Roz 4 Pedagogika egzystencjalna[1]

Ewa Nowakowska

Janusz Tarnowski - Pedagogika egzystencjalna

Termin egzystencjalizm jest wyjątkowo wieloznaczny i bywa używany na określenie tak wielu sprzecznych ze sobą poglądów, że pod tym względem da się porównać jedynie za słowem „ humanizm”.

Według Mouniera należałoby raczej mówić o egzystencjalizmach niż o egzystencjalizmie. Poglądy obu tendencji będą ukazywane od strony najwybitniejszych ich przedstawicieli z ograniczeniem do trzech kwestii:

1. Tendencja agnostyczno-ateistyczna:

Martin Heidegger :

• Koncepcja człowieka – zwraca uwagę na trzy momenty ludzkiego istnienia 1. absurdalne wynurzenie się człowieka z nicości i rzucenie w świat 2. wyrwanie się ku przyszłości 3. upadek czyli bezosobowe zatopienie w rzeczach pod presją otoczenia.

Człowiek wobec świata – istnienie człowieka jest zespolone ze światem w jedną całość. Wyróżnia trzy niebezpieczeństwa czyhające na jednostkę ze strony społeczności 1. gadatliwość 2. ciekawość 3. dwuznaczność

Człowiek wobec Boga – jego postawa wobec Boga to agnostycyzm otwarty.

Jean Paul Sartre :

Koncepcja człowieka i problem Boga – zakłada, że jeżeli Bóg istnieje to człowiek nie jest wolny, jest od niego zależny.

Człowiek wobec świata – najbardziej pierwotnym stosunkiem człowieka do świata jest obrzydzenie, niemożliwa jest harmonia z przyrodą, ponieważ stanowi ona dla nas stałe źródło zagrożenia Mówi ludzie odzierają się wzajemnie z ludzkiego istnienia, a miłość jest niczym innym jak atakiem na drugą osobę, jest uprzedmiotowieniem, zniewoleniem.

Albert Camus :

• koncepcja człowieka i jego stosunek do świata – ujmuje człowieka w dwie kategorie: absurdu ( odkrycie fundamentalnego absurdu świata) i buntu ( uświadomienie obcości otoczenia, niemożność podporządkowania się normom, przepisom, ideałom).

Człowiek wobec Boga – mówi nie wierzę w Boga, ale nie jestem też ateistą.

2. Tendencja teistyczna :

Karl Jaspers :

• Koncepcja człowieka i jego stosunek do świata- nie usiłuje dotrzeć do istoty bytu, ogranicza się tylko do badania ludzkiej egzystencji. Egzystencja nie jest czymś gotowym i zakończonym, jest nieuchwytna. Manifestuje swą obecność w takich sytuacjach jak : śmierć, cierpienie, walka, wina, przejawia się także głosem sumienia.

Człowiek wobec Boga - człowiek jest rozdarty między światem rzeczy a transcendencją, która jest jedynie bytem prawdziwym i pełnym. Transcendencja ma charakter pozytywny- fascynuje, niesie pokój i nadzieję.

Martin Buber :

• koncepcja człowieka – istota ludzka nie jest bytem zwróconym do siebie, lecz do innych bez powiązania z Bogiem i człowiekiem nie jest w ogóle człowiekiem.

Człowiek wobec świata – prawdziwe życie zaczyna się od odkrycia Ty, co prowadzi do autentycznego Ja. To jest konieczne do życia, najbardziej zasadniczą postawą człowieka wobec świata jest dialog.

Człowiek wobec Boga – spotkanie z Bogiem ma być relacją doskonałą, nie może zatem świata wykluczyć, ale powinno obiąć go , przetwarzać, zbawiać i uświęcać.

Gabriel Marcel :

Koncepcja człowieka – posiadanie różnych rzeczy ogranicza nas rodzi ból i cierpienie, pustkę, dlatego trzeba przejść od posiadania do istnienia. Odbywa się to dzięki miłości i twórczości.

• Człowiek wobec świata – ciało jest człowieka podmiotem, nim samym, jego punktem oparcia. Stąd rodzi się postawa otwarta, gotowość do nawiązywania łączności ze wszystkimi.

Człowiek wobec Boga – nie ma prawdziwej miłości jak w Bogu i przez Boga. Izolacja od innych odrywa także od Boga. Kto prawdziwie kocha ludzi i jest im wierny uznaje istnienie Boga.

3. Podstawy pedagogiki egzystencjalnej :

  1. egzystencja zostaje postawiona na pierwszym planie w osobie ludzkiej. Charakterystyczna dla egzystencji jest zmienność, zdolność do przekraczania siebie samego

  2. zwrócenie się ku istniejącemu człowiekowi zamiast ku abstrakcyjnie ujmowanej istocie osoby- zaakcentowanie indywidualności.

  3. autentyczne urzeczywistnienie swej egzystencji przez rozwój życia osobowego.

  4. filozofia egzystencjalna podkreśla wolność człowieka

  5. zasadnicze znaczenie ma także dialog, relacja.

Osobę w ujęciu egzystencjalnym cechuje :

  1. zaakcentowanie egzystencji w pełnej jej znajomości

  2. jednostkowość

  3. autentyczność

  4. tragiczny optymizm

  5. konkretne usytuowanie

  6. zaangażowanie

  7. wolność

  8. dialogiczność

4. Egzystencjalne kategorie pedagogiczne :

Są to: 1. Dialog 2. Autentyczność 3. Zaangażowanie

Dialog – należy rozróżnić metodę, proces i postawę dialogu

Autentyczność- w sensie negatywnym to wyobcowanie, a w sensie pozytywnym to: być sobą, żyć świadomie i samodzielnie decydować o swoich czynach, nie ulegać urzeczowieniu, żyć aktywnie.

Zaangażowanie- można pojmować jako pochodzące z wolnego wyboru zupełne oddanie się pewnej sprawie lub osobie.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Roz 4 - Pedagogika egzystencjalna, Janusz Tarnowski - Pedagogika egzystencjalna
pedagogika, Roz 4 - Pedagogika egzystencjalna, Janusz Tarnowski - Pedagogika egzystencjalna
Roz Pedagogika Petera Petersena[1]
Elementy prawa dla ekonomistów roz. 1, Pedagogika specjalna
pedagogika, Roz 5 - Pedagogika religii, PEDAGOGIKA RELIGII- wskazuje na swoisty przedmiot badań, a w
Roz 5 - Pedagogika religii, PEDAGOGIKA RELIGII- wskazuje na swoisty przedmiot badań, a więc procesy
PEDAGOGIKA EGZYSTENCJALNA[1]
pedagogika egzystencjalizm
Roz 3 Pedagogika personalistyczna[1]
Roz 7 - Pedagogika Rudolfa Steinera, Pedagogika Rudolfa Steinera
Roz 1 Pedagogika pozytywistyczna

więcej podobnych podstron