Glosariusz terminologii IT
Wstęp
Planowanie zasobów przedsiębiorstwa (ang.
ERP - Enterprise Resource Planning
) było
waŜnym krokiem w ewolucji narzędzi informatycznych, która rozpoczęła się w latach
sześćdziesiątych. KaŜdy kolejny stopień ewolucji w/w narzędzi i rozwiązań informatycznych
budowany jest na fundamentach i zasadach wypracowanych przez stopień poprzedni.
Glosariusz oparty został na oryginalnym brzmieniu poszczególnych terminów, aby ułatwić
czytelnikom zrozumienie anglojęzycznej terminologii często wykorzystywanej przez
dostawców rozwiązań informatycznych.
accounts payable - AP (pol. zobowiązania): Wartość towarów i usług nabytych, za które nie
dokonano jeszcze płatności.
accounts receivable - AR (pol. naleŜności): Wartość towarów wysłanych lub usług
wykonanych dla klientów, za które nie otrzymano jeszcze płatności.
advanced
planning and
scheduling - APS (pol. zaawansowane planowanie
i harmonogramowanie): Techniki polegające na analizie i planowaniu procesów
logistycznych oraz produkcyjnych w okresach krótkich, średnich i długich. APS posiada
kaŜdy program komputerowy stosujący zaawansowane algorytmy matematyczne lub logiczne
w celu optymalizacji lub symulacji planowania przy ograniczonej zdolności produkcyjnej,
planowania kapitałowego, prognozowania, zarządzania popytem, i innych. Wymienione
techniki biorą jednocześnie pod uwagę szereg ograniczeń oraz zasad biznesowych
zapewniając planowanie i harmonogramowanie w czasie rzeczywistym, wsparcie decyzji,
zarządzanie zdolnością produkcyjną, itd. APS często generuje i ocenia liczne scenariusze.
Kierownictwo wybiera wówczas jeden scenariusz do wykorzystania jako "plan ostateczny".
Pięć głównych składników systemów APS to: planowanie popytu, planowanie produkcji,
harmonogramowanie produkcji, planowanie dystrybucji oraz planowanie transportu.
APICS - American Production and Inventory Control Society (pol. Amerykańskie
Stowarzyszenie Sterowania Produkcją i Zapasami): Organizacja edukacyjna typu non-profit
składająca się z ponad 70.000 członków w obszarach produkcji, materiałów i wyrobów oraz
zintegrowanego zarządzania zasobami.
application Software (pol. aplikacja komputerowa): Program, który wykonuje zadanie lub
realizuje proces dostosowany do indywidualnych potrzeb uŜytkowników końcowych lub
rozwiązuje poszczególne ich problemy. Aplikacje komputerowe dla przedsiębiorstw są
przykładem biznesowych systemów informatycznych duŜej skali, uŜywanymi przez
organizacje do zarządzania ich działaniami.
application programming interface - API (pol. interfejs programowania aplikacji): Zestaw
mechanizmów, protokołów i narzędzi do budowania aplikacji lub komunikowania się
z programami lub innymi systemami. Dobry API ułatwia tworzenie programu przez
dostarczanie wszystkich elementów, które są potrzebne programiście. Mimo, Ŝe API są
przeznaczone dla programistów to są one ostatecznie korzystne dla uŜytkowników poniewaŜ
gwarantują, Ŝe wszystkie programy wykorzystujące ten sam API będą miały podobne
interfejsy, co ułatwia uŜytkownikom poznawanie i korzystanie z nowych programów. Wielu
dostawców aplikacji dla przedsiębiorstw dostarcza API do integrowania innych aplikacji z ich
systemami.
application service provider - ASP (pol. dostawca usług aplikacyjnych): Podmiot
zarządzający, dystrybuujący i utrzymujący dzierŜawę aplikacji informatycznych i usług
z nimi związanych klientom poprzez sieci rozległe (ang. wide area network - WAN)
z centrum danych. ASP jest więc dla przedsiębiorstw sposobem na outsourcing wybranych
lub prawie wszystkich aspektów ich potrzeb informatycznych.
architecture (pol. architektura aplikacji): Zestaw protokołów posiadających określoną
strukturę, który realizuje funkcje systemu.
avaialble-to-promise - ATP (pol. dostępne do potwierdzenia): Niezadysponowana część
zapasów przedsiębiorstwa lub planowanej produkcji, utrzymywana w harmonogramie
głównym, celem potwierdzania i zrealizowania zamówienia od klienta.
back scheduling (pol. harmonogramowanie wsteczne): Technika obliczania daty rozpoczęcia
i zakończenia realizacji zamówienia. Harmonogram realizacji zamówienia jest obliczany
wstecznie począwszy od jego zakończenia, w celu określenia daty rozpoczęcia realizacji
zamówienia i/lub zakończenia realizacji kaŜdej operacji nań się składającej.
bill of material - BOM (pol. struktura materiału): Lista wszystkich podzespołów, elementów
pośrednich, części oraz surowców, z których składa się wyrób gotowy, wskazująca na ilość
kaŜdego z elementów niezbędnych do jego wytworzenia.
browser (pol. przeglądarka): Oprogramowanie wykorzystywane w Internecie w celu dotarcia
do i wyświetlenia dokumentów na ekranie, łączenia się z innymi stronami przy wykorzystaniu
łączy hipertekstowych, wyświetlania obrazów oraz odtwarzania plików audio.
business intelligence - BI: Zestaw narzędzi zapewniających wielowymiarową analizę
graficzną informacji biznesowej, umoŜliwiających osobom podejmowanie lepszych decyzji
i ulepszanie procesów biznesowych. Często posiadające funkcje "co jeśli".
business-to-business e - commerce - B2B (pol. handel elektroniczny w relacji typu firma -
firma) (A): Interesy prowadzone między firmami przez Internet. Internet wpływa na
przekształcanie się firm, poprzez ich udział w zarządzaniu łańcuchem dostaw, w organizacje
wirtualne, redukujące koszty, czas realizacji zamówienia oraz zwiększające terminowość
realizacji zleceń.
business-to-consumer sales - B2C (pol. sprzedaŜ w relacji typu firma - konsument) (A):
Interesy między firmami a konsumentami końcowymi prowadzone w duŜym stopniu przez
Internet. Dotyczy to firm, które oprócz sprzedaŜy tradycyjnej oferują sprzedaŜ produktów on-
line oraz firm, które handlują wyłącznie drogą elektroniczną.
capable-to-promise - CTP (pol. moŜliwe do potwierdzenia): Proces potwierdzania
zamówień od klientów biorąc pod uwagę dostępne zdolności produkcyjne i zapasy. Proces ten
moŜe obejmować wiele zakładów produkcyjnych oraz punktów dystrybucji. Pojęcie to stosuje
się, aby określić kiedy nowe zamówienie lub zamówienie nie ujęte w harmonogramie moŜe
być zrealizowane. Przy jego określaniu stosuje się model harmonogramowania przy
ograniczonej zdolności systemu produkcyjnego w celu określenia, kiedy moŜna zrealizować
zamówienie. Uwzględnia wszelkie ograniczenia produkcji, takie jak dostępność zasobów,
czas realizacji zamówień na surowce lub części kupowane oraz wymagania dotyczące
komponentów lub podzespołów. Powstała w ten sposób data realizacji zamówienia
uwzględnia zdolność produkcyjną, aktualne uwarunkowania produkcji oraz przyszłe
zamówienia. Celem stosowania jest zredukowanie czasu spędzanego przez planistów
produkcji, przyspieszenie realizacji zamówień i dostosowywanie planów z powodu podania
niedokładnej daty realizacji zamówienia.
capacity requirements planning - CRP (pol. planowanie zdolności produkcyjnych):
Funkcja ustalania, mierzenia i dostosowywania limitów oraz poziomów zdolności
produkcyjnej. Termin CRP w tym kontekście odnosi się do procesu szczegółowego określania
wielkości robocizny oraz zasobów maszynowych wymaganych do wykonania zadań
produkcyjnych.
client/server system (pol. system klient/serwer): Rozproszony system komputerowy, w
którym przetwarzanie przypisywane jest komputerowi, który najlepiej spośród komputerów w
sieci moŜe wykonać dane zadanie.
client (pol. klient aplikacji): W systemach informatycznych, program komputerowy uŜywany
do kontaktowania się i uzyskiwania danych z programu obsługującego, zainstalowanego na
innym komputerze (serwerze aplikacji). KaŜdy klient aplikacji jest zaprojektowany do pracy z
jednym lub większą liczbą programów na serwerze aplikacji, a kaŜdy program na serwerze
aplikacji wymaga konkretnego rodzaju klienta aplikacji. Przeglądarka internetowa jest
jednym z typów klienta aplikacji.
computer-assisted software engineering - CASE (pol. technika tworzenia oprogramowania
wspierana komputerowo): Wykorzystanie narzędzi komputerowych w celu wsparcia procesu
projektowania, rozwijania i utrzymywania produktów i systemów informatycznych.
computerized maintenance management systems - CMMS (pol. utrzymywanie systemów
wspomagających zarządzanie wspierane komputerowo): Systemy informatyczne słuŜące do
utrzymywania przetwarzania zamówień, jak równieŜ związanymi z nimi zapasami, zakupami,
księgowością i funkcjami kadrowymi. W niektórych branŜach - szczególnie w produkcji o
charakterze ciągłym, gdzie producenci chcą zoptymalizować zuŜycie wyposaŜenia
wymagającego duŜych nakładów kapitałowych - systemy te odgrywają wiodącą rolę jako
systemy wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem. CMMS mają podobne funkcje
podstawowe, na które składają się np.: rejestracja i administracja wyposaŜenia, kontrola
zapasów, harmonogramowanie prac i zasobów oraz zakupy.
corporate performance management - CPM (pol. zarządzanie wynikami organizacji): Dość
szeroki termin opisujący metodologie, metryki, procesy oraz systemy wykorzystywane do
monitorowania i zarządzania wynikami przedsiębiorstwa. Aplikacje komputerowe, które
umoŜliwiają CPM przekładają strategię działania na plany operacyjne oraz prezentację
skumulowanych wyników.
cost of goods sold - COGS (pol. koszt własny sprzedaŜy): Klasyfikacja księgowa określająca
kwoty kosztów materiałów bezpośrednich, bezpośrednich kosztów robocizny oraz kosztów
ogólnych związanych ze sprzedaŜą produktów w danym okresie.
customer relationship management - CRM (pol. zarządzanie relacjami z klientami):
Systemy informatyczne, od prostych i gotowych rozwiązań do zarządzania kontaktami z
klientami, do wysoce wyspecjalizowanych i interaktywnych pakietów słuŜących
sprzedawaniu, które łączą sprzedaŜ, marketing oraz narzędzia związane z informacją
zarządczą. Obejmują one tworzenie struktury produktu, zarządzanie kalkulacjami i ofertami,
oraz encyklopedie marketingu. Niektóre systemy rozszerzają te funkcje do tworzenia
złoŜonych wycen, promocji, planów prowizyjnych, sprzedaŜy zespołowej oraz zarządzania
kampaniami reklamowymi. Rozwiązania wspomagające zarządzanie relacjami z klientami
instalowane w duŜych firmach z setkami, nawet tysiącami uŜytkowników mają moŜliwość
obsługi centrum informacji telefonicznej oraz wspomagania klienta, serwisu posprzedaŜnego,
prognozowania i analiz.
database (pol. baza danych): Zbiór danych zaprojektowany w celu oddzielenia programów
komputerowych od plików z danymi. Redundancja jest zminimalizowana, elementy danych
mogą być dodawane lub usuwane, a struktura plików nie wymaga zmian w istniejących
programach komputerowych.
database management systems - DBMS (pol. systemy zarządzania bazami danych):
Oprogramowanie zaprojektowane w celu zorganizowania danych oraz dostarczenia
mechanizmu ich przechowywania, utrzymywania oraz pozyskiwania z nośnika fizycznego
(np. bazy danych). DBMS oddziela dane od aplikacji komputerowych oraz osób z nich
korzystających i umoŜliwia przeglądanie danych na wiele sposobów.
data warehouse (pol. hurtownia danych): Zbiór danych, który został przygotowany
specjalnie dla aplikacji wspierających podejmowanie decyzji.
discrete manufacturing (pol. produkcja dyskretna): Produkcja jednostkowa takich wyrobów
jak np. pojazdy, urządzenia elektryczne lub komputery.
e-Business: Nazwa ogólna nadawana kaŜdemu rodzajowi działalności gospodarczej
prowadzonej przy uŜyciu Internetu, od handlu internetowego po samoobsługę.
engineer-to-order - ETO (pol. konstruowanie na zamówienie): Produkty, których
specyfikacje klienta wymagają osobnego projektu inŜynierskiego, znacznego dostosowania,
lub zakupu nowych materiałów. Wynikiem kaŜdego zamówienia jest powstanie osobnego
zestawu części, struktury materiałów oraz marszruty (technologii).
enterprise application integration - EAI (pol. integracja aplikacji komputerowych
wspomagających zarządzanie przedsiębiorstwem): Nieograniczone współdzielenie danych
oraz procesów biznesowych poprzez aplikacje komputerowe w sieci informatycznej
organizacji, w przypadkach gdy programy komputerowe w obszarach takich jak kontrola
zapasów kadr, automatyzacja sprzedaŜy i inne oraz zarządzanie bazami danych
zaprojektowane były tak, by działać niezaleŜnie, bez interakcji pomiędzy nimi. Istnieją cztery
główne kategorie integracji: 1) łączenie baz danych: bazy danych współdzielą i kopiują
informacje jeśli istnieje taka potrzeba; 2) łączenie aplikacji komputerowych: przedsiębiorstwo
współdzieli procesy biznesowe i dane pomiędzy dwiema lub więcej aplikacjami; 3) tworzenie
hurtowni danych: dane pozyskiwane są z róŜnych źródeł i kierowane do osobnych baz danych
w celu dalszych analiz; oraz 4) wspólny system informatyczny, najwyŜsze osiągnięcie
integracyjne, gdy wszystkie elementy informatycznego systemu wspomagającego zarządzanie
przedsiębiorstwem są powiązane tak, by wyglądały jak jednolita aplikacja komputerowa.
enterprise asset management - EAM (pol. zrządzanie aktywami przedsiębiorstwa): Aktywa
przedsiębiorstwa mogą obejmować m.in. siłę roboczą, narzędzia, wyposaŜenie, materiały i
informacje. Celem zarządzania aktywami przedsiębiorstwa jest optymalizacja ich
wykorzystania oraz zarządzanie działaniami związanymi z utrzymywaniem majątku w
sprawności i moŜliwie najwyŜszej wydajności. Kolejnym kluczowym elementem w szeroko
rozumianym zarządzaniu majątkiem firmy jest integracja z finansami, kadrami i funkcjami
zakupów, jak równieŜ produkcji, planowania zapotrzebowania materiałowego oraz systemami
planowania zasobów produkcyjnych przedsiębiorstwa.
enterprise resource planning - ERP (pol. planowanie zasobów przedsiębiorstwa): 1) System
informatyczny zorientowany księgowo wykorzystywany dla zaplanowania zasobów
przedsiębiorstwa niezbędnych do przyjęcia, realizacji, wysyłki i rozliczenia księgowego
zamówień od klientów. System ERP róŜni się od typowego systemu MRP II elementami
technicznymi takimi jak: graficzny interfejs uŜytkownika, relacyjna baza danych,
wykorzystanie języka czwartej generacji, zastosowaniem narzędzi typu CASE dla jego
rozwoju, architekturą typu klient/serwer oraz otwartym charakterem aplikacji. 2) Ogólniej,
jest to metoda wydajnego planowania i kontroli wszystkich zasobów niezbędnych do
przyjęcia, realizacji, wysłania i rozliczenia zamówień od klientów w firmie produkcyjnej,
dystrybucyjnej lub usługowej.
flow manufacturing (pol. produkcja potokowa, ciągła): Forma organizacji produkcji, w
której maszyny i operatorzy obsługują taki sam, zwykle nieprzerwany przepływ materiałów.
Operatorzy na ogół wykonują te same czynności dla kaŜdej serii produkcyjnej. Często w/w
formę produkcji określa się jako masową. KaŜdy wyrób gotowy mimo, Ŝe róŜni się
specyfikacją materiału, korzysta z tego samego schematu procesu produkcji, a produkcja
realizowana jest masowo.
fourth-generation language - 4GL (pol. język czwartej generacji - 4GL): Ogólny termin
odnoszący się do serii języków nie posiadających ustalonych procedur, które umoŜliwiają
uŜytkownikom lub programistom tworzenie prototypów oraz kodowanie nowych systemów.
Języki te wykorzystują menu, kombinacje pytań i odpowiedzi oraz prostsze, angielsko-
podobne sekwencje wyrazów do projektowania i wdraŜania systemów, uaktualniania baz
danych, generowania raportów, tworzenia wykresów oraz odpowiadania na zapytania.
graphical user interface - GUI (pol. graficzny interfejs uŜytkownika): Połączenie między
komputerem i uŜytkownikiem korzystającym z myszy i ikon tak, aby uŜytkownik dokonywał
wyboru przez wskazywanie na ikonę i klikanie myszą.
Internet: Światowa sieć komputerów naleŜących do firm, rządów i uniwersytetów,
umoŜliwiająca uŜytkownikom dzielenie się informacjami w formie plików oraz wysyłanie
wiadomości elektronicznych oraz dostęp do ogromnych zbiorów informacji. Nazywany
równieŜ Siecią.
Just-in-Time - JIT (pol. dokładnie na czas): Filozofia produkcji oparta na planowanej
eliminacji wszystkich strat materiałowych i stałym poprawianiu produktywności. Obejmuje
pomyślne wykonanie wszystkich czynności produkcyjnych wymaganych do wytworzenia
wyrobu gotowego, od powstania projektu po dostawę, ze wszystkimi etapami przekształcania
surowca włącznie.
lead time (pol. czas realizacji): 1) Czas wymagany do przeprowadzenia procesu (lub serii
operacji). 2) W kontekście logistyki, jest to czas pomiędzy pojawieniem się potrzeby złoŜenia
zamówienia, a otrzymaniem materiałów. Poszczególne elementy czasu realizacji mogą
zawierać czas przygotowania zamówienia, czas oczekiwania, czas przetwarzania, czas
transportu lub przesunięcia, czas otrzymania i czas kontroli.
lean production (pol. odchudzona produkcja): Filozofia produkcji kładąca nacisk na
minimalizację ilości wszystkich zasobów (włącznie z czasem) wykorzystywanych w róŜnych
działaniach przedsiębiorstwa. WiąŜe się z identyfikowaniem i eliminowaniem działań nie
tworzących wartości dodanej na etapie projektu, produkcji, zarządzania łańcuchem dostaw
oraz obsługi klienta. Producenci stosujący technikę produkcji odchudzonej zatrudniają
zespoły wszechstronnie wykwalifikowanych pracowników na wszystkich poziomach
organizacji i stosują wysoce elastyczny, coraz bardziej zautomatyzowany sprzęt do
wytwarzania określonej liczby produktów o potencjalnie duŜej róŜnorodności. Zawiera
zestaw zasad i reguł redukcji kosztów poprzez nieustanne usuwanie odpadów oraz poprzez
upraszczanie wszystkich procesów produkcyjnych i wspomagających.
mass customization (pol. masowe dostosowywanie): Wytworzenie duŜej liczby produktów, o
duŜej róŜnorodności tak, aby klient mógł wybrać produkt spośród duŜej liczby moŜliwych
wyrobów gotowych, podczas gdy koszt produkcji jest niski ze względu na ich duŜy wolumen.
Przykładem moŜe być zamówienie na komputer osobisty, w którym klient moŜe
wyszczególnić prędkość procesora, ilość pamięci, wielkość i prędkość twardego dysku, cechy
wymiennych urządzeń pamięciowych oraz wiele innych opcji, gdy komputery osobiste są
składane na jednej linii po niskich kosztach.
mass production (pol. produkcja masowa): Produkcja na duŜą skalę, charakteryzująca się
wyspecjalizowanym sprzętem i siłą roboczą.
master production schedule - MPS (pol. główny plan produkcji): Prognozowany plan
produkcji elementów, przypisany do przygotowania głównemu planiście. Jest to zbiór danych
związanych z planowaniem, który stanowi trzon planowania zapotrzebowania materiałowego
(MRP). Przedstawia on to, co firma planuje produkować, wyraŜone w określonych
konfiguracjach, ilościach i datach.
material requirements planning - MRP (pol. planowanie zapotrzebowania materiałowego):
Zbiór technik, wykorzystujących dane ze struktury materiałów, danych zapasów oraz
głównego planu produkcji w celu skalkulowania zapotrzebowania materiałowego. Tworzy
zapotrzebowanie realizacji zamówień uzupełniających na materiały. Co więcej, zaleca zmianę
harmonogramu zamówień otwartych, gdy terminy realizacji i terminy zapotrzebowania nie są
zbieŜne.
manufacturing resource planning - MRP II (pol. planowanie zasobów produkcyjnych):
Metoda efektywnego planowania wszystkich zasobów firmy produkcyjnej. Metoda ta zajmuje
się planowaniem operacyjnym w jednostkach, planowaniem finansowym i ma zdolności
symulacyjne, aby odpowiadać na pytania typu "co jeśli". Składa się z róŜnorodnych,
wzajemnie powiązanych procesów: tworzenie biznes planów, planowanie produkcji
(planowanie sprzedaŜy i planowanie operacyjne), tworzenie głównego planu produkcji,
planowanie zapotrzebowania materiałowego, planowanie zdolności produkcyjnych oraz
systemy wspomagania zarządzania zdolnościami produkcyjnymi i materiałami. Wyniki tych
systemów integrowane są z raportami finansowymi takimi jak biznes plan, zestawienie
zakupów, budŜet na wysyłki, oraz prognozy zapasów. Planowanie zasobów produkcyjnych
jest bezpośrednią pochodną i rozszerzeniem MRP z zamkniętą pętlą.
manufacturing execution system - MES (pol. system zarządzania produkcją): System
komunikacji i informowania obszaru produkcji. Zawiera funkcje takie jak alokacja oraz status
zasobów, harmonogramowanie operacyjne/szczegółowe, rozdysponowywanie składników
produkcji, kontrola dokumentów, zbieranie i pozyskiwanie danych, zarządzanie zasobami
ludzkimi, zarządzanie jakością, zarządzanie procesem, zarządzanie utrzymaniem ruchu,
śledzenie zmian oraz pochodzenia produktu, analiza wyników. MoŜe dostarczać informacje
zwrotne z obszaru produkcji w czasie rzeczywistym. Łączy się i uzupełnia z systemami ERP.
online analytical processing - OLAP (pol. przetwarzanie analityczne w czasie rzeczywistym):
Kategoria narzędzi informatycznych, które analizują dane przechowywane w bazie danych.
Narzędzia typu OLAP umoŜliwiają uŜytkownikom analizę wielowymiarowych danych w
róŜnych przekrojach. Przykładowo, prezentuje analizy trendów i serii czasowych. Głównym
składnikiem programu OLAP jest serwer OLAP, który znajduje się pomiędzy klientem oraz
systemem zarządzania bazą danych (DBMS), który rozpoznaje sposób zorganizowania
danych w bazie i posiada specjalne funkcje do ich analizowania. Serwery OLAP są dostępne
dla prawie wszystkich głównych systemów baz danych.
order entry (pol. wprowadzenie zamówienia): Proces specyfikacji potrzeb klienta i
przyjmowania zamówień zgodnie z terminologią uŜywaną przez producenta lub dystrybutora.
Zamówienie powinno być oparte o linię rezerw dostępnych do potwierdzenia (ATP) w
głównym planie produkcji. MoŜe to polegać na stworzeniu dokumentów wysyłkowych dla
wyrobów gotowych w środowisku MTS (produkcji na magazyn), lub moŜe być bardziej
skomplikowaną serią czynności, z pracami projektowymi dla produktów tworzonych na
zamówienie (MTO) włącznie.
portal: Spersonalizowana strona internetowa lub serwis, który oferuje szeroki wachlarz
zasobów i usług, takich jak np. poczta elektroniczna, fora internetowe, wyszukiwarki oraz
internetowe centra handlowe. Pierwsze portale internetowe były serwisami zapewniającymi
dostęp do Sieci, ale teraz większość tradycyjnych wyszukiwarek przekształciła się w portale
internetowe, aby przyciągnąć i zatrzymać szerszą publiczność.
process manufacturing (pol. produkcja procesowa): Produkcja, która tworzy wartość dodaną
przez mieszanie, oddzielanie, formowanie i/lub przeprowadzanie reakcji chemicznych. MoŜe
być dokonywana w trybie ciągłym lub wsadowym.
product data management - PDM (pol. zarządzanie danymi o produkcie): System, który
kontroluje wszystkie dane związane z produktem, a takŜe związany z nim przebieg pracy w
przedsiębiorstwie. Systemy zarządzania danymi o produkcie zastępują procesy "papierowe"
oraz przechowywanie informacji w jednym, scentralizowanym banku danych, co umoŜliwia
upowaŜnionym uŜytkownikom w firmie dostęp i moŜliwość uaktualniania bieŜących danych
o produkcie, zapewniając jednocześnie, Ŝe postępują zgodnie z określonymi procedurami.
Dostawcy systemów PDM podkreślają podobieństwa pomiędzy nimi a technologią pracy
grupowej (ang. groupware) odpowiednią dla szeregu środowisk biznesowych. Oprócz
zapewnienia integralności danych, przez stosowanie technologii relacyjnych baz danych,
obydwa systemy zawierają aplikacje zarządzające przebiegiem pracy oraz aplikacje
internetowe, które ułatwiają współpracę.
product configurator (pol. konfigurator produktu): System oparty o reguły, znajdujący
zastosowanie w środowiskach: projekt na zamówienie (DTO), konstrukcja na zamówienie
(ETO) oraz produkcja na zamówienie (MTO), gdzie istnieją liczne wersje produktu.
Konfiguratory produktu dokonują inteligentnego modelowania części lub cech produktu
a często tworzą modele rzeczywiste, rysunki, struktury materiału oraz kosztorysy, które
moŜna zintegrować z systemami CAD/CAM oraz MRP II, jak równieŜ systemami do
wprowadzania zamówień sprzedaŜy.
product life cycle (pol. cykl Ŝycia produktu): 1) Kolejne etapy, przez które przechodzi nowy
produkt, tj. od jego wprowadzenia do sprzedaŜy, przez jej wzrost, stabilizację, do schyłku.
2) Jest to okres pomiędzy wstępnymi badaniami nad rozwojem produktu, do momentu, gdy
jego sprzedaŜ i obsługa klienta związana z tym produktem jest zakończona. 3) Okres,
w którym produkt moŜe być wytwarzany i sprzedawany z zyskiem.
product lifecycle management - PLM (zarządzanie cyklem Ŝycia produktu): Proces
sterowania produktem od fazy pomysłu do jego wycofania w celu dostarczenia jak
największej wartości przedsiębiorstwu oraz jego partnerom handlowym. Aplikacje
wspomagające działania biznesowe dzięki PLM, to między innymi nadawanie produktom
określonych cech, projektowanie, konstruowanie, zarządzanie procesami produkcyjnymi,
zarządzanie danymi o produkcie, zarządzanie ilością produktu.
real time (pol. czas rzeczywisty): Technika koordynowania przetwarzania danych ze
związanymi z nimi zewnętrznymi zdarzeniami z chwilą ich wystąpienia, umoŜliwiająca
szybkie raportowanie okoliczności ich wystąpienia. Natychmiastowa dostępność danych dla
systemu informatycznego, w momencie, gdy zachodzi transakcja lub zdarzenie.
relational database (pol. relacyjna baza danych): Program komputerowy umoŜliwiający
uŜytkownikom uzyskanie informacji pozyskanych z dwóch lub więcej baz danych, które
składają się z dwuwymiarowych układów danych.
reorder point system - ROP (pol. system punktu składania ponownego zamówienia): Metoda
zarządzania zapasami, która powoduje złoŜenie zamówienia na towar kaŜdorazowo, gdy ilość
towaru zmniejszy się do wcześniej określonego poziomu zapasów.
return on investment - ROI (pol. zwrot z inwestycji): Wskaźnik finansowy względnego
zwrotu z inwestycji, zwykle wyraŜony jako procent osiągniętych dochodów, do kwoty
zainwestowanej.
routing (pol. technologia produkcji): Szczegółowe informacje dotyczące sposobów produkcji
poszczególnych wyrobów lub ich części. Zawiera listę operacji, które naleŜy przeprowadzić,
ich kolejność, stanowiska robocze z nimi związane oraz normy dotyczące przygotowania do
wykonywania operacji oraz czas ich realizacji.
sales force automation - SFA (pol. automatyzacja procesu sprzedaŜy): Technologia
stosowana do zwiększania wydajności i skuteczności sprzedaŜy przez usprawnianie
i przyspieszenie procesów oraz eliminację błędów. Zapewnia pracownikom sprzedaŜy dostęp
do aktualnych informacji dotyczących klientów oraz cen. Eliminuje takŜe błędy związane ze
składaniem zamówień.
serwer: komputer, lub pakiet oprogramowania, który świadczy specyficzny rodzaj usług dla
oprogramowania typu klient działającego na innych komputerach. Termin ten, moŜe się
odnosić do oprogramowania, na przykład Web Server, lub maszyny, na której program działa.
Pojedynczy komputer spełniający rolę serwera moŜe obsługiwać kilka róŜnych pakietów
serwerowych, zapewniając wiele róŜnych serwerów klientom w sieci.
supplier relationship management - SRM (pol. zarządzanie relacjami z dostawcami): Zbiór
aplikacji informatycznych, umoŜliwiających przedsiębiorstwom stworzenie bardziej
wszechstronnych wglądów w dane o dostawcach i realizowanych przez nich operacjach.
Poszukiwanie dostawców strategicznych (ang. sourcing) oraz zarządzanie wydatkami
stanowią istotną części SRM.
supply chain management - SCM (pol. zarządzanie łańcuchem dostaw): Projektowanie,
planowanie, realizacja, kontrola oraz monitoring czynności naleŜących do łańcucha dostaw
w celu tworzenia wartości netto, budowania konkurencyjności, wywierania wpływu na
logistykę na świecie, synchronizowania popytu i podaŜy oraz globalnych pomiarów wyników.
supply chain planning - SCP (pol. planowanie łańcucha dostaw): Określenie zbioru zasad
i procedur, które rządzą działaniami łańcucha dostaw. Na planowanie składa się określanie
kanałów marketingowych, promocji, odpowiednich ilości i rozłoŜenia w czasie, zasad
dotyczących zapasów i ich uzupełniania oraz polityki produkcji. Planowanie ustala parametry,
w ramach których działać będzie łańcuch dostaw.
supply chain execution - SCE (pol. realizacja w łańcuchu dostaw): Aplikacje informatyczne
zorientowane na realizację, dla skutecznego nabywania i dostarczania towarów i usług w
ramach łańcucha dostaw. Składają się na nie systemy produkcyjne, magazynowe, systemy
realizacji transportu oraz zapewniające przejrzystość łańcucha dostaw.
supply chain inventory visibility - SCIV (pol. przejrzystość łańcucha dostaw zapasów):
Aplikacje informatyczne pozwalające śledzić wydarzenia mające miejsce w łańcuchu dostaw.
Systemy te śledzą zapasy globalnie na poziomie pojedynczej jednostki zapasu i informują
uŜytkownika o istotnych odchyleniach od planów. Firmy uzyskują realistyczne dane
szacunkowe o terminach przybycia materiału.
strategic sourcing (pol. poszukiwanie dostawców strategicznych): Rozwój i zarządzanie
relacjami z dostawcą w celu nabycia towarów i usług w sposób umoŜliwiający realizację
bezpośrednich potrzeb przedsiębiorstwa. Całkowicie łączy się z częścią zarządzania procesem
zaopatrzenia.
warehouse management system - WMS (pol. system zarządzania magazynem): Systemy,
które integrują pracę wykonaną w magazynach i centrach dystrybucji z systemem
informatycznym typu transakcyjnego. Proste przechowywanie i pozyskiwanie materiałów jest
zastępowane przez strategie zwiększające przepustowość i produktywność gospodarki
magazynowej przez zarządzanie pełnym zakresem zapasów magazynowych, aby skutecznie
zarządzać procesami biznesowymi magazynu oraz kierować działaniami magazynowymi,
z otrzymywaniem, umieszczaniem, konfekcjonowaniem, wysyłaniem oraz okresowymi
inwenturami włącznie. Większość z nich moŜna stosować w powiązaniu ze środkami
komunikacji wykorzystującymi częstotliwości radiowe, umoŜliwiając transfer danych
w czasie rzeczywistym pomiędzy systemem i personelem magazynu.
work in process - WIP (pol. produkcja w toku): Wyrób lub wyroby na róŜnych etapach
realizacji ze wszystkimi materiałami, od surowców przeznaczonych do wstępnego
przetworzenia, po całkowicie przetworzone materiały czekające na odbiór końcowy oraz
przyjęcie na stan wyrobów gotowych. Wiele systemów księgowych obejmuje równieŜ
wartość zapasów produktów wstępnie przetworzonych oraz komponentów.
World Wide Web (WWW) (A): Zbiór oprogramowania, protokołów, konwencji hipertekstu,
oraz technik multimedialnych umoŜliwiających stosowanie Internetu.
Web Services (pol. Serwisy Internetowe): Standardowy sposób integrowania aplikacji
internetowych przy zastosowaniu standardów otwartych XML, SOAP, WSDL i UDDI oprócz
trzonu protokołu internetowego. XML stosowany jest do oznaczania danych, SOAP do
transferu danych, WSDL jest stosowany do opisywania dostępnych serwisów, a UDDI do
tworzenia list dostępnych serwisów. Stosowane przede wszystkim jako środek komunikacji
firm ze sobą i z klientami, serwisy internetowe umoŜliwiają organizacjom komunikowanie
danych bez szczegółowej znajomości systemów informatycznych pozostających poza zaporą
(ang. firewall). W przeciwieństwie do tradycyjnych modeli klient/serwer, serwisy internetowe
nie zapewniają uŜytkownikowi GUI, lecz zamiast tego stosują wspólną logikę biznesową,
dane oraz procesy poprzez programistyczny interfejs w sieci. Serwisy internetowe
umoŜliwiają róŜnym aplikacjom z róŜnych źródeł komunikowanie się ze sobą bez
czasochłonnego kodowania dostosowującego, a poniewaŜ wszelka komunikacja odbywa się
w XML, serwisy internetowe nie są związane z Ŝadnym systemem operacyjnym, czy
językiem programowania i nie wymagają stosowania przeglądarek lub języka znaczników
hipertekstu (HTML).
XML - extensible markup language (pol. rozszerzalny język znakowania) Język ten
umoŜliwia bezpośrednią komunikację między komputerami w Internecie. W przeciwieństwie
do starszych języków znakowania hipertekstu (HTML), które zawierają znaczniki HTML
podające instrukcje przeglądarce internetowej odnośnie wyświetlania informacji, znaczniki
XML
podają
instrukcje
przeglądarce
odnośnie
kategorii
informacji.
Autor: Technology Evaluation Centers, Inc.
Opracowanie polskie: decyzje-IT.pl
Źródła i polecane lektury:
1. ERP: Tools, Techniques, and Applications for Integrating the Supply Chain.
Wydanie drugie; Carol A. Ptak, CFPIM, CIRM, and Eli Schragenheim; The St. Lucie
Press/APICS Series on Resource Management; wydanie drugie, 2003
2. Selected Readings in ERP; APICS Complex Industries SIG, 1999
3. Maximizing Your ERP System: A Practical Guide for Managers; Dr. Scott Hamilton;
McGraw-Hill Trade, 2002
4. APICS Dictionary; Wydanie dziesiąte