C H O R O B Y 

J E L I T A  G R U B E 

GO

Dr n. med. Anna Gadowska-Cicha

CHOROBY JELITA GRUBEGO

•Zespól jelita drażliwego

•Choroba Hirschspruga

•Uchyłki jelita grubego
•Wrzodziejące zapalenie jelia 
grubego

•Choroba Leśniowskiego i 
Crohna 

• Niedokrwienne zapalenie jelita 
grubego

• Mikroskopowe zapalenie jelita 
grubego

• Choroby odbytu:

       - ropnie

       - przetoki

       - guzki krwawnicze

       - szczelina odbytu

• Zaparcia idiopatyczne

•Polipy i nowotwory jelita 
grubego:

        - polipy gruczolakowe

        - polipy nienowotworowe

        - nowotwory 
uwarunkowane 

          genetycznie

        - rak jelita grubego

OBJAWY CHORÓB UKŁADU POKARMOWEGO:

1. Ból brzucha (somatyczny, trzewny, odniesiony)  

2. Dysfagia

3. Nudności i wymioty

4. Biegunka

5. Zaparcie 

6. Krwawienia z przewodu pokarmowego

7. Żółtaczka

8. Wodobrzusze

 

Jelito grube – obraz prawidlowy

Zagięcie śledzionowe – obraz prawidlowy

poprzecznica – obraz prawidlowy

Kątnica, wejście do wyrostka robaczkowego

Kątnica - zastawka krętniczo-kątnicza – obraz prawidlowy

CHOROBA HIRSCHSPRUNGA

       jest wrodzonym defektem polegającym 
na braku zwojów nerwowych śródściennych w 
dalszym odcinku jelita grubego → zwężenie 
tego odcinka → wtórne poszerzenie bliższej 
części okrężnicy. 

Objawy :ciężkie zaparcia od 
urodzenia,wzdęcia  brzucha, pusta bańka 
bańka odbytnicy  (per rectum)

Diagnostyka: wlew kontrastowy 
doodbytniczy, manometria, biopsja ssąca lub 
pełnościenna odbytnicy. 

Powikłania: ostre zapalenie jelit → 
przedziurawienie, ropień, posocznica.

Leczenie: operacyjne

UCHYŁKI JELITA GRUBEGO

Pojawiają się w 5 lub późniejszych dekadach 

życia.

•Uchyłki nabyte- drobne przepukliny błony 
śluzowej przez błonę mięśniową okrężnicy 
(uchyłki rzekome). Nie występują w odbytnicy.

•Uchyłki wrodzone- występują rzadko, 
przeważnie pojedynczo w kątnicy.

Uchyłkowatość

 okrężnicy

Choroba uchyłkowa

 krężnicy

Uchyłki jelita grubego

Nieswoiste zapalenia jelit:

Nieswoiste zapalenia jelit:

choroba 

choroba 

Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejącego 

Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejącego 

zapalenia jelit. 

zapalenia jelit. 

N

N

iektóre aspekty etiologii

iektóre aspekty etiologii

WRZODZIEJĄCE ZAPALENIE

 JELITA GRUBEGO

       jest rozlanym nieswoistym procesem 
zapalnym

błony śluzowej

 odbytnicy lub odbytnicy i 

okrężnicy.

       Jest schorzeniem przewlekłym, 
przebiegającym pod postacią zaostrzeń 
(rzutów choroby) z okresami remisji.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego; colitis ulcerosa; 
proctocolitis haemorhagica.

Klasyfikacja ciężkości rzutów:

   a) lekkie - ≤ 4 wypróżnienia na dobę z małą 
domieszką  

                    krwi,  bez   objawów ogólnych

    b) ciężkie -  ≥ 6 wypróżnień na dobę z dużą 
domieszką 

                        krwi i   objawami ogólnymi 

    c) umiarkowane – cechy pośrednie między w/w 
rzutami

Colitis ulcerosa – postać aktywna

Colitis ulcerosa – obraz „sztywnej rury”

LECZENIE OPERACYJNE W TRYBIE 
PILNYM

Ciężki rzut wrzodziejącego zapalenia 
jelita grubego
Piorunująca postać wrzodziejącego 
zapalenia 

(brak poprawy po intensywnym 

leczeniu w ciągu 7-10 dni)

Ostre rozdęcie okrężnicy 

(brak poprawy 

w ciągu 24-48 godzin)

 
Przewidywany procent kolektomii- 
około 87%

CHOROBA LEŚNIOWSKIEGO I CROHNA 

  jest ogniskowym i asymetrycznym

 

pełnościennym

, przeważnie 

ziarniniakowym,zapaleniem, które może 
dotyczyć każdego odcinka przewodu 
pokarmowego.

Choroba ma charakter przewlekły. 

W wielu przypadkach obserwuje się 
naprzemiennie okresy zaostrzeń i remisji.

CDAI

  Crohn’s DiseaseActivity Index

 

-ilość biegunkowych wypróżnień, 
makroskopowa 
 domieszka krwi występuje rzadko
- ból brzucha
- ocena ogólnego samopoczucia
- objawy ze strony innych układów
- przyjmowanie leków przeciwbiegunkowych
- obecność oporów patologicznych 
  w obrębie jamy brzusznej
- hematokryt
- masa ciała

Ocena aktywności choroby:

a) aktywność mała- utrata <10% masy ciała, bez 

objawów ogólnych, bez niedrożności przewodu 
pokarmowego

b)aktywność umiarkowana- utrata >10% masy 

ciała,w badaniu jamy brzusznej obecny tkliwy 
opór, bez jawnej niedrożności przewodu 
pokarmowego

c) aktywność duża- wyniszczenie, BMI<18kg/m2, 

niedrożność ropień

Choroba Lesniowskiego-Crohn`a faza aktywna

Choroba Lesniowskiego-Crohn`a

Badania laboratoryjne są niespecyficzne.

 
 CRP- istotny biomarker, który, jak wskazują 
wstępne  badania,  może  być  wykorzystany 
przy  doborze  chorych  u  których  można 
spodziewać 

się 

dobrego 

efektu 

terapeutycznego biologicznych metod. 

Serologiczne  markery:  pANCA    i  ASCA  –badania 
nad  wykorzystaniem  ich  do  różnicowania  colitis 
ulcerosa z chorobą Leśniowskiego-Crohn’a 

ROZPOZNANIE

ustala się na podstawie:

• obrazu endoskopowego jelita
• badania radiologicznego
• wyniku badania histologicznego wycinka błony 
śluzowej

 

10% 

nieokreślone zapalenie jelita 

grubego

POWIKŁANIA WZJG:

       JELITOWE :

• polipowatość zapalna
• ostre rozdęcie okrężnicy
• rak jelita grubego
     

POZAJELITOWE:

• układ kostno-stawowy
• wątroba i drogi żółciowe
• skóra
• narząd wzroku
• układ naczyniowy

POWIKŁANIA CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO I CROHNA

  MIEJSCOWE

• samoistne tworzenie się przetok zewnętrznych lub   
wewnętrznych, pojedynczych lub mnogich 

• ropnie międzypętlowe
• znaczne zwężenie światła z objawami  niepełnej 
niedrożności

• rak jelita grubego (rzadziej niż w WZJG)

POAZAJELITOWE

• jak w WZJG
• kamica moczowa

Dotychczas nie istnieje leczenie 
przyczynowe wrzodziejącego 
zapalenia jelita grubego jak też 
choroby Crohna-Leśniowskiego 
ponieważ etiologia tych dwóch 
chorób pozostaje nadal nieznana.

ZAPARCIA IDIOPATYCZNE

Zaparcie oznacza zbyt małą częstotliwość wypróżnień

(≤ 2/tydzień) lub stolce twarde z często 
towarzyszącym uczuciem niepełnego wypróżnienia.

Zaparcie ciężkie to ≤ wypróżnienia na miesiąc

Etiologia

Nie stwierdza się choroby organicznej

• czynnościowa 
• ze zwolnionym pasażem (inercja okrężnicy)
•Dyssynergia dna miednicy