background image

Pionowa 
budowa 
atmosfery. 
Skład i 
struktura. 
Promieniowani
e słoneczne

background image

Atmosfera ziemska to najbardziej 
zewnętrzna i gazowa część naszej planety. 

Oprócz mieszaniny gazów, 
atmosfera ziemska zawiera 
unoszącą się w niej 
zawiesinę cząstek stałych i 
ciekłych zwaną aerozolem 
atmosferycznym.

background image

Stałymi 
składnikami 
atmosfery są:

– azot – zajmuje 
78,09% objętości 
powietrza,

– tlen – zajmuje 20,95% 
objętości powietrza,

– oraz inne gazy, w tym 
szlachetne (argon, hel, 
krypton, ksenon, neon, 
wodór), tworzące 
ogółem ok. 1% 
objętości powietrza.

background image

Zmienne składniki 

atmosfery to:

– para wodna - w 

powietrzu znajduje się 

średnio 0,2-2,5%;

– dwutlenek węgla – 

średnio w atmosferze 

zajmuje 0,03% objętości.

 ozon - tworzy warstwę 

ochronną dla organizmów 

żywych, gdyż zatrzymuje 

promieniowanie 

ultrafioletowe.

– aerozole - występują w 

przyziemnej części 

atmosfery. Ich zawartość 

systematycznie wzrasta.

background image

Pionowa struktura atmosfery jest 
niejednorodna. Ciśnienie 
atmosferyczne, które na poziomie 
morza wynosi średnio 1013 hPa, 
wraz ze wzrostem wysokości szybko 
spada. Na wysokości ok. 5 km 
wynosi już tylko połowę wartości 
osiąganej na poziomie morza, na 
wysokości ok. 20 km jest równe 
0,05, a na wysokości 100 km — ok. 
0,000002 tej wartości

background image

Atmosferę ziemską można podzielić na sferyczne 

warstwy otaczające Ziemię

background image

Najbardziej charakterystyczną cechą 
troposfery jest spadek temperatury wraz z 
wysokością średnio o 0,6° C na każde 100 m. 
Przy górnej granicy troposfery temperatura 
wynosi ok. –55 (–60)° C.

Troposfera

background image

W górnej części warstwy, pod 
wpływem promieniowania 
słonecznego, zachodzi przemiana 
tlenu w ozon – na wysokości 25-30 
km wydzielono strefę ozonową, tzw. 
ozonosferę.

Stratosfera

background image

Mezosfer
a

Charakteryzuje się stałym spadkiem temperatury wraz z wysokością do ok. –120°C i ciśnieniem ok. 0,01 hPa.era 

Charakteryzuje się stałym spadkiem temperatury wraz z wysokością do ok. –120°C i ciśnieniem ok. 0,01 hPa.era 

Charakteryzuje się stałym spadkiem temperatury wraz z wysokością do ok. –120°C i ciśnieniem ok. 0,01 hPa.era 

Charakteryzuje się stałym 
spadkiem temperatury wraz z 
wysokością do ok. –120°C i 
ciśnieniem ok. 0,01 hPa. 

background image

Termosfera

Warstwa bardzo silnie rozrzedzonego 
powietrza na wysokości od 90 km do 500-
800 km. Ciśnienie w termosferze jest 
bardzo niskie i na wysokości 500 km spada 
do 10-9 hPa.

background image

Egzosfera

Zewnętrzna, bardzo słabo 
zbadana, warstwa atmosfery 
ziemskiej leżąca powyżej 
termosfery i stopniowo 
przechodząca w przestrzeń 
międzyplanetarną.

background image

Promieniowanie słoneczne

Najwięcej energii na powierzchnię Ziemi 
dostarczane jest przez Słońce. Energia 
słoneczna docierająca na Ziemię w ciągu ok. 
50 minut teoretycznie pokryłaby 
zapotrzebowanie całoroczne człowieka – jest 
ona 10000 razy większa niż obecne zużycie 
energii.

background image

Słońce jest tanim, bezpiecznym i niewyczerpalnym źródłem energii. 
Rola Słońca jako życiodajnej siły dla Ziemi nie zmieniła się przez 4,5 
miliarda lat ewolucji naszej planety, chociaż samo Słońce podlegało w 
tym okresie przemianom.

background image

Udało się 
dokładnie określić 
skład 
docierających do 
naszej planety 
wiązek 
promieniowania. 
Promieniowanie 
słoneczne jest 
strumieniem 
energii, 
wysyłanym przez 
Słońce 
równomiernie we 
wszystkich 
kierunkach.

background image

Rodzaje 
promienowania:

1. Krótkofalowe 
promieniowanie 
elektromagnetyczne:
- promieniowanie widzialne
- promienie podczerwone
- promieniowanie 
nadfioletowe 
(ultrafioletowe)

2. Promieniowanie 
elektromagnetyczne

background image

Około 30% 
promieniowania 
słonecznego 
dochodzącego do naszej 
planety jest odbijane 
przez atmosferę. W 
trakcie przechodzenia 
przez atmosferę ziemską 
promieniowanie 
słoneczne na skutek 
pochłaniania i 
rozproszenia w 
atmosferze ulega 
osłabieniu o kolejne 20%.

background image

Literatur
a:

1. K. Kożuchowski Atmosfera, klimat, ekoklimat, Warszawa 1998. [1]
2. Krzysztof Jahn, Krzysztof Chyży Encyklopedia geograficzna świata, tom VIII, Kraków 1997.  [2]  
3. Krzysztof Jakubowski, Piotr Jakubowski  Leksykon szkolny planeta Ziemia, Warszawa 1993. [3]

1. K. Kożuchowski Atmosfera, klimat, ekoklimat, Warszawa 
1998. 
2. Krzysztof Jahn, Krzysztof Chyży Encyklopedia 
geograficzna świata
, tom VIII, Kraków 1997.   
3. Krzysztof Jakubowski, Piotr Jakubowski  Leksykon szkolny 
planeta Ziemia
, Warszawa 1993. 

Kinga 
Bondarczuk


Document Outline