LABORATORIUM Z ENERGOELEKTRONIKI . |
||
|
|
|
DATA:
|
TEMAT:JEDNOKIERUNKOWE PROSTOWNIKI NIESTEROWANE |
OCENA |
1.Wprowadzenie:
Prostowniki s przeksztatnikami mocy, sucymi do bezporedniej zamiany prdu zmiennego na stay. Przeksztacaj one jedno- lub wielofazowy prd przemienny na stay. Prostowniki niesterowane, diodowe, nie umoliwiaj zmiany stosunku wartoci napicia wejciowego i wyjciowego, poza tym nie umoliwiaj one pracy zwrotnej, to znaczy, moc moe przepywa przez nie tylko od strony zmiennoprdowej do staoprdowej. Prostowniki s ukadami z komutacj naturalna, to znaczy, e nie ma koniecznoci wykonywania adnych specjalnych dziaa, w celu wyczenia póprzewodników na kocu ich naturalnego okresu przewodzenia.
2.Schematy ukadów pomiarowych
Rys. 1 Ukad pomiarowy prostownika jednofazowego jednokierunkowego.
Rys. 2 Ukad pomiarowy prostownika trójfazowego jednokierunkowego.
3.Tabele z wynikami pomiarów
Pomiary dla ukadu prostownika jednofazowego.
R=35; L=70mH; |
||||||||
|
strona pierwotna |
strona wtórna |
||||||
obcienie |
U1 [V] |
I1 [A] |
P1 [W] |
I2 [A] |
I3 [A] |
U2 [V] |
U3 [V] |
P2 [W] |
R |
134 |
2.5 |
198 |
3.3 |
2 |
52 |
30 |
167.5 |
RL |
134 |
2 |
120 |
2.3 |
1.5 |
57 |
23.5 |
87.5 |
L |
228 |
4.6 |
102 |
4.9 |
3.7 |
70 |
0.5 |
35 |
Pomiary dla ukadu prostownika trójfazowego.
R=35; L=70mH; |
||||||||
|
strona pierwotna |
strona wtórna |
||||||
obcienie |
U1 [V] |
I1 [A] |
P1 [W] |
I2 [A] |
I3 [A] |
U2 [V] |
U3 [V] |
P2 [W] |
R |
200 |
1.3 |
384 |
4.8 |
4.6 |
74 |
70 |
360 |
RL |
200 |
1.2 |
366 |
4.7 |
4.6 |
74 |
70 |
340 |
4.Wzory i przykadowe obliczenia.
ukad trójfazowy
a) wspóczynnik ttnie napicia;
b) wspóczynnik ksztatu napicia;
U1 = U2. gdzie = 380/220 = 1.72 [V]
U2 = U1 / = 200 / 1.72 = 116.3V
c) wspóczynnik ttnie prdu;
obliczam napicie po stronie pierwotnej transformatora;
idm = I"2 i dmin = I"2cos(/q)
d) wspóczynnik ksztatu prdu;
k = Id / Id(AV) = 1.04
e)wspóczynnik zawartoci harmonicznych;
0.29
f) prd maksymalny diody;
- dla obcienia rezystancyjnego:
6.5[A]
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego:
iFm = 6.6[A]
g) prd redni diody:
IF(AV) = Id/q
- dla obcienia rezystancyjnego iF(AV) = 1.53[A]
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego IF(AV) = 1.51[A]
h) prd skuteczny diody:
IF = Id/q 0.5
- dla obcienia rezystancyjnego IF = 2.77[A]
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego IF =2.71[A]
i) moc obliczeniowa uzwojenia wtórnego;
Sw = Ud Id
- dla obcienia rezystancyjnego Sw = 336[W]
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego Sw = 329[W]
j) moc obliczeniowa uzwojenia pierwotnego;
Sw = Up Ip = Up Id "2/3
- dla obcienia rezystancyjnego Sw = 260[W]
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego Sw =240[W]
k) wspóczynnik mocy uzwojenia pierwotego;
Fp = Pd/(Up Ip)
- dla obcienia rezystancyjnego Fp = 1.47
- dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego Fp = 1.52
l) wspóczynnik mocy uzwojenia wtórnego;
) moc obliczeniowa transformatora;
St = (Sp+Sw) / 2
Sp = Up Ip
Sw = qUIw = qUId/"q
dla obcienia rezystancyjnego Sp = 260[W], Sw = 336 [W], St = 338[W]
dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego Sp = 240[W], Sw = 329 [W], St = 284.5[W] m) moc obcienia odczytujemy z watomierza strony pierwotnej, która wynosi P1= 384W dla obcienia rezystancyjnego i dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego wynosi P1= 366W.
ukad jednofazowy
a) moc obcienia .
Moc obcienia odczytujemy z watomierza strony pierwotnej transformatora. Moce te wynosz dla obcienia rezystancyjnego P1 = 198W, dla obcienia rezystancyjno - indukcyjnego P1 = 120W, i dla obcienia indukcyjnego P1 = 102W.
b) wspóczynnik ttnie prdu;
dla obcienia R
dla obcienia RL
dla obcienia L, Kt = 0.9
c) wspóczynnik ksztatu prdu
dla obc. R
-dla obc. RL, kksz = 1.22
-dla obc.L, kksz = 1.33
d) wspóczynnik ttnie napicia zwany równie zawartoci harmonicznych wynosi odpowiednio:
dla R, kt = 1.11
dla RL, kt = 0.8
dla L, kt = 0.9
e) wspóczynnik ksztatu napicia,
dla R, kksz = 1.57
dla RL, kksz = 1.22
dla L, kksz = 1.33
f) maksymalny prd diody strony wtórnej
dla R; iFm = Id"2 = 3.3"2 = 4.67A
dla RL; iFm =Id"2 = 3.25"2 = 1.55A
dla L; iFm = 6.9A
g) redni prd diody strony wtórnej;
iF(AV) = Id/q ; q = 1
dla obcienia R; IF(AV) = 3.3[A]
dla obcienia RL; IF(AV) = 2.3[A]
dla obcienia L; IF(AV) = 4.9[A]
) skuteczny prd diody strony wtórnej;
IF = Id / "q
dla obc. R IF = 3.3A
dla obc. RL IF = 2.3A
dla obc. L IF = 4.9A
i) moc obliczeniowa uzwojenia wtórnego transformatora;
dla R Sw = UdId = 99W
dla RL Sw = 54.1W
dla L Sw = 2.45W
j) moc obliczeniowa uzwojenia pierwotnego transformatora;
dla R Sp = 294 VA
dla RL Sp = 224.6 VA
dla L Sp = 587.6 VA
k) wspóczynnik mocy uzwojenia wtórnego
dla R Fp = Pd/Sp = 0.56
dla RL Fp = 0.53
dla L Fp = 0.173
l) moc obliczeniowa transformatora
dla R St = (Sp + Sw)/ 2 = 196.5VA
dla RL St = 139.35VA
dla L St = 295.1VA
) wspóczynnik mocy transformatora;
dla R cos = 0.447
dla RL cos = 0.389
dla L cos = 0.091
Uwagi i wnioski:
Celem naszego wiczenia jest zapoznanie si z budow i dziaaniem jednokierunkowych prostowników niesterowanych w ukadzie jednofazowym i trójfazowym z transformatorem poczonym w ukadzie Y/y. Pierwszym badanym przez nas ukadem by prostownik jednofazowy. W ukadzie tym dokonujemy pomiarów napi, prdów (rednich, skutecznych) i mocy po stronie wtórnej jak i pierwotnej transformatora. Ukad ten poddawalimy badaniu, wpywu obcienia czysto rezystancyjnego, indukcyjnego oraz rezystancyjno - indukcyjnociowego, oraz dokonalimy oblicze dla tych obcie.
W ukadzie prostownika jednofazowego transformator jest obciony przez pó okresu. Ponadto przepyw skadowej staej przez uzwojenie transformatora wydatnie zmniejsza jego moc dopuszczaln co jest uzasadnione w pojedynczych pomiarach dla tego ukadu przy rónych obcieniach. Czstotliwo najniszej harmonicznej ttnie napicia wyprostowanego równa jest czstotliwoci napicia zasilajcego 50Hz.
W badanym przez nas ukadzie by prostownik pófalowy jednofazowy z obcieniem czysto rezystancyjnym. Przebiegi tego ukadu (oscylogram nr 1), wskazuj nam, e jest wykorzystana tylko jedna poówka sinusoidy napicia wejciowego. W ukadzie tym straty na elemencie prostowniczym s duo mniejsze od mocy wydzielonej w obcieniu (poniewa rezystancja diody w kierunku przewodzenia jest bardzo maa) jednoczenie przy polaryzacji diody w kierunku wstecznym bdzie pyn niewielki niepodany prd. Napicie ttnie o czstotliwoci sygnau sterujcego jest kilkakrotnie wiksze od redniej napicia wyprostowanego, sprawno prostowania jest niedua i prd stay pyncy przez obcienie jest take mniejszy od prdu maksymalnego. Fakty te wynikaj z niewykorzystania jednego póokresu napicia wejciowego i z braku elementu wygadzajcego. Oceniajc ten prostownik mona stwierdzi, e ma on ma sprawno napiciow i energetyczn oraz due ttnienia. Wikszo energii pobieranej ze róda napicia zmiennego jest tracona w obcieniu w postaci nieuytecznej skadowej zmiennej. W praktyce ukad ten jest rzadko stosowany.
Kolejnym obcieniem badanego ukadu jest rezystancja i cewka indukcyjna. W ukadzie tym cewka stanowi du impedancj dla skadowych prdu o wikszych czstotliwociach. Kiedy prd w obwodzie jest wikszy od wartoci redniej, energia jest gromadzona w cewce, za kiedy prd jest mniejszy od wartoci redniej, energia jest przez cewk oddawana do obwodu. Jak wynika z oscylogramu nr 2 (gdzie wida przebiegi czasowe prdu i napicia w obwodzie prostownika), cewka w obwodzie powoduje opónienie prdu. Przy zwikszeniu indukcyjnoci towarzyszy zmniejszenie nie tylko wspóczynnika ttnie, ale take zmniejszenie wartoci redniej napicia wyprostowanego. Obcienie RL w tym prostowniku stanowi element filtru indukcyjnego, jest on stosowany w celu zmniejszenia ttnie i ograniczenia duego prdu wystpujcego zaraz po wczeniu ukadu. Z wykonanych oblicze wspóczynnik ttnie wynosi kt = 0.8. Wspóczynnik ten jest znacznie mniejszy ni w przypadku obcienia R. Warto wspóczynnika ksztatu z oblicze wynosi kksz = 1,22, warto ta odbiega od wartoci idealnej równej jednoci.
Przy odbiorniku czysto indukcyjnym prostownika jednofazowego jednokierunkowego, którego charakterystyki przedstawione s na oscylogramie nr 3, cewka odbiornika aduje si, gdy pófala napicia zasilajcego jest dodatnia a rozadowuje si, gdy pófala napicia zasilajcego jest ujemna. Przy obcieniu indukcyjnym, elektromagnetyczna staa czasowa obwodu jest wielokrotnie wiksza od póokresu napicia zasilajcego. Z oscylogramu wynika, e cewka w obwodzie powoduje podwyszenie prdu (po stronie wtórnej) transformatora wzgldem napicia U2. Zwikszenie indukcyjnoci powoduje zmniejszenie wspóczynnika ttnie oraz zmniejszenie wartoci redniej napicia wyprostowanego. Obcienie L wprowadzamy do ukadu w celu zmniejszenia ttnie oraz ograniczenia duego prdu wystpujcego zaraz po wczeniu ukadu. Dla obcienia L z wykonanych oblicze wspóczynnik ttnie wynosi Kt=0,9, czyli w niewielkim stopniu odbiega od wsp. ttnie dla obcienia RL. Warto wspóczynnika ksztatu dla tego obcienia wynosi Ksz=1,33 i równie w niewielkim stopniu odbiega od obc.RL lecz bardziej od wartoci idealnej równej jednoci.
Kolejnym badanym przez nas ukadem by prostownik jednokierunkowy trójfazowy. Transformator ma zarówno uzwojenie pierwotne jak i wtórne poczone w gwiazd. Kocówka kadego z uzwoje fazowych wtórnych jest doczona do anody zaworu prostowniczego. Katody zaworów s zwarte. Obcienie badanego ukadu ma charakter rezystancyjno - indukcyjny; dziki indukcyjnoci prd pyncy przez rezystancj obcienia ma warto sta. Prd pyncy przez uzwojenie wtórne transformatora ma warto równ prdowi obcienia przez 1/3 okresu (prd przewodzenia diod), a przez pozostae 2/3 okresu jest równy zeru. Jest to prd odksztacony o przebiegu bardzo rónicym si od przebiegu sinusoidalnego (oscylogram nr 5).Prdy pynce w uzwojeniu pierwotnym maj take przebiegi odksztacone od przebiegu sinusoidalnego. W chwili zrównania rosncego napicia si danej fazy z napiciem fazy pracujcej poprzednio dochodzi do komutacji na elementach prostowniczych. W badanym ukadzie zauwaamy podobiestwo wpywu cewki jak w ukadzie jednofazowym - element indukcyjny wprowadza opónienie w chwili narastania prdów fazowych jak i ich zmniejszania, opónienie to wynika z gromadzenia si energii na indukcyjnoci.
W przypadku obcienia czysto rezystancyjnego zauwaylimy brak wyej wymienionego opónienia, co powoduje natychmiastowe przeczanie prdu obcienia na kolejne elementy prostownicze. Porównujc wspóczynnik ksztatu napicia tego ukadu z wspóczynnikiem ukadu jednofazowego moemy stwierdzi, e jest on korzystniejszy dla tego ukadu, równie wspóczynnik ttnie ukadu trójfazowego jest duo lepszy od ukadu jednofazowego.