Prezentacja programu PowerPoint

Skład i struktura

rządu uwarunkowana

jest:

tradycjami historycznymi

zwyczajami konstytucyjnymi

poglądami elit politycznych

aktualnymi potrzebami

politycznymi

zakresem zadań nałożonych

na rząd

Konstytucja nie precyzuje składu

liczbowego Rady Ministrów,

pozostawiając decyzję premierowi,

ogranicza się jedynie do stwierdzenia, iż

Rada Ministrów składa się z Prezesa

Rady Ministrów i ministrów (skład

obligatoryjny).

Jednocześnie ustawodawca przewiduje

możliwość powołania do składu rządu

wiceprezesów Rady Ministrów oraz

przewodniczących określonych ustaw

komitetów (skład fakultatywny).

Przewodniczący tego komitetu staje

staje się członkiem Rady Ministrów.

Należy tutaj wymienić Komitet

Integracji Europejskiej oraz Komitet

Badań Naukowych.

Prezes Rady

Ministrów

Określany również jako pierwszy minister jest

samodzielnym, centralnym organem administracji

rządowej, o szeroko określonych kompetencjach:

tworzenie rządu, powoływanie ministrów, występowanie z

expose oraz z wnioskiem o wotum zaufania do sejmu

ustalanie w drodze rozporządzeń szczegółowego zakresu

działań ministra

zwoływanie posiedzeń Rady ministrów oraz

przewodniczenie im, z wyjątkiem Rady Gabinetowej

pełnienie funkcji zwierzchnika służbowego wszystkich

pracowników administracji rządowej i zwierzchnika

korpusu służby cywilnej

powoływanie sekretarzy i podsekretarzy stanu na wniosek

ministra

uchylanie rozporządzeń i zarządzeń ministrów



Sejm na wniosek Prezesa Rady

Ministrów, może udzielić

rządowi wotum zaufania



W przypadku nie uzyskania

przez Radę Ministrów wotum

zaufania Prezes Rady Ministrów

składa Prezydentowi dymisję

rządu. W przypadku rezygnacji

Prezesa Rady Ministrów ze

stanowiska ustępuje cały rząd.

Prezes Rady ministrów sprawuje

nadzór nad działalnością jednostek

samorządu terytorialnego, a także

znaczną część urzędów centralnych.

Ponadto w ramach uprawnień

kreacyjnych:

powołuje i odwołuje kierowników

niektórych urzędów centralnych

powołuje na wniosek właściwego

ministra sekretarzy i podsekretarzy

stanu w ministerstwach

powołuje i odwołuje wojewodów i

wicewojewodów

Możliwe jest łączenie

stanowiska Prezesa

Rady Ministrów z

funkcją innego

członka rządu.

Premier ma również

prawo wydawania

rozporządzeń i

zarządzeń.

Kancelaria Prezesa

Rady Ministrów

Do jej zadań należy:

kontrola realizacji zadań wskazanych przez Radę

Ministrów i Prezesa Rady Ministrów oraz

przedstawienie wniosków z przeprowadzonych kontroli

i przekładanie propozycji doskonalenia metod kontroli

koordynowanie realizacji polityki kadrowej w

administracji rządowej

obsługa spraw kadrowych osób zajmujących

kierownicze stanowiska państwowe w administracji

rządowej

koordynowanie współdziałania Rady Ministrów i jej

prezesa z Sejmem , Senatem, Prezydentem RP i innym

organami państwowymi

koordynacja działalności kontrolnej Prezesa Rady

Ministrów wobec organów administracji rządowej

Wiceprezes Rady

Ministrów

Wiceprezes Rady

Ministrów należy do

kategorii fakultatywnej

członków rządu. O tym, czy

zachodzi potrzeba

powołania tego rodzaju

członków rządu, decyduje

Prezes Rady Ministrów.

Ustawa o radzie Ministrów przyznaje

Prezesowi Rady Ministrów prawa do

określenia zadań i kompetencji

powierzonych wiceprezesowi ( art.6

ust.2). Ustawa ta daje prezesowi

legitymację do :

-przyznania wiceprezesowi prawa do

kierowania pracami Rady Ministrów ( w

zastępstwie Prezesa Rady Ministrów)

-wykonywania zadań i kompetencji w

imieniu Prezesa Rady Ministrów oraz w

zakresie przez niego określonym.

Ministrowie

Stanowią najliczniejszą, a

zarazem obligatoryjną kategorię

członków Rady Ministrów.

Zaliczani są do naczelnych

jednoosobowych organów

administracji rządowej, a

zarazem członków organu

kolegialnego, tj. Rady Ministrów.

Przepisy konstytucyjne

przewidują dwie grupy

ministrów:



ministrowie kierujący określonymi

działami administracji rządowej

(zwani niekiedy ministrami

resortowymi lub działowymi )



ministrowie wypełniający zadania

zlecone im przez Prezesa Rady

Ministrów (zwani ministrami bez

teki bądź zadaniowymi).

Aparatem pomocniczym ministra,

jest ministerstwo. W skład

ministerstwa wchodzą następujące

komórki organizacyjne:

1. departamenty-

służą do realizacji

merytorycznych zadań ministerstwa

2. biura-

zapewniające realizację zadań w

zakresie obsługi ministerstwa

3. sekretariaty-

tworzone do obsługi

ministra oraz komitetów, rad i zespołów.

Sekretarze i

podsekretarze

stanu

Jest to aparat urzędniczy

powoływany na wniosek

właściwego ministra przez Prezesa

rady Ministrów. Do ich odwołania

wniosek nie jest konieczny.

Określenie zakresu czynności

sekretarza i podsekretarza stanu

należy do kompetencji Prezesa

Rady Ministrów.

Akty prawne

wydawane przez

Radę Ministrów

Konstytucja dzieli akty prawne

wydawane przez Radę Ministrów na dwie

podstawowe grupy:

akty powszechnie obowiązujące

(rozporządzenia)

akty prawne o charakterze

wewnętrznym.

Akty te zapewniają realizację przez rząd

przypisanych mu funkcji.

Artykuł 92 Konstytucji określa

wymogi jakie muszą być spełnione,

by rozporządzenie mogło być

wydane. Niezbędne jest

szczegółowe upoważnienie zawarte

w ustawie, które określa:

Organ właściwy do wydania

rozporządzenia,

Zakres spraw przekazanych do

uregulowania,

Wytyczne dotyczące treści aktu

prawnego.

Rozporządzenie wydawane jest w

celu wykonywania ustawy. W

świetle art. 92 ust. 2 Konstytucji

organ upoważniony do wydania

rozporządzenia nie może

przekazać swoich kompetencji do

wydania takiego aktu innemu

wydania takiego aktu innemu

organowi.

Rozporządzenia podlegają

kontroli władzy sądowniczej,

Trybunał Konstytucyjny zaś może

orzec o utracie mocy

obowiązującej rozporządzenia

bądź jego przepisów, które są

sprzeczne z Konstytucją,

ratyfikowanymi umowami

międzynarodowymi lub ustawami.

Akty prawne o

charakterze

wewnętrznym

Do grupy aktów prawnych o charakterze

wewnętrznym, obowiązującym tylko

jednostki organizacyjne podległe Radzie

Ministrów, należy zaliczyć:

Zarządzenia wydawane przez Prezesa Rady

Ministrów oraz ministrów (zarówno

resortowych, jak i „bez teki”)

Uchwały Rady Ministrów

Podstawą prawną do wydania zarządzeń są

ustawy, które określają organ upoważniony

do wydania tegoż aktu prawnego oraz

przedmiot regulacji.

Odpowiedzialność

Rady Ministrów

Przepisy ustawy zasadniczej przewidują dwie

formy odpowiedzialności rządu:

odpowiedzialność polityczną

(Jest

odpowiedzialnością za kierunek sprawowania

urzędu i sposób realizacji polityki. Może być

związany z naruszeniem prawa.),

odpowiedzialność konstytucyjną (przybiera

dwie postaci: solidarną całego rządu i

indywidualną).

Formami egzekwowania

przez parlament

odpowiedzialności

politycznej rządu jest:

nieuchwalenie przez Sejm wotum

zaufania dla rządu,

uchwalenie przez Sejm wotum

nieufności dla Rady Ministrów.

Zgłoszenie wniosku o wotum nieufności

następuje z reguły ze strony opozycji

parlamentarnej, której motywacją

działania jest nie tylko brak poparcia dla

polityki rządu, ale również wykorzystanie

podziałów w ramach rządzącej

większości.

Nieudzielenie wotum

zaufania

Konstytucja przewiduje dwie sytuacje, które stanowią

podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności

politycznej w formie nieudzielenia przez Sejm wotum

zaufania. Po pierwsze, wyrażenie poparcia przez Sejm dla

Rady Ministrów w procedurze zasadniczej i drugiej

rezerwowej powoływania rządu. Tutaj uchwała Sejmu

stanowi formę odmowy udzielenia Radzie Ministrów

inwestytury ( poparcia politycznego) uprawniającej do

rządzenia. Po drugie, w przypadku gdy Prezes Rady

Ministrów występuje do Sejmu z wnioskiem o wyrażenie

działającemu już rządowi wotum zaufania, Sejm zaś

większością głosów w obecności co najmniej połowy

ustawowej liczby posłów nie udzieli rządowi tegoż

zaufania (art. 160 Konstytucji). Łączy się to z przyjętą

koncepcją, zgodnie z którą rząd w systemie

parlamentarno-gabinetowym może działać tak długo, jak

długo ma poparcie polityczne Sejmu. Powzięcie przez

Prezesa Rady Ministrów wątpliwości w przedmiocie

posiadanego poparcia ze strony Sejmu skutkuje

wystąpieniem przez premiera z wnioskiem o wyrażenie

wotum zaufania. Jest to wyłącznie prawo Prezesa Rady

Ministrów, przy czym Konstytucja nie uzależnia jego

wniosku w tym przedmiocie od spełnienia jakichkolwiek

warunków prawnych.

Uchwalenie przez Sejm

wotum nieufności

rządowi

Oznacza domaganie się przez Sejm

ustąpienia rządu na skutek

negatywnego oceniania jego

polityki. Negatywna ocena polityki

rządu może być następstwem

rozpadu dotychczasowej koalicji

rządzącej, na skutek rozdźwięków

wewnątrz klubów parlamentarnych.

Ich podłoże może stanowić również

poważny spór programowy

wewnątrz gabinetu i władz

koalicyjnych. Uchwalenie przez

Sejm wotum nieufności jest

uzależnione od spełnienia

następujących warunków:

Wniosek grupy co najmniej 46 posłów, złożony w

formie pisemnej wraz z podaniem kandydatury

nowego Prezesa Rady Ministrów.

Marszałek Sejmu

Prezydent

Prezes Rady Ministrów

Uchwała Sejmu podjęta

na posiedzeniu plenarnym

Udzielenie konstruktywnego

wotum nieufności większością

ustawowej liczny posłów

Odrzucenie wniosku

(brak poparcia większości

ustawowej liczby posłów)

Powtórny wniosek może być zgłoszony nie wcześniej

niż po upływie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia

poprzedniego wyroku. Zasada ta nie obowiązuje,

jeżeli powtórny wniosek zgłosi co najmniej 115 posłów.

Prezydent przyjmuje dymisję Rady Ministrów i powołuje

wybranego przez Sejm Prezesa Rady Ministrów, a na jego

wniosek pozostałych członków Rady Ministrów

oraz odbiera od nich przysięgę.

Prezyden

Sej

Nie

wcześniej

niż 7 dnia

i nie

później

niż na

następny

Pisemny wniosek grupy

co najmniej 69 posłów

Marszałek Sejmu

Uchwała Sejmu podjęta

na posiedzeniu plenarnym

Prezydent

Prezes Rady Ministrów

Wyrażenie nieobowiązującej

opinii przez komisję sejmową

Uchwała Sejmu

Odrzucenie wniosku

(brak poparcia większości

ustawowej liczby posłów)

Udzielenie konstruktywnego

wotum nieufności większością

ustawowej liczby posłów

Powtórny wniosek może być zgłoszony nie wcześniej

niż po upływie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia

poprzedniego wniosku. Zasada ta nie obowiązuje,

jeżeli powtórny wniosek zgłosi co najmniej 115 posłów

Prezydent odwołuje ministra, któremu

Sejm wyraził wotum nieufności

większością głosów ustawowej liczby

posłów.

Prezydent

Sej

Nie wcześniej

niż 7 dnia i

nie później

niż na

następnym

Odpowiedzialność

konstytucyjna i karna

członków Rady Ministrów

W świetle przepisów ustawy

zasadniczej członkowie Rady

Ministrów ponoszą także

odpowiedzialność

konstytucyjną i karną. Z

treści art. 156 ust. 1 oraz

art. 198 ust. 1 Konstytucji

wynika, że odpowiedzialność

konstytucyjną przed

Trybunałem Stanu mogą

ponosić Prezes Rady

Ministrów oraz członkowie

Rady Ministrów.

Odpowiedzialność ta ma

charakter indywidualny i

obejmuje:

Czyny nieposiadające znamion

przestępstwa i polegające na naruszeniu

Konstytucji lub ustaw oraz popełnione w

związku z zajmowanym stanowiskiem lub

w zakresie swojego urzędowania; w tym

wypadku jest to odpowiedzialność

konstytucyjna (za delikt konstytucyjny),

Czyny będące przestępstwami w

rozumieniu prawa karnego popełnione w

związku z zajmowanym stanowiskiem;

jest to odpowiedzialność prawno-karna.

W odniesieniu do innych przestępstw

właściwy będzie sąd powszechny,

Konstytucja nie wyłącza dopuszczalności

postępowania karnego przed sądem

powszechnym, jeżeli członek Rady

Ministrów nie korzysta z immunitetu

przysługującego mu z innego tytułu (np.

immunitet poselski).

Document Outline