Numer ćwiczenia: 
 

4 

Dział analizy i temat ćwiczenia: 
 

Alkalimetryczne oznaczanie kwasu 
solnego. 

Data wykonania ćwiczenia: 

07.04.2014 

Data oddania sprawozdania: 

14.04.2014 

Grupa i sala: 

 

Imię i nazwisko: 

 

Nazwisko sprawdzającego: 

Uwagi: 
 
 

Ocena: 

 

I WSTĘP TEORETYCZNY 
 

 

Kwas chlorowodorowy (HCl)  należy do  mocnych kwasów  i dlatego miareczkuje  się 

go  roztworem  mocnej  zasady  (NaOH).  Do  wyznaczenia  punktu  końcowego  można  użyć 
wielu  wskaźników.  W  przeprowadzonym  ćwiczeniu  użyto  wskaźnika  „5.1”.  Jest  to 
mieszanina zieleni  bromokrezolowej  i czerwieni  metylowej (o stężeniach 0,1%) w stosunku 
3:2. Podczas miareczkowania zachodzi reakcja przebiegająca wg równania (1): 
 
                     

 

    

 

 

 

 

 

 

 

(1) 

 

II CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA 
 

1.  Stosowane odczynniki i sprzęt laboratoryjny: 

 

a)  Kolba miarowa 100mL 
b)  Zlewka 50mL 
c)  Tryskawka z wodą destylowaną 
d)  Pipeta 25mL 
e)  Kolby „Erlenmajerki” x3 
f)  Wskaźnik „5.1” 
g)  Biureta 
h)  Mianowany roztwór NaOH (c=(0,1105± 
i)  Lejek 
j)  Gruszka 
k)  statyw 

 

2.  Przebieg doświadczenia: 

 

Idealnie czystą i wysuszoną zlewkę (50mL) oddano do przygotowalni, w celu 

otrzymania  roztworu  HCl  do  miareczkowania.  Otrzymany  roztwór  przeniesiono 
ilościowo do kolby miarowej (100mL) i dopełniono woda destylowaną do kreski, za 
pomocą  tryskawki.  Wymieszano.  Następnie  za  pomocą  kalibrowanej  pipety 
odmierzono trzy razy  po 25mL roztworu i przeniesiono do kolb  „erlenmajerek”. Do 
każdej  dodano  po  kilka  kropli  wskaźnika  „5.1”.  Wcześniej  umocowano  na  statywie 
biuretę  która  została  przemyta  roztworem  NaOH,  a  następnie  uzupełniona  tym 
roztworem do punktu  zero, przy pomocy  lejka. Roztwory w kolbach  miareczkowano 
aż do zmiany koloru z czerwonego na zielony po jednej kropli. 
 

3.  Wyniki miareczkowania: 

 

            Tabela 1 

Nr miareczkowania  V NaOH [mL] 

1 

16,9 

2 

16,9 

3 

16,9 

 
 
 
 

 

III OPRACOWANIE DANYCH 
 

Masę HCl obliczono korzystając ze wzoru (2): 
 

 

   

 

                  

    

[ ]  

                              

    

[ ]         [ ] 

 
gdzie  V-objętość  NaOH  zużyta  do  miareczkowania,  c-stężenie  NaOH,  W-współczynnik 
współmierności kolby i pipety. 
 
Niepewność pomiaru objętości titranta (roztwór NaOH): 
- niepewność kalibracji biurety:  0,1mL 
- niepewność kropli:  0,05mL 
- niepewność odczytu:  0,05mL 

 

- rozrzut wyników miareczkowania – odchylenie standardowe średniej S=0 
 
 

 

         

     

√ 

               

 

 

 

       

        

√ 

            

 

 

 

         

        

√ 

            

 
 

 

                         

 
       √ 

 

 

   

 

 

   

 

 

  √       

 

          

 

     0,071mL 

 
 
Złożona niepewność standardowa dla masy HCl: 
 

 

 

  

   

     

   

√(

   

  

 

 

  

)

 

  (

   

    

 

 

    

)

 

        √(

     

    

)

 

  (

       

      

)

 

  

           

 
Niepewność rozszerzona dla masy HCl, dla k=2: 
 

   

   

                          

 
 

Wynik: m

HCl

=(0,2736±0,0038)g 

 
 
 
 
 

 

IV WNIOSKI 
 

 

Z ćwiczenia otrzymano ocenę 4+. Zauważyć można, że podczas mianowania roztworu 

HCl zużyto trzy razy taką samą objętość titranta. Niewielki  błąd w oznaczeniu  można więc 
wynikać z niedokładnego zmianowania roztworu NaOH, lub niedokładnej kalibracji naczyń. 
Jest to jednak błąd niewielki.   
 

Niepewność  rozszerzona  stanowi  1,4%  wyniku,  co  może  świadczyć  o  dokładnym 

przeprowadzeniu  ćwiczenia.  Największy  wkład  w  niepewność  wyniku  ma  niepewność 
pomiaru objętości titranta, jest ona o rząd mniejsza od wyniku.