Rola rodzicielska w średniej
Rola rodzicielska w średniej
dorosłości - Syndrom Pustego
dorosłości - Syndrom Pustego
Gniazda
Gniazda
Rola rodzicielska w średniej
Rola rodzicielska w średniej
dorosłości - Syndrom Pustego
dorosłości - Syndrom Pustego
Gniazda
Gniazda
Syndrom Pustego Gniazda
to specyficzny stosunek rodziców
(zwłaszcza matek) wobec dorosłego
dziecka opuszczającego dom rodzinny,
wyrażający się
dążeniem do pozostawania w bliskości
swego dziecka, utrzymywania z nim
relacji na znanych dotychczas
zasadach, bez uwzględniania zmian,
jakie zaszły w życiu dziecka.
Sfery, w jakich przejawia się SPG:
- stosunek matki do relacji z dzieckiem;
- stosunek do roli matki;
- stosunek matki do zwiększonej ilości
wolnego czasu.
stosunek do relacji z dzieckiem
Oczekiwanie,
by
dziecko
nadal
pozostawało z matką w tak bliskich i
częstych
kontaktach,
jak
przed
odejściem
(tworzenie
sytuacji
wymuszających bliski i częsty kontakt,
np.
przez
manifestowanie
złego
samopoczucia) i liczyło się na dawnych
zasadach z jej autorytetem (np. w
podejmowaniu decyzji).
stosunek do roli matki
Koncepcja matki poświęcającej się dla
dziecka kosztem własnych potrzeb,
wypełnianie obowiązków domowych z
nastawieniem na dzieci (tak jak gdyby
nie
odeszły),
podtrzymywanie
przekonania, że dziecko potrzebuje
troski i opieki matki.
stosunek do zwiększonej ilości
wolnego czasu
Niezadowolenie ze zwiększonej ilości
wolnego czasu, brak pomysłu na
wykorzystanie go w nowy sposób.
Wybrane czynniki mogące
warunkować wystąpienie
Syndromu Pustego Gniazda
- styl życia matki, w tym sposoby
spędzania wolnego czasu, stosunek do
pracy zawodowej;
-
percepcja
przez
matkę
poziomu
dojrzałości i dorosłości dziecka czyli jego
możliwości
poradzenia
sobie
w
samodzielnym życiu.
Problemy:
1.
Czy
istnieje
związek
pomiędzy
Syndromem Pustego Gniazda u matki a
jej
oceną
samodzielności
swego
dorosłego dziecka?
2.
Czy
istnieje
związek
pomiędzy
Syndromem Pustego Gniazda u matki a
jej stylem spędzania wolnego czasu?
3.
Czy
istnieje
związek
pomiędzy
Syndromem Pustego Gniazda u matki a
jej satysfakcją z pracy zawodowej?
Hipotezy:
1. Spostrzeganie przez matkę swego dziecka jako
niesamodzielnego
w
większym
stopniu
współwystępuje z SPG niż spostrzeganie dziecka
jako samodzielnego.
2. Koncepcja spędzania wolnego czasu przez
matkę w sposób tradycyjny (zgodny ze
stereotypem matki i gospodyni domowej) w
większym stopniu współwystępuje z SPG niż
koncepcja spędzania wolnego czasu w sposób
wyemancypowany (nastawiony m.in. na własny
rozwój).
3. Ocena przez matkę swej pracy zawodowej jako
nie satysfakcjonującej w większym stopniu
współwystępuje z SPG niż ocena swej pracy jako
satysfakcjonującej.
Narzędzia badawcze:
1. Opracowano Kwestionariusz do badania
Syndromu Pustego Gniazda uwzględniając trzy
obszary, w których syndrom może przejawić
się, a mianowicie: stosunek do relacji z
dzieckiem, stosunek do roli matki oraz
stosunek do zwiększonej ilości wolnego czasu.
2. Opracowano kwestionariusz do badania
percepcji przez matkę poziomu samodzielności
dziecka, kwestionariusz do badania koncepcji
spędzania wolnego czasu, kwestionariusz do
badania satysfakcji z pracy zawodowej.
Osoby badane:
Zbadano
186
matek
pracujących
zawodowo, pozostających w związku
małżeńskim lub innym nieformalnym
stałym związku, mających nie więcej niż
troje dzieci. Średnia wieku kobiet
wynosiła
44,
5.
Dominujące
wykształcenie (81 matek) – to średnie z
maturą.
WYNIKI BADAŃ
Metody statystycznej analizy wyników:
Wieloczynnikowa analiza wariancji (ANOVA)
1.
Syndrom
Pustego
Gniazda
(podkategoria Stosunek do relacji z
dzieckiem) a:
- percepcja samodzielności dziecka jako
wysokiej lub niskiej
- tradycyjny lub wyemancypowany sposób
spędzania wolnego czasu
= niska ocena samodzielności dziecka
istotnie częściej współwystępuje z Syndromem
Pustego Gniazda (Stosunek do relacji z
dzieckiem) niż wysoka ocena samodzielności
dziecka;
=
tradycyjna
koncepcja
spędzania
wolnego
czasu
istotnie
częściej
współwystępuje
z
Syndromem
Pustego
Gniazda (Stosunek do relacji z dzieckiem) niż
koncepcja spędzania wolnego czasu w sposób
wyemancypowany;
= matki spędzające wolny czas w sposób
tradycyjny i jednocześnie postrzegające
nisko samodzielność swego dziecka w
większym stopniu przeżywają SPG niż matki
spędzające wolny czas w sposób tradycyjny i
oceniające wysoko samodzielność dziecka;
= matki spędzające wolny czas w sposób
wyemancypowany i spostrzegające swe
dziecko jako mało samodzielne w większym
stopniu przeżywają SPG niż matki spędzające
wolny czas w sposób wyemancypowany i
oceniające wysoko samodzielność swego
dziecka;
TAK WIĘC:
Niezależnie
od
sposobu
spędzania
wolnego czasu przez matkę niska
ocena
przez
nią
poziomu
samodzielności dziecka jest czynnikiem
nasilającym Syndrom Pustego Gniazda
(podkategoria: stosunek do relacji z
dzieckiem).
Oznacza
to,
że
Oznacza
to,
że
matka
tak
matka
tak
spostrzegająca
swe
dziecko
spostrzegająca
swe
dziecko
będzie dążyła do
będzie dążyła do
podtrzymania
podtrzymania
bliskich i częstych kontaktów z
bliskich i częstych kontaktów z
nim.
nim.
2.
Syndrom
Pustego
Gniazda
(podkategoria stosunek do roli
matki) a:
- percepcja samodzielności dziecka jako
wysokiej lub niskiej
- tradycyjny lub wyemancypowany sposób
spędzania wolnego czasu
= matki o tradycyjnej koncepcji spędzania
wolnego czasu istotnie silniej przeżywają
SPG (podkategoria stosunku do roli matki) niż
matki o wyemancypowanej koncepcji
spędzania wolnego czasu.
= niska ocena samodzielności dziecka
istotnie silniej wpływa na SPG (podkategoria
stosunku do roli matki) niż wysoka ocena
samodzielności dziecka, ale tylko w
odniesieniu
do
matek
preferujących
tradycyjny sposób spędzania wolnego
czasu. Matki spędzające wolny czas w sposób
wyemancypowany
przeżywają
SPG
(podkategoria stosunku do roli matki) w
podobnym nasileniu niezależnie od oceny
poziomu samodzielności dziecka.
A więc
w zależności od sposobu spędzania
wolnego
czasu,
SPG
(podkategoria
stosunku do roli matki) przeżywany jest
odmiennie.
Matki spędzające wolny czas w sposób
Matki spędzające wolny czas w sposób
wyemancypowany
wyemancypowany
, niezależnie od oceny
, niezależnie od oceny
samodzielności
swego
dziecka
samodzielności
swego
dziecka
przeżywają SPG
przeżywają SPG
słabiej
słabiej
niż matki z
niż matki z
tradycyjną koncepcją spędzania wolnego
tradycyjną koncepcją spędzania wolnego
czasu.
czasu.
Niska
Niska
ocena
ocena
samodzielności
samodzielności
dziecka
dziecka
u matek o
u matek o
tradycyjnych
tradycyjnych
wzorach
wzorach
spędzania wolnego
spędzania wolnego
zwiększa
zwiększa
nasilenie
nasilenie
SPG
SPG
(podkategoria
(podkategoria
stosunku do roli matki)
stosunku do roli matki)
.
.
Te matki częściej będą starały się
Te matki częściej będą starały się
opiekować
opiekować
swym dorosłym
swym dorosłym
dzieckiem i dostarczać mu
dzieckiem i dostarczać mu
informacji na temat swego
informacji na temat swego
zaangażowania i
zaangażowania i
poświęcenia dla
poświęcenia dla
niego
niego
.
.
3.
Syndrom
Pustego
Gniazda
(podkategoria
stosunek
do
zwiększonej ilości wolnego czasu)
a:
- percepcja samodzielności dziecka jako
wysokiej lub niskiej
- tradycyjny lub wyemancypowany
sposób spędzania wolnego czasu
= Matki o tradycyjnym sposobie spędzania
wolnego czasu istotnie silniej niż matki o
wyemancypowanym
sposobie
spędzania
wolnego czasu przeżywają SPG (podkategoria
stosunek do zwiększonej ilości wolnego czasu),
zwłaszcza
w
odniesieniu
do
dzieci
zwłaszcza
w
odniesieniu
do
dzieci
spostrzeganych
jako
wysoko
spostrzeganych
jako
wysoko
samodzielne
samodzielne
!!!!!!
Gdy
dzieci
oceniane
są
jako
mało
samodzielne zróżnicowanie między nasileniem
SPG (podkategoria stosunek do zwiększonej
ilości wolnego czasu) u matek o tradycyjnym i
wyemancypowanym
sposobie
spędzania
wolnego czasu jest na poziomie tendencji.
A więc SPG (podkategoria stosunku do
zwiększonej ilości wolnego czasu) matek o
tradycyjnym sposobie spędzania wolnego
czasu jest bardziej
nasilony
nasilony niż u matek o
nowoczesnym sposobie spędzania wolnego
czasu, niezależnie od oceny poziomu
samodzielności dziecka.
Matki te nie biorą pod uwagę tego, czy
dziecko faktycznie radzi sobie, czy potrzebuje
wsparcia i pomocy. One i tak planują swój
czas z myślą o dzieciach, nie przyjmują do
wiadomości, że czas ten mogą wykorzystać
dla realizacji nowych celów.
Będą starały się
powracać do tych sposobów spędzania
wolnego czasu, które były stosowane
wówczas, gdy dziecko było w domu
4. Syndrom Pustego Gniazda (łącznie
trzy kategorie) a:
- percepcja samodzielności dziecka
jako wysokiej lub niskiej
- tradycyjny lub wyemancypowany
sposób spędzania wolnego czasu
= Nasilenie Syndromu Pustego Gniazda jest
wyznaczane przez ocenę samodzielności
dziecka i sposób spędzania wolnego czasu.
Matki spędzające wolny czas w sposób
wyemancypowany przeżywają SPG słabiej
niż matki tradycyjnie podchodzące do
sposobów spędzania wolnego czasu. Na
nasilenie SPG w obu grupach matek
wpływa percepcja samodzielności dziecka.
Obie grupy bardziej przeżywają SPG, gdy
postrzegają swe dziecko jako
niesamodzielne.
A więc dorosłe dzieci mogą być
bardziej
ograniczane
w
swym
dążeniu do autonomii, jeżeli matki
wykazują
skłonność
do
tradycyjnego,
nastawionego
na
troskę o dziecko sposobu spędzania
swego
czasu
i
spostrzegają
(doświadczają?, wyobrażają sobie?)
brak samodzielności u dziecka.