Planowanie
pracy
pedagogiczn
ej w
przedszkolu
Planowanie
pracy
pedagogiczn
ej w
przedszkolu
Plan
1.Pojęcie planowania i
prakseologiczne prawidłowości
planu pracy wychowawczo-
dydaktycznej w
przedszkolu.
2.Warunki skutecznego planowania
pracy wychowawczo dydaktycznej
w przedszkolu.
3.Rodzaje planów.
4. Plany miesięczne.
5. Ramowy rozkład dnia
w przedszkolu.
6. Konstruowanie scenariuszy
zajęć wychowawczo-
dydaktycznych w
przedszkolu.
1. Pojęcie planowania i
prakseologiczne prawidłowości
planu pracy wychowawczo-
dydaktycznej w przedszkolu.
Planowanie pracy nauczyciela
i racjonalna jej organizacja
warunek powodzenia i skuteczność
Program wychowania przedszkolnego,
zawarte w nim cele i treści edukacyjne
wyznaczają kierunek praktycznej pracy
wychowawczo- dydaktycznej
przedszkola.
Najwyraźniejszy element
właściwie, poprawnie pod względem
merytorycznym zaplanowana
działalność wychowawczo- dydaktyczna
placówki.
Podejmowane przez nauczyciela
czynności zmierzające do
konkretyzowania założeń
programowych muszą mieć
charakter celowy i planowy
służy dobrej organizacji
ekonomicznemu gospodarowaniu
czasem
sprzyja przewidywalności osiąganych
efektów
przyczynia się do zwiększonego udziału
świadomości w procesie poprawy
rzeczywistości edukacyjnej
Planowość
:
pozytywnie wpływa na podnoszenie
jakości pracy przedszkola oraz
nabywanych przez dzieci kompetencji
Plan to zdecydowanie i
umiejętnie postawiony cel.
Planowanie jest opisem
zamierzonych działań
nauczyciela.
Planowanie
polega na:
przemyślanym przewidywaniu przebiegu
i rezultatu pracy wychowawczo-
dydaktyczno- wychowawczej
przygotowaniu zarysu czynności
nauczyciela i dzieci
konkretnym wyszczególnieniu zadań, które
mają być wykonane w określonych
terminach
doborze osób odpowiedzialnych za
wykonanie zadań
Planowanie pozwala
na:
doborze celów, metod, form
i środków
dydaktycznych
ocenie rezultatów działania
• wnikliwą
• dokładną
• twórczą
pracę nauczyciela i
dzieci
Prakseologiczne
właściwości planu
• cele i zadania
• konkretność
• ekonomiczność
• operatywność
• elastyczność
• przejrzystość
• zrozumiałość
• zgodność
Planowanie chroni nauczyciela
od chaotyczności w
działaniu, nadaje jemu jednolity i
uporządkowany charakter
Plan
dokument regulujący działania pracowników przedszkola
w zakresie organizowania pracy pedagogicznej z dziećmi.
Dokument
wynika z
zapisów
statutowych
placówki
jest tworzony
przez jej
pracowników
na podstawie
programu
wychowania
przedszkolnego
treść idee-
konsultowane
z
przedstawicielami
rodziców
Funkcje planowania:
• dobór oraz integrowanie zadań i treści zawartych
w poszczególnych działach programu
• konkretyzacja tych zadań i treści
• samokontrola realizacji zamierzeń
wychowawczych
• ciągłość i systematyczność pracy wychowawczej
• koordynacja działania zespołu pracowników
przedszkola
2. Warunki skutecznego
planowania pracy
wychowawczo- dydaktycznej
w przedszkolu
Plan pracy wychowawczo- dydaktycznej w przedszkolu musi
spełniać następujące warunki:
• powinien być jednolity cele ogólne i cele
operacyjne wyznaczone przez program
wychowania przedszkolnego
• wielostronny uwzględnienie różnych stron
życia w przedszkolu i różnych zadań do
wykonywania przez uczniów
• realny wyraźne, jasno sformułowane zadania,
uwzględniać możliwości dzieci oraz dobrze
wyposażoną bazę placówki
• nie może być przeładowany oraz
stawiać nadmiernych wymagań
• zadania powinny być w nim
należycie rozłożone
• należy uwzględniać budżet czasu
dzieci
Plan pracy wychowawczo-
dydaktycznej w przedszkolu
ustala:
Skuteczne planowanie
• obszary aktywności dziecięcej i czas
przeznaczony na ich realizację
• uszczegóławia hasła programowe,
dostosowując ich zakres i formę do warunków,
w jakich przebiega proces wychowawczo-
dydaktyczny
twórczy
moment
poszerza
wiedzę
rozwija
myślenie,
inicjatywę,
pomysłowość
3. Rodzaje planów w
przedszkolu
Planowanie uwzględnianie różnych
perspektyw czasowych.
Jeśli mamy długotrwałą koncepcję
funkcjonowania placówki, można
mówić o wieloletnim planie
pracy przedszkola, strategii jego
rozwoju, wizji przyszłości i misji, jaką
ma do spełnienia.
Wieloletni plan pracy
przedszkola
tworzy
dyrektor
przedszkola
wraz
z
pracownikami
określa funkcje
i zadania
określa
główne
cele
działalno
ści
specyfika
funkcjonowan
ia w
środowisku
przewiduje
rozwój
uwzględniają
cy przemiany
demograficzn
e
zmiany w
infrastrukturze
(wyglądzie
i
wyposażeniu)
polityka
kadrowa
uwzględnia
opracowan
e
koncepcje
nowatorski
ch
rozwiązań
pozykiw
a-ne
źródło
finansow
a-nia
Długoletni plan funkcjonowania i
rozwoju przedszkola stanowi
podstawę do tworzenia przez dyrekcję
planu rocznego.
poddawany
pod
dyskusję
pracowniko
m
przedszkola
Plan roczny
zatwierdzony przez
członków Rady
Pedagogicznej
przedszkola
Plan roczny:
Idea może wynikać z:
• opracowany jest na podstawie
ubiegłorocznych doświadczeń
• służy dalszej optymalizacji pracy przedszkola
• musi mu przyświecać idea
aktualnych
tendencji
w polityce
oświatowej
potrzeb
środowiska
lokalnego
ze
zmian w
rozwoju
dzieci
Idea
-
jej realizacja przyczyni się do poprawy
całokształtu edukacji przedszkolnej.
Struktura planu
rocznego
1. Cele priorytetowe w danym roku szkolnym.
2. Cele główne, ogólne i operacyjne, oczekiwane rezultaty,
przewidywane efekty.
3. Kryteria sukcesu (mierzenie postępu w osiąganiu
celów).
4. Sposoby i kalendarz monitoringu.
5. Operacje osiągania celów- wyznaczające formy i środki,
przydział zadań, ustalone terminy.
6. Sposoby ewaluacji i mierzenia jakości pracy
przedszkola.
7. Składniki planowania
plan pracy Rady Pedagogicznej
plan doskonalenia zawodowego
nauczycieli, zawierający formy
dokształcania zewnętrznego oraz
doskonalenia
plan współpracy ze środowiskiem i
promocji przedszkola
plan współpracy z rodzicami
Roczny plan pracy
opracowany
zatwierdzony (Rada Pedagogiczna) na
koniec roku poprzedzającego ten rok szkolny
4. Plany miesięczne pracy wychowawczo-
dydaktycznej w przedszkolu.
Plany miesięczne z poszczególnymi grupami dzieci.
W tym celu spełnione powinny być warunki takie
jak:
znajomość przez nauczycieli aktualnego programu
wychowania przedszkolnego
ścisła współpraca i porozumienie personelu przedszkola,
obu nauczycieli pracujących w systemie zmianowym z
daną grupą wiekową dzieci
uwzględnienie perspektywy czasowej: dziennej,
tygodniowej, miesięcznej, rocznej
uwzględnienie kalendarza świąt, imprez i uroczystości
dokonanie krytycznej oceny realizacji planu z
poprzedniego roku (czego nie dało się osiągnąć, dlaczego,
co uczynić?)
uświadomienie sobie, jakimi pomocami dysponuje
przedszkole (np. taśmoteka filmowa, płytoteka,
programy RTV itp.)
opracowanie wykazu tematów systemowych
(kompleksowych) jako elementów integrujących treści
edukacyjne z wszystkich obszarów jako czynników
organizujących wielostronną aktywność dziecięcą.
refleksyjne podejście nauczyciela przy wykorzystaniu
szerokiego wachlarza możliwości metodycznych
Kryteria planu miesięcznego:
celowość (odpowiada celom w programie
wychowania przedszkolnego, który
stanowi swoistą bazę do tworzenia
planu).
Charakter celów
postulatywny
operacyjny
lub
do czego
będziemy
dążyć w toku
ich realizacji
co będzie wynikiem
końcowym po
wykonaniu
zaplanowanych
działań
• wykonalność uwzględnia realia np. pogodowe
(charakterystyczne dla danej pory roku), materialne
(warunki przedszkola), ideologiczne (zgodne z
przekonaniami nauczyciela), mentalnościowe (zgodne z
upodobaniami dzieci, rodziców, szerszego środowiska
społecznego), finansowe i inne ,których świadomość
przyczyni się do umożliwienia pewnej realizacji
założonych zamierzeń
• wewnętrzna zgodność- podporządkowujący treści
założonym celom, przewidujący właściwe środki
dydaktyczne, zapewniający logiczną całość zadań w
poszczególnych tygodniach pracy
• operatywny, elastyczny, otwarty- stwarzający możliwość
koniecznych zmian, pozwalający na dostosowanie się
do niespodziewanych sytuacji, uwzględniający
kreatywność dziecka, inicjatywy rodziców
• ograniczony pod względem zbyt szczegółowego
określania zadań, pozostawiający swobodę
interpretacyjną, dobór środków dydaktycznych.
• określony czasowo- wynikający ze szczegółowego
harmonogramu planu rocznego, zawierający
harmonogram wewnętrzny (tygodnie, dni,
części dnia pobytu dzieci w przedszkolu)
• kompletny- zawierający (aneks) elementy niezbędne
do realizacji zamierzeń dydaktycznych (np. treści
wierszy, opowiadań, zagadek, piosenek, kart pracy,
szablony prac plastycznych, nagrania
magnetofonowe, płyty CD z programami
edukacyjnymi itp.)
Plan miesięczny
ma różny
układ
wiąże treści
wychowawcze i
treści kształcenia
ułatwia
integrację treści
z różnych
dziedzin
programu
Integrowanie treści wychowawczych przy planowaniu
ma uwzględniać dziecko
Nauczyciel konstruując
plan:
• czerpie pomysły z najbliższego otoczenia dziecka
- dom rodzinny
- szkoła
- grupy rówieśnicze
- przyroda
- zwierzęta
- okolica
- zdarzenia z życia dziecka
- wycieczki
- imprezy i uroczystości szkolne
- kalendarz pogody
- spotkania z ciekawymi ludźmi
- sposoby obchodzenia świąt
Strona pierwsza, planu
miesięcznego powinna
obejmować:
• tytuł obejmujący informację jakiego miesiąca (roku
szkolnego) i grupy wiekowej dotyczy np.
Plan pracy wychowawczo- dydaktycznej na miesiąc luty
(w roku 2010/2011) dla grupy III- dzieci pięcioletnich
• tematykę kompleksową (tematy systemowe) na
poszczególne tygodnie danego miesiąca wraz z
podanymi konkretnymi datami trwania tych tygodni np.
- 1 tydzień (od 1 do 5 lutego) - ,, Poznajemy zwierzęta
świata”
- 2 tydzień (od 8 do 12 lutego) - ,, Gromadzimy informacje
o Polsce”
- 3 tydzień (od 15 do 19 lutego) - ,,Uczymy się dbać o
swoje zdrowie”
- 4 tydzień (od 22 do 26 lutego)- ,, Zmieniamy wystrój sali
przedszkolnej”
• adekwatne do realizowanej tematyki treści z
podstawy programowej
• adekwatne do realizowanej tematyki treści
z wykorzystywanego w pracy
programu wychowania przedszkolnego (autor,
autorzy, tytuł, miejsce i rok wydania,
wydawnictwo, strona cytatu) zatytułowane jako
,, Zamierzenia wychowawczo-
dydaktyczne”.
• autora planu- nazwisko nauczycielki grupy
• pieczątkę przedszkola i akceptację dyrekcji (data
akceptacji, podpis i pieczątka dyrektora
placówki)
Główna część planu, czyli rozkład
materiału może mieć postać
tabelaryczną np.
Tydzie
ń
miesi
ąca i
jego
temat
y-ka
kompl
e-
ksowa
Dzi
eń
Tyg
o-
dni
a
Obsz
ar
eduk
a-
cyjny
Sposo
by
realiza
cji
treści
progra
-
mowyc
h
Środki
dydaktyczne
Oczeki
wa-ne
kompe
te-ncje
dzieci
Uwa
gi
Kart
y
prac
y
dla
dzie
ci
Pomoc
e (z
poda-
niem
numer
u
załączn
i-ka z
ane-
ksu)
Litera
-tura
pomo-
cnicza
Za realizację planu odpowiadają nauczyciele
danej grupy, które muszą z sobą w tym
zakresie zgodnie współpracować.
Plan miesięczny jest punktem wyjścia do
opracowania planu dnia oraz scenariuszy
zajęć obowiązkowych.
5.
Ramowy rozkład dnia w przedszkolu
Zapis w podstawie programowej reguluje organizację czasu
i pobytu dzieci w przedszkolu w rozliczeniu
tygodniowym:
1) Co najmniej 1/5 czasu przeznaczyć na zabawę
(swobodna zabawa dzieci przy niewielkim udziale
nauczyciela)
2) Co najmniej 1/5 czasu (w przypadku młodszych
dzieci 1/4 czasu) dzieci spędzają w ogrodzie
przedszkolnym, na boisku itp. (organizowane są tam
gry i zabawy ruchowe, zajęcia sportowe, obserwacje
przyrodnicze, prace gospodarcze, porządkowe i
ogrodnicze itd.)
Kluczowymi punktami regulującymi proces wychowania
przedszkolnego w ramowym rozkładzie są:
3) Najwyżej 1/5 czasu zajmują różnego rodzaju
zajęcia dydaktyczne, realizowane według wybranego
programu wychowania przedszkolnego.
4) Pozostały czas – 2/5 czasu, nauczyciel może
dowolnie zagospodarować (czynności opiekuńcze,
samoobsługowe, organizacyjne i inne)
• schodzenie się dzieci, czynności opiekuńczo-
higieniczne
• zajęcia indywidualne i w małych grupach,
swobodna działalność dzieci
• gimnastyka poranna
• czynności organizacyjno- porządkowe i higieniczne
• śniadanie
• zajęcia obowiązkowe (czas trwania zależy od grupy
wiekowej)
• zabawa dowolna
• pobyt w ogrodzie (spacer w pobliżu)
• obiad
• odpoczynek
• podwieczorek
• zajęcia dowolne, zabawy na świeżym
powietrzu
• rozchodzenie się dzieci do domu
Dokładne rozplanowanie dnia zależy od:
- godzin otworzenia przedszkola
-innej formy wychowania przedszkolnego
-podziału dzieci na grupy wiekowe jednorodne lub
mieszane wiekowo
6.00- 17.00 godziny pracy przedszkola
Przykład ramowego
rozkładu dnia w
przedszkolu
Godziny Czynności dzieci i nauczyciela
- grupa młodsza
Czynności dzieci
i
nauczyciela- grupa
starsza
7.00-
8.30
Schodzenie się dzieci do
przedszkola- powitanie.
Indywidualne
rozmowy, praca korekcyjno-
wyrównawcza, stymulująca,
profilaktyczna. Zabawy swobodne
w kącikach zainteresowań-
zabawy indywidualne i grupowe.
Zabawy rozwijające
zainteresowania. Zadania
edukacyjne.
Schodzenie się dzieci
do przedszkola-
powitanie.
Indywidualna
realizacja zadań
edukacyjnych.
Zabawy swobodne
w kącikach
zainteresowań-
zabawy indywidualne
i grupowe.
Praca
kompensacyjno-
stymulująca rozwój
dzieci. Zabawy
rozwijające
zainteresowania.
8.30- 8-
45
Ćwiczenia
poranne, zabawy
ruchowe
ze śpiewem,
zabawy
integracyjne,
elementy
gimnastyki ogólno-
rozwojowej.
Ćwiczenia poranne,
zabawy ruchowe ze
śpiewem, zabawy
integracyjne, gimnastyka
ogólno- rozwojowa.
8.45-
9.15
Przygotowanie do
śniadania,
czynności
higieniczno-
porządkowe.
ŚNIADANIE
Przygotowanie do
śniadania, czynności
higieniczno- porządkowe.
ŚNIADANIE
9.15-
9.30
Czynności
porządkowe
Czynności porządkowe
9.30-
11.00
Realizacja zadań
edukacyjnych w
różnych sferach
aktywności dziecka
przyrodniczej,
rozwijania mowy i
myślenia,
przygotowania do
nauki czytania i
pisania edukacji
matematycznej,
muzycznej,
kulturowo-
estetycznej i
zdrowotnej.
Zajęcia organizowane
przez nauczyciela z
poszczególnych obszarów
edukacji: przyrodniczej,
rozwijania mowy i myślenia,
przygotowania do nauki
czytania i pisania, edukacji
matematycznej, muzycznej,
kulturowo estetycznej i
zdrowotnej.
11:00-
12.15
Spacery i zabawy
swobodne w
ogrodzie. Zabawy
ruchowe
w ogrodzie
przedszkolnym.
Gry terenowe.
Wycieczki.
Zajęcia dodatkowe:
rytmika, język angielski,
zajęcia taneczne,
logopedyczne, korektywa.
Spacery, wycieczki i
zabawy ruchowe w
ogrodzie przedszkolnym.
12.15-
12.45
Czynności
higieniczno-
porządkowe,
przygotowanie
do obiadu.
OBIAD
Czynności
higieniczne w
łazience, praca
dyżurnych,
przygotowanie do
obiadu.
OBIAD
12.45-
13.00
Czynności
porządkowe w
sali, zabiegi
higieniczne-
mycie zębów,
przygotowanie
się do
odpoczynku.
Czynności
porządkowe w
sali. Zabiegi
higieniczne- mycie
zębów.
13.00-
14.15
ODPOCZYNEK
DZIECI-
leżakowanie.
Przygotowanie
do
podwieczorku.
Czynności
organizacyjno-
porządkowe.
Odpoczynek dzieci-
relaksacja przy
muzyce, słuchanie
opowiadania,
zabawy i ćwiczenia
w grupach,
uwzględniające
zainteresowania.
14.15-
14.30
PODWIECZORE
K
PODWIECZOREK
14.30-
17.00
Zabawy
doskonalące i
rozwijające
kompetencje
dzieci,
wiadomości
i
umiejętności.
Zajęcia
indywidualne
korekcyjno-
wyrównawcze.
Zabawy w
kącikach
zainteresowań,
rysowanie,
majsterkowanie,
zabawy i gry
językowe, prace
porządkowe w
sali. Zabawy
ruchowe w
ogrodzie
przedszkolnym.
Zabawy doskonalące
i rozwijające
kompetencje dzieci,
wiadomości
i umiejętności, gry
towarzyskie.
Zajęcia
indywidualne
korekcyjno-
wyrównawcze.
Zabawy w kącikach –
zainteresowań,
prace użyteczno-
porządkowe w
sali.
Zabawy ruchowe-
w ogrodzie
przedszkolnym.
Podstawa programowa
realizowana podczas zajęć
obowiązkowych, grupowych i
indywidualnych
Pierwsze 5 godzin pobytu
dziecka w przedszkolu
Zajęcia obowiązkowe nawiązują do
różnych form aktywności dzieci oraz do
treści programowych ujętych w 15
obszarach edukacyjnych.
Formy aktywności
dzieci:
•
ruchowa
•
zabawowa
•
plastyczna
•
muzyczna
W tygodniowym rozkładzie prowadzone są zajęcia z:
-
rytmiki
-gimnastyki korekcyjnej
Nauczyciel przeprowadza diagnozę
rozwoju dziecka, planuje i prowadzi w
pracy indywidualnej zajęcia wyrównawczo-
korekcyjne
I- sza część dnia przed śniadaniem
III- cia część dnia po podwieczorku
W przedszkolach prowadzone są zajęcia
dodatkowe typu:
•nauka języka obcego
•tańce towarzyskie
•zabawy w teatr
•zajęcia plastyczne
•zajęcia ceramiczne
opłacane przez rodziców
Wiele propozycji opracowania scenariuszy zajęć w przedszkolu.
Scenariusze zajęć w przedszkolu
6. Konstruowanie scenariuszy zajęć
wychowawczo- dydaktycznych w
przedszkolu
różnią się od siebie w zasadniczy sposób
Przykładowy schemat
scenariusza zajęć w
przedszkolu:
1. Tytuł- obszar edukacyjny, grupa dzieci np.
Scenariusz zintegrowanych zajęć przygotowujących
do nauki czytania z dziećmi pięcioletnimi
2. Data
3. Hasło programowe- ujęte w cudzysłów, jako cytat
z wykorzystywanego przez nauczyciela
programu wychowania przedszkolnego, fragment
cytowanego programu ma dotyczyć realizowanych w
toku zajęć treści edukacyjnych, uwzględniamy
stronę, z której treści zostały zaczerpnięte.
4. Temat zajęcia- ujęty w ciekawą, literacką formę
5. Cele zajęć: ogólne i operacyjne
6. Metody pracy- przykładowo w ujęciu M. Kwiatowskiej
(jeżeli zastosujemy inny podział metod, należałoby
wskazać autora przyjętej klasyfikacji)
7. Formy pracy- przykładowo w ujęciu M. Kwiatowskiej
(jeżeli zastosuje się inny podział form, należy wskazać
autora).
8. Środki dydaktyczne
• służące dzieciom (papier, nożyczki, klej, itp.)
• przeznaczone dla nauczyciela (ilustracje, pianino, itp.)
9. Organizacja zajęć- układ stolików, określanie tego, co
zostanie powieszone na tablicy, usadzenie dzieci.
10.Czas trwania zajęć- dostosowany do wieku i
możliwość percepcyjnych dzieci oraz charakteru
zajęć.
11.Przebieg zajęć- opisowy, ujęty w punktach lub
tabelaryczny np.
Częś
ć
zajęc
ia
Czas
trwan
ia (w
min)
Przebieg zajęć
Obszar
edukacyj
ny
(według
wykonyw
a-nego
program
u)
Środki
dyda-
ktyczn
e
Przewi-
dywane
osiągni
ę-cia
Uwagi
Czynnoś
ci
nauczyc
iela
Czynnoś
ci dzieci
W toku przebiegu zajęć
uwzględniamy:
12. Wykaz załączników do scenariusza (np.
ponumerowane karty pracy, treść opowiadań, zagadek, itp.)
• część wprowadzającą czynności organizacyjne,
porządkujące, zaciekawienie tematem,
uświadomienie celu
• część właściwą (realizacja zadań programowych)
• część końcową (relaksacyjna, podsumowanie,
próby oceny)