Krajoznawstwo (05.04.2009), GWSH, krajoznastwo


Krajoznawstwo

Wykłady 05.04.2009

To co było ostatnio: „”

Walory krajoznawcze ich podział:

Za walor turystyczny o treści krajoznawczej, zwanej dalej walorem krajoznawczym, uważa się obiekt materialny lub przejaw kultury duchowej stanowiącej przedmiot zainteresowania turystów.

Może to być forma przyrodnicza pochodzenia naturalnego, bądź antropogenicznego, będącą wynikiem działalności człowieka.

Podstawowym warunkiem uznania obiektu (zjawiska) za walor turystyczny - krajoznawczy, oprócz cech budzących zainteresowanie turystów, jest jego czytelność w krajobrazie, pozwalająca na percepcję zmysłową.

Uniwersalne pojęcie walorów krajoznawczych zaprezentowała R. Przybyszewska Gudellis i zespół:

Za walory krajoznawcze uważa zespół dóbr naturalnych i antropogenicznych, które dzięki swemu znaczeniu poznawczemu estetycznemu, dydaktycznemu, i patriotycznemu stanowią lub mogą stanowić w przyszłości przedmiot zainteresowania turystycznego.

Rys. Walory krajoznawcze Ksero skan od Kasi L.

Atrakcyjność turystyczna

Walory turystyczne Dostępność komunikacyjna Infrastruktura turystyczna

Krajoznawcze - osobliwości przyrody, kultura

Środowisko to „ogół elementów przyrodniczych, szczególnie powierzchnia ziemi łącznie z glebą, kopaliny, wody, powietrze atmosferyczne, świat roślinny i zwierzęcy, a także krajobraz, które znajdują się zarówno w stanie naturalnym, jak też przekształconym w wyniku działalności człowieka” (ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska 31.01.1980r.)

W tak rozumianym pojęciu wyróżnia się:

- środowisko naturalne, geograficzne, człowieka, i przyrodnicze.

Środowisko naturalne to część biosfery stworzonej przez przyrodę pozostająca bez ingerencji sił i środków innych niż przyrodnicze. Na zamieszkałych przez człowieka obszarach kuli ziemskiej, środowisko naturalne w rozumieniu tej definicji praktycznie nie występuje.

Środowisko geograficzne to część biosfery przekształcona głównie przez człowieka. W skład tego pojęcia wchodzą obszary rolnicze, rekreacyjne, tereny osiedlowe i tym podobne. W środowisku geograficznym obserwuje się znaczne zmiany, wynikające z różnorodnych zanieczyszczeń, jego degradacje, hałas i tym podobne.

Środowisko człowieka to środowisko, w którym - oprócz praw fizycznych i biologicznych - funkcjonują także prawa społeczne, którym podporządkowane jest istnienie i funkcjonowanie człowieka.

„”

Podział walorów krajoznawczych w oparciu o ich genezę.

Najczęściej spotykane w literaturze podziałem walorów krajoznawczych jest podział przyjmujących za podstawę ich genezę:

- walory krajoznawcze ….

Walory krajoznawcze:

- dobra kultury

- pamiątki historyczne

- osiągnięcia współczesne

- przyrodnicze i krajobrazowe

Walory Krajoznawcze - dobra kultury:

- zabytki architektury budownictwa i urbanistyki

- zabytki techniki

- zabytki archeologii

- tradycyjna kultura ludowa

- dzieła sztuk plastycznych

- inne materialne dokumenty przeszłości

zabytki archeologiczne - są to wszelkie pozostałości życia minionych pokoleń przechowywane w ziemi (naczynia topory kamienne, ślady osiedli, cmentarzysk itp.)

Dzielimy je na ruchome - które po znalezieniu i wydobyciu można przenieść i umieścić w muzeum

Oraz nieruchome - którymi są całe grody, osady, cmentarze itp.

Obiekty - zabytki archeologiczne dzielimy na:


1) Osiedla (osady) otwarte i zamknięte

Osiedla otwarte - nie wyróżniają się najczęściej w terenie, a odkryć je można ze względu na leżące na powierzchni ziemi ornej duże ilości ułamków naczyń i innych przedmiotów

Osiedla zamknięte - (obronne) są to tzw. grodziska zakładane były najczęściej na miejscach obronnych z natury, tj. wyspach, półwyspach, wzgórzach, wśród bagien - w ważnych strategicznie punktach

Łatwo je odkryć gdyż tworzą układające się w pierścień wzgórza; posiadają charakterystyczne nazwy ludowe jak np. Góra Zamkowa.

2) miejsca produkcji - są nimi:

- byłe kopalnie krzemienia (Krzemionki Opatowskie)

- ślady hutnictwa żelaza ( dymarki w Górach świętokrzyskich)

- Warzelnie soli (Kołobrzeg, Otłoczyn na Kujawach)

- piece garncarskie (Igołomia k/Krakowa)

3) zabytki kultowe i sakralne - najczęściej związane z kultem pogańskim:

- Ślęża koło Wrocławia

- Wzgórze Chromowe na Wolinie w miejscowości Wolin

- Krąg kamienny na Łysej Górze w Górach Świętokrzyskich

- Kamienne rzeźby tzw. „kamienne baby” np. na zamku w Olsztynie, w Nieborowie i przy Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

4) cmentarzyska najczęściej spotykane zabytki archeologiczne to groby (pochówki były ciałopalne, lub szkieletowe).

Dzieli się je na:

- płaskie - gdy nie zaznaczają się w terenie

- kurhanowe - gdy na cmentarzysko składa się kilka nasypów z kamieni i ziemi, pod którymi znajdują się groby (Wzgórze Wisielców na Wolinie, Słonowice k/Działoszyc)

Do najbardziej znanych zabytków archeologicznych w Polsce poza już wymienionymi należą:

- grodziska w Biskupinie (kultura łużycka) i Gieczu

- cmentarzysko w Częstochowie - Rakowie

- cmentarzysko w Odrach pod Chojnicami

- „Wawel zaginiony” - Kraków

Zabytki architektury:

Należą do nich obiekty sakralne, militarne, wiejskie i miejskie - użyteczności publicznej, mieszkaniowe, rezydencjonalne i zabudowania gospodarcze

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY ROMAŃSKIEJ w Polsce:

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY GOTYCKIEJ w Polsce:

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY RENESANSOWEJ w Polsce

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY BAROKOWEJ w Polsce:

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY KLASYCYSTYCZNEJ w Polsce:

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY SECESYJNEJ w Polsce:

Przykłady zabytków ARCHITEKTURY XX WIEKU w Polsce:

Walory krajoznawcze tradycyjnej kultury ludowej.

Badaniem, analizą i opisem wszelkich przejawów kultury ludowej, dzielącej się na materialną
i duchową zajmuje się ETNOGRAFIA.

Kultura materialna - to zbieractwo (torby, kosze, itp. Służące do przenoszenia rzeczy lub zbierania np. jagód i grzybów) łowiectwo, rybołówstwo, hodowla, pszczelarstwo, uprawa roślin, przechowywanie żywności i przygotowanie pokarmu, obróbka surowców, transport i komunikacja.

Kultura duchowa - to elementy mające znaczenie obyczajowe i przyjemnościowe: legendy, przesądy, gusła, obrzędy np. połączenie z niektórymi roślinami, właściwości magicznych

Folklor - ludowa twórczość artystyczna: teatr, taniec, muzyka, literatura

Sztuka ludowa - ceramika, wycinanki, kolorowanki;)))), koronkarstwo, tkactwo, budownictwo, strój, snycerstwo - wyrób zdobionych przedmiotów z drewna, meblarstwo, rzeźba

Dzieła sztuki plastycznej i piśmiennictwa:

Są to zabytki ruchome (na kółkach :D), malarstwo, rzeźba, grafika, rzemieślnicze wyroby artystyczne, piśmiennictwo - gromadzone i eksponowane gównie w muzeach.

Ze względu na specyfikację zbiorów, muzea dzieli się na:

MUZEA NARODOWE - największe, posiadające najcenniejsze zbiory sztuki Polskiej i światowej np. Muzeum Narodowe w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu, Kielcach.

MUZEA ARCHEOLOGICZNE - np. w Warszawie, Krakowie, Gdańsku.

MUZEA ETNOGRAFICZNE - gromadzące eksponaty kultury ludowej, np. w Warszawie, Toruniu, Krakowie.

Zalicza się tu również skanseny (parki etnograficzne) np. w Zubrzycy Górnej, Tokarni, Wygiełzowie, Klukach;

MUZEA HISTORYCZNE

- które dzielą się jeszcze w zależności od rodzajów zbiorów na:

Muzeum wojskowości - np. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.

Muzeum historii miast - np. w Warszawie, Katowicach

Muzea Teatralne - np. w Warszawie, w Krakowie

Muzea Biograficzne - np. Kopernika w Toruniu, Prusa i Żeromskiego w Nałęczowie, Sienkiewicza
w Oblęgorku, Matejki w Krakowie, Jana Pawła II w Wadowicach

Muzea Wnętrz - są urządzone min. na Wawelu, w Wilanowie, w Łańcucie, w Pszczynie

Muzea Diecezjalne i Sztuki Sakralnej - w Poznaniu, Katowicach, Wrocławiu, Płocku

Muzea Technika - np. Muzeum Techniki NOT w Warszawie

Muzea Martyrologii - np. w Oświęcimiu, na Majdanku

Muzea Przyrodnicze - np. w Warszawie, Międzyzdrojach, Białowieży itd.

WALORY KRAJOZNAWCZE - pamiątki historyczne:

- upamiętnione i godne uwagi wydarzenia i miejsca historyczne, które zapisały się w dziejach narodu, związane z działalnością wybitnych i zasłużonych osób.

- miejsca pamięci narodowej

- miejsca i obiekty związane z podaniami historycznymi i legendami.

WALORY KRAJOZNAWCZE PAMIĄTEK HISTORYCZNYCH

Zalicza się do nich wszystkie upamiętnione i godne uwagi relikty przeszłości (miejsca, izby pamięci, budowle obronne, pomniki, tablice pamiątkowe, cmentarze)

Przykłady:

WALORY KRAJOZNAWCZE - OSIĄGNIĘCIA WSPÓŁCZESNE:

WALORY KRAJOZNAWCZE WSPÓŁCZESNYCH OSIĄGNIĘĆ:

Za obiekty te (w ślad za PTTK) przyjmuje się obiekty, które powstały po 1945 roku:

WALORY KRAJOZNAWCZE - PRZYRODNICZE I KRAJOBRAZOWE:

KRAJOBRAZ

Według:

J. Smoleńskiego (1912)

Krajobraz naturalny jest zespołem zjawisk reprezentujących środowisko przyrodnicze, pozostających ze sobą we wzajemnej zależności i uwarunkowaniu, wytworzonym w długim rozwoju, jako wynik swobodnego działania sił przyrody

A. Wodziczko (1946)

Pod pojęciem krajobrazu pojmuje całość przyrody na nadnaturalnie ograniczonym odcinku Ziemi, której dzięki procesom samoregulacji panuje równowaga.

T. Szczęsny (1982) - 2 lata starszy od Krisa :D pf xD

Krajobrazem nazywa całość przyrody wraz z elementami wprowadzonymi przez człowieka
na naturalnie ograniczonym odcinku Ziemi. Jest to też układ warunków przyrodniczych, reprezentujących określone, zewnętrzne cechy estetyczno - widokowe.

KRAJOBRAZ POSIADA:

Składniki i cechy przyrodnicze: (podłoże geologiczne, gleby, wody oraz świat roślin i zwierzęcy), które kształtują np. powierzchnię Ziemi czy klimat.

Składniki antropologiczne (nieożywione) - elementy przestrzenne (budowle, osiedle czy miasta), urządzenia komunikacyjne (drogi, mosty, linie kolejowe), czy elementy gospodarki wodnej (zapory, wały, groble itp.) wpływające na układ naturalnych składników krajobrazu oraz na cechy estetyczno - widokowe.

1625 KONIEC :D:D0x01 graphic

str. 6



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Krajoznawstwo 05.04.2009, Turystyka I Rekrecja, krajoznawstwo
Krajoznawstwo 05.04.2009, Krajoznastwo WSHGIT, Krajoznastwo
Psychologia 03.04.2009, GWSH, psychologia
Ekonomika Wykłady 19.04.2009, GWSH, ekonomika turystyki i rekreacji
EKOLOGIA 29[1][1].05.04 Vsem, GWSH, ekologia
Sarkozy Turcja nie powinna być członkiem UE (05 04 2009)
wprowadzenie 05 04 2009 i nastepny
Krajoznawstwo 05.04.20092, Turystyka I Rekrecja, krajoznawstwo
2009 05 04 Rozp MON używanie znaków w SZ RP
Ekonomika 17.05.2009, GWSH, ekonomika turystyki i rekreacji
2009 05 04 Rozp MON inne znaki używane w SZ RP
2009 05 04 ZAL

więcej podobnych podstron