© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, Podlesice 2009
1
O kilku warunkach zapewniających
interoperacyjność systemów informacyjnych i
informatycznych
dr inż. Grzegorz Bliźniuk
Instytut Systemów Informatycznych,
Wydział Cybernetyki, WAT, Warszawa
Grzegorz.Blizniuk@wat.edu.pl
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ Podlesice 2009
2
Plan wystąpienia
1.
Geneza problemu
2.
Interoperacyjność systemów informacyjnych
3.
Interoperacyjność systemów informatycznych
4.
Przykład rzeczywisty
5.
Podsumowanie
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
3
Geneza problemu – rok 2006: SIS/VIS w Polsce i Europie
PL
EU
CW PK SIS II
CW PK SIS II
CS-SIS II
CS-SIS II
C.SIS I+
C.SIS I+
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
4
Definicja systemu informacyjnego
gdzie:
P
- jest zbiorem użytkowników systemu,
I
- jest zbiorem informacji, czyli tzw. zasobem informacyjnym
systemu,
T
- jest zbiorem narzędzi technicznych stosowanych w procesie
pobierania, przesyłania, przetwarzania, przechowywania i
wydawania informacji,
O
- jest zbiorem rozwiązań systemowych, czyli formułą zarządzania
stosowaną w danej organizacji,
M
- jest zbiorem metainformacji o systemie informacyjnym, czyli jego
opisem i opisem jego zasobów informacyjnych,
R
- jest relacją pomiędzy poszczególnymi zbiorami.
R
M
O
T
I
P
SI
,
,
,
,
,
(1), *
*na podstawie: Kisielnicki J., MIS - Systemy informatyczne zarządzania, wyd. Placet, Warszawa 2008, ISBN 83-7488-138-8
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
5
Teza I: warunki interoperacyjności
systemów informacyjnych SI
K
i SI
L
gdzie:
I
F
– jest zbiorem informacji wspólnych dla SI
K
i SI
L
, niezbędnych do ich właściwego
funkcjonowania,
I
K
– jest zbiorem informacji niezbędnych dla prawidłowego działania SI
K
,
I
L
– jest zbiorem informacji niezbędnych dla prawidłowego działania SI
L
,
I
E
– jest zbiorem informacji wymienianych przez SI
K
i SI
L
, niezbędnych do
właściwego funkcjonowania obu tych systemów,
– jest informacją o numerze a (a=1,…,|I
E
|), udostępnianą przez SI
K
i odbieraną
przez SI
L
jako dla komunikacji w kierunku od SI
K
do SI
L
albo
– jest informacją o numerze b (b=1,…,|I
E
|), udostępnianą przez SI
L
i odbieraną
przez SI
K
jako dla komunikacji w kierunku od SI
L
do SI
K
,
– jest odwzorowaniem zbioru informacji I
E
na zbiór ich semantyk
Sem
, wspólnych dla obu systemów informacyjnych SI
L
i SI
K
.
(2)
(3)
(4)
a
K
i
,
b
L
i
,
Sem
I
MI
E
:
b
L
i
,
a
K
i
,
i
MI
i
MI
I
i
i
b
L
a
K
E
b
L
a
K
,
,
,
,
:
,
I
I
I
I
I
F
L
K
F
F
że
takie
,
,
I
I
I
I
E
F
E
E
że
takie
,
,
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
6
Teza II: warunki interoperacyjności
systemów informatycznych SIT
P
i SIT
Q
gdzie:
D
F
- jest zbiorem danych wspólnych dla SIT
P
i SIT
Q
, niezbędnych do właściwego
funkcjonowania obu tych systemów,
D
P
– jest zbiorem danych niezbędnych dla prawidłowego działania SIT
P
,
D
Q
– jest zbiorem danych niezbędnych dla prawidłowego działania SIT
Q
,
D
E
- jest zbiorem danych wymienianych przez SIT
P
i SIT
Q
, niezbędnych do ich
właściwego funkcjonowania,
- jest daną o numerze h (h=1,…,|D
E
|) udostępnianą przez SIT
P
i odbieraną przez
SIT
Q
jako dla komunikacji w kierunku od SIT
P
do SIT
Q
albo
- jest daną o numerze j (j=1,…,|D
E
|) udostępnianą przez SIT
Q
i odbieraną przez
SIT
P
jako
dla komunikacji w kierunku od SIT
Q
do SIT
P
,
- jest odwzorowaniem zbioru danych D
E
na zbiór ich semantyk
Sem
, wspólnych dla obu systemów informatycznych SIT
P
i SIT
Q
.
(5)
(6)
(7)
D
D
D
D
D
F
Q
P
F
F
że
takie
,
,
D
D
D
D
E
F
E
E
że
takie
,
,
d
MIT
d
MIT
D
d
d
j
Q
h
P
E
j
Q
h
P
,
,
,
,
:
,
d
h
P,
d
j
Q,
d
j
Q,
d
h
P,
Sem
D
MIT
E
:
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
7
Interoperacyjność systemów informatycznych
– reguły konwersji danych
W przypadku dwóch różnych danych i zgodnie z ich rozumieniem
opisanym w formule (7), możemy mieć do czynienia z trzema sytuacjami, tj.:
1. pełną zgodnością syntaktyczną tych danych,
2. brakiem ich zgodności syntaktycznej w stopniu umożliwiającym efektywną
konwersję pomiędzy formatami wymienianych danych,
3. brakiem ich zgodności syntaktycznej, uniemożliwiającym konwersję formatów
danych.
Spełnienie warunków interoperacyjności jest możliwe wyłącznie dla przypadków
opisanych powyżej w punktach 1 i 2.
Dla przypadku opisanego w punkcie 2 konieczne jest jednak zdefiniowanie tzw.
reguł konwersji danych przekazywanych pomiędzy współpracującymi systemami
informatycznymi.
d
h
P,
d
j
Q,
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
8
Interoperacyjność systemów informatycznych
– funkcja konwersji danych
Funkcja konwersji danych:
(8), gdzie:
D
E
- jest zbiorem danych, zgodnie z jego opisem w formule (6),
R
- jest zbiorem reguł konwersji danych ze zbioru D
E
w zbiór D
E
.
Funkcja
conv
jest jednowartościowa, co zapisujemy następująco:
(9), gdzie
- jest regułą konwersji z formatu danej na format danej
i odwracalna, co dla warunku (9) zapisujemy tak, jak poniżej:
(10), gdzie
- jest regułą konwersji z formatu danej na format danej .
D
R
D
conv
E
E
:
d
r
d
conv
D
d
D
d
j
Q
Q
P
j
h
h
P
E
j
Q
E
h
P
,
,
,
,
,
,
,
:
!
R
r
P
Q
h
j
,
,
d
j
Q,
d
h
P,
d
r
d
conv
D
d
D
d
h
P
P
Q
h
j
j
Q
E
h
P
E
j
Q
,
,
,
,
,
,
,
:
!
R
r
P
Q
h
j
,
,
d
h
P,
d
j
Q,
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
9
Przykład rzeczywisty – implementacja PK SIS II (2006-
2007)
Spostrzeżenie sformułowane jesienią roku 2006 przez autora niniejszych rozważań o
tym, że
zbiór komunikatów z systemu SISone4All jest podzbiorem
komunikatów z systemu SISII. Równocześnie część wspólna
zbioru komunikatów z obu systemów, pomimo różnych nazw,
posiada identyczne znaczenie i jest wystarczająca dla
zachowania
pełnej
funkcjonalności
obu,
kooperujących
systemów.
W tym przypadku teza I dotycząca warunków interoperacyjności współpracujących
systemów informacyjnych przybiera następującą postać:
(11),
gdzie:
– oznacza zbiór informacji niezbędny dla prawidłowego działania SIS I+
– oznacza zbiór informacji niezbędny dla prawidłowego działania SIS II
(12)
(13)
I
I
SI
SI
2
1
I
SI
1
I
SI
2
I
I
I
I
F
F
F
SI
że
takie
,
,
1
I
I
I
SI
I
F
E
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
10
Przykład rzeczywisty – implementacja PK SIS II (2006-
2007)
Natomiast teza II dotycząca warunków interoperacyjności współpracujących
systemów informatycznych przybiera tutaj postać następującą :
(15),
gdzie:
– oznacza zbiór danych niezbędny dla prawidłowego działania
SISone4ALL
– oznacza zbiór danych niezbędny dla prawidłowego działania SIS II
(16)
Podczas implementacji modułu tzw. translatora w CW PK SIS II zostały
zaimplementowane skuteczne mechanizmy konwersji danych wymienianych
pomiędzy oboma systemami informatycznymi. A zatem w praktyce dowiedziono
słuszności postawionych tez dotyczących warunków interoperacyjności tych
systemów.**
** Więcej na ten temat w: Bliźniuk G., Kośla R., Machnacz A., Interoperacyjność w polskim komponencie Systemu Informacyjnego
Schengen i Systemu Informacji Wizowej, XIX Przegląd zastosowań informatyki, red. J.Grabara, J.S. Nowak, Wyd. PTI - Oddz. Górnośląski,
Katowice, 2008, ISBN 978-83 -60810-25-5
D
D
SIT
SIT
2
1
D
SIT
1
D
SIT
2
D
D
D
D
D
D
SIT
SIT
F
E
F
F
1
1
,
,
© Dr inż. Grzegorz Bliźniuk – O kilku warunkach zapewniających interoperacyjność…, TWZ, Podlesice 2009
11
Podsumowanie
1.
Zaproponowane warunki interoperacyjności zostały zasugerowane
zagadnieniem rzeczywistym
2.
Ich nieformalne sformułowanie w roku 2006 dało podstawę dla
skutecznego wejścia Polski do strefy Schengen, co miało miejsce
21.12.2007 r.
3.
Przedstawiona
w
tym
miejscu
postać
zapisu
warunków
interoperacyjności została sformułowana przez autora niniejszych
rozważań w połowie roku 2008
4.
Podczas dalszych prac autora, zaproponowane warunki będą
analizowane w odniesieniu do implementacji kolejnych systemów
informacyjnych i systemów informatycznych
dziękuję za
uwagę