
10. Opracowanie i wdrożenie najlepszego
pomysłu.
11. Ocena skuteczności najlepszego
pomysłu.
12. W razie potrzeby udoskonalenie.
7. Etapy procesu innowacyjnego
Literatura
•
Bartkowiak R., Historia myśli ekonomicznej, PWE, Warszawa 2003.
•
Glapiński A., Schumpeterowska teoria przedsiębiorcy, czyli skąd
się bierze pies?, SGH,
•
Janasz W. (red.), Innowacje w strategii rozwoju organizacji w Unii
Europejskiej, Difin, Warszawa 2009.
•
Janasz K., Kapitał w finansowaniu działalności innowacyjnej
przedsiębiorstw w Polsce. Źródła i modele, Difin, Warszawa 2010.
DZIĘKUJĘ
ZA UWAGĘ!