Jak skutecznie i
efektownie
się uczyć?
Jak skutecznie i
efektownie
się uczyć?
Przyczyny trudności w
nauce...
Uczniom brakuje wiedzy dotyczącej strategii
efektywnego uczenia się i zapamiętywania.
Brak satysfakcjonujących wyników w nauce pogłębia
spadek motywacji uczniów do nauki, co może
prowadzić do wtórnego utrwalania się ich trudności
szkolnych.
Dzieciom krystalizują się zainteresowania i ujawniają
zdolności, zatem uczenie się przedmiotu ulubionego
może być efektywniejsze, z niekorzyścią na rzecz
innego przedmiotu.
Nauczanie przedmiotowe to wielość przedmiotów
i wielość treści programowych. Uczniowie są
zdolni, ale nie mogą nauczyć się wszystkiego na 6.
Przyczyny trudności w
nauce...
Zajęcia dzieci obciążają – mało czasu na naukę.
Nauka wymaga systematyczności i czasu.
Brak umiejętności skutecznej organizacji procesu
uczenia się sprawia, że dzieci spędzają na nauce
dużo czasu w sposób nieefektywny, w rezultacie
mają poczucie, że uczyły się dużo, a i tak dostały
słaby stopień. Sytuacja taka jest niebezpieczna,
ponieważ utrwala w dzieciach przekonanie, ze
uczenie się nie ma sensu, bo i tak ze wszystkim
sobie nie poradzą albo nie zdążą. Takie przekonanie
stanowi czynnik wyraźnie obniżający motywację
dzieci do nauki.
Planowanie nauki
Planowanie polega na świadomym
rozłożeniu w czasie zadań, które mamy
do wykonania.
Dobry plan powinien uwzględniać wymagania, jakie
niosą ze sobą poszczególne zadania (materiały i
czas potrzebny do realizacji) oraz zdolności i
możliwości dziecka (czasowe, zdrowotne).
Planowanie pomaga lepiej wykorzystać czas, pod
warunkiem, że zachęcimy dzieci do jego
przestrzegania.
Planując warto pamiętać,
by...
Nie planować zbyt wielu czynności w
ciągu jednego dnia. Tego rodzaju plany
są niewykonalne.
Planować czas pracy „z nadwyżką” –
zawsze zaplanować trochę więcej
czasu na wykonanie danego zadania,
niż nam się wydaje, że jest potrzebne.
Unikniemy wtedy zbyt napiętego planu
niemożliwego do zrealizowania.
Jak zaplanować naukę?
Warto również uwzględnić fakt, że najwięcej
zapominamy zaraz po nauczeniu się czegoś. W
związku z tym dobrze jest powtarzać w domu
materiał z lekcji jak najszybciej po ich zakończeniu.
W ciągu pierwszej doby najwięcej nowego materiału
może zostać zapamiętane bądź zapomniane. Jeżeli
dziecko nie przejrzy notatek z lekcji w ciągu 24
godzin, to może zapomnieć 80% ich zawartości.
Po kilku dniach będzie musiało uczyć się tej lekcji
właściwie od nowa.
Planując odrabianie lekcji, warto również pamiętać,
że czynnikiem utrudniającym uczenie się jest
podobieństwo przerabianych tematów.
Czy wiesz, że ludzie
zapamiętują...
20% tego co przeczytali
30% tego co usłyszeli
40% tego co zobaczyli
50% tego co powiedzieli
60% tego co zrobili
Jednak gdy czytają,
widzą, mówią i robią
coś z daną
informacją, pamiętają
z tego 90%.
Odpowiednie stany do uczenia
się
Relaks
Zaangażowanie
Nawodnienie
Koncentracja
Poczucie sensu i celu
Zaciekawienie
Stany nie sprzyjające
uczeniu się
Nuda
Stres
Zmęczenie
Brak czasu
Głód
Brak celu
Odwodnienie
Lęk
Jak obudzić półkule?
Zachęć dziecko do robienia map myśli,
schematów, tabelek. W ten sposób
pobudzamy logiczną lewą półkulę, która
lubi gdy coś jest poszeregowane,
pogrupowane.
Najłatwiej zapamiętujemy informacje, gdy
je sobie pogrupujemy w jakieś kategorie,
tabele. Nasza pamięć daje się w ten sposób
trochę oszukać - bo myśli że wiadomości
do zapamiętania jest mniej niż naprawdę.
Mapa myśli
KONFLIKT
nieporozumienie
spór
kłótni
a
bijatyka
pogodzeni
e się
złe
emocj
e
żal
zazdrość
gniew
szukanie
rozwiązani
a
satysfakcja
Schematy
Tabele
Liryka
Tren
Elegia
Pieśń
Fraszka
Hymn
Epika
Powieść
Opowiadanie
Nowela
Bajka
Epopeja
Kategorie
R
N
W
NW
C
Skoncentruj się....
Najważniejszym czynnikiem
wpływającym na łatwość przyswajania
informacji jest koncentracja. Bez
umiejętności skupienia się żadna z
powyższych czynności nie przyniesie
wymaganych rezultatów.
Czynniki negatywnie wpływające na
koncentrację można podzielić na
zewnętrzne i wewnętrzne.
Skoncentruj się...
Do zewnętrznych czynników zaliczamy: złe
oświetlenie, złą temperaturę, zgiełk za oknem,
rozpraszające przedmioty, radio, TV, telefon, impreza
w pokoju obok a nawet zbyt wygodny fotel lub
nieodpowiedni klimat miejsca, w którym się
przebywa.
Do wewnętrznych: złe samopoczucie, brak
motywacji, przemęczenie psychiczne i
nieodpowiednie zaplanowanie czasu nauki.
O ile na czynniki wewnętrzne wpływu przeważnie nie
mamy to czynniki zewnętrzne raczej można
wyeliminować.
Przed nauką
Zanim dziecko usiądzie do nauki, ważne,
aby jego umysł był do niej pozytywnie
przygotowany i nastawiony.
Np. jeżeli dziecko ma zacząć uczyć się o 18,
to warto żeby już kilkanaście minut
wcześniej, kończąc inne zajęcia, przemyślało
czego zamierza się uczyć, co było zadane.
To pozwoli zaoszczędzić czas na tak zwaną
rozgrzewkę i organizację pracy.
Umysł będzie bardziej gotowy na czekającą
go aktywność.
Co warto zrobić?
Przejrzeć całość, zdecydować co
zapamiętać, a co ominąć za
pierwszym razem.
Metoda indukcji
Łatwiej przyjmować, uczyć się czegoś, o
czym mamy ogólne pojęcie, ogólne
informacje.
Przeciwieństwo – moment, kiedy
zaczynamy coś robić i nie wiemy ile tego
jest, czego się spodziewać, co nas
czeka, gdzie skończyć, jakie to ma
odniesienie do całości.
Prawa rządzące pamięcią:
Podczas uczenia się należy
stosować prawa, którymi rządzi się
pamięć.
Zrozumienie – jeśli coś jest
zrozumiane, jest o wiele
łatwiejsze do zapamiętania
To bardzo silne narzędzie wspomagające
zapamiętywanie. Dzięki niemu można
odtworzyć i zapamiętać o wiele więcej
informacji niż gdyby chcieć je zapamiętać
bez zrozumienia – „wykuć na blaszkę”.
To czynnik, który pomaga również
odbudować zapomnianą informację bo w
zrozumianej zasadzie zawarty jest sposób
dotarcia do niej lub jej zrekonstruowania –
ciąg przyczynowo-skutkowy.
Co można zrobić żeby coś
zrozumieć
Rozrysowanie sytuacji – daje
pełniejszy obraz zasad i połączeń
między informacjami, zasadami.
Warto robić wykresy, diagramy,
szkice, połączenia logiczne.
Warto poszukać przykładu
ilustrującego koncept.
Parafraza
To przekształcanie naukowych,
skomplikowanych twierdzeń w proste
zdania, „na chłopski rozum”
np. pierwsze prawo Josta: jeżeli dwa
skojarzenia mają jednakową siłę, ale
różny wiek (tzn. są przypominane w
jednakowym stopniu, ale powstały w
różnym czasie), to z upływem czasu siła
starszego skojarzenia będzie słabła
wolniej.
To samo, prościej:
Jeżeli uczymy się dwóch rzeczy ,
ale jednej najpierw i potem drugiej,
powtarzając obie, lepiej
zapamiętamy tę pierwszą rzecz.
Częstotliwość
Łatwiej zapamiętać informację, z którą
często mamy kontakt. Dzięki temu tak
trwale pamiętamy adres domu, numery
PIN.
To samo dotyczy nauki. Coś, co jest
często powtarzane zapamiętuje się o
wiele lepiej i na dłużej niż np. po
jednorazowym wielkim wkuwaniu bez
powtórek.
Ważność
To naturalne, że lepiej będziemy pamiętać
informacje, które są dla nas ważne.
To prawo jest ponad wszystkimi innymi.
Sprawia, że nawet nie stosując innych praw,
nadal można osiągnąć wysokie wyniki.
Stąd właśnie biorą się geniusze, którzy
poświęcili całą swoją moc umysłową
pracując nad jednym tematem- szczególnie
dla nich ważnym i interesującym.
Śmieszność, żywość,
przesada
W pierwszej kolejności są zapamiętywane
zazwyczaj elementy wyróżniające się od
innych, można to wykorzystać.
Trafnie śmieszny rysunek, kawał
ilustrujący uczoną zasadę, śmieszne
wydarzenie, anegdota zapadają o wiele
lepiej w pamięć niż ponure, suche
informacje.
Otoczenie
Wpływa dwojako na zapamiętywanie:
Negatywnie, gdy przeszkadza w
zapamiętywaniu, kiedy ucząc się
dziecko ogląda tv, słucha muzyki,
rozmawia.
Pozytywnie – pamięć otoczenia zostaje
razem z zapamiętaną informacją. Mając
problemy z odtworzeniem informacji
jakiej dziecko się uczyło, warto
przypomnieć sobie otoczenie, kontekst,
skojarzenie. To powinno pomóc.
Początek (efekt
pierwszeństwa)
Lepiej zapamiętywane są
informacje podawane na początku
okresu przeznaczonego na uczenie
się, niż w środku tego okresu.
Początek lepiej utrwala się w
pamięci niż środek.
Koniec (efekt świeżości)
Informacje podawane na końcu
danego odcinka są lepiej
zapamiętywane niż w jego
środku.
Rysunki
Książka przepełniona rysunkami,
ilustracjami w porównaniu z taką, w
której jest sam tekst jest o wiele
bardziej efektywniejsza.
Zatem robiąc notatki warto używać jak
najwięcej rysunków, kolorów, ilustracji,
schematów. To o wiele skuteczniejsze
niż zalewanie kartki ciągiem
nieczytelnego pisma.
Skojarzenia i związek
Twoje dziecko lepiej zapamięta słowa,
fakty, informacje kojarząc je z innymi.
Pojedyncze, odosobnione informacje,
które nie tworzą żadnych skojarzeń są
trudne do zapamiętania.
Dlatego zamiast mechanicznie
powtarzać jakieś słowa, o wiele lepiej
jest zapamiętywać te słowa,
wyobrażając je sobie.
Zrób przerwę!
Uczenie się rozłożone w czasie daje
lepsze rezultaty!
Informacje zapamiętywane na
początku i na końcu nauki są lepiej
zapamiętywane. Dzięki częstym
przerwom w nauce Twoje dziecko
ma o wiele więcej takich początków
i końców.
Zrób przerwę!
Dzięki przerwom w nauce Twoje
dziecko zapamięta lepiej
wynikające z podziału krótsze
partie materiału.
Każda z nich zostanie zrozumiana
i przyswojona lepiej, na
bazie lepiej zapamiętanej
poprzedniej.
Zrób przerwę!
Warto wiedzieć, że ilość i jakość
przyswojonego materiału rośnie w
czasie przerwy, a nie spada, jakby to
mogło się wydawać.
Tuż po przerwaniu nauki, mózg zaczyna
„porządkować” zapamiętane
informacje na poziomie
podświadomym. Po przerwie wiemy
więcej niż bez robienia przerwy.
Warto zmienić przedmiot
Ucząc się żmudnie tego samego
przedmiotu, może pojawić się „zjawisko
nasycenia”, polegające na obniżaniu
się zainteresowania, gdy długo i
intensywnie czymś się zajmujemy, co
wyraźnie obniża uzyskiwane efekty.
Mózg nie przyswaja łatwo tego samego
materiału godzina po godzinie.
Powtórki
Powtórka powinna wypaść na drugi
dzień po nauce, następna po kilku
dniach.
Warto użyć tego, czego się akurat
nauczyło, używanie jest jak cement,
silnie wiąże nowe informacje w pamięci.
Zachęć dziecko, żeby wyjaśniło Ci dany
punkt lub żeby sobie wyobraziło, że
komuś to wyjaśnia.