background image

Odmienne systemy 

mierzenia czasu 

Kalendarze na świecie

background image

Kalendarze na świecie

• Kalendarz aztecki;

• babiloński;

• bizantyjski;

• chiński;

• egipski;

• etiopski;

• juliański;

• gregoriański;

• Majów;

• Żydowski;

• muzułmański;

• szamijski:

• libijski;

• tunezyjski;

• dżahilijski.

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz przedmuzułmański 

Arabski kalendarz epoki przedmuzułmańskiej (Dżahilija) miał 

miesiące oparte na obrotach Księżyca wokół Ziemi, natomiast 

lata opierały się na obrotach Ziemi wokół Słońca. 

Rok zawierał 12 miesięcy księżycowych, liczących po 29 lub 30 

dni. Odpowiadało to pełnemu obrotowi Księżyca wokół Ziemi 

(29 dni 12 godz. 44 min. 3,8 s.). Powstała różnica pomiędzy 

rokiem księżycowym, a słonecznym wyrównywana była 

poprzez dodawanie kolejnego, 13 miesiąca, zawierającego 5 

do 6 dni, zwanych ajjam an-nasi (dni uzupełniające). 

Pozostałe miesiące dzieliły się na tygodnie zawierające po 7 

dni. Do czasów islamu nie liczono lat od jakiejś konkretnej 

daty, lecz brały one swoje nazwy od najważniejszych 

wydarzeń w nich występujących – np. rok w którym urodził 

się Mahomet (570 n.e.) nazwano Rokiem Słonia, ponieważ 

nastąpił w nim najazd wojsk etiopskich na Półwysep Arabski, 

a używały one słoni bojowych.

background image

Kalendarze na świecie

Reforma Mahometa i nazwy miesięcy

 

Mahomet zreformował kalendarz odrzucając trzynasty, dodatkowy 

miesiąc, a więc odchodząc od kalendarza księżycowo-
słonecznego, jakim był dawny kalendarz arabski, na rzecz 
prostego kalendarza księżycowego. Miało to ten skutek, że od 
tego momentu miesiące przestały odpowiadać tym samym 
porom roku. Miesiące zachowały jednak swoje stare nazwy, 
związane z czasami przedmuzułmańskimi 

background image

Kalendarze na świecie

Kolejne miesiące:
1.

Muharram al.-haram (Muharram) (arab. ّمررح م), czyli 'zakazany' – wywodzi swoją nazwę 

stąd, że przed islamem obowiązywał w tym okresie zakaz prowadzenia walk plemiennych. 

Nazwa tego miesiąca znaczy „zakazany” – „święty”. Był to jeden z miesięcy, w którym 

zakazane było prowadzenie walk. Pierwszego muharrama zaczyna się nowy rok 

muzułmański. Na dziesiąty dzień tego miesiąca przypada najważniejsze szyickie święto 

Aszura, obchodzone dla upamiętnienia śmierci Al-Husayna w 680 r. 

2.

Safar (arab. رفصصص), czyli 'żółty' – wywodzi swą nazwę od żółtaczki, na którą najczęściej 

zapadano właśnie w tym miesiącu, który przed reformą Mahometa przypadał w lecie. Drugi 

miesiąc safar (29 dni) to "żółty" miesiąc. Został tak prawdopodobnie tak nazwany od 

żółtaczki, na którą zapadano najczęściej właśnie w tym miesiącu. W miesiącu safar 

obchodzono też niegdyś święto powrotu pielgrzymów z Mekki. 

3.

Rabi al-awwal(Rabi I) (arab. أولصصا عيبر), czyli 'wiosna pierwsza' – dawniej przypadał na 

jesień, a słowo 'rabi' oznaczało w czasach przedmuzułmańskich zarówno wiosnę jak i jesień. 

Trzeci miesiąc rabi al-allal (30 dni), czyli "wiosna pierwsza". W tym miesiącu przypada 

święto Narodzin Muhammada obchodzone w świecie muzułmańskim od 1207 roku. Według 

tradycji muzułmańskiej Muhammad urodził się dwunastego dnia tego miesiąca w Roku 

Słonia, tuż przed ukazaniem się na niebie planety Wenus. 

4.

Rabi al - achira (lub Rabi as -sani) (Rabi’II) (arab.ناثلصصا عيبر أوأ رآخلصصا عيبر), czyli 'wiosna 

druga' – pochodzenie nazwy analogiczne do miesiąca poprzedniego. Czwarty miesiąc to 

rabi al-sani (29 dni) czyli "wiosna druga". 

5.

Dzumada al- ula (Dżumada I) (arab.أولصصا ىدامج), czyli 'krzepnięcie pierwsze' – miesiąc 

zimowy, swą nazwę wywodzący od zamarzania wody. Piąty miesiąc to dżumada al-ula (30 

dni). Termin „dżumada” oznacza „twardnieć”, „zamarzać”. 

6.

Dżumada al.-achira (lub Dżumada as - sani) (Dżumada II) (arab.ىدامج أوأ رآخلصصا ىدامج 

ناثلصصا), czyli 'krzepnięcie drugie' - pochodzenie nazwy analogiczne do miesiąca poprzedniego. 

Szósty miesiąc to dżumada al-ahira (29 dni). Miesiąc ten przypadał na okres chłodów. 

background image

Kalendarze na świecie

7. Radżab (arab. 

بجر), czyli 'wstrzymać się' – podobnie jak muharram był miesiącem 

nakazanego pokoju, i stąd jego nazwa. Siódmy miesiąc radżab (30 dni) - 

"bezpieczny", był jednym z miesięcy, w których obowiązywał zakaz walk. W czasach 

przedmuzułmańskich powstrzymywano się wówczas od wojen i wypraw grabieżczych. 

8. Szaban (arab. نابعصصش) czyli 'rozchodzenie się' – nazwa wzięła się stąd, że miesiąc ten w 

czasach przedmuzułmańskich poświęcony był wojnom i napadom grabieżczym. Ósmy 

miesiąc kalendarza muzułmańskiego to szaban (29 dni). Był to czas kiedy plemiona 

arabskie prowadziły wojny międzyplemienne. 

9. Ramadan (arab. ناضمر), czyli 'palący' – nazwany tak od dokuczliwych upałów Dziewiąty 

miesiąc to ramadan (30 dni). Na miesiąc ten przypada obowiązkowy post 

muzułmański. Według tradycji muzułmańskiej w tym miesiącu objawiony został 

Kur'an (Koran). 

10. Szawwal (arab. 

لصصاورصصش), czyli 'powodujący powstawanie, dosiadanie wielbłądów' – 

nazwany tak ponieważ w tym miesiącu koczownicy opuszczali swoje czasowe 

obozowiska. Dziesiąty miesiąc to szallal (29 dni). Nazwa oznacza "wyruszać na 

wędrówkę". Na pierwszy dzień tego miesiąca przypada święto zakończenia postu 

zwane Id al-Fitr (tureckie seker bayram). 

11.Zu al – kada (arab. ةد عقلصصا أوذ), czyli '[miesiąc] postoju' – nazwany tak ponieważ w tym 

miesiącu koczownicy zaprzestawali wędrówek. Jedenastym miesiącem kalendarza 

muzułmańskiego jest miesiąc zu al-kada (30 dni). Nazwa ta oznacza „siedzenie”, 

„przebywanie w jednym miejscu”. W okresie przedmuzułmańskim był czasem 

zaprzestania wędrówek. 

12.Zu al.-hidżdża (arab. ةجحلصصا أوذ), czyli '[miesiąc] pielgrzymki – nazwany tak ponieważ 

był poświęcony pielgrzymce do centrum pogańskiego kultu plemion arabskich, Kaaby. 

Ostatnim, dwunastym miesiącem jest zu al-hidżdża (29 dni). Nazwa pochodzi od 

terminu „hadżdż” – „pielgrzymka”, w tym bowiem miesiącu ma miejsce rytualna 

pielgrzymka do Mekki. Dziesiątego dnia kończy się pielgrzymka i na ten dzień 

przypada największe święto muzułmanów Id al-Adha, Święto Ofiarowania. 

Mahomet zachował znaczenie miesiąca pielgrzymki, ponieważ ostatecznie uznał świętość 

Kaaby. Miesiąc ramadan uznał zaś za miesiąc postu.

background image

Kalendarze na świecie

Arabski tydzień zaczyna się w niedzielę, która nosi nazwę al-

ahad (dzień pierwszy). I tak mamy kolejno:

1.

Al-ahad – dzień pierwszy (niedziela). 

2.

Jaum al-isnajn – dzień drugi (poniedziałek) 

3.

Jaum as-salasa– dzień trzeci (wtorek). 

4.

Jaum al-arbaa – dzień czwarty (środa). 

5.

Jaum al-chamis – dzień piąty (czwartek). 

6.

Jaum al-dżuma– dzień zgromadzenia (piątek), który jest 

świętym dniem muzułmanów, a swoją nazwę zawdzięcza 

temu że w ten dzień gromadzą się oni na wspólnej 

modlitwie. 

7.

Jaum as-sabt – dzień sabatu (sobota), wywodzący swą 

nazwę od dawnej nazwy semickiej. 

background image

Kalendarze na świecie

Zmiana w kalendarzu:

Pierwsi kalifowie po śmierci Mahometa kontynuowali reformę 

kalendarza zapoczątkowaną przez niego. 

Przede wszystkim wprowadzono ustanowienie nowej ery, na wzór 

ery  chrześcijańskiej, przez kalifa Umara. Nową erę muzułmańską 

wprowadzono 17 roku hidżry (638 r.) za panowania tegoż kalifa 

Umara (Umara ibn al-Chattaba), panującego w latach 634-644. 

Pierwszy dzień ery muzułmańskiej został jednak ze względów 

praktycznych przesunięty do najbliższego nowiu księżyca, tj. 16 

lipca 622 roku.  Za radą Alego ibn Abi Taliba uznano ten dzień,  

pierwszy dzień roku księżycowego w którym odbyła się hidżra, 

czyli emigracja, wyjście Mahometa z Mekki do Medyny, czyli 15 

lub 16 lipca 622 roku (właściwy dzień hidżry to 24 września) za 

pierwszy dzień ery muzułmańskiej. . Kolejne lata liczone są 

zatem od tego roku, a dla odróżnienia od ery chrześcijańskiej są 

one dzisiaj oznaczane jako A.H. (łac.  Anno Hegirae). W roku 

2008 kalendarza gregoriańskiego skończył się rok 1428 A.H. i 

rozpoczął się rok 1429 A.H. Ponieważ długość roku wynosi 

354,36 dnia, zatem początek roku przesuwa się w stosunku do 

kalendarza gregoriańskiego, w cyklach po około 33 lata.

background image

Kalendarze na świecie

W celu przeliczenia daty kalendarza muzułmańskiego na datę 

kalendarza gregoriańskiego używa się następującego wzoru:

gdzie R jest datą kalendarza gregoriańskiego, H datą kalendarza 

muzułmańskiego, zaś liczba 33 wyraża liczbę lat księżycowych, 

podczas których kalendarz muzułmański wyprzedza 

chrześcijański o jeden rok. Chcąc przeliczyć daty kalendarza 

gregoriańskiego na datę kalendarza muzułmańskiego używa się 

następującego wzoru:

Wzory te pozwalają przeliczyć daty z tolerancją do jednego roku, w 

celu uzyskania dat zsynchronizowanych z dokładnością co do 

dnia tygodnia potrzebne są specjalne tablice.

background image

Kalendarze na świecie

Wykorzystano: 
1.

 

Nazwy miesięcy podane są za: Jerzy Hauziński, Burzliwe dzieje kalifatu 

bagdadzkiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa - Kraków, 1993, 

s. 11, który stosował uproszczoną pisownię imion, nazw i terminów 

arabskich zaproponowaną przez Bogusława R. Zagórskiego w: "Przegląd 

kartograficzny", 172 nr 4, s. 157-164, chyba najczęściej stosowaną w 

polskojęzycznych publikacjach poświęconych tematyce arabskiej. 

Niemniej istnieją też inne transkrypcje, dla przykładu podaję tę 

zastosowaną w: Jerzy Bielawski (red. nauk.) Mały słownik kultury świata 

arabskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971. Oto ona: muharram, 

safar, rabi' al-awwal, rabi' ath-thani, dżumada al-ula, dżumada al-achira, 

radżab, sza'ban, ramadan, szawwal, dhu 'l-ka'da, dhu 'l-hidżdża. 

2.

Józef Bielawski (red. nauk.) Mały słownik kultury świata arabskiego

Wiedza Powszechna, Warszawa 1971. 

3.

Jerzy Hauziński, Burzliwe dzieje kalifatu bagdadzkiego, Wydawnictwo 

Naukowe PWN, Warszawa - Kraków, 1993, ISBN 83-01-10988-2 

4.

Danuta Madeyska,  Historia świata arabskiego. Okres klasyczny od 

starożytności do końca epoki Umajjadów (750), Wydawnictwa 

Uniwersytetu Warszawskiego 1999, ISBN 83-235-0096-7

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz półónocnokoreański- 

kalendarz Dżucze

Jest to kalendarz używany w Korei Północnej,  oparty jest na 

kalendarzu gregoriańskim.  Lata w tym kalendarzu liczy się 

począwszy od daty urodzenia Kim Ir Sena - 15. kwietnia 

1912 roku - roku pierwszego Dżucze (nie ma roku 

zerowego). 

Kalendarz ten wprowadzono w roku 1997. 
Data w kalendarzu Dżucze podawana jest za datą w 

standardzie międzynarodowym. 

Dla przykładu 25 lipca 2005 roku zapisywany jest jako 25 

lipca 2005 roku Dżucze 94

W koreańskich tekstach rok Dżucze podawany jest też na 

początku daty.

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz libijski 

Kalendarz ten używany jest w Libii począwszy 

od 1978 roku, kiedy to za początek rachuby 

lat tego kalendarza uznano śmierć proroka 

Mahometa (a nie "hidżrę" z 622 AD) czyli 

datę 8 czerwca 632 roku.  

Nazwy miesięcy to imiona wybitnych 

osobistości historycznych (np. Hannibal, 

Naser), elementy przyrody (np. ptak, woda) 
czy nazwy pór roku (np. wiosna, lato).  

 

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz etiopski

 

Kalendarz etiopski - nazywany też kalendarzem gyyz – 
jest to kalendarz używany w Etiopii także jako kalendarz liturgiczny w 

Erytrei: przez prawosławny kościół erytrejski, tamtejszych wschodnich 

katolików i luterański Ewangelicki Kościół Etiopii Mekane Yesus. 

 
Erę liczy się od daty narodzenia Jezusa – podobnie jak w erze 

chrześcijańskiej, wyliczonej przez Annianusa z Aleksandrii na 9 r. n.e.

Zatem 12 września 2007r. w kalendarzu etiopskim rozpoczął się rok 2000.
Na oznaczenie daty wg systemu etiopskiego stosuje się skrót AM (od 

ahmarskiego Amätä Məhrät - "rok łaski, rok miłosierdzia") i tak np. 

oznaczenie 2002 AM oznacza gregoriańskie lata 2009/10.

Kalendarz etiopski bazuje na kalendarzu koptyjskim, który z kolei opiera 

się na kalendarzu egipskim. 

Wg kalendarza etiopskiego rok składa się z 12 miesięcy, liczących po 30 

dni oraz jednego miesiąca grupującego pozostałe 5 dni (w roku 

przestępnym 6 dni).

 Doba zaczyna się nie o północy, a ze wschodem słońca. 

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz hinduski

Został opracowany przez specjalny komitet reformy 

kalendarza. Zadanie komitetu polegało na ujednoliceniu 

bardzo licznych systemów liczenia czasu występujących w 

Indiach. 

Kalendarz jest częścią Indian Ephemeris and Nautical 

Almanac, kompendium zawierającego informacje 

astronomiczne. Są w nim również dane i wzory pozwalające 

określić czas potrzebny do sporządzenia religijnego 

kalendarza hinduistycznego.

Oficjalnym początkiem kalendarza był 1 Chaitra, 1879 ery 

Saka (Shaka), czyli 22 marca 1957 roku.

Lata liczy się według ery Saka ( od nazwy plemion plemion 

Saków ), która zaczęła się (rok 0) w 78 r. Aby określić, czy 

rok jest przestępny należy dodać 78 do roku ery Saka - w 

rezultacie, jeśli rok jest rokiem przestępnym w kalendarzu 

gregoriańskim, to jest przestępnym w erze Saka.

background image

Kalendarze na świecie

Indyjski zreformowany kalendarz narodowy - jest oficjalnym, 

urzędowym kalendarzem stosowanym w Indiach  Jest 

używany obok kalendarza gregoriańskiego przez Gazette of 

India, w wiadomościach nadawanych przez radiostację All 

India Radio oraz w komunikatach publikowanych przez rząd 

Indii.

Jest to kalendarz słoneczny, w którym rok ma 365 dni (w 

latach przestępnych 366 dni).

W latach przestępnych Chaitra ma 31 dni i zaczyna się 21 

marca. Podobnie jak w kalendarzu perskim wszystkie 

miesiące pierwszej połowy roku mają 31 dni, co odpowiada 

wolniejszemu ruchowi Słońca po ekliptyce w tym okresie.

Nazwy miesięcy pochodzą ze zreformowanego kalendarza 

księżycowo-słonecznego ery Wikrama z pewnymi różnicami 

w ich wymowie, co bywa przyczyną niejasności, do którego 

należą kalendarza .

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz żydowski, lub hebrajski

 

 

Jest to kalendarz księżycowy (obecnie księżycowo-słoneczny), 

używany był przez plemiona semickie od czasów 
przedhistorycznych. Ostateczną formę uzyskał  mu w roku 
359 Sanhedryn pod przewodnictwem Hillela II.

Wg tego kalendarza rok hebrajski dzieli się na 12 miesięcy 

liczących po 29 lub 30 dni, ponadto co dwa lub trzy lata dla 
zrównania cyklu słonecznego z księżycowym dodawany jest 
trzynasty miesiąc zwany adar betadar szeni (adar II) lub 
weadar mający 29 dni. Drugi adar dodawany jest w ramach 
19-letniego okresu,  obejmującego następujące po sobie 
lata, a dodawany jest zawsze do 3, 6, 8, 11, 14, 17 i 19 roku 
tego okresu.

background image

Kalendarze na świecie

Długość roku zwykłego wg kalendarza żydowskiego 

może wynosić 354, 355 lub 356 dni. 

Długość roku przestępnego może wynosić 383, 384 

lub 385 dni. 

Są to lata odpowiednio: ułomne, zwykłe i pełne. 
W roku ułomnym heszwan ma jeden dzień mniej. 
W roku pełnym kislew ma jeden dzień więcej.

background image

Kalendarze na świecie

W kalendarzu tym rachuba lat zaczyna się od dnia 

stworzenia świata 6 dni , które wg ustaleń 

żydowskich autorytetów religijnych nastąpiło 

6 października 3761 p.n.e., stąd np. w roku 2009 

rozpoczyna się żydowski rok 5769/5770.

    Około 360 roku Żydzi przyjęli rok 3761 p.n.e. jako 

rok stworzenia świata. Ta metoda rachuby 

pochodziła od kalendarza księżycowego 

opracowanego w piątym stuleciu naszej ery przez 

greckiego poganina Meton`a. Wcześniej stosowali 

między innymi metody liczenia czasu Józefusa.

background image

Kalendarze na świecie

    

Poszczególne miesiące roku, oraz czas ich 

trwania:

     -- 

tiszrej ------- /wrzesień/październik/ ------ 30 dni

--- cheszwan --- /październik/listopad/ ------- 29 lub 30 dni

--- kislew ------- /listopad/grudzień/ ---------- 29 lub 30 dni

--- tejwet ------- /grudzień/styczeń/ ---------- 29 dni

--- szwat -------- /styczeń/luty/ --------------- 30 dni

--- adar --------- /luty/marzec/ --------------- 29 dni

--- nisan -------- /marzec/kwiecień/ ---------- 30 dni

--- ijar ---------- /kwiecień/maj/ -------------- 29 dni

--- sywan ------- /maj/czerwiec/ -------------- 30 dni

--- tamuz ------- /czerwiec/lipiec/ ------------- 29 dni

--- aw ----------- /lipiec/sierpień/ ------------- 30 dni

--- elul ---------- /sierpień/wrzesień/ --------- 29 dni

background image

Kalendarze na świecie

Wykorzystano: 
             1.Alan Unterman "Encyklopedia tradycji i legend żydowskich", Książka i Wiedza 

1994; BIM;

2. Joanna Brańska "Na Dobry Rok bądźcie zapisani", Warszawa 1997;

3. Leszek Hońdo "Święta żydowskie w interpretacji Franza Rosenzweiga".

4. Louis Goldberg "Our Jewish friends";

5. Małgorzata Naimska "Najważniejsze biblijne święta żydowskie", 1983/84;

6. Mieczysław Siemiański "Księga świąt i obyczajów żydowskich", Interpress 1993;

7. Modlitewnik hebrajsko-polski w tłum. Salomona Spitzera, Warszawa 1991;

8. Viktor Buksbazen "The Gospel in the Feasts of Israel".

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz tunezyjski

 

 

W kalendarzu tunezyjskim przyjęto nazwy miesięcy 

zapożyczone z języka francuskiego.

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz szamijski (wschodni) 

Kalendarz ten używany jest w Syrii, Libanie, 

Palestynie, Jordanii 
(z dawnymi semickimi nazwami miesięcy). 
Podobne nazwy co w kalendarzu szamijskim 
występują w kalendarzu żydowskim.

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz chiński

Chiński kalendarz składa się z 

sześćdziesięcioletnich cykli, które stanowią 

kombinację dwunastu Ziemskich Gałęzi 

(Ziemskich Konarów) reprezentowanych przez 12 

zwierząt i pięciu Niebiańskich Pni ukazywanych 

przez 5 żywiołów: wodę, ziemię, drewno, ogień, 

metal – każdy w wariancie ying lub yang. 

Kalendarz ten opiera się na precyzyjnej obserwacji 

wysokości słońca oraz faz księżyca. 

Według podań 

kalendarz chiński wynalazł i ustanowił Żółty Cesarz w 2637 

r. p.n.e. 

Pory dnia Dzień Chińczycy dzielą na 12 części, a 

każda z pór odpowiada jednemu zwierzęciu 

(zwyczajowo pory te nazywane są godziną, mimo 

że w rzeczywistości każda z nich trwa 120 minut):

background image

• godzina szczura  godz. 23-1 

• godzina bawołu  godz. 1-3 

• godzina tygrysa  godz. 3-5 

• godzina królika  godz. 5-7 

• godzina smoka  godz. 7-9 

• godzina węża  godz. 9-11 

• godzina konia  godz. 11-13 

• godzina owcy  godz. 13-15 

• godzina małpy  godz. 15-17 

• godzina koguta  godz. 17-19 

• godzina psa  godz. 19-21 

• godzina świni  godz. 21-23 

background image

Kalendarze na świecie

Kalendarz japoński

Od 1 stycznia 1873 w Japonii jest używany kalendarz 

gregoriański, z lokalnymi nazwami miesięcy i w 

większości stałymi świętami. Przed 1873 rokiem w 

użyciu był kalendarz księżycowo-słoneczny, 

stanowiący adaptację kalendarza chińskiego 

W okresie od wprowadzenia kalendarza 

gregoriańskiego w Japonii wykorzystywane były trzy 

systemy rachuby lat:

• Zachodnie oznaczenie lat;  

• Ery japońskie oparte na rządach danego cesarza 

(rok 2005 to był Heisei 17); 

• Rok imperialny oparty na mitologicznym założeniu 

Japonii przez cesarza Jimmu w 660 r. p.n.e. 

Dwa pierwsze sposoby rachuby lat nadal są w użyciu. 

Kalendarz imperialny był w użyciu do zakończenia II 

wojny światowej 

background image

Kalendarze na świecie

Miesiące 
Współczesne japońskie nazwy miesięcy oznaczają 

dosłownie "pierwszy miesiąc", "drugi miesiąc" itd. 

Odpowiedni liczebnik jest łączony z przyrostkiem 

-gatsu (miesiąc):

styczeń –  (ichigatsu) 
luty –  (nigatsu) 
marzec –  (sangatsu) 
kwiecień –  (shigatsu) 
maj –  (gogatsu) 
czerwiec –  (rokugatsu) 
lipiec –  (shichigatsu) 
sierpień –  (hachigatsu) 
wrzesień –  (kugatsu) 
październik –  (jūgatsu) 
listopad –  (jūichigatsu) 
grudzień –  (jūnigatsu) 

background image

Kalendarze na świecie

Chiński Nowy Rok  to dosłownie Święto Wiosny 
Jest to najważniejsze święto w tradycyjnym kalendarzu chińskim 

przypadające między końcem stycznia,  a końcem lutego. 

Od najdawniejszych czasów jest w Chinach najważniejszym 

świętem publicznym i prywatnym, zapożyczyły je również 

zamieszkujące w Chinach mniejszości narodowe.

Ostateczny kształt Święta Wiosny ukształtował się na początku 

naszej ery w wyniku złączenia się kilku świąt. Tradycyjnie 

trwa ono piętnaście dni i kończy się Świętem Latarni. Do dziś 

pozostało najważniejszym świętem, pomimo wprowadzenia w 

1912 roku w Chinach kalendarza gregoriańskiego. W 

Chińskiej Republice Ludowej pierwsze 3 dni chińskiego 

Nowego Roku są dniami wolnymi od pracy.

Wykorzystano:
Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.  
Wiesław Olszewski: Chiny. Zarys kultury. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2003. ISBN 83-232-1272-4 

background image

Kalendarze na świecie

Noworoczny targ w Singapurze

Chinese new year copenhagen 2006. JPG znajduje się w Wikimedia Commons 

background image

Kalendarze na świecie

Tradycyjny noworoczny korowód ze smokiem

Chinese new year copenhagen 2006. JPG znajduje się w Wikimedia Commons 

 

background image

Kalendarze na świecie

   

Japoński Nowy Rok (Shogatsu Sangaichi) poprzedzają generalne 

porządki domowe, przydomowe, a nawet na stanowisku pracy. 

Japończycy starają się pozamykać wszystkie sprawy, by nie 

przenieść ich na nadchodzący rok. Zgodnie z tradycją 

przystrajają swoje domy kodomatsu, czyli dekoracjami z 

bambusa i sosny, oraz shimenawa, wykonaną ze słomy ryżowej 

i papieru. Ustawione lub powieszone przy wejściu, mają chronić 

dom przed wtargnięciem zła i sprowadzić dobrobyt. Bardzo 

popularny jest zwyczaj palenia figurek Darumy lub 

domalowywania mu oka. 

   Wigilię Nowego Roku Japończycy spędzają w gronie 

rodzinnym, oczekując na dźwięk Joya no Kane o północy, czyli 

na sto osiem uderzeń w buddyjskie, świątynne dzwony, które 

symbolizują złe ludzkie skłonności, od których bicie w dzwony 

ma człowieka uwolnić. O północy lub w noworoczny poranek 

większość Japończyków wybiera się do świątyni. W tym dniu 

zazwyczaj obowiązują kimona i tradycyjne stroje. W Nowy Rok 

zjadane są Osechi, czyli zestaw specjalnych potraw na zimno, i 

Ozoni, czyli zupa podawana z ryżowymi kluskami mochi. 

   Japończycy wysyłają ogromne ilości noworocznych kart z 

życzeniami, które dostarczane są w noworoczny poranek. 

Dzieci wraz z życzeniami otrzymują koperty z pieniędzmi 

(otoshi-dama) od rodziców i rodziny, a nawet bliskich sąsiadów. 

Dobry sen z 1 na 2 stycznia wróży Japończykom udany rok. 

background image

Kalendarze na świecie

Hinduski Nowy Rok   

W różnych rejonach Indii rozpoczęcie Nowego Roku różnie jest 

celebrowane, jakkolwiek wszędzie bardzo uroczyście i z fanfarami, 

przy bogato zastawionych stołach. Święto Ugadi, lub gdzie indziej 

Gudi Padwa, oznacza rozpoczęcie Nowego Roku. Po rytualnej 

kąpieli i modlitwach tradycja nakazuje spróbować specjalnej 

mieszanki sześciu smaków jako symbolu przyjemności i cierpienia 

w życiu, które muszą być przyjęte ze spokojem umysłu. W skład 

tej mieszanki wchodzą pąki Neem (gorzkie), cukier, niedojrzałe 

mango (cierpkie), sok z tamaryndy (kwaśny), sól, zielona papryka 

(ostra). Następnie, zgodnie z tradycją, wszyscy gromadzą się, by 

wysłuchać recytacji religijnego almanachu, prognoz i przepowiedni 

na nadchodzący rok, oraz by czekać na błogosławieństwo. 

Obecnie, szczególnie w miastach, ludzie zamiast udać się do 

świątyni, częściej włączają telewizor. Telewizja oferuje tego 

wieczora poezję, dyskusje o literaturze i rozmaite programy 

kulturalne. 

background image

Kalendarze na świecie

Hinduski Nowy Rok jest świętem ruchomym, które teoretycznie 

trwa pięć dni. Jednakże jego charakter powoduje, iż święto trwa 

od przełomu września i października do przełomu października i 

listopada. W ten czas, bowiem Hindusi odwiedzają wszystkich 

swoich krewnych rozproszonych po całym kontynencie. Obchody 

Nowego Roku można uznać za zakończone, gdy każdy członek 

rodziny zostanie obdarowany słodyczami. Dipwali zwane też 

Diwali, to w dosłownym tłumaczeniu rząd lamp, od słów: dipa - 

lampa, awali – rząd, tłumaczone jest także jako Festiwal Światła. 

W każdym regionie Indii Diwali świętuje się inaczej, jest jednak 

jedna rzecz, która je łączy: oświetlanie migającymi lampkami 

domów i ogrodów oraz zapalanie małych, glinianych lampek 

oliwnych jako symbolu zwycięstwa światła dobroci i wiedzy nad 

ciemnością zła i ignorancji. Jednocześnie zapalanie światła jest 

ukazaniem wdzięczności za całe dobro, jakie spotyka Hindusów 

w życiu, jest także oddaniem hołdu bogini Lakszmi.

Źródło: 

Hinduski Nowy Rok

Sylwester w Indiach 

background image

Kalendarze na świecie

Nowy Rok żydowski to święto Rosz Hasazana, celebrowane 

przez dwa dni i upamiętniające stworzenie świata, a także 

przypominające o sądzie Bożym. W ten dzień synagogę 

odwiedzają niemal wszyscy Żydzi, nawet ci na co dzień 

obojętni religijnie. 

Naród żydowski staje ze skruchą przed Bogiem, oczekując 

przebaczenia i miłosierdzia, podczas gdy Szatan 

przedstawia dowody grzechów Izraela. W tym czasie Bóg 

otwiera księgi, w których zapisane są wszystkie czyny 

człowieka, by wydać na niego wyrok. 

   Żydzi składają sobie więc życzenia: "Abyście byli zapisani 

na dobry rok". Podczas świąt odmawiane są dodatkowe 

modlitwy Musaf i dmie się kilkakrotnie w szofar (róg barani). 

Gdy nadchodzi wieczór rozpoczynający święto, podobnie jak 

w szabat, w domach zapala się świece świąteczne, odmawia 

odpowiednie błogosławieństwo i zasiada do uroczystej 

kolacji złożonej z symbolicznych potraw. Podczas święta nie 

wolno wykonywać żadnych codziennych prac. W niektórych 

środowiskach następnego dnia obchodzony jest taszlich

czyli symboliczne strząsanie do wody swoich grzechów. 

background image

Kalendarze na świecie

Rosz HaSzana upamiętnia także dzieło stworzenia, gdyż według 

judaizmu Bóg rozpoczął dzieło stwarzania nieba i ziemi 1 Tiszri.  

Święto jest uważane za jom tov, obowiązuje więc zakaz pracy, z 

wyjątkiem czynności niezbędnych do przyrządzania posiłku.  

 Obchodzi się go pierwszego i drugiego dnia miesiąca Tiszri 

(wrzesień/październik w kalendarzu gregoriańskim). Swym 

charakterem jednak zdecydowanie różni się od Nowego Roku 

powszechnie obchodzonego niemal wszędzie na świecie w 

styczniu. Atmosfera radości miesza się tu z atmosferą grozy i 

trwogi oraz skruchy przed Bogiem, zwanej tszuwa.  

Rosz HaSzana rozpoczyna Dziesięć Dni Pokuty (Aseret Yemei 

T'szuwa), które mają za zadanie przygotować duchowo na 

święto Jom Kippur przypadające 10-tego Tiszri. Tradycyjne 

życzenia noworoczne: "Obyś został zapisany na dobry rok" mają 

ścisły związek z faktem, że Rosz HaSzana jest uważany za Dzień 

Sądu, a od osądu Boga, który zostaje zapisany w Jego Księdze 

pamięci- zależy pomyślność i błogosławieństwo w przyszłym 

roku. Dlatego Rosz HaSzana wraz z następującymi po nim 

dniami i świętem Jom Kippur jest nazywane Jamim Noraim - 

Dni Strachu

background image

Kalendarze na świecie

Muzułmański Nowy Rok

Nowy Rok 1429 rozpoczął się 10 stycznia 2008, a kolejny 2009 

rok rozpoczął się w grudniu, chociaż dokładne ustalenie 

daty Nowego Roku jest uzależnione od pojawienia się 

księżyca po nowiu, tradycyjnie więc nie podaje się jej z 

wyprzedzeniem. Początek Nowego Roku zbiega się z 

początkiem roku liturgicznego i obchodzi się go raczej w 

ciszy i skupieniu, na modlitwach i czytaniach oraz refleksji 

nad wędrówką Mahometa. Ostatnio w niektórych kręgach 

ludzie przesyłają sobie kartki z życzeniami i wymieniają 

podarunki z tej okazji. 


Document Outline