UKŁAD NERWOWY
UKŁAD NERWOWY
r=k
gowo-rdzeniowy (lic/uor cerebrospinalis). Na wysokości końskiego ogona (poniżej L2) jama podpajęczynówkowa rozszerza się, tworząc tzw. zbiornik końcowy.
Nerwy czaszkowe (nervi craniales) występują w liczbie dwunastu par i są oznaczone cyframi rzymskimi. Opuszczają one czaszkę przez otwory w jej podstawie. Można je podzielić na trzy kategorie:
1. nerwy wyłącznie czuciowe (dośrodkowe, zmysłowe): I, II, VIII;
2. nerwy wyłącznie ruchowe (odśrodkowe): IV, VI, XI, XII;
3. nerwy mieszane: III, V, VII, IX, X.
I - nerw węchowy (nennis o1factorius)\
II - nerw wzrokowy (nermis opticus)\
III - nerw okoruchowy (nervus oculo motorius)\
IV - nerw bloczkowy (nennis trochlearis)\
V - nerw trójdzielny (nennis trigemimis)\
VI - nerw odwodzący (nennis abducens);
VII - nerw twarzowy (nervus facia/is);
VIII - nerw przedsionkowo-ślimakowy (nervus vestibulococh/eańs);
IX - nerw językowo-gardłowy (nennis glossopharyngeus);
X - nerw błędny (nennis vagns);
XI - nerw dodatkowy (nennis accessorius);
XII - nerw podjęzykowy (nennis hypogtossus).
Nerw rdzeniowy (nerrus spinalis) powstaje z połączenia ruchowego korzenia brzusznego (radix ventralis), odchodzącego od rdzenia kręgowego, z czuciowym korzeniem grzbietowym (radi.\ dorsalis), rozpoczynającym się w zwoju rdzeniowym (gangiion spinale).
W skład nerwu rdzeniowego wchodzą włókna nerwowe ruchowe, czuciowe i autonomiczne.
Wspólny pień nerwu rdzeniowego dzieli się na cztery gałęzie:
♦ brzuszną (ramus ventralis)\
♦ grzbietową (ramus dorsalis);
♦ oponową (ramus meningeus);
♦ łączącą (ramus communicans), biegnącą do pnia współczulnego.
Nerwów rdzeniowych jest 31 par:
^ szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych i 1 guziczny.
kład nerwowy autonomiczny dzieli się na część ośrodkową i część obwodową.
♦ Do części ośrodkowej należą jądra występujące w pniu mózgu oraz skupienia komórek nerwowych w rdzeniu kręgowym.
♦ Do części obwodowej należą zwoje i nerwy.
W odróżnieniu od układu somatycznego, w którym drogę odśrodkową stanowi jeden neuron, w układzie autonomicznym składa się ona z dwóch neuronów'. Ciała komórek pierwszych neuronów leżą w ośrodkowym układzie nerwowym, a ich neuryty kończą się w zwoju obwodowym. Drugie neurony rozpoczynają się w zwoju, a kończą w tkance unerwianego narządu. Włókna wychodzące z ośrodkowego układu nerwowego nazywamy przedzwojowymi, a wychodzące ze zwojów pozazwojowymi.
Pod względem anatomicznym i czynnościowym układ autonomiczny dzielimy na:
1. część współczulną (sympatyczną) — ciała komórek neuronów przed-zwojowych współczulnych znajdują się w:
♦ ósmym odcinku szyjnym;
♦ całym odcinku piersiowym;
♦ pierwszych trzech odcinkach lędźwiowych rdzenia kręgowego.
Ich neuryty opuszczają rdzeń kręgowy razem z nerwami rdzeniowymi, następnie odłączają się od nerwów rdzeniowych, tworząc gałęzie łączące białe, które wchodzą do pnia współczulnego. Neuryty drugich neuronów wracają do nerwów rdzeniowych przez gałęzie łączące szare.
2. część przy współczulną (parasympatyczną) - włókna przedzwo-jowe pierwszych neuronów przywspółczulnych opuszczają ośrodkowy układ nerwowy w obrębie czaszki i części krzyżowej rdzenia kręgowego.