Charakterystyka złóż rud cynku i ołowiu na podstawie
ZG „Trzebionka”
Wykonali:
Stefan Demski
Krzysztof Skrzypkowski
Charakterystyka złóż rud cynku i ołowiu na podstawie
ZG „Trzebionka”
Wykonali:
Stefan Demski
Krzysztof Skrzypkowski
I. Lokalizacja Zakładów Górniczych
”Trzebionka”
Siedzibą Zakładów Górniczych ”Trzebionka” S.A. jest Trzebinia,
Siedzibą Zakładów Górniczych ”Trzebionka” S.A. jest Trzebinia,
natomiast obszar górniczy, na którym prowadzona jest
natomiast obszar górniczy, na którym prowadzona jest
eksploatacja kopalni Trzebionka, zlokalizowany jest na terenie
eksploatacja kopalni Trzebionka, zlokalizowany jest na terenie
dwóch gmin, Chrzanów i Trzebinia.
dwóch gmin, Chrzanów i Trzebinia.
Zakłady prowadzą eksploatację rud cynku i ołowiu
Zakłady prowadzą eksploatację rud cynku i ołowiu
Rok założenia 1950
Rok założenia 1950
Wielkość obszaru górniczego; 12,15 km
Wielkość obszaru górniczego; 12,15 km
2
2
Wielkość terenu górniczego; 12,38 km
Wielkość terenu górniczego; 12,38 km
2
2
Wyeksploatowane pokłady; 2
Wyeksploatowane pokłady; 2
Głębokość eksploatacji ; 120-260m
Głębokość eksploatacji ; 120-260m
Średnie wydobycie dobowe; 8100 tys. ton
Średnie wydobycie dobowe; 8100 tys. ton
Miąższość złoża; do 30 m
Miąższość złoża; do 30 m
Średnia zawartość metali w urobku; Zn-3,55%, Pb-1,34%
Średnia zawartość metali w urobku; Zn-3,55%, Pb-1,34%
Systemy eksploatacji; filarowo-komorowe
Systemy eksploatacji; filarowo-komorowe
Zagrożenia: wodne – stopień I
Zagrożenia: wodne – stopień I
II. Warunki geologiczne
II. Warunki geologiczne
Rudonośny obszar śląsko-krakowski obejmuje północną i
Rudonośny obszar śląsko-krakowski obejmuje północną i
wschodnią część Zagłębia Górnośląskiego oraz jego północne i
wschodnią część Zagłębia Górnośląskiego oraz jego północne i
północno-wschodnie obrzeżenie. Budują go utwory paleozoiczne –
północno-wschodnie obrzeżenie. Budują go utwory paleozoiczne –
karbonu górnego (węglonośne), dewonu, częściowo syluru, ordowiku i
karbonu górnego (węglonośne), dewonu, częściowo syluru, ordowiku i
kambru. Na nich spoczywa pokrywa platformowa zbudowana z utworów
kambru. Na nich spoczywa pokrywa platformowa zbudowana z utworów
permu, triasu i jury, tworzących południowo-zachodni brzeg Monokliny
permu, triasu i jury, tworzących południowo-zachodni brzeg Monokliny
Śląsko-Krakowskiej. Przykrywają je częściowo utwory trzecirzędu oraz
Śląsko-Krakowskiej. Przykrywają je częściowo utwory trzecirzędu oraz
czwartorzędu.
czwartorzędu.
Seria utworów triasowych ma budowę trójdzielną. Dolny trias (pstry
Seria utworów triasowych ma budowę trójdzielną. Dolny trias (pstry
piaskowiec) reprezentują w dolnej części czerwone i pstre piaskowce,
piaskowiec) reprezentują w dolnej części czerwone i pstre piaskowce,
mułowce i iłowce, tworzące nieciągłą okrywę warstw starszych.
mułowce i iłowce, tworzące nieciągłą okrywę warstw starszych.
Najważniejsze z punktu widzenia złożowego są utwory triasu
Najważniejsze z punktu widzenia złożowego są utwory triasu
środkowego (wapienia muszlowego), należącego do permsko-
środkowego (wapienia muszlowego), należącego do permsko-
mezozoicznej pokrywy osadowej. W dolnej części tworzą je wapienie
mezozoicznej pokrywy osadowej. W dolnej części tworzą je wapienie
gogolińskie, na nich leżą warstwy gorażdżańskie, terebratulowe i
gogolińskie, na nich leżą warstwy gorażdżańskie, terebratulowe i
karchowickie.
karchowickie.
Kopalnia Trzebionka zlokalizowana jest w obrębie niecki chrzanowskiej.
Kopalnia Trzebionka zlokalizowana jest w obrębie niecki chrzanowskiej.
Rys.1. 1- wapienie, 2-
zdolomityzowane
wapienie faliste, 3-
dolomity, 4- dolomity
smugowane z
krzemieniami, 5-
dolomitowe zlepieńce
śródformacyjne, 6-
dolomity oolitowe, 7-
dolomity pierwotne, 8-
dolomity kruszconośne
(epigenetyczne)
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana
Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
II. a) Profil
litologiczny
Poziomy rudne w
profilu utworów
wapienia
muszlowego.
II. b) Minerały
II. b) Minerały
Głównymi minerałami rudnymi są sfaleryt i galena tworzące
Głównymi minerałami rudnymi są sfaleryt i galena tworzące
skupienia o teksturach typu zastąpień i wypełnień pustych
skupienia o teksturach typu zastąpień i wypełnień pustych
przestrzeni (ławice masywnych siarczków, impregnacje,
przestrzeni (ławice masywnych siarczków, impregnacje,
żyły, brekcje).
żyły, brekcje).
Minerałami akcesorycznymi są siarczki żelaza, cerusyt,
Minerałami akcesorycznymi są siarczki żelaza, cerusyt,
smitsonit, hemimorfit, hydrocynkit.
smitsonit, hemimorfit, hydrocynkit.
Skałą uboczną dla kruszców jest dolomit.
Skałą uboczną dla kruszców jest dolomit.
Jakość rudy określić można jako niską: zawiera ona około
Jakość rudy określić można jako niską: zawiera ona około
3,3% cynku i około 1,2% ołowiu, zawiera również około
3,3% cynku i około 1,2% ołowiu, zawiera również około
1,78% żelaza, 280 g/t kadmu oraz 10 g/t srebra.
1,78% żelaza, 280 g/t kadmu oraz 10 g/t srebra.
Galena (PbS)
Sfaleryt (ZnS)
Fot. I – źródło:
www. pgi. gov. pl/k/galeria_surowce/galeria_ surowcow.
html
Zestawienie głównych minerałów rudnych i płonnych w złożach okręgu
chrzanowskiego
Sfaleryt
Siarczek cynku
ZnS
Zwany blendą
cynkową
Galena
Siarczek ołowiu
PbS
Zwany błyszczem
ołowiu,blejglancem
lub galenitem
Markasyt
Siarczek żelaza
FeS
2
Zwany kocim złotem
Piryt
Smitsonit
Węglan cynku
Zn[CO
3
]
Główne składniki
rud galmanowych
monheimit
Węglan cynki i
żelaza
(Zn,Fe)[ CO
3
]
2
Hydrocynkit
Zasadowy węglan
cynku
Zn
5
[CO
3
]
2
[OH]
6
Hemimorfit
Krzemian cynku
Zn
4
[OH]
2
[Si
2
O
7
]*H
2
O
Cerusyt
Węglan ołowiu
Pb[CO
3
]
Zwany blejwajsem
Dolomit
Podwójny węglan
wapnia i magnezu
CaMg[CO
3
]
2
Kalcyt
Węglan wapnia
Ca[CO
3
]
Chalcedon
Tlenek krzemu
SiO
2
Kwarc
Baryt
Siarczan baru
Ba[SO
4
]
Gett
Uwodniony tlenek
żelaza
FeO*OH
Główny składnik
limonitowych rud
żelaza
Źródło: Marek Szuwarzyński: „Kopalnia Trzebionka’’
Źródło: Marek Szuwarzyński: „Kopalnia Trzebionka’’
Seria
litologiczn
a
Wytrzymałość na
ściskanie R
c
(MPa)
Wytrzymałość na
rozciąganie R
r
(MPa)
Wytrzymałość na
zginanie R
g
(MPa)
próbko
wa
w
masywi
e
próbko
wa
w
masywi
e
próbko
wa
w
masywi
e
Dolomity
diploporo
we
34,8-
99,5
0,2-8,0
1,3-6,4
0,11-
0,4
4,5-
14,6
0,2-0,8
Dolomity
kruszcono
śne
27,0-
129,4
0,2-
10,0
1,1-7,3
0,06-
0,52
5,8-
18,3
0,09-
1,1
Wapienie
gogoliński
e
31,4-
81,0
-
3,1-3,8
-
-
-
II. c) Własności wytrzymałościowe skał serii
złożowej
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne
Polski”
III. Forma złoża
III. Forma złoża
Skupienia kruszców w kopalni „Trzebionka” grupują się w
Skupienia kruszców w kopalni „Trzebionka” grupują się w
płytowych ciałach rudnych zalegających zgodnie z
płytowych ciałach rudnych zalegających zgodnie z
uławiceniem skał otaczających. W kopalni wydzielono trzy
uławiceniem skał otaczających. W kopalni wydzielono trzy
horyzonty zawierające mineralizacje o znaczeniu
horyzonty zawierające mineralizacje o znaczeniu
przemysłowym:
przemysłowym:
I horyzont rudny, z ciałami rudnymi o miąższości ok. 4 m
I horyzont rudny, z ciałami rudnymi o miąższości ok. 4 m
II horyzont rudny, zlokalizowany w profilu od 6 do 10 m nad
II horyzont rudny, zlokalizowany w profilu od 6 do 10 m nad
stropem I horyzontu. Miąższości tego ciała wahają się od 4 do
stropem I horyzontu. Miąższości tego ciała wahają się od 4 do
6 m
6 m
III horyzont rudny, zlokalizowany w profilu 13 do 18 m nad
III horyzont rudny, zlokalizowany w profilu 13 do 18 m nad
horyzontem II. Miąższości złoża w tym horyzoncie rudnym
horyzontem II. Miąższości złoża w tym horyzoncie rudnym
najczęściej nie przekraczają 4 m, lokalnie 10 m.
najczęściej nie przekraczają 4 m, lokalnie 10 m.
Oś synkliny chrzanowskiej zanurza się w kierunku SW pod
Oś synkliny chrzanowskiej zanurza się w kierunku SW pod
kątem 3-5
kątem 3-5
o
o
. Strop zasadniczy występuje bezpośrednio nad
. Strop zasadniczy występuje bezpośrednio nad
złożem jako zwięzłe dolomity gruboławicowe. Lokalnie
złożem jako zwięzłe dolomity gruboławicowe. Lokalnie
obserwuje się zaburzenia ciągłości skał stropowych.
obserwuje się zaburzenia ciągłości skał stropowych.
Rys.2. Przekrój przez złoże kopalni Trzebionka
1- wapienie gogolińskie, 2- dolomity kruszconośne, 3- dolomity diploporowe,
4- ciała rudne
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
IV. Struktura udostępnienia
IV. Struktura udostępnienia
Rys.3. Schemat technologiczny wybierania
złoża, odstawy i transportu w kopalni
Trzebionka
Źródło: Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce
mineralne Polski”
Eksploatacja rudy odbywa się na głębokości od 170 do 230m.
Eksploatacja rudy odbywa się na głębokości od 170 do 230m.
Kopalnia udostępniona jest jednym szybem głównym (zjazd ludzi,
Kopalnia udostępniona jest jednym szybem głównym (zjazd ludzi,
transport materiałów, główne odwodnienie), szybem pomocniczym
transport materiałów, główne odwodnienie), szybem pomocniczym
(wentylacja, podsadzka)
(wentylacja, podsadzka)
- oraz dwoma upadowymi (każda 1500 m długości), z których jedna
- oraz dwoma upadowymi (każda 1500 m długości), z których jedna
służy do przejazdu maszyn samojezdnych oraz sprowadzania na dół
służy do przejazdu maszyn samojezdnych oraz sprowadzania na dół
świeżego powietrza a druga do transportu urobku przy
świeżego powietrza a druga do transportu urobku przy
zastosowaniu przenośnika taśmowego. Kopalnia posiada jeden
zastosowaniu przenośnika taśmowego. Kopalnia posiada jeden
poziom wydobywczy +81 m (gł. 227 m) oraz poziom +48 m
poziom wydobywczy +81 m (gł. 227 m) oraz poziom +48 m
(podwoziom), służący do utrzymania odwodnienia w najniższych
(podwoziom), służący do utrzymania odwodnienia w najniższych
częściach złoża i poziom +118 m spełniający funkcje pomocnicze.
częściach złoża i poziom +118 m spełniający funkcje pomocnicze.
Udostępnienie złoża ma strukturą kamienną, tzn. wyrobiska
Udostępnienie złoża ma strukturą kamienną, tzn. wyrobiska
transportowe wykonane są poniżej złoża. Kopalnia Trzebionka
transportowe wykonane są poniżej złoża. Kopalnia Trzebionka
wykorzystuje obecnie cztery szyby:
wykorzystuje obecnie cztery szyby:
Szyb „Włodzimierz” – jest szybem materiałowo-zjazdowym
Szyb „Włodzimierz” – jest szybem materiałowo-zjazdowym
Szyb „Balin”- jest otworem wentylacyjnym
Szyb „Balin”- jest otworem wentylacyjnym
Szyb „Andrzej”- jest szybem materiałowo-zjazdowym
Szyb „Andrzej”- jest szybem materiałowo-zjazdowym
i podsadzkowo-wentylacyjnym
i podsadzkowo-wentylacyjnym
Szyb „Aleksander” - jest szybem wentylacyjnym
Szyb „Aleksander” - jest szybem wentylacyjnym
V. Systemy eksploatacji
V. Systemy eksploatacji
Złoże o miąższości do 6 metrów jest wybierane systemem
Złoże o miąższości do 6 metrów jest wybierane systemem
jednowarstwowym.
jednowarstwowym.
W przypadku złoża o miąższości od 6 do 10 metrów
W przypadku złoża o miąższości od 6 do 10 metrów
urabianie w obrębie przodka prowadzone będzie
urabianie w obrębie przodka prowadzone będzie
warstwami o miąższości 4-6 m od stropu do spągu złoża,
warstwami o miąższości 4-6 m od stropu do spągu złoża,
po czym wykonane będzie podsadzanie wyrobiska.
po czym wykonane będzie podsadzanie wyrobiska.
Partie złoża o miąższości do 10 metrów eksploatowane
Partie złoża o miąższości do 10 metrów eksploatowane
będą na systemem filarowo-komorowym do 10 m
będą na systemem filarowo-komorowym do 10 m
wysokości z robotami przygotowawczymi po stropie złoża.
wysokości z robotami przygotowawczymi po stropie złoża.
Wybieranie złoża o miąższości 4-10 m są prowadzone
Wybieranie złoża o miąższości 4-10 m są prowadzone
systemem filarowo-komorowym w różnych odmianach,
systemem filarowo-komorowym w różnych odmianach,
dostosowanych do lokalnych warunków geologiczno
dostosowanych do lokalnych warunków geologiczno
górniczych.
górniczych.
W szczególności są to systemy:
W szczególności są to systemy:
1.Filarowo-komorowy zabierkowy
1.Filarowo-komorowy zabierkowy
2. Filarowo-komorowy
2. Filarowo-komorowy
•
Wieloprzodkowy
Wieloprzodkowy
•
Zmodyfikowany
Zmodyfikowany
3. Filarowo-komorowy z ograniczonym stosowaniem podsadzki
3. Filarowo-komorowy z ograniczonym stosowaniem podsadzki
4. Filarowo-komorowy z wydłużonym krokiem podsadzki
4. Filarowo-komorowy z wydłużonym krokiem podsadzki
5. W złożach o miąższości 6-10 m oraz 15 i powyżej są zastosowane
5. W złożach o miąższości 6-10 m oraz 15 i powyżej są zastosowane
systemy:
systemy:
6. Filarowo-komorowy do 8 m wysokości z częściową likwidacją
6. Filarowo-komorowy do 8 m wysokości z częściową likwidacją
filara międzykomorowego
filara międzykomorowego
6. Filarowo-komorowy do 10 m wysokości z robotami
6. Filarowo-komorowy do 10 m wysokości z robotami
przygotowawczymi pod stropem złoża i podsadzką hydrauliczną
przygotowawczymi pod stropem złoża i podsadzką hydrauliczną
7. System filarowo –komorowy dla miąższości złoża do 15 m
7. System filarowo –komorowy dla miąższości złoża do 15 m
8. System filarowo –komorowy na warstwy
8. System filarowo –komorowy na warstwy
V.1 System filarowo - komorowy, zabierkowy.
System ten jest podstawowym systemem stosowanym do wybierania
System ten jest podstawowym systemem stosowanym do wybierania
złoża o miąższości 3 - 6 m.
złoża o miąższości 3 - 6 m.
Wybieranie złoża kolejnymi komorami usytuowanymi prostopadle do
Wybieranie złoża kolejnymi komorami usytuowanymi prostopadle do
kierunku przemieszczania się frontu eksploatacji
kierunku przemieszczania się frontu eksploatacji
Między komorami pozostawiane są filary, które dla uzyskania wentylacji
Między komorami pozostawiane są filary, które dla uzyskania wentylacji
opływowej w komorach co 10 -15 m przebijane są przecinkami
opływowej w komorach co 10 -15 m przebijane są przecinkami
W miarę postępu frontu eksploatacji filary przylegające do podsadzki
W miarę postępu frontu eksploatacji filary przylegające do podsadzki
ulegają likwidacji, a pustka powstała po wybraniu komory i filara jest
ulegają likwidacji, a pustka powstała po wybraniu komory i filara jest
podsadzana do ociosu następnego filara
podsadzana do ociosu następnego filara
Szerokość komór i filarów jest tak dobierana, aby niezależnie od ich
Szerokość komór i filarów jest tak dobierana, aby niezależnie od ich
wysokości szerokość komory po zlikwidowaniu filarów i usypaniu się
wysokości szerokość komory po zlikwidowaniu filarów i usypaniu się
piasku nie przekroczyła 12 m. Urabianie złoża w komorach prowadzi się
piasku nie przekroczyła 12 m. Urabianie złoża w komorach prowadzi się
przy użyciu materiałów wybuchowych zabiorami o długości 2 - 2,5 m.
przy użyciu materiałów wybuchowych zabiorami o długości 2 - 2,5 m.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
- długość elementarnego frontu systemu – do 70 m,
- długość elementarnego frontu systemu – do 70 m,
- szerokość komór –46 m,
- szerokość komór –46 m,
- wymiary filarów – 10-15x4 m,
- wymiary filarów – 10-15x4 m,
- maksymalne otwarcie stropu – do 12 m
- maksymalne otwarcie stropu – do 12 m
Rys.4. System komorowo – filarowy w wersji zabierkowej
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
V.2 System filarowo – komorowy
wieloprzodkowy
Przeznaczony jest do eksploatacji złoża o miąższości 3-6 m.
Przeznaczony jest do eksploatacji złoża o miąższości 3-6 m.
Polega on na wybieraniu złoża zespołem komór drążonych
Polega on na wybieraniu złoża zespołem komór drążonych
w regularnej siatce.
w regularnej siatce.
Równolegle do kierunku postępu frontu eksploatacji w odstępach około
Równolegle do kierunku postępu frontu eksploatacji w odstępach około
5-metrowych drążone są komory eksploatacyjne.
5-metrowych drążone są komory eksploatacyjne.
Wraz z ich wybieraniem również co około 5 m, równolegle do frontu
Wraz z ich wybieraniem również co około 5 m, równolegle do frontu
eksploatacji drążone są komory łączące chodniki odstawcze.
eksploatacji drążone są komory łączące chodniki odstawcze.
W miarę postępu frontu sukcesywnie likwidowane są kolejne rzędy
W miarę postępu frontu sukcesywnie likwidowane są kolejne rzędy
filarów przylegających do podsadzki. Wzdłuż ostatniego rzędu filarów
filarów przylegających do podsadzki. Wzdłuż ostatniego rzędu filarów
budowana jest tama podsadzkowa czołowa (ciągła o długości równej
budowana jest tama podsadzkowa czołowa (ciągła o długości równej
długości elementarnego frontu systemu) oraz tamy boczne przy
długości elementarnego frontu systemu) oraz tamy boczne przy
chodnikach odstawczych, a pustki powstałe po wybraniu komór
chodnikach odstawczych, a pustki powstałe po wybraniu komór
i filarów są podsadzane.
i filarów są podsadzane.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
długość elementarnego frontu systemu — około 50-70 m,
długość elementarnego frontu systemu — około 50-70 m,
szerokość komór — 4-5 m,
szerokość komór — 4-5 m,
wymiary filarów — 5x5 m,
wymiary filarów — 5x5 m,
wysokość wyrobisk — 3-6,0 m,
wysokość wyrobisk — 3-6,0 m,
maksymalne otwarcie stropu (odległość czoła najdalej wysuniętej
maksymalne otwarcie stropu (odległość czoła najdalej wysuniętej
komory eksploatacyjnej od podsadzki) — do 27 m,
komory eksploatacyjnej od podsadzki) — do 27 m,
maksymalna szerokość pola roboczego (odległość od ociosu
maksymalna szerokość pola roboczego (odległość od ociosu
filarów do tamy podsadzkowej) — do 12 m.
filarów do tamy podsadzkowej) — do 12 m.
Rys.5. System filarowo – komorowy wieloprzodkowy
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
V.3 System filarowo – komorowy z
ograniczonym stosowaniem podsadzki
Idea tego systemu oparta jest na systemie komorowo-filarowym w
Idea tego systemu oparta jest na systemie komorowo-filarowym w
wersji zabierkowej, z tym że co trzy podsadzane komory jedna lub
wersji zabierkowej, z tym że co trzy podsadzane komory jedna lub
dwie z nich pozostawiane są bez podsadzki kosztem pozostawienia
dwie z nich pozostawiane są bez podsadzki kosztem pozostawienia
filarów podporowych podtrzymujących strop bezpośredni komór
filarów podporowych podtrzymujących strop bezpośredni komór
nie podsadzonych. Ponadto wzdłuż chodników odstawczych
nie podsadzonych. Ponadto wzdłuż chodników odstawczych
pozostawiane są ciągłe filary oporowe.
pozostawiane są ciągłe filary oporowe.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
wysokość wyrobisk 6 m
wysokość wyrobisk 6 m
szerokości 4 - 5 m
szerokości 4 - 5 m
ciągłe filary oporowe o szerokości ok. 5 m.
ciągłe filary oporowe o szerokości ok. 5 m.
wyprzedzenie pomiędzy przodkami sąsiednich wyrobisk nie
wyprzedzenie pomiędzy przodkami sąsiednich wyrobisk nie
mniejsza niż 5 m
mniejsza niż 5 m
odległość calizny nienaruszonej od podsadzki nie przekracza 42 m
odległość calizny nienaruszonej od podsadzki nie przekracza 42 m
odległość przecinek od chodników granicznych wynosi ok. 10 m
odległość przecinek od chodników granicznych wynosi ok. 10 m
odległość między przecinkami do 20 m
odległość między przecinkami do 20 m
V.4
V.4 System filarowo - komorowy z
wydłużonym krokiem podsadzki
System oparty jest na wersji zabierkowej systemu filarowo-
System oparty jest na wersji zabierkowej systemu filarowo-
komorowego, z tym że wzdłuż chodników odstawczych pozostawia
komorowego, z tym że wzdłuż chodników odstawczych pozostawia
się ciągłe filary oporowe, a krok podsadzki zwiększa się z
się ciągłe filary oporowe, a krok podsadzki zwiększa się z
szerokości jednej komory do dwu, trzech, a maksymalnie nawet
szerokości jednej komory do dwu, trzech, a maksymalnie nawet
czterech szerokości komór, to jest z około 10-40 m.
czterech szerokości komór, to jest z około 10-40 m.
Odbywa się to kosztem zmniejszenia szerokości komór i
Odbywa się to kosztem zmniejszenia szerokości komór i
pozostawienia w podsadzce większej ilości calizn podpierających
pozostawienia w podsadzce większej ilości calizn podpierających
strop bezpośredni wyrobisk (filary podporowe)
strop bezpośredni wyrobisk (filary podporowe)
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
wysokość wyrobisk 6 m
wysokość wyrobisk 6 m
komory usytuowane równolegle do linii frontu w odległościach 10-
komory usytuowane równolegle do linii frontu w odległościach 10-
20 m
20 m
maksymalne otwarcie stropu 40,0 m
maksymalne otwarcie stropu 40,0 m
krok podsadzki 40,0 m
krok podsadzki 40,0 m
filary oporowe o szerokości 5 m
filary oporowe o szerokości 5 m
komory o szerokości 5 m
komory o szerokości 5 m
filary między komorami 5 - 9 m
filary między komorami 5 - 9 m
odległość przodka od najbliższego połączenia z innym
odległość przodka od najbliższego połączenia z innym
wyrobiskiem do 15 m
wyrobiskiem do 15 m
odległość między przecinkami do 30 m
odległość między przecinkami do 30 m
V.5 Filarowo-komorowy do 8 m wysokości
z częściową likwidacją filara
międzykomorowego
System pozwala na eksploatację złoża o miąższości 6 - 8 m
System pozwala na eksploatację złoża o miąższości 6 - 8 m
z podziałem na dwie warstwy. Technologia wykonywania robót
z podziałem na dwie warstwy. Technologia wykonywania robót
będzie analogiczna do systemu filarowo - komorowego,
będzie analogiczna do systemu filarowo - komorowego,
zabierkowego z tym, że w warstwie przyspągowej pozostawiony
zabierkowego z tym, że w warstwie przyspągowej pozostawiony
będzie ciągły filar podtrzymujący podsadzkę. Dzięki temu uzyska
będzie ciągły filar podtrzymujący podsadzkę. Dzięki temu uzyska
się znaczne ograniczenia ilości tam podsadzkowych oraz
się znaczne ograniczenia ilości tam podsadzkowych oraz
zwiększenie współczynnika wykorzystania złoża
zwiększenie współczynnika wykorzystania złoża
w stosunku do systemu filarowo - komorowego do 10 m
w stosunku do systemu filarowo - komorowego do 10 m
wysokości.
wysokości.
Eksploatacja tym systemem polegać będzie na równoczesnym
Eksploatacja tym systemem polegać będzie na równoczesnym
wybieraniu złoża trzema komorami
wybieraniu złoża trzema komorami
o szerokości 5 - 6 m, równoległymi do linii frontu
o szerokości 5 - 6 m, równoległymi do linii frontu
eksploatacyjnego
eksploatacyjnego
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
•
komory o szerokości 5 - 6 m
komory o szerokości 5 - 6 m
•
filary o szerokości 4 - 5 m
filary o szerokości 4 - 5 m
•
odstęp nienaruszonej calizny od podsadzki, mierzony pod
odstęp nienaruszonej calizny od podsadzki, mierzony pod
stropem wyrobiska 42 m
stropem wyrobiska 42 m
•
komory połączone co 20 m przecinkami o wymiarach 5x4 m
komory połączone co 20 m przecinkami o wymiarach 5x4 m
•
maksymalne odsłonięcie stropu po całkowitym zlikwidowaniu
maksymalne odsłonięcie stropu po całkowitym zlikwidowaniu
filarów w warstwie przystropowej wyniesie 12 m
filarów w warstwie przystropowej wyniesie 12 m
V.6 Filarowo-komorowy do 10 m wysokości
z robotami przygotowawczymi pod stropem
złoża
i podsadzką hydrauliczną
Polega on na eksploatacji złoża kolejnymi komorami wybierania
Polega on na eksploatacji złoża kolejnymi komorami wybierania
na całą miąższość złoża, to jest do wysokości 10 m.
na całą miąższość złoża, to jest do wysokości 10 m.
Poszczególne komory rozpoczyna się od wykonania pod
Poszczególne komory rozpoczyna się od wykonania pod
stropem złoża w osi wyrobiska chodnika komorowego, który
stropem złoża w osi wyrobiska chodnika komorowego, który
następnie poszerza się w warstwie przystropowej do pełnej
następnie poszerza się w warstwie przystropowej do pełnej
szerokości komory. Następnie wykonuje się przybierki warstwy
szerokości komory. Następnie wykonuje się przybierki warstwy
przyspągowej. Po całkowitym wybraniu komory następuje jej
przyspągowej. Po całkowitym wybraniu komory następuje jej
podsadzenie, po czym rozpoczyna się drążenie kolejnej komory.
podsadzenie, po czym rozpoczyna się drążenie kolejnej komory.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
długość komory do 70 m
długość komory do 70 m
szerokość komory do 12 m
szerokość komory do 12 m
wysokość komory do 10 m
wysokość komory do 10 m
grubość warstw 4-6 m
grubość warstw 4-6 m
szerokość filara 3 m
szerokość filara 3 m
długość filarów 8-10 m
długość filarów 8-10 m
Rys.7. System filarowo – komorowy z robotami przygotowawczymi
Rys.7. System filarowo – komorowy z robotami przygotowawczymi
pod stropem dla złoża wysokości komór do 10 m
pod stropem dla złoża wysokości komór do 10 m
Źródło: Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
V.7 System filarowo – komorowy dla
miąższości złoża do 15 m
System filarowo-komorowy przeznaczony jest do wybierania złoża
System filarowo-komorowy przeznaczony jest do wybierania złoża
o miąższości 10-15 m. Jest modyfikacją omówionego wcześniej
o miąższości 10-15 m. Jest modyfikacją omówionego wcześniej
systemu o wysokości do 10 m. Różnica polega na tym, że
systemu o wysokości do 10 m. Różnica polega na tym, że
przybierka spągu komory odbywa się dwuwarstwowo, a w filarze
przybierka spągu komory odbywa się dwuwarstwowo, a w filarze
pozostawionym między komorami nie wykonuje się przecinek.
pozostawionym między komorami nie wykonuje się przecinek.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
długość komory — do 50 m,
długość komory — do 50 m,
szerokość komory — do 12 m,
szerokość komory — do 12 m,
wysokość komory — do 15 m,
wysokość komory — do 15 m,
grubość pojedynczej warstwy — do 6 m,
grubość pojedynczej warstwy — do 6 m,
szerokość filara — 3 m pod stropem, 5 m przy
szerokość filara — 3 m pod stropem, 5 m przy
spągu,
spągu,
długość filarów — 8-10 m
długość filarów — 8-10 m
Rys.8. System filarowo –komorowy dla miąższości złoża do 15 m
z podsadzką hydrauliczną
Źródło:
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
V.8 System filarowo –komorowy na warstwy
System ten stosowany jest do wybierania złoża o miąższości do 30
System ten stosowany jest do wybierania złoża o miąższości do 30
m. Eksploatacja złoża odbywa się komorami wybieranymi kolejno
m. Eksploatacja złoża odbywa się komorami wybieranymi kolejno
w poszczególnych warstwach od spągu do stropu, tak że komora
w poszczególnych warstwach od spągu do stropu, tak że komora
w kolejnej warstwie leży dokładnie nad komorą wybraną w
w kolejnej warstwie leży dokładnie nad komorą wybraną w
warstwie leżącej niżej, która wcześniej zostaje podsadzona. Tak
warstwie leżącej niżej, która wcześniej zostaje podsadzona. Tak
więc począwszy od drugiej warstwy komory wybierane są po
więc począwszy od drugiej warstwy komory wybierane są po
podsadzce. Po wybraniu komór we wszystkich warstwach od
podsadzce. Po wybraniu komór we wszystkich warstwach od
stropu do spągu złoża, usytuowanych jedna nad drugą,
stropu do spągu złoża, usytuowanych jedna nad drugą,
przystępuje się do wybierania kolejnej komory po spągu złoża.
przystępuje się do wybierania kolejnej komory po spągu złoża.
Jednocześnie mogą być wykonywane nie więcej jak trzy komory, z
Jednocześnie mogą być wykonywane nie więcej jak trzy komory, z
tym że musi być spełniony warunek, aby suma grubości dwóch
tym że musi być spełniony warunek, aby suma grubości dwóch
filarów oddzielających te komory była nie mniejsza jak 10 m. Trzy
filarów oddzielających te komory była nie mniejsza jak 10 m. Trzy
wspomniane komory mogą być wybierane w tej samej warstwie
wspomniane komory mogą być wybierane w tej samej warstwie
lub w różnych warstwach, przy czym dwie sąsiednie komory w
lub w różnych warstwach, przy czym dwie sąsiednie komory w
pionie muszą być oddzielone warstwą podsadzki.
pionie muszą być oddzielone warstwą podsadzki.
Podstawowe parametry systemu:
Podstawowe parametry systemu:
długość komory — do70m,
długość komory — do70m,
szerokość komory— do 12 m,
szerokość komory— do 12 m,
szerokość filara międzykomorowego — 2-3 m,
szerokość filara międzykomorowego — 2-3 m,
szerokość pojedynczej warstwy — 4-6 m,
szerokość pojedynczej warstwy — 4-6 m,
maksymalna wysokość komory — 6 m (wybieranie
maksymalna wysokość komory — 6 m (wybieranie
i podsadzanie jednowarstwowe), 12 m (przy podsadzaniu
i podsadzanie jednowarstwowe), 12 m (przy podsadzaniu
dwóch warstw łącznie),
dwóch warstw łącznie),
maksymalne otwarcie stropu — 42 m,
maksymalne otwarcie stropu — 42 m,
Rys.9. System filarowo –komorowy na warstwy
Źródło:
Źródło:
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
Praca zbiorowa pod redakcją Romana Ney’a: „ Surowce mineralne Polski”
VI. Przewietrzanie
Wyrobiska eksploatacyjne oraz istniejące chodniki
przewietrzane będą opływowym prądem powietrza,
natomiast chodniki w trakcie drążenia - wentylacją lutniową,
tłoczącą.
Świeże powietrze doprowadzane będzie do oddziału:
upadową transportową, łączącą dół z powierzchnią rejon.
Zużyte powietrze odprowadzane będzie, do zbiorczego
chodnika wentylacyjnego, łączącego przekop z szybem
wentylacyjnym ,,Balin”.
Przewietrzanie komór odbywać się będzie za pomocą
wentylacji opływowej z wyjątkiem odcinka 10 - 15 m komory
będącej w drążeniu, przewietrzanego przez dyfuzję, oraz w
przypadku drążenia komory bez wykonywania przecinek,
kiedy przewietrzanie odbywać się będzie za pomocą
lutniociągu.
Ponadto wentylację lutniową stosować się będzie do
przewietrzania komory w trakcie jej podsadzania.
Przy wentylacji lutniowej używane będą lutniociągi tłoczne Φ
600 z wentylatorami elektrycznymi i lutniami elastycznymi.
Stosowane będą wentylatory WLE-600A, WLE-600A/1, WLE-
603AM, wprowadzane do stosowania w podziemiach kopalni
w trybie określonym obowiązującymi przepisami.
Świeże powietrze doprowadzane będzie chodnikiem
odstawczym do komór, a po ich przewietrzeniu
odprowadzane sąsiednim chodnikiem odstawczym (rurowym)
do chodnika wentylacyjnego.
Powietrze doprowadzać się będzie w takiej ilości, aby
zapewnić odpowiednią intensywność przewietrzania oraz
wymagane rozrzedzenie gazów spalinowych samojezdnych
maszyn górniczych.
VII. Sposoby likwidacji zrobów (odpady)
Pustki poeksploatacyjne będą likwidowane przez
podsadzenie. Do wypełnienia pustek stosowana będzie
podsadzka hydrauliczna piaskowa lub mieszana.
Podsadzka piaskowa wykonywana będzie z piasku
kwarcowego co najmniej III klasy lub mieszaniny piasku
podsadzkowego i odpadów poflotacyjnych o parametrach
odpowiadających materiałowi podsadzkowemu III klasy.
Przed podsadzeniem pustki zostaną odgrodzone od
sąsiednich wyrobisk tamami podsadzkowymi. Tamy
budowane będą wzdłuż chodników odstawczych oraz w
przecinkach filara międzykomorowego, o ile będą one
wykonywane dla połączenia sąsiednich komór.
Podsadzanie prowadzić się będzie na tzw. "upinkę". Woda
podsadzkowa odprowadzana będzie z przestrzeni
podsadzanej przez płótno tam bocznych oraz specjalnie
wykonanym oknem w tamie bocznej i kierowana
chodnikami odstawczymi do osadników polowych.
Rurociągi podsadzkowe doprowadzające mieszaninę podsadzkową
do wyrobisk instalowane będą w chodnikach odstawczych,
natomiast w komorze w polu roboczym wzdłuż filara.
W celu uzyskania szczelności podsadzania oraz łatwiejszego
odprowadzania wody podsadzkowej, przyjmuje się zasadę
prowadzenia frontu eksploatacji po wzniosie.
W przypadku stosowania podsadzki mieszanej, kamień dostarczany
będzie do przestrzeni wybranej za pomocą wozów ładująco -
odstawczych lub wozów odstawczych.
Ułożona warstwa skały płonnej po zabudowaniu tam czołowych
zalewana będzie podsadzką płynną, która wypełni wszystkie pustki
między skałą płonną, a stropem i tamami podsadzkowymi.
Woda podsadzkowa spoza tam kierowana będzie chodnikami
wygrodzonymi osadników podsadzce do osadników polowych.
Zanieczyszczenia mechaniczne wychwytywane będą w
chodnikach wygrodzeniowych na specjalnych zastawkach
wyposażonych w sita z siatki MM.
VII.1 Odpady
W wyniku wstępnego wzbogacania rudy w cieczy ciężkiej
W wyniku wstępnego wzbogacania rudy w cieczy ciężkiej
zawiesinowej kopalnia uzyskiwać będzie do 2 300 Mg/dobę o
zawiesinowej kopalnia uzyskiwać będzie do 2 300 Mg/dobę o
granulacji 25 - 63 mm, który odstawiany będzie na składowisko
granulacji 25 - 63 mm, który odstawiany będzie na składowisko
kamienia. Dolomit płukany stanowi jeden z produktów ZG
kamienia. Dolomit płukany stanowi jeden z produktów ZG
„Trzebionka" S.A. i jako kruszywo będzie w całości
„Trzebionka" S.A. i jako kruszywo będzie w całości
zagospodarowywany w budownictwie lądowym.
zagospodarowywany w budownictwie lądowym.
Udział odpadów poflotacyjnych – 6%
Udział odpadów poflotacyjnych – 6%
Odzysk odpadów poflotacyjnych prowadzony będzie na bieżąco w
Odzysk odpadów poflotacyjnych prowadzony będzie na bieżąco w
miarę ich wytwarzania i dostarczania na składowisko.
miarę ich wytwarzania i dostarczania na składowisko.
Odpady wykorzystywane będą do:
Odpady wykorzystywane będą do:
budowy obwałowań stawu osadowego - frakcja gruba piaszczysta i
budowy obwałowań stawu osadowego - frakcja gruba piaszczysta i
część odpadów nie klasyfikowanych
część odpadów nie klasyfikowanych
uszczelnienia (izolacji) dna składowiska - frakcja najdrobniejsza
uszczelnienia (izolacji) dna składowiska - frakcja najdrobniejsza
(mułowa).
(mułowa).
VII.1.a)
VII.1.a)
Unieszkodliwianie (składowanie)
Unieszkodliwianie (składowanie)
odpadów poflotacyjnych
odpadów poflotacyjnych
odbywać się będzie na składowisku (stawie osadowym)
odbywać się będzie na składowisku (stawie osadowym)
odpadów poflotacyjnych.
odpadów poflotacyjnych.
Odpady dostarczone hydrotransportem kierowane będą
Odpady dostarczone hydrotransportem kierowane będą
na hydrocyklon, gdzie następuje ich rozdział.
na hydrocyklon, gdzie następuje ich rozdział.
Wydzielona na hydrocyklonie frakcja gruba oraz część
Wydzielona na hydrocyklonie frakcja gruba oraz część
frakcji drobnej (muły) będzie odzyskiwana, natomiast
frakcji drobnej (muły) będzie odzyskiwana, natomiast
pozostała część odpadów będzie unieszkodliwiana przez
pozostała część odpadów będzie unieszkodliwiana przez
składowanie we wnętrzu składowiska.
składowanie we wnętrzu składowiska.
VIII. Mechanizacja
VIII. Mechanizacja
Urobek z pól wydobywczych odstawiany jest do szybików
Urobek z pól wydobywczych odstawiany jest do szybików
wozami ładująco- odstawczymi (typ CB4, TORO 650 D),
wozami ładująco- odstawczymi (typ CB4, TORO 650 D),
gdzie odbierany jest przez samowyładowcze wozy szynowe
gdzie odbierany jest przez samowyładowcze wozy szynowe
(typ Granby).
(typ Granby).
Z szybików wozy szynowe transportują urobek do zbiornika
Z szybików wozy szynowe transportują urobek do zbiornika
zlokalizowanego przy upadowej, gdzie poddawany jest
zlokalizowanego przy upadowej, gdzie poddawany jest
rozdrobnieniu przed wydobyciem na powierzchnię.
rozdrobnieniu przed wydobyciem na powierzchnię.
W celu urabiania górotworu w kopalniach rud cynku i
W celu urabiania górotworu w kopalniach rud cynku i
ołowiu w chodnikach i wyrobiskach eksploatacyjnych
ołowiu w chodnikach i wyrobiskach eksploatacyjnych
generalnie stosuje się krótkie otwory strzałowe o długości
generalnie stosuje się krótkie otwory strzałowe o długości
od 1,2 m do 3,5 m.
od 1,2 m do 3,5 m.
Otwory strzałowe wiercone są czołowo, czyli
Otwory strzałowe wiercone są czołowo, czyli
prostopadle do frontu wybierania, rzadziej
prostopadle do frontu wybierania, rzadziej
równolegle lub ukośnie. Niekiedy stosuje się
równolegle lub ukośnie. Niekiedy stosuje się
także strzelanie długimi otworami, a w razie
także strzelanie długimi otworami, a w razie
konieczności strzelanie rozszczepkowe brył
konieczności strzelanie rozszczepkowe brył
ponad wymiarowych.
ponad wymiarowych.
Do urabiania stosowane są materiały wybuchowe
Do urabiania stosowane są materiały wybuchowe
(dynamit, amonit, saletrol).
(dynamit, amonit, saletrol).
Środkami inicjującymi są zapalniki elektryczne
Środkami inicjującymi są zapalniki elektryczne
oraz lonty detonujące.
oraz lonty detonujące.
Otwory strzałowe wiercone są przy wykorzystaniu
Otwory strzałowe wiercone są przy wykorzystaniu
maszyn samojezdnych zaopatrzonych w wiertarki
maszyn samojezdnych zaopatrzonych w wiertarki
elektrohydrauliczne lub napędzane sprężonym
elektrohydrauliczne lub napędzane sprężonym
powietrzem. Są to wozy wiertnicze Tamrock typu
powietrzem. Są to wozy wiertnicze Tamrock typu
Minimatic i Monomatic.
Minimatic i Monomatic.
wóz odstawczy szufladowy CB 4
wóz odstawczy szufladowy CB 4PCK
(moc
(moc 136
kW, ładowność
kW, ładowność 20t)
wóz odstawczy szufladowy CB 4 (moc 92 kW,
wóz odstawczy szufladowy CB 4 (moc 92 kW,
ładowność 15 t)
ładowność 15 t)
Wóz wiertniczy Tamrock typu Monomatic
Wóz wiertniczy Tamrock typu Monomatic
wozy ładująco-odstawcze TORO 650D (moc 243
wozy ładująco-odstawcze TORO 650D (moc 243
kW, poj. łyżki 7,5 m3)
kW, poj. łyżki 7,5 m3)
Rys.10. Wóz szynowy samowyładowczy typu
Rys.10. Wóz szynowy samowyładowczy typu
GRANBY
GRANBY
Źródło: Polska Norma – PN-90/G-46090
Źródło: Polska Norma – PN-90/G-46090
IX. Zagrożenia naturalne
IX. Zagrożenia naturalne
Zagrożenie wodne
Zagrożenie wodne
Formacja kruszconośna jest silnie zawodniona. Obecnie w kopalni
Formacja kruszconośna jest silnie zawodniona. Obecnie w kopalni
odpompowuje się około 34 m3/min., w tym około 30 m3/min. z
odpompowuje się około 34 m3/min., w tym około 30 m3/min. z
naturalnego dopływu.
naturalnego dopływu.
Resztę stanowi zawrót wody podsadzkowej. Wypompowywana
Resztę stanowi zawrót wody podsadzkowej. Wypompowywana
woda kopalniana służy do zaopatrzenia okolicznych miast i osiedli
woda kopalniana służy do zaopatrzenia okolicznych miast i osiedli
oraz zakładów przemysłowych, w tym - własnego zakładu
oraz zakładów przemysłowych, w tym - własnego zakładu
wzbogacania rudy.
wzbogacania rudy.
Kopalnia „Trzebionka" została zaliczona do pierwszego stopnia
Kopalnia „Trzebionka" została zaliczona do pierwszego stopnia
zagrożenia wodnego.
zagrożenia wodnego.
W kopalni nie występują zagrożenia gwałtownego wdarcia wody
W kopalni nie występują zagrożenia gwałtownego wdarcia wody
lub wody z luźnym materiałem, działania zapobiegające powstaniu
lub wody z luźnym materiałem, działania zapobiegające powstaniu
zagrożeń wodnych polegają na utrzymywaniu sprawnego systemu
zagrożeń wodnych polegają na utrzymywaniu sprawnego systemu
odwadniania, w którego skład wchodzą:
odwadniania, w którego skład wchodzą:
chodniki wodne.
chodniki wodne.
tamy wodne,
tamy wodne,
komora pomp,
komora pomp,
rurociągi wodne.
rurociągi wodne.
zasilanie energetyczne.
zasilanie energetyczne.
Zagrożenie metanowe
Zagrożenie metanowe
– nie występuje
– nie występuje
Przeprowadzone analizy wody i powietrza kopalnianego nie
Przeprowadzone analizy wody i powietrza kopalnianego nie
wykazały obecności metanu i innych gazów palnych
wykazały obecności metanu i innych gazów palnych
Zagrożenie radiacyjne naturalnymi substancjami
Zagrożenie radiacyjne naturalnymi substancjami
promieniotwórczymi -
promieniotwórczymi -
brak zagrożenia radiacyjnego dla
brak zagrożenia radiacyjnego dla
pracujących w kopalni.
pracujących w kopalni.
Zagrożenie działaniem pyłów szkodliwych dla zdrowia
Zagrożenie działaniem pyłów szkodliwych dla zdrowia
Dotychczas uzyskane wyniki pomiarów zapylenia i wolnej
Dotychczas uzyskane wyniki pomiarów zapylenia i wolnej
krzemionki wskazują, że w około 50% badanych wyrobiskach
krzemionki wskazują, że w około 50% badanych wyrobiskach
i pomieszczeniach, wg aktualnie obowiązujących kryteriów,
i pomieszczeniach, wg aktualnie obowiązujących kryteriów,
nie występuje zagrożenie pyłami szkodliwymi dla zdrowia.
nie występuje zagrożenie pyłami szkodliwymi dla zdrowia.
Pozostałe wyrobiska i pomieszczenia zostały
Pozostałe wyrobiska i pomieszczenia zostały
zakwalifikowane do kategorii A zagrożenia pyłami
zakwalifikowane do kategorii A zagrożenia pyłami
szkodliwymi dla zdrowia.
szkodliwymi dla zdrowia.
X. Obudowa
X. Obudowa
Komory wykonywane będą w obudowie kotwiowej (faza drążenia
Komory wykonywane będą w obudowie kotwiowej (faza drążenia
komory) i (faza poszerzania komory i likwidacji filarów
komory) i (faza poszerzania komory i likwidacji filarów
międzykomorowych). Przy mocnych zwięzłych skałach stropowych,
międzykomorowych). Przy mocnych zwięzłych skałach stropowych,
strop odsłonięty.
strop odsłonięty.
Przy likwidacji filarów na każdorazowe pisemne zezwolenie
Przy likwidacji filarów na każdorazowe pisemne zezwolenie
Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego można będzie pozostawić
Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego można będzie pozostawić
bez obudowy.
bez obudowy.
Do obudowy używane będą kotwy ekspansywne, wklejane
Do obudowy używane będą kotwy ekspansywne, wklejane
żywiczne. Długość kotew wynosić będzie, co najmniej 1,6 m, a
żywiczne. Długość kotew wynosić będzie, co najmniej 1,6 m, a
odstęp między kotwiami do 1,5 m.
odstęp między kotwiami do 1,5 m.
W przypadku występowania w stropie skał spękanych, skłonnych
W przypadku występowania w stropie skał spękanych, skłonnych
do odspojeń stosować się będzie obudowę tymczasową, a po
do odspojeń stosować się będzie obudowę tymczasową, a po
zakotwieniu stropu zakładana będzie siatka.
zakotwieniu stropu zakładana będzie siatka.
Przy mocnych zwięzłych skałach stropowych komora prowadzona
Przy mocnych zwięzłych skałach stropowych komora prowadzona
może być bez obudowy pod warunkiem każdorazowego uzyskania
może być bez obudowy pod warunkiem każdorazowego uzyskania
zgody Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego, wydawanej na
zgody Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego, wydawanej na
wniosek Kierownika Działu Robót Górniczych
wniosek Kierownika Działu Robót Górniczych
Rys.11. Źródło: Mirosław Chudek: „Obudowa wyrobisk
górniczych” CZ.1
XI. Wpływ eksploatacji na powierzchnię
XI. Wpływ eksploatacji na powierzchnię
Dla ochrony obiektów powierzchniowych stosowana będzie
Dla ochrony obiektów powierzchniowych stosowana będzie
profilaktyka górnicza polegająca na stosowaniu szczelnej
profilaktyka górnicza polegająca na stosowaniu szczelnej
podsadzki do wypełniania pustek poeksploatacyjnych i doborze
podsadzki do wypełniania pustek poeksploatacyjnych i doborze
systemów eksploatacyjnych, zgodnie z zezwoleniami OUG na
systemów eksploatacyjnych, zgodnie z zezwoleniami OUG na
eksploatację w filarach ochronnych i zaleceniami ekspertyz.
eksploatację w filarach ochronnych i zaleceniami ekspertyz.
Dobre efekty podsadzania zapewniać będzie stosowanie w filarach
Dobre efekty podsadzania zapewniać będzie stosowanie w filarach
ochronnych materiału podsadzkowego dobrej jakości, którego
ochronnych materiału podsadzkowego dobrej jakości, którego
ściśliwość wg zaleceń w/w ekspertyz i zezwoleń nie powinna
ściśliwość wg zaleceń w/w ekspertyz i zezwoleń nie powinna
przekraczać 6 %.
przekraczać 6 %.
Wg opracowań, wykonanych na zlecenie ZG „Trzebionka" S.A., na
Wg opracowań, wykonanych na zlecenie ZG „Trzebionka" S.A., na
powierzchni terenu, w zależności od faktycznej gęstości
powierzchni terenu, w zależności od faktycznej gęstości
prowadzonej eksploatacji, mogą występować deformacje o
prowadzonej eksploatacji, mogą występować deformacje o
następujących wartościach :
następujących wartościach :
1. osiadanie maksymalne - WmK = od 0,092 do 0.219 m.
1. osiadanie maksymalne - WmK = od 0,092 do 0.219 m.
2. poziome odkształcenia maksymalne - E = od 0.46 do 1.1 mm/m,
2. poziome odkształcenia maksymalne - E = od 0.46 do 1.1 mm/m,
3. nachylenia maksymalne - T = od 0,77 do 1.84 mm/m.
3. nachylenia maksymalne - T = od 0,77 do 1.84 mm/m.
Będą to deformacje nieprzekraczające dopuszczalnych dla I
Będą to deformacje nieprzekraczające dopuszczalnych dla I
kategorii terenów górniczych, a więc dopuszczalne dla
kategorii terenów górniczych, a więc dopuszczalne dla
powierzchniowych obiektów budowlanych i inżynierskich, na
powierzchniowych obiektów budowlanych i inżynierskich, na
obszarze górniczym „Trzebionka I".
obszarze górniczym „Trzebionka I".
XII.Wielkość produkcji
Krajowa produkcja Zn wykazuje od roku
1998 umiarkowaną tendencję spadkową.
Rok
1998
1999
2000
2001
2002
Wydobycie łączne waga
mokra
4952.0
4919.0
4862.0
4765.0
4730.0
waga sucha
4850.1
4865.5
4776.4
4588.5
4726.9
[tys.tZn]
182.4
185.7
182.0
172.3
171.2
• ZG Trzebionka
2284.5
2285.3
2288.2
2212.3
2259.2
75.2
76.8
77.1
72.2
67.3
•
kop.
Olkusz-
Pomorzany
2565.6
2580.2
2488.2
2376.2
2467.7
107.2
108.9
104.9
100.1
103.9
Struktura wydobycia rud ołowiu ze złóż rud
Struktura wydobycia rud ołowiu ze złóż rud
Zn-Pb
Zn-Pb
tys. t Pb
Rok
1998
1999
2000
2001
2002
Złoża rud Zn-Pb
73.8
81.8
67.8
69.6
73.5
— kop. Trzebionka
38.2
38.2
30.3
30.4
37.5
— kop. Olkusz-Pomonany 35.6
43.6
37.5
392
35.7
Zródla: GUS, BZKiWP, ŹW
XIII. Literatura
1.
1.
2.
2.
Surowce metaliczne – „
Surowce metaliczne – „
Produkcja, rynek cynku i ołowiu
Produkcja, rynek cynku i ołowiu
oraz perspektywy rozwoju
oraz perspektywy rozwoju
” Tadeusz Smakowski, Ewa
” Tadeusz Smakowski, Ewa
Lewicka
Lewicka
3.
3.
mineralne
mineralne
4.
4.
Bilans Gospodarki Surowcami Mineralnymi 1998-2002
Bilans Gospodarki Surowcami Mineralnymi 1998-2002
5.
5.
„
„
Surowce mineralne Polski” pod redakcją Romana Ney’a
Surowce mineralne Polski” pod redakcją Romana Ney’a
6.
6.
Marek Szuwarzyński: „Kopalnia Trzebionka’’
Marek Szuwarzyński: „Kopalnia Trzebionka’’
7.
7.
Polska Norma – PN-90/G-46090
Polska Norma – PN-90/G-46090
8.
www. zanam - legmet.pl
9.
Mirosław Chudek: „Obudowa wyrobisk górniczych” CZ.1
10.
Wybrane zagadnienia z Planu Ruchu Zakładu
Górniczego „Trzebionka”