Zbiorowości, grupy i organizacje

Struktura społeczna



Społeczeństwo jest to zbiór ludzi o

wspólnej kulturze, wspólnym terytorium i

wspólnej tożsamości (ludzie oddziałują na

siebie w społecznie ustrukturalizowanej

sieci wzajemnych stosunków



Kultura = wzór życia, wspólne terytorium

= wspólna przestrzeń do realizacji wzoru

życia



Pomiędzy ludźmi dochodzi do interakcji

Elementy konstrukcyjne

społeczeństwa



Struktura społeczna to trwały układ relacji

między elementami społeczeństwa. Do tych

elementów należą status, rola,grupy, organizacje,

instytucje społeczne i wspólnoty terytorialne



Status – pozycja danej osoby w strukturze

stosunków społecznych, odnosi się do sieci

stosunków społecznych i określa konkretne

miejsce czy pozycję zajmowaną w tej sieci



Ludzie mają wiele statusów społecznych matka,

córka, hydraulik, kobieta Amerykanka włoskiego

pochodzenia to wszystko może odnosić się do

jednej osoby

Status społeczny



Status przypisany nadane bez woli

osoby (płeć, rasa)



Status osiągany zależy od jakości, na

które jednostka ma pewien wpływ

(małżeński, zawodowy)



Status dominujący- główny status o

dużym znaczeniu (dla mężczyzn status

zawodowy, dla kobiety rodzinny)

Rola



Status umiejscawia osobę w strukturze

społecznej zaś rola określa różne aspekty

działań podejmowanych ze względu na

status.



Socjologowie mówią o oczekiwaniach roli

definiując normy społeczne właściwe

danemu statusowi. Termin wykonanie roli

odnosi się do rzeczywistego zachowania

osoby, która odgrywa określoną rolę

Rola a status



Osoba ma status, ale odgrywa, lub

wykonuje rolę



Wzajemnie przeplatają się ze sobą

prawa i obowiązki związane ze

statusem społecznym i odgrywaną rolą



Z każdą pozycją wiąże się swoista pula

oczekiwań normatywnych, reguł

właściwego dla tej pozycji

postępowania = rola społeczna

Cechy stosunków

społecznych



Wielość interakcji



Trwałość



Stopień specjalizacji (mało lub wiele typów interakcji)



Normatywna regulacja (kierujemy się w postępowaniu

wzorami) – prawa i obowiązki



Równowaga praw i obowiązków w stosunku społecznym –

stosunek jest zrównoważony, jeśli jedna strona cieszy się

daleko większą pulą praw niż druga powiemy o stosunku

niezrównoważonym.



Stosunek eksploatatorski (pan – niewolnik)



Roszczeniowy (szef – leniwy pracownik chroniony przez

związki zawodowe)



Określone obowiązki i prawa nadaje danej osobie jej

pozycja społeczna

Typy stosunków

społecznych

Przypisane – nabywane niezależnie od naszej

woli, bez możliwości wyboru

Osiągane – nabywane przez własne decyzje i

starania (np.. Pozycje zawodowe)

Pozycje osiągane zdobywamy zgodnie z

kryteriami uniwersalistycznymi (dającymi

równe szanse wszystkim zainteresowanym)

lub partykularystycznymi (dającymi z góry

większe szanse albo eliminujące niektórych

potencjalnych kandydatów ze względu na

okoliczności bezpośrednio nie związane z

pozycją i rolą do której aspirują)

Typy stosunków w

zależności od motywacji do

ich nawiązania

Stosunki instrumentalne

(uczestnictwo wiąże się z uzyskanie

jakiś dóbr)

Stosunki autoteliczne (są celem

same w sobie)

Stosunki formalne a

nieformalne



Adwokat, sędzia, ksiądz – muszą

przestrzegać rygorystycznej i

szczegółowej procedury.

Nieprawidłowości w tym zakresie

mogą prowadzić do unieważnienia

procedury (proces, ślub)



Stosunki nieformalne to miłość,

przyjaźń

Zakres działań i interakcji

w ramach stosunku

społecznego



Rozproszone (stosunki pojemne,

wielotematyczne)



Zogniskowane (ograniczone,

jednotematyczne)



Trwałość stosunku społecznego (lekarz

rodzinny a lekarz konsultant)



Stosunki ciągłe - o strukturalnie

wbudowanym długim okresie



Stosunki terminowe

Typy stosunków



Stosunki egalitarne i nieegalitarne



Stosunki homogamiczne i

heterogamiczne



Stosunki intymne i oficjalne

Konflikt roli



Zachodzi gdy związek między statusem

i rolą nie jest jeden do jednego (np.

pracownik dziasłu personalnego)



Pojawia się także wtedy, gdyprzepisy

związane z dwoma, lub więcej

statusami są sprzeczne (gdy pilny

student na dzień przed egzaminem

zostaje poproszony przez przyjaciela o

czasochłonną przysługę)

Kategorie społeczne i zbiory

społeczne



Kategorie i zbiory społeczne to

ludzie których łączy wspólna cecha

(np.. Wszyscy rudowłosi), podobny

status (np.. Klasa robotnicza), czy

taka sama sytuacja (uczestnicy

koncertu)

Grupa społeczna



Grupa – dwie lub więcej osób, które

mają poczucie wspólnej tożsamości i

między którymi zachodzą

strukturalnie uporządkowane

interakcje oparte na wspólnym

zestawie oczekiwań co do

zachowania partnerów. Grupy są

wyróżniającą się cechą życia

społecznego

Organizacje



Organizacja to typ grupy specjalnie

stworzony w celu wykonania zadania.

Organizacja ma sformalizowaną

srtukturę, za pośrednictwem której stara

się wykonać to zadanie. Organizacje

różnią się wielkością a także regułami

formalnymi i wymaganiami stawianymi

członkom, które umożliwiają

organizacjom osiągnięcie celu

Instytucje społeczne



Większość elementów struktury społecznej jest

ze sobą powiązana. Grupy składają się ze

statusów, a organizacje tworzone są z wielu

powiązanych statusów, a nawet grup

społecznych. Te elementy pozwalają budować

instytucje społeczne.



Instytucje społeczne – stabilne i trwałe układy

kulturowe i strukturalne, które pozwalają

rozwiązywać problemy związane z

przekazywaniem wspólnego dziedzictwa, dbają o

fizyczne i emocjonalne potrzeby swoich członków

Typy społeczeństw

Myśliwsko – zbierackie

Kopieniackie

Pasterskie

Rolnicze

Przemysłowe

Postindustrialne

Grupy społeczne

Typy grup:



pierwotne i wtórne;



swoje i obce



odniesienia

Struktura grupy



Statusy i role



Hierarchia statusów



granice

Procesy grupowe



Porozumiewanie się



Konflikt



Spójność



Przywództwo



Grupowe podejmowanie decyzji



Znaczenie wielkości grupy

Document Outline