Wykład XII / 18 XII 2006 r.

IMVIC - szereg składający się z 4 probówek, służący do określania cech badanej kolonii.

Helicobacter pylori

• wywoduje wrzody żołądka

• bakteria żyjąca w niskim pH żołądka, jednak nie jest acydofilna

• wytwarza ureazę, która rozkłada mocznik i przez to tworzy wokół siebie strefę amoniaku - jest to strefa niewrażliwości na niskie pH

• żyje kosztem obumierających komórek żołądka

Bordetella pertussis

• wywołuje krztusiec

• rozwija się w komórkach nabłonka płuc

• bakteria podrażnia nabłonek, powodując problemy z oddychaniem (długotrwałe napady kaszlu)

KRĘTKI

Treponema pallidum - krętek blady

• wywołuje chorobę weneryczną zwana kiłą

• nie namnażać się na pożywkach sztucznych

Borrelia burgdorferii

• wywołuje boreliozę

• zakażenie w obrębie opon mózgowych

• przenoszona przez kleszcze

• szybko przenika do krwi powodując sepię

Leptospira sp.

• wywołuje leptospirozy (żółtaczka)

• objawem zakażenia jest zażółcenie gałki ocznej

• przenika barierę skóry

• zasiedla wątrobę i nerki

Mykoplazmy - drobnoustroje pozbawione ściany komórkowej

• bezwzględne pasożyty

• mykoplazmowe zapalenie płuc jest najcięższą chorobą bakteryjną płuc wywołaną przez Mycoplasma pneumoniae

- trudno zastosować antybiotyk

- endopasożyty - żyją w komórkach nabłonka płuc

- ciałka elementarne poza komórką nabłonka pozostają w stanie anabiozy i nie może na nie skutecznie zadziałać antybiotyk

- po wniknięciu bakterii do komórki zniszczenie drobnoustroju wiąże się ze zniszczeniem także samej komórki

• zawierają małe ilości materiału genetycznego, korzystają więc z genów zasiedlanej komórki

Formy L - bakterie pozbawione ściany komórkowej w wyniku zadziałania subtelnej dawki antybiotyku

Sferoplasty - bakterie posiadające fragmenty ściany komórkowej

Chlamydia sp.

• posiadają mało materiału genetycznego - endopasożyty

• namnażają się bardzo podobnie do mykoplazmy, ale posiadają ścianę komórkową

• chlamydiozy związane są z chorobami wenerycznymi

• może także wywoływać rozrost prostaty [zaleca się badania poziomu hormonów PSA po 40 r. ż.]

Chlamydia trachomatis

• namnaża się w oku i powoduje utratę wzroku

Chlamydia pneumoniae

• [70 % śmiertelności u mężczyzn jest spowodowana chorobami układu krążenia, w tym arteriosklerozą]

• bakterie te prawdopodobnie przyczyniają się do powstawania płytki miażdżycowej (złogi cholesterolu): wnikają do komórek śródbłonka, rozpoznające je monocyty fagocytują drobnoustroje, pozostawiając „dziury”, w których gromadzi się cholesterol, prowadząc w konsekwencji do miażdżycy

Chlamydia psittaci

• wywołuje papuzich

• ptaki żyjące w otoczeniu człowieka stanowią siedlisko dla tej bakterii

Rickettsia prowazekii

• wywołuje riketsjozy - choroby gorączkowe (45 °C), rozpoznane w USA i znane jako: gorączka górska i gorączka Q

• namnażają się wewnątrzkomórkowo, w płynie mózgowo-rdzeniowym, w oponach mózgowych

• w Polsce jest to rzadka choroba

• bakterie są roznoszone przez kleszcze [Jezioro Bajkał jest najniebezpieczniejszym siedliskiem kleszczy]

Dział: Gracillicutes

I Bakterie pochewkowe

tlenowce: Sphaerotilus, Leptothrix, Streptothrix, Crenothrix

Sphaerotilus natans

• pałeczki gramujemne, tworzące długie łańcuchy

• występują w zanieczyszczonych ściekami wodach

• tworzą osad czynny

II Bakterie chemolitotroficzne

tlenowce: Nitrosomonas, Nitrobacter, Nitrosococcus,

Thiobacillus, Thiobacterium, Thiovolum

Bakterie azotowe

• występują w środowiskach zawierających związki azotu, które utleniają:

Nitroso amoniak do azotynów (NH₃ → NO₂)

Nitro azotyny do azotanów (NO₂ → NO₃)

Bakterie tiolowe

• utleniają zredukowane związki siarki do siarczanów (H₂SO₄)

• powodują zakwaszenie środowiska

• są wykorzystywane w biometalurgii, biokopalnictwie (produkując kwas siarkowy bakterie te wytapiają z rudy różne metale)

• niszczą zabytki

III Pałeczki i ziarniaki gramujemne

Xanthomonas sp.

• zaraża warzywa i owoce

• wydziela śluz (ksantan - guma bakteryjna, dodawana do produktów żywnościowych, hipoalergicznych)

Zooglea ramigera

• bakteria ściekowa

• wydzielany śluz chroni przed hipertonicznością środowiska

• tworzy osad czynny

Gluconobacter oxidans

Acetobacter

43