background image

 

 

Przepukliny - budowa, objawy i 

uwięźnięcie.

                           

                                                 

Krzysztof 

Kula 

background image

 

 

• Przepuklina (łac. hernia) to 

patologiczne uwypuklenie 
zawartości jamy ciała (najczęściej 
jamy brzusznej) przez otwór w 
powłokach, w miejscu zwanym 
miejscem o obniżonej oporności 
(łac. locus minoris resistententiae).

background image

 

 

W jamie brzusznej panuje 
dodatnie ciśnienie, które nasila 
się przy kaszlu i śmiechu, przy 
parciu na stolec i przy ruchach, 
w których pracują mięśnie 
brzucha. 

background image

 

 

• Zawartość jamy brzusznej jest 

utrzymywana powłokami, których 
mocną warstwę stanowią mięśnie i 
będące ich przedłużeniem rozcięgna. 
Kilka warstw płaskich mięśni pokrywa 
jamę brzuszną krzyżując się w różnych 
kierunkach. Jeśli na skrzyżowaniu tych 
mięśni jest słabo pokryty punkt lub 
szczelina, to w tym miejscu pod 
wpływem ciśnienia 
wewnątrzbrzusznego wypukla się 
otrzewna, a z biegiem lat wypuklenie 
wydłuża się i powiększa, tworząc 
przepuklinę.

background image

 

 

background image

 

 

• Przepuklina może pojawić się w 

każdym wieku, lecz są dwa okresy 
w życiu człowieka, w których 
częściej rozpoznaje się przepukliny:

   
   

Pierwszy okres -

 to dzieciństwo, 

kiedy przepukliny tworzą się w 
miejscach osłabienia powłok 
wskutek pewnych wrodzonych 
niedoskonałości w układzie mięśni i 
rozworów brzucha. 

background image

 

 

• Drugi okres -

 to wiek podeszły, kiedy 

mięśnie powoli słabną i zanikają, a 

przestrzenie między nimi poszerzają się.

• Przepukliny powstają też niekiedy w miejscu 

uszkodzenia warstwy mięśniowo-

rozcięgnowej brzucha w następstwie operacji 

lub przenikającego urazu.

• Przepuklina nie powstaje nagle w 

zdrowych powłokach pod wpływem 

wypadku lub nadmiernego 

wysiłku!!!!

background image

 

 

Kto jest najbardziej narażony na 

chorobę?

• osoby o dużej nadwadze - mają znacznie 

słabszą tkankę łączną; 

• ludzie wykonujący zajęcia wymagające 

podnoszenia i dźwigania ciężarów, co 

obciąża mięśnie brzucha; 

• cierpiący na zaparcia i przewlekłe 

choroby oskrzelowo-płucne; 

• mężczyźni mający problemy z 

oddawaniem moczu z powodu przerostu 

prostaty (przepuklina pachwinowa); 

• kobiety w okresie ciąży; 
• śpiewacy operowi.
• wodobrzusze

background image

 

 

• W ściankach jamy brzusznej są 

typowe miejsca, które 
charakteryzują się obniżoną 
wytrzymałością

• Najczęściej przepuklina 

umiejscawia się

 

:

   -w pachwinie (70% chorych), 
   -dość częsta jest też przepuklina 

udowa(12%) 

   -przepuklina pępkowa (11%) 

background image

 

 

background image

 

 

Najczęściej przepuklina objawia się 

jako guzek lub obrzmienie w którymś 

z wyżej wymienionych miejsc, 

zwykle znikające w wyniku 

niewielkiego ucisku lub po 

odpoczynku w pozycji leżącej.

background image

 

 

Najczęstsze objawy:

• Uczucie dyskomfortu lub ból w miejscu 

przepukliny

• Obrzmienie worka mosznowego, czasem 

bolesne

• Nawracające zaparcia, rzadziej objawy 

niestrawności

• Wymioty (występują rzadko, mogą być 

objawem uwięźnięcia przepukliny)

background image

 

 

• Każda przepuklina ma swoje stałe 

elementy. Są nimi:

• wrota przepukliny:

 jest to pierścień w 

powłokach (najczęściej miejsce obniżonego 

oporu), w który wciska się otrzewna 

• kanał przepukliny:

 uchyłek otrzewnej, który 

toruje sobie drogę między tkankami, wytwarzając 

kanał przepukliny( kanał kończy się rozszerzeniem 

w wiotkiej tkance podskórnej )  

• worek przepukliny:

 zgrubiała tkanka otrzewnej 

wytworzona pod wpływem bodźców 

mechanicznych, będąca najbardziej istotną 

częścią przepukliny. W worku tym wyróżnia się 

szyjkę mieszczącą się we wrotach, trzon i dno 

będące częścią końcową.

• zawartość przepukliny:

 zawartość worka 

przepukliny, są to najczęściej pętle jelita 

cienkiego, końcowy strzępek sieci większej itp.

background image

 

 

Zawartość 
przepukliny

Worek 
przepuklinowy

Wrota

Otrzewna

background image

 

 

Worek przepuklinowy z

 

zawartością

background image

 

 

Zawartość

 

worka przepuklinowego

background image

 

 

• SZCZEGÓLNE RODZAJE 

PRZEPUKLIN

• Przepuklina ześlizgowa

 - wypuklająca 

się przez wrota otrzewna może pociągać 

za sobą leżące zaotrzewnowo mało 

ruchome narządy, takie jak np. pęcherz 

moczowy lub niektóre odcinki jelita 

grubego. Ponieważ te narządy jak gdyby 

wślizgują się przez wrota przepuklinowe i 

stają się częścią worka przepuklinowego, 

przyjęto określenie 

przepuklina 

ześlizgowa

. Jest to rzadka postać 

przepukliny, lecz chirurg musi brać pod 

uwagę taką możliwość i widząc nietypowe 

pogrubienie worka przepuklinowego, 

powinien ostrożnie preparować, aby nie 

zranić pęcherza moczowego lub jelita.

background image

 

 

• Poza zwykłymi przepuklinami, 

wypuklającymi się na zewnątrz pod 
skórę i określanymi jako przepukliny 
zewnętrzne, zdarzają się też 
przepukliny kierujące się do innych 
jam ciała lub zachyłków, które 
nazywamy 

przepuklinami 

wewnętrznymi

.

• Przykładem przepukliny wewnętrznej 

jest przepuklina rozworu 
przełykowego przepony.

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

• Przepuklina pooperacyjna

 – powstaje 

w miejscu blizny po operacyjnym cięciu 

brzusznym. Przyczyną może być 

niewłaściwe zeszycie powłok  lub 

porażenie i zwiotczenie jednego z mięśni 

brzucha wskutek przecięcia mięśnia 

ruchowego. Najczęstszą przyczyną 

rozejścia się mięśni i rozcięgien w 

miejscu cięcia jest zakażenie rany! 

    

    

Przepuklina  może być także :

Przepuklina  może być także :

- pierwotna ( powstała po raz pierwszy)

- pierwotna ( powstała po raz pierwszy)

- nawrotowa

- nawrotowa 

background image

 

 

Podział przepuklin:
• 1. przepuklina odprowadzalna

 

(zawartość cofa się samoistnie lub 
może być odprowadzona do wewnątrz 
ręcznie)

• 2. przepuklina nieodprowadzalna 

    (zawartości nie można odprowadzić, 

najczęściej z powodu zrostów jakie się 
wytworzyły pomiędzy workiem 
przepuklinowym a jego zawartością)

background image

 

 

• Każdy, kto ma przepuklinę, powinien 

pamiętać, że nie jest to tylko defekt 
kosmetyczny. Jest to także 
potencjalne zagrożenie wystąpienia 
groźnych powikłań. Niebezpieczny 
mianowicie jest stan, który nazywamy 

uwięźnięciem przepukliny

.

background image

 

 

• Uwięźnięcie przepukliny

 (hernia 

incarcerata, striangulated hernia) polega 

na tym, że jelito ulega zakleszczeniu w 

przepuklinie i zostaje przerwany pasaż 

treści jelitowej oraz upośledzone zostaje 

ukrwienie jelita, co prowadzi do jego 

martwicy. Uwięźnięcie jelita w przepuklinie 

jest ostrym i bardzo poważnym 

powikłaniem, które nie leczone prowadzi 

szybko do śmierci. Najczęściej do 

uwięźnięcia dochodzi u dzieci poniżej 2 rż. 

i u osób po 60 rż.

• Wczesne rozpoznanie uwięźnięcia 

przepukliny jest bardzo ważne ponieważ w 

pierwszym okresie leczenie jest znacznie 

łatwiejsze!

background image

 

 

  Objawy :

 - objawy ogólne

 to objawy 

świadczące o niedrożności jelita, takie 

jak wymioty, silne bóle brzucha 

nachodzące falowo, później wzdęcie 

brzucha, przyspieszone tętno i 

leukocytoza;

   
- objawy miejscowe:

 żywobolesne 

uwypuklenie w miejscu typowym dla 

przepukliny; jeśli uwięźnięcie trwa 

długo, skóra może ulec 

zaczerwienieniu. 

background image

 

 

• W odcinku jelita wyłączonym z 

krążenia treści. jelitowej procesy 
fermentacyjne powodują, że ilość 
gazów rośnie, a jelito ulega 
obrzękowi. Wokoło jelita w worku 
przepuklinowym gromadzi się płyn 
wysiękowy. Każde uwięźnięcie jest 
poważnym zagrożeniem i każdego 
chorego z podejrzeniem 
uwięźnięcia trzeba jak najwcześniej 
kierować na oddział chirurgiczny.

background image

 

 

• We wczesnym okresie uwięźnięcia można 

próbować nieoperacyjnie zwolnić jelito z 
zakleszczenia we wrotach przepukliny i 
odprowadzić do brzucha (nonoperative 
reduction, taxis). Większość chorych 
wykonuje to prawdopodobnie często 
samodzielnie, a lekarza wzywa dopiero 
wtedy, gdy odprowadzenie natrafia na 
trudności i przekracza umiejętności 
pacjenta. Odprowadzenie można wykonać 
w domu chorego lub w szpitalu, im 
wcześniej będzie to wykonane, tym lepiej.

background image

 

 

• Postępować trzeba bardzo łagodnie, Chory 

powinien leżeć wygodnie na plecach i 

całkowicie rozluźnić mięśnie, aby 

zmniejszyć ciśnienie wewnątrzbrzuszne. 

Pomaga w tym uspokajająca rozmowa. 

Trzeba też przyzwyczaić chorego do dotyku 

ręki na brzuchu. Dokładne, powolne 

badanie brzucha, przepukliny i okolicy obu 

pachwin powinno poprzedzić próbę 

odprowadzenia. Błędem jest bezpośrednie 

wpychanie przepukliny do brzucha uciskiem 

z góry. Najpierw trzeba opróżnić rozdęte 

gazem lub płynem jelito. Uzyskuje się to 

uciskając wypuklenie przepukliny z obu 

boków. 

background image

 

 

Sposób odprowadzenia uwięźniętej przepukliny. 

Uciskając z boku (strzałki) trzeba odprowadzić płyn 

rozpierający jelito

 

background image

 

 


Document Outline