OBRAŻENIA GŁOWY U 

OSÓB W PODESZŁYM 

WIEKU

Artur Stępień

Bartosz Rutkowski

Rodzaje urazów głowy

• Wstrząs 

Wstrząs jest uraz okolicy głowy, które mogą 
powodować utratę świadomości lub czujności na 
kilka minut do kilku godzin po traumatycznym 
wydarzeniu.

• Złamanie czaszki 

Pęknięcie czaszki jest przerwa w kości czaszki. 
Istnieją cztery główne typy złamań czaszki, w tym 
następujące: liniowe pęknięcia czaszki, 
przygnębione złamania czaszki, 
diastatycznej złamania czaszki, podstawy 
czaszki 

Cdn. 

•

Krwiak śródczaszkowy (ICH) 
Istnieje kilka typów ICH lub skrzepów krwi, w 
okolicach mózgu. Poszczególne typy są 
klasyfikowane ze względu na lokalizację w 
mózgu. Mogą one od łagodnych do bardzo 
obrażeniami głowy i potencjalnie poważnych 
zagrażających życiu obrażeń. Różne rodzaje ICH 
obejmują: krwiaka zewnątrzoponowego, 
krwiak podtwardówkowy, stłuczenie lub 
krwiak śródmózgowy, rozsiany uraz 
aksonów (DAI)

PRZYCZYNY

• uraz ucha wewnętrznego, np. złamanie piramidy kości 

skroniowej, przetoka przychłonki, wstrząśnienie błędnika

• zapalenie błędnika i nerwu przedsionkowo-ślimakowego
• nowotwór w obrębie ucha wewnętrznego
• udar
• napad padaczkowy
• nagłe zatrzymanie krążenia 
• omdlenie 
• hipowolemia związana z utratą krwi, odwodnieniem 

czy niedokrwistością

• autonomiczne zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego
• wypadki komunikacyjne

Obrażenia głowy ludzi starszych

• Pogarszająca się wraz z wiekiem wydolność 

wielu narządów ma istotny wpływ na reakcję 
organizmu na uraz. Zasadnicze znaczenie u 
tych chorych ma stan wydolności układu 
krążeniowo-oddechowego. Obniżona 
wydolność mięśnia sercowego i spadek 
wrażliwości receptorów beta na 
katecholaminy powodują zbyt mały wzrost 
rzutu serca, dodatkowo niewystarczająco 
skompensowany przez tachykardię.

• Definicja urazu u osób starszych budzi wiele 

kontrowersji. Dane epidemiologiczne wskazują, że 
śmiertelność związana z urazami wzrasta w sposób 
istotny już powyżej 40 r.ż , jednak większość badaczy 
uznaje za punkt zwrotny 65. rok życia. Od tego 
momentu śmiertelność pourazowa wzrasta o ok. 6,5% 
rocznie. Wiek jest niezależnym czynnikiem ryzyka 
zgonu w wyniku urazu. Stwierdzono, że przy określonej 
ciężkości obrażeń po urazach tępych, śmiertelność jest 
dwukrotnie wyższa u pacjentów powyżej 65 r.ż., niż u 
ludzi młodszych. Ogólna śmiertelność pourazowa 
wynosi 6,6% u osób pomiędzy 65. a 80. r.ż., oraz 10% u 
osób powyżej 80. r.ż.

• Skala ciężkości urazu (ISS) jest czynnikiem 

najlepiej skorelowanym z ryzykiem zgonu u 
osób starszych. Śmiertelność pourazowa u 
ludzi powyżej 65 r.ż. wzrasta już przy urazach 
małych (ISS <9). Niestety, osoby starsze 
częściej doznają urazów ciężkich, a 
śmiertelność pourazowa w porównaniu z 
osobami młodszymi wzrasta u nich 
dwukrotnie. Gdy ISS przekracza 20 punktów, 
śmiertelność u chorych powyżej 65 r.ż. 
wynosi 40% 

• Najczęstsze mechanizmy urazów u osób starszych to:
• – upadek,
• – wypadek komunikacyjny,
• – potrącenie przez pojazd.
• Upadki są najczęstszą przyczyną urazów, powikłań pourazowych i 

związanej z nimi śmiertelności u ludzi starszych. Upadek zdarza się 
przynajmniej raz w roku u 30% osób powyżej 65 r.ż., u 40% osób 
powyżej 80 r.ż., i aż u 50% osób powyżej 90 r.ż. W połowie 
przypadków upadki kończą się urazem, w tym urazem ciężkim u 10-
15% chorych (złamania kości, urazy głowy lub kręgosłupa szyjnego) 
Najczęściej do upadków dochodzi w trakcie wykonywania normalnych 
aktywności życiowych. Spowodowane jest to pogorszającą się z 
wiekiem ogólną sprawnością ruchową, osłabieniem wzroku, 
zaburzeniami równowagi, a niekiedy jest wynikiem chorób 
towarzyszących lub skutkiem działania zażywanych leków.

• U osób powyżej 80 r.ż. obserwuje się 

znaczny wzrost częstości złamań 
kości, niekiedy nawet w wyniku 
niewielkich urazów. Zasadniczym 
powodem tego stanu jest osłabienie 
struktury kości u tych chorych na 
skutek osteoporozy. Ponadto wraz z 
wiekiem rośnie liczba złamań 
patologicznych związana z chorobami 
nowotworowymi i metabolicznymi.

• Urazy u ludzi w wieku starszym stanowią poważny 

problem leczniczy. Często, nawet niewielkie urazy 
mogą stanowić zagrożenie dla życia u tych 
chorych. Zmniejszone rezerwy czynnościowe 
organizmu, choroby towarzyszące oraz osłabione 
reakcje na niektóre leki sprawiają, że wyniki 
leczenia bywają trudne do przewidzenia. 
Zwracanie uwagi na nawet nieznaczne objawy, 
może niekiedy doprowadzić do wcześniejszego 
rozpoznania poważnych uszkodzeń i szybszego 
wdrożenia skutecznego leczenia.

• Dziękujemy za uwagę 