Organizacja i prawne
regulacje rachunkowości –
część 6
Ewa Drygas
Organizacja i prawne
regulacje rachunkowości –
część 6
Ewa Drygas
Wycena aktywów i pasywów na
dzień bilansowy
-
wg art.28 uor
1. - Wartości niematerialne i prawne
- Środki trwałe
wartość księgowa (cena nabycia lub koszt
wytworzenia albo wartość przeszacowana po
aktualizacji wyceny środków trwałych) minus
dokonane odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe)
minus odpisy z tytułu trwałej utraty wartości,
1a Nieruchomości oraz wartości niematerialne i
prawne zaliczane do inwestycji wg zasad
stosowanych do środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych (z pkt.1) lub wg ceny
rynkowej bądź inaczej określonej wartości godziwej,
Wycena aktywów i pasywów
• 2. Środki trwałe w budowie -
ogół kosztów pozostających w
bezpośrednim związku z ich
nabyciem lub wytworzeniem,
pomniejszonych o odpisy z tytułu
trwałej utraty wartości
Wycena aktywów i pasywów
3. Udziały w innych jednostkach oraz inne niż
wymienione w pkt.1a inwestycje zaliczone do
aktywów trwałych - wartość księgowa (cena
nabycia) pomniejszona o odpisy tytułu trwałej
utraty wartości lub wg wartości godziwej albo
skorygowanej ceny nabycia - jeżeli dla danego
składnika aktywów został określony termin
wymagalności; wartość w cenie nabycia
można przeszacować do wartości w cenie
rynkowej, a różnicę z przeszacowania rozliczyć
zgodnie z art.35 ust.4 uor (z kapitałem z
aktualizacji wyceny)
Wycena aktywów i pasywów
4. Udziały w jednostkach podporządkowanych
zaliczanych do aktywów trwałych - j.w. lub
metodą praw własności, pod warunkiem. że
będzie ona stosowana jednolicie wobec
wszystkich jednostek podporządkowanych,
Wycena aktywów i pasywów
5. Inwestycje krótkoterminowe - wg ceny
(wartości) rynkowej albo wg ceny
nabycia lub ceny (wartości) rynkowej,
zależnie od tego, która z nich jest niższa,
albo według skorygowanej ceny nabycia
- jeżeli dla danego składnika aktywów
został określony termin wymagalności, a
krótkoterminowe inwestycje, dla których
nie istnieje aktywny rynek w inny sposób
określonej wartości godziwej,
Wycena aktywów i pasywów
6. Rzeczowe składniki aktywów
obrotowych
- wartość księgowa (cena nabycia
lub koszt wytworzenia) nie wyższa
od cen ich sprzedaży netto na dzień
bilansowy,
7. Należności i udzielone pożyczki w
kwocie wymaganej zapłaty z
zachowaniem ostrożności, z
zastrzeżeniem pkt.7a
Wycena aktywów i pasywów
7a. Należności i udzielone pożyczki
zaliczane do aktywów finansowych,
mogą być wyceniane według
skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli
jednostka przeznacza je do sprzedaży
w okresie do 3 miesięcy, to według
wartości rynkowej lub inaczej
określonej wartości godziwej,
8. Zobowiązania w kwocie wymagającej
zapłaty, z zastrzeżeniem pkt.8a
Wycena aktywów i pasywów
8a. Zobowiązania finansowe mogą być
wyceniane według skorygowanej ceny
nabycia, a jeżeli jednostka przeznacza
je do sprzedaży w okresie do 3
miesięcy, to według wartości rynkowej
lub inaczej określonej wartości
godziwej,
9. Rezerwy w uzasadnionej,
wiarygodnie oszacowanej wartości,
Wycena aktywów i pasywów
9a. Udziały (akcje) własne według
ceny nabycia
10. Kapitały (fundusze) własne, z
wyjątkiem udziałów (akcji)
własnych, oraz pozostałe aktywa i
pasywa w wartości nominalnej.
Cena sprzedaży netto
• Za cenę sprzedaży netto składnika aktywów
przyjmuje się możliwą do uzyskania na dzień
bilansowy cenę jego sprzedaży, bez podatku
VAT i podatku akcyzowego, pomniejszoną o
rabaty, opusty i inne zmniejszenia oraz
koszty związane z przystosowaniem
składnika aktywów do sprzedaży i
dokonaniem tej sprzedaży, a powiększoną o
należną dotacje przedmiotową
.
Jeżeli nie jest
możliwe jej ustalenie - należy w inny sposób określić
jego wartość godziwą na dzień bilansowy.
Wartość godziwa
• Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za
jaką dany składnik aktywów mógłby zostać
wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na
warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy
zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi,
nie powiązanymi ze sobą stronami.
• Wartość godziwą instrumentów finansowych
znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku
stanowi cena rynkowa pomniejszona o koszty
związane z przeprowadzeniem transakcji,
gdyby ich wysokość była znacząca.
Wykazywanie w bilansie –
Przykład dotyczący środków
trwałych
Salda wybranych kont na koniec roku wyniosły:
-Środki trwałe (Wn) 2 000 000
-Umorzenie środków trwałych(Ma) 850 000
-Odpis aktualizujący wartość środków trwałych
( Ma) 140 000
W bilansie wykazana zostanie w pozycji
„środki trwałe” wartość 1 010 000.
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący inwestycji
długoterminowych
Na koncie „Długoterminowe aktywa
finansowe” figurowało na 31.12.11r. saldo 30
000 stanowiące wartość zakupionych w maju
trzyletnich obligacji.
Jednostka stosuje wycenę inwestycji
długoterminowych na dzień bilansowy wg
cen rynkowych (i rozlicza różnicę z
„kapitałem z aktualizacji wyceny”).
Cena rynkowa takich obligacji wynosiła na
koniec roku 32 000.
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący inwestycji
długoterminowych
Wymagane doksięgowania różnicy przyrostu
wartości tych papierów wartościowych:
2 000 Wn Odpisy aktualizujące wartość
inwestycji długoterminowych
Ma Kapitał z aktualizacji wyceny
Na 31.12.11 (po tym księgowaniu) w bilansie
wykazana została wartość 32 000 jako
„długoterminowe aktywa finansowe”
(30000 obligacje+2000 odpis aktualizujący..)
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący inwestycji
długoterminowych
Należało dokonać ponownej wyceny do kolejnego
bilansu, bo cena rynkowa tych obligacji wynosiła
na koniec 2012 roku 29 000.
Księgowanie na dzień bilansowy:
2 000 Wn Kapitał z aktualizacji wyceny
3 000 Ma Odpisy aktualizujące wartość inwestycji
długoterminowych
1 000 Wn Koszty finansowe
W bilansie na 31.12.2012r. wykazano 29 000
(30000 obligacje – 1000 odpisy aktualizujące..)
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący inwestycji
długoterminowych
Na koniec 2013r. Cena rynkowa tych
obligacji pozostaje na poziomie 29 000,
ale w naszej firmie zmienia się kwalifikacja
obligacji, które na 31.12.13r. stanowią
„inwestycje krótkoterminowe” (wykup
nastąpi w maju 2014).
Firma stosuje wycenę inwestycji krótkoter-
-minowych wg ceny rynkowej lub nabycia,
zależnie od tego która z nich jest niższa.
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący inwestycji
długoterminowych
Księgowania:
30 000 Wn Krótkoterminowe aktywa finansowe
30 000 Ma długoterminowe aktywa finansowe
1000 Wn Odpisy aktualizujące wartość
inwestycji długoterminowych
1000 Ma Krótkoterminowe aktywa finansowe
W bilansie na 31.12 .2013r. wykazane
będzie 29 000 jako
„krótkoterminowe aktywa
finansowe”
( zgodnie z saldem konta o tej samej nazwie).
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący zapasów
Przedsiębiorstwo wycenia zapasy materiałów jako:
wartość wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, nie
wyższa od ceny sprzedaży netto na dzień bilansowy.
Na koniec roku salda wybranych kont wyniosły:
Materiały Wn 3 500 000
Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów
Ma455 000
Rozliczenie zakupu materiałów Wn 75 000
Odpisy aktualizujące wartość materiałów
Ma 15 000
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący zapasów
Po analizie na koniec roku okazało się, że
tylko dla jednego rodzaju materiałów cena
rynkowa jest niższa od ceny zakupu. Na
stanie magazynowym jest 19 000szt. tego
materiału po cenie zakupu 20.- za sztukę.
Brak nabywców na ten materiał (stanowił
resztę po zakończeniu produkcji, która od
ponad roku nie jest wytwarzana), a
ewentualna sprzedaż jest możliwa po 14 zł
za sztukę.
Wykazywanie w bilansie – Przykład
dotyczący zapasów
Należało zatem dokonać odpisu aktualizującego
wartość materiałów
19 000 X 6.- = 114 000 zł. (różnica ceny 20 – 14)
Księgowanie :
114 000 Wn Pozostałe koszty operacyjne
Ma Odpisy aktualizujące wartość
materiałów
W bilansie wykazana została wartość
materiałów w kwocie 2 991 000
(3 500 000 – 455 000 + 75 000 – 129 000)
Sporządzanie sprawozdań finansowych
rozdz.5 uor
Elementy jednostkowego sprawozdania
finansowego:
•- bilans,
•- rachunek zysków i strat (porównawczy
lub kalkulacyjny),
•- informacja dodatkowa, na którą
składają się:
•* wprowadzenie do sprawozdania
finansowego,
•* dodatkowe informacje i objaśnienia,
•
Sporządzanie sprawozdań finansowych
rozdz.5 uor
• jednostki podlegające badaniu i
ogłaszaniu sprawozdań sporządzają
także :
• - rachunek przepływów pieniężnych,
• - zestawienie zmian w kapitale
(funduszu) własnym.
Do sprawozdania finansowego należy
dołączyć - sprawozdanie z
działalności jednostki.
Gromadzenie i przechowywanie
dokumentacji - rozdz.8 uor
• Dokumentację opisującą przyjęte zasady
rachunkowości, księgi rachunkowe,
dowody księgowe, dokumenty
inwentaryzacyjne i sprawozdania
finansowe (tworzące tzw. zbiory) należy
przechowywać w należyty sposób i
chronić przed niedozwolonymi zmianami,
nieupoważnionym rozpowszechnianiem,
uszkodzeniem lub zniszczeniem.
•
Okresy przechowywania
dokumentów – art.. 71 uor
- sprawozdanie finansowe - przechowuje
się bezterminowo,
- księgi rachunkowe - 5 lat,
- dowody księgowe dotyczące środków
trwałych w budowie, pożyczek, kredytów
oraz umów handlowych, roszczeń
dochodzonych w postępowaniu cywilnym
lub objętych postępowaniem karnym albo
podatkowym - 5 lat licząc od początku roku
następującego po roku obrotowym, w
którym operacje, transakcje i postępowanie
zostały ostatecznie zakończone, spłacone,
rozliczone lub przedawnione,
Okresy przechowywania
dokumentów c.d.
- karty wynagrodzeń pracowników (lub
ich odpowiedniki) - 50 lat (wg
przepisów o świadczeniach
emerytalnych),
- dowody księgowe dotyczące wpływów
ze sprzedaży detalicznej - do dnia
zatwierdzenia sprawozdania
finansowego za dany rok obrotowy, nie
krócej jednak niż do dnia rozliczenia
osób, którym powierzono składniki
aktywów objęte sprzedażą detaliczną,
Okresy przechowywania
dokumentów c.d.
- dokumentację przyjętego sposobu
prowadzenia rachunkowości - przez
okres nie krótszy od 5 lat od
upływu jej ważności,
- dokumenty dotyczące rękojmi
i reklamacji - 1 rok po terminie
upływu rękojmi lub rozliczenia
reklamacji,
- dokumenty inwentaryzacyjne - 5
lat,
- pozostałe dokumenty - 5 lat.
Badanie i ogłaszanie sprawozdania
finansowego - rozdz. 7 uor
Badaniu i ogłaszaniu podlegają roczne
sprawozdania finansowe grup kapitałowych
oraz roczne sprawozdania finansowe
kontynuujących działalność:
- banków, zakładów ubezpieczeń i reasekuracji,
- jednostek działających na podstawie
przepisów o obrocie papierami wartościowymi,
o funduszach inwestycyjnych i funduszach
emerytalnych,
- spółek akcyjnych (z wyjątkiem spółek w
organizacji),
- pozostałych jednostek, które w roku
poprzedzającym rok obrotowy
przekroczyły 2 z 3 wielkości, a
mianowicie:
* średnioroczne zatrudnienie - 50
osób,
* suma aktywów bilansu stanowiła
równowartość 2500 000 euro,
* przychody ze sprzedaży towarów,
produktów oraz operacji finansowych
stanowiły równowartość 5 000 000
euro.
Badanie i ogłaszanie sprawozdania
finansowego - rozdz. 7 uor
Badanie i ogłaszanie
sprawozdania finansowego
c.d.
Badania sprawozdania finansowego
dokonuje niezależny biegły rewident.
Efektem jego pracy jest sporządzenie:
• - opinii bez zastrzeżeń lub
•- opinii z zastrzeżeniem lub
•- opinii negatywnej lub
•- odmowy wydania opinii.
Ogłaszanie sprawozdania finansowego
następuje w Monitorze Polskim B, a
sprawozdania finansowe spółdzielni są
publikowane w Monitorze Spółdzielczym.