background image

Przedruk ze strony: 

http://www.eioba.pl/a77724/lecznicza_zywnosc

  

Linkowanie do strony wydruku (tej strony) jest zabronione  

Drukuj pracę

 

 

Lecznicza śywność 

 
 

LECZNICZA śYWNOŚĆ

 

Przedstawiony poniŜej spis produktów Ŝywnościowych pomocnych w 
róŜnorodnych,  a  najczęściej  spotykanych  schorzeniach  opracowany 
został  na  podstawie  tłumaczenia  z  j.  angielskiego  serii  artykułów, 
które  ukazały  się  w  Journal  of  the  American  Medicial  Association 
(tytuł  oryginału:  Food  your  miracle  medicine)  oraz  wiedzy  zawartej 
w  przekazach  staroŜytnej  sztuki  medycznej  Słowian,  Celtów, 
Greków,  ludów  Bliskiego  i  Dalekiego  Wschodu.  Wybrano  produkty 

łatwo  dostępne  na  rynku  polskim,  bogate  w  witaminy  i  minerały  niezbędne  do 
prawidłowego funkcjonowania organizmu.  

Wiele  leków  stosowanych  we  współczesnej  konwencjonalnej  medycynie  opartych  jest  na 
wyciągach  z  roślin  występujących  w  przyrodzie.  Ale  pigułki  nie  mogą  zastąpić 
odpowiedniej  diety.  Nie  ma  sensu  faszerowanie  się  medykamentami  i  jednoczesne 
zatruwanie  organizmu  jedzeniem  dla  nas  niekorzystnym.  Wiele  z przedstawionych  poniŜej 
warzyw,  owoców  i ziół  jest  stosowanych równieŜ  i dzisiaj  w medycynie ludowej. Warto  z 
tej wiedzy popartej długoletnim badaniem i doświadczeniem skorzystać. Warto tym bardziej 
im  mniejszą  przykładamy  wagę  do  tego  co  spoŜywamy,  najczęściej  w  pośpiechu,  nie 
przeŜuwając dokładnie pokarmu.  

Spośród  bogatej  listy  pokarmów  korzystnych  i  szkodliwych  przy  danym  schorzeniu  łatwo 
będzie wybrać to, co lubimy i to, co poprawi nasz stan zdrowia. Warto obserwować w jaki 
sposób  to  co  spoŜywamy  wpływa  na  stan  naszego  zdrowia  i  samopoczucia.  W  wielu 
wypadkach wystarczy zrezygnować z jednego, dwóch, trzech produktów lub ograniczyć ich 
spoŜywanie aby odczuć poprawę samopoczucia. Łatwiej jest zapobiegać niŜ leczyć. RóŜne 
organizmy  mają  odmienną  podatność  na  schorzenia  w  zaleŜności  od  uwarunkowań 
genetycznych, składników gleby i wody w miejscu zamieszkania i wielu innych czynników. 
To co dla jednego organizmu jest szkodliwe na inny moŜe nie mieć wpływu.  

Skład  diety  naleŜy  rozpatrywać  całościowo.  KaŜdy  organizm  jest  inny  i  moŜe  mieć  inną, 
sobie tylko właściwą  tolerancję  na poszczególne składniki diety. Nie  ma diety idealnej dla 
wszystkich,  gdyŜ  nie  ma  dwóch  identycznych  organizmów.  Nawet  najzdrowsza  Ŝywność 
jak  np.  miód,  cebula  czy  rzepa  moŜe  u  niektórych  powodować  dolegliwości.  WaŜna  jest 
odpowiednia  kompozycja  składników  pokarmowych.  Np.  nadmiar  tłuszczu  powoduje 
podniesienie  poziomu  cholesterolu,  otyłość,  uszkodzenie  serca,  ale  dotyczy  to  tłuszczu 
zwierzęcego. Całkowite zrezygnowanie z tłuszczu równieŜ roślinnego (oliwa z oliwek) jest 
niekorzystne  gdyŜ  organizm  nie  wchłania  wtedy  witaminy  A,  D,  E  i  K.  Najkorzystniejsza 
jest  dieta  urozmaicona,  mamy  wtedy  moŜliwość  dostarczenia  organizmowi  wszystkich 
potrzebnych  składników.  Im  mniej  przetworzone  poŜywienie,  im  bardziej  naturalne  i 
ś

wieŜe, tym zdrowsze. 

Matka  Natura  u  zarania  dziejów  zaopatrzyła  nas  we  wszystkie  niezbędne  składniki 

Page 1 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

pokarmowe i naturalne lekarstwa zawierając je w warzywach, owocach i ziołach. Oto parę 
przykładów! 

  

AGREST

 

- zaburzenia w przemianie materii, zwłaszcza u dzieci i osób starszych 

- ma działanie Ŝółciopędne i moczopędne 

- stosowany przy przewlekłych zaparciach 

- stosuje się przy częstych krwotokach 

- działa odświeŜająco 

- pomocny w niedokrwistości 

- pomocny w chorobach skórnych 

ALOES

 

- leczy zaburzenia w przemianie materii 

- wzmacnia odporność organizmu 

- pomocny w chorobach oczu (zapalenie spojówek, zmętnienie gałki ocznej) 

- pomocny w leczeniu oparzeń 

- zapobiega i leczy choroby wrzodowe 

- pomocny w zapaleniu okręŜnicy 

- leczy zaparcia 

- stosuje się w anemii i niedokrwistości 

ANANAS

 

Page 2 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- tłumi infekcje, działa przeciwbakteryjnie i przeciw wirusowo 

- pomaga rozpuszczać zakrzepy 

- pomaga zapobiegać osteoporozie  

- pomaga w gojeniu złamań 

- poprawia trawienie 

ANYś

 

- stosuje się przy nieŜycie oskrzeli, kaszlu, zapaleniu migdałków, przy utracie głosu 

- pobudza laktację u karmiących matek 

- niszczy pasoŜyty  

- środek uspokajający i wzmacniający 

- łagodny środek przeczyszczający 

ARBUZ

 

- działa przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo 

- chroni przed zakrzepami 

ARCYDZIĘGIEL

 

- pobudza wydzielanie soków trawiennych 

- ma działanie uspokajające 

- stosuje się w chorobach dróg oddechowych 

- ma działanie napotne 

- działa moczopędnie 

AWOKADO

 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- działa korzystnie na ściany naczyń 

- działa hamująco na wzrost komórek rakowych 

- rozszerza naczynia krwionośne 

Page 3 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

BAKŁAśANY

 

- zmniejszają podatność na raka (zwłaszcza skóry) 

- zapobiegają reumatyzmowi 

- mają działanie moczopędne 

- obniŜają poziom cholesterolu 

- pomagają zwalczać bakterie i wirusy 

BANANY

 

- zapobiegają owrzodzeniem trawiennym i wspomagają ich gojenie 

- obniŜają poziom cholesterolu we krwi 

- pomagają w niestrawności, wzdęciach, w zapaleniu błony śluzowej Ŝołądka 

- zapobiegają wrzodom Ŝołądka 

- mają działanie przeciw bakteryjne 

- regulują poziom cukru (niedojrzały i gotowany) 

- pomagają przy odchudzaniu 

- pomocne w stwardnieniu tętnic 

- pomocne w zapaleniach nerek 

- sok stosowany jest jako środek uspokajający przy atakach histerii 

BAZYLIA

 

- wzmacnia Ŝołądek 

- przyspiesza trawienie 

- pobudza apetyt 

- działa rozkurczowo 

- zwalcza gorączkę 

- leczy nieŜyt nosa 

- zapach odstrasza owady 

Page 4 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

BERBERYS

 

- działa moczopędnie 

- wspomaga wydzielanie Ŝółci 

- ma słabe działanie przeczyszczające 

- pomocny w bólach głowy 

- pomaga leczyć Ŝółtaczkę 

- pobudza apetyt 

- leczy biegunki 

- obniŜa temperaturę 

- pomocny w leczeniu zapalenia dziąseł (płukanie) 

- pomocny w reumatyzmie 

- obniŜa ciśnienie 

BORÓWKA

 

- wzmaga wydzielanie Ŝółci 

- działa odkaŜająco 

- zapobiega biegunkom 

- wzmacnia układ odpornościowy 

- ma działanie moczopędne 

- zmniejsza stęŜenie cukru we krwi 

BÓB

 

- stosowany przy schorzeniach wątroby, nerek i jelita grubego 

- zapobiega biegunkom 

- zawiera więcej białka od groszku i fasoli 

BROKUŁY

 

- zmniejszają ryzyko zachorowań na choroby nowotworowe zwłaszcza jelita grubego i płuc 

Page 5 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- chronią przed rakiem płuc i rakiem sutka 

- zmniejszają poziom cholesterolu 

- mają działanie przeciwwirusowe 

- mają korzystne działanie w chorobie wrzodowej 

- mogą być pomocne w leczeniu cukrzycy 

- najbardziej skuteczne są surowe lub lekko obgotowane 

BRUKIEW

 

- stosowana przy zaparciach 

- środek moczopędny i wykrztuśny 

BRUKSELKA

 

- pomocna w hamowaniu raka zwłaszcza jelita grubego i Ŝołądka 

( podobne działanie jak brokuły) 

BURAKI

 

- ułatwiają trawienie 

- pomagają przy anemii 

- podnoszą odporność organizmu na infekcje i przeziębienia 

- stosuje się w chorobach nowotworowych 

- zapobiegają zaparciom 

- zewnętrznie pomocny w owrzodzeniach skóry 

- ma działanie uspokajające 

BRZOZA (liście)

 

- ułatwia wydalanie moczu i usunięcie szkodliwych substancji 

- sok z brzozy stosowany zewnętrznie niszczy pasoŜyty skóry i korzystnie wpływa na włosy 

CEBULA

 

Page 6 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- zmniejsza lepkość krwi 

- pomaga rozpuszczać zakrzepy 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- reguluje poziom cukru 

- leczy kamicę nerkową,  

- ma korzystne działanie przy Ŝylakach odbytu,  

- leczy nieŜyt jelit 

- pomaga w oczyszczaniu oskrzeli z wydzielin 

- pomaga w infekcjach i biegunkach,  

- pomaga przy bezsenności,  

- zapobiega podraŜnieniom nerwowym, działa uspokajająco 

- zmniejsza ryzyko chorób serca  

- wzmacnia serce 

-  powoduje  lepsze  gojenie  ran  i  ustępowanie  bólu  np.  przy  stłuczeniach  -  stosowana  jako 
sok i okłady 

-  leczy  odmroŜenia,  odciski,  brodawki  -  stosowane  jako  miazga  ze  świeŜej  cebuli  lub  sok 
(zewnętrznie) 

- pomaga zwalczyć kurzajki 

- zapobiega zakaŜeniom 

- hamuje wzrost komórek raka 

- zapobiega astmie 

- zapobiega przeziębieniom, katarom, zapaleniom oskrzeli 

- pomocna przy bronchicie 

- pobudza działanie wątroby i trzustki 

- wspomaga pracę tarczycy 

- zewnętrznie - płukanka z łusek cebuli korzystnie wpływa na włosy 

- działanie takie występuje pod kaŜdą postacią spoŜywanej cebuli 

Page 7 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

CHILLI

 

- działa wykrztuśnie 

- zapobiega i łagodzi objawy przewlekłych zapaleń oskrzeli i rozedmy płuc,  

- pomaga udroŜnić drogi oddechowe 

- działa przeciwkrzepliwie 

- rozpuszcza zakrzepy 

- łagodzi ból, zwłaszcza stawów 

- poprawia nastrój 

- zapobiega chorobom układu krąŜenia 

- pomaga w chorobie wrzodowej Ŝołądka i dwunastnicy 

- łagodzi głowy - stosowana w inhalacji 

- przyspiesza przemianę materii i spalanie kalorii 

- ma podobne działanie jak aspiryna 

CHMIEL

  

- jako odwar z szyszek pobudza trawienie 

- pomaga zwalczyć bezsenność 

CHRZAN

 

- stosowany w niedokwasocie Ŝołądka 

- pobudza apetyt i sprzyja trawieniu 

- pomaga spalić nadwyŜkę kalorii 

- stosowany jako środek moczopędny 

- przy zapaleniu korzonków stosowany do nacierania miazgą bolących miejsc 

- stosowany przy anemii 

- pomocny przy astmie 

- pomaga upłynnić śluz w drogach oddechowych 

Page 8 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- stosowany w kamicy moczowej 

- łagodzi bóle reumatyczne 

- poprawia ukrwienie 

- pomocny w obrzękach śluzówki przy przeziębieniu i zapaleniu zatok 

CUKIER

 

- działa jako środek uspokajający 

- zmniejsza lęk i stres 

- powoduje odpręŜenie i senność 

- u niektórych osób poprawia koncentrację 

- działa przeciwdepresyjnie 

- pomaga w gojeniu ran  

-  lepsze  efekty  jako  środka  uspokajającego  moŜna  osiągnąć  stosując  cukier  bez  dodatków 
białka i tłuszczu 

- sprzyja powstawaniu próchnicy zębów 

- nadmierne ilości mogą prowadzić do nadwagi 

CYKORIA

 

- ma działanie moczopędne i Ŝółciopędne 

- ułatwia trawienie i pobudza apetyt 

- stosuje się przy niedomaganiach wątroby 

- zapobiega zaparciom 

- pomocna przy kolkach wątrobowych 

- stosuje się przy anemii 

- reguluje poziom cukru 

CYNAMON

 

- działa przeciwkrzepliwie 

- korzystny w cukrzycy 

Page 9 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- środek pobudzający i wzmacniający 

- pobudza apetyt 

- przyspiesza trawienie 

- łagodzi bóle głowy 

- działa przeciwreumatycznie 

CYTRYNY

  

- sok z cytryny stosowany jest jako środek moczopędny przy kamicy nerkowej,  

- stosowany przy leczeniu przebarwień pigmentowych - zewnętrznie 

- stosuje się jako środek ściągający skuteczny w bólach gardła i oparzeniach słonecznych 

- zmniejsza powstawanie siniaków 

- skuteczny środek w zwalczaniu robaczyc i grzybic 

- stosowana przy stwardnieniu tętnic 

- wzmacnia serce 

- podnoszą odporność organizmu 

- obniŜają gorączkę (stosować sok z miodem) 

- pomocne przy bólach reumatycznych 

- w postaci soku z wodą działa odchudzająco 

- pomocne przy bólach gardła 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- profilaktycznie stosuje się przy awitaminozie 

- pomaga leczyć Ŝółtaczkę 

- leczy choroby błon śluzowych 

CZARNY BEZ

 

- stosowany w przeziębieniach jako środek napotny (sok z owoców) 

- podnosi odporność organizmu na infekcje 

- pomocny przy bólach gardła 

Page 10 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- pomocny przy migrenie i nerwobólach 

CZARNA PORZECZKA

 

- zapobiega biegunkom i leczy z nich 

- reguluje przemianę materii 

- ma korzystne działanie w schorzeniach dziąseł 

- łagodzi ból gardła 

- chroni naczynia krwionośne i oczyszcza je 

CZARNE JAGODY

 

- pomagają zwalczać biegunkę 

- mają działanie wirusobójcze są skuteczne w przeziębieniach 

- chroni przed miaŜdŜycą 

- przeciwdziała chorobom serca i udarom mózgu 

- mają korzystne działanie w zakaŜeniach układu moczowego 

- u niektórych osób moŜe działać przeczyszczająco 

CZĄBER

 

- działa przeciwazpalnie 

- ułatwia trawienie 

- ma słabe działanie moczopędne 

CZEREŚNIE

 

- podnoszą odporność organizmu 

- obniŜają poziom cholesterolu 

- łagodzą bóle reumatyczne 

CZOSNEK

 

- zwalcza infekcje 

Page 11 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- działa przeciwnowotworowo 

- zmniejsza lepkość krwi i działa przeciwzakrzepowo 

- zmniejsza ryzyko ataku serca 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- zwalcza pasoŜyty jelitowe 

- ma korzystne działanie w zapaleniu opon mózgowych 

- pobudza układ odpornościowy 

- ma działanie rozkurczowe 

- działa wykrztuśnie, pomaga przy zapaleniu oskrzeli 

- pomocny w chorobach reumatycznych 

- pomocny w leczeniu ran 

- pomaga zwalczyć hemoroidy 

- pomocny w leczeniu astmy 

- pomocny w leczeniu grzybic 

- zwalcza katar, łupieŜ, niestrawność 

- zapobiega biegunkom 

- poprawia nastrój 

- ma słabe działanie uspokajające 

* zapach czosnku neutralizują: kawa, miód, jogurt, mleko, czerwone wino, goździki, natka 
pietruszki, cytryna 

* najbardziej skuteczny jest czosnek surowy 

DYNIA, KABACZEK, CUKINIA

 

- zarówno miąŜsz jak i pestki działa profilaktycznie i leczniczo w chorobach nowotworowch 
szczególnie raka płuc 

- pomocna w chorobach serca 

- pomocna w schorzeniach oczu 

Page 12 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- stosowane w stanach zapalnych wątroby 

- leczy owrzodzenia skóry 

- pomocne przy bezsenności 

- pomocne w reumatyzmie 

- obniŜają poziom cholesterolu 

- pomocne w leczeniu astmy 

- obniŜają ciśnienie tętnicze krwi 

- pestki pomagają zwalczyć robaczyce 

- pomocne przy chorobach nerek i pęcherza moczowego 

DZIURAWIEC

 

- pobudza apetyt 

- stosuje się w zapaleniach okręŜnicy 

- leczy i zapobiega zapaleniu dziąseł 

- likwiduje przykry zapach z jamy ustnej 

- ma działanie uspokajające 

-  zewnętrznie  stosuje  się  przy  wrzodach  i  ropnych  zapaleniach  skóry  -  powoduje 
wysychanie rany i ułatwia gojenie 

- pomocny w roztrojach Ŝołądka 

- stosuje się w chorobach wątroby 

- pomocny przy zapaleniu pęcherza moczowego 

ESTRAGON

 

- pobudza apetyt 

- przyspiesza trawienie 

- ma działanie moczopędne 

- działa przeciwmiaŜdzycowo 

- pobudza pracę tarczycy 

Page 13 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

FASOLA

 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- pomaga w utrzymaniu odpowiedniego poziomu insuliny i cukru we krwi 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- zapobiega zaparciom, wspomaga trawienie 

- wzmacnia wątrobę (młoda zielona) 

- działa przewciwnowotworowo 

- pomaga przy kamicy nerkowej (zielona) 

- zapobiega i zmniejsza bóle reumatyczne stawów (zielona) 

zapobiega atakom serca 

FIGI

 

- pomocne w zwalczaniu chorób nowotworowych 

- ułatwiają trawienie, likwidują zaparcia,  

- stosowane są w chorobach wątroby 

- mają właściwości pomagające zwalczać robaczyce 

- pomagają w leczeniu obrzęków, opuchlizny, wykwitów, czyraków 

- przywracają energię i Ŝywotność 

- poprawiają trawienie 

- zwalczają gorączkę 

- mają działanie napotne 

- działają moczpoędnie 

FIOŁEK

 

- stosuje się przy nieŜycie dróg oddechowych 

- ma działanie moczopędne 

GŁÓG

 

Page 14 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- reguluje czynności rytmu serca 

- poprawia ukrwienie 

- wzmacnia serce 

- pobudza krąŜenie 

- obniŜa ciśnienie 

- ma działanie ogólnie wzmacniające 

- podnosi odporność organizmu 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- zapobiega niedotlenieniu 

- działa moczopędnie 

- zapobiega pękaniu naczyń włosowatych 

- stosuje się przy bezsenności 

- korzystnie działa w leczeniu początków zwapnienia Ŝył 

- stosuje się w dolegliwościach wieku przejściowego 

GOśDZIKI

 

- pomocne w bólach zębów 

- środek przeciwzapalny w reumatyzmie 

- mają działanie przeciwkrzepliwe 

- pobudzają apetyt 

- przyspiesza trawienie 

GREJPFRUTY

 

- wzmacnia układ krąŜenia 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- obniŜa ryzyko zachorowania na raka zwłaszcza Ŝołądka i trzustki 

- skuteczny lek w zatruciach pokarmowych 

- likwiduje nieświeŜy oddech 

Page 15 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- zapobiega zmianom genetycznym 

- pomocne w odchudzaniu 

- najskuteczniejszy jedzony razem z przegrodami między cząstkami miąŜszu 

GRUSZKI

 

- pomocne w bólach reumatycznych 

- ułatwiają trawienie 

- działają odchudzająco 

- podnoszą odporność organizmu 

- zapobiegają zachorowaniom na raka jelita grubego 

- wspomagają aktywność mózgu 

- mają działanie moczopędne 

- stosuje się przy kamicy nerkowej 

GORCZYCA

 

- pobudza apetyt  

- zwiększa wydzielanie soku Ŝołądkowego 

- poprawia trawienie przy skłonnościach do zaparć 

- leczy przeziębienia i zapalenia płuc 

- stosowana przy nadciśnieniu 

-  zewnętrznie  jako  okład  stosuje  się  przy  bólach  zakończeń  nerwowych,  stawów, 
reumatyzmie 

GROCH

 

- działa antykoncepcyjnie 

- zapobiega nowotworom 

- zapobiega zapaleniom wyrostka robaczkowego 

- obniŜa poziom cholesterolu  

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

Page 16 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- zmniejsza podatność na choroby serca 

GRZYBY

 

- powoduje zmniejszenie lepkości krwi 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- pobudzają układ odpornościowy 

- pomagają zwalczać wirusy 

- działają przeciwnowotworowo 

- pomocne w leczeniu z reumatyzmu i zapalenia stawów (szczególnie boczniak) 

HERBATA

 

- zmniejsza skłonność do próchnicy zębów 

- pomocne w leczeniu infekcji i zapaleń wirusowych 

- pomocna przy przeziębieniach 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- ma działanie przeciwzakrzepowe 

- ma działanie moczopędne 

- wzmacnia naczynia włosowate 

- pobudza wydzielanie soku Ŝołądkowego 

- neutralizuje wolne rodniki, które uszkadzają komórki 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- ma działanie przeciwbólowe 

- pomaga zwalczać biegunki 

* dotyczy to zarówno czarnej jak i zielonej herbaty 

* naleŜy unikać picia gorącej herbaty, gdyŜ moŜe powodować uszkodzenie błony śluzowej 
gardła 

* moŜe powodować ciemnienie zębów 

* nadmiar hamuje wchłanianie Ŝelaza 

Page 17 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

* nadmiar moŜe powodować bezsenność 

IMBIR

 

- przeciwdziała chorobie lokomocyjnej 

- zmniejsza lepkość krwi, działa przeciw zakrzepowo 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- pobudza pracę serca 

- pomaga zwalczyć bóle brzucha i biegunki 

- stosowany jako środek wykrztuśny 

- ma działanie przeciw wymiotnie 

- pomaga zwalczać bóle głowy i migreny 

- pomaga leczyć przeziębienia 

- ma korzystne działanie w reumatyzmie 

- korzystnie wpływa na układ nerwowy 

- ma działanie przeciwdepresyjne 

- pomaga zwalczać bakterie 

- ma korzystne działanie przy zapaleniu strun głosowych 

JABŁKA

 

- zmniejszają apetyt 

- obniŜają poziom cholesterolu (jedzone ze skórką) 

- stabilizują poziom cukru we krwi 

- obniŜają ciśnienie tętniczce krwi 

- zwalczają przeziębienia i infekcje dróg oddechowych 

- zmniejszają napięcia psychiczne 

- zmniejszają bóle reumatyczne 

- leczą zaburzenia jelitowe 

- poprawiają przemianę materii 

Page 18 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- przeciwdziałają nowotworom 

- sok jabłkowy u dzieci moŜe powodować biegunki  

- naleŜy stosować przecier ze świeŜych owoców 

JAŁOWIEC

 

- pobudza pracę nerek 

- działa moczopędnie 

- powoduje ukrwienie błony śluzowej przewodu pokarmowego 

- poprawia krąŜenie krwi 

- zapobiega wzdęciom 

- łagodzi zaburzenia trawienia 

- przy chorobach gośćcowych stosuje się jako dodatek do kąpieli 

* nie wolno uŜywać podczas ciąŜy 

JARMUś

 

- zapobiega występowaniu raka jelita grubego i płuc 

- poprawia ukrwienie 

JARZĘBINA

 

- wzmacnia serce 

- działa moczopędnie 

- obniŜa ciśnienie 

- pomocna przy nerwicach 

- odwar z owoców stosuje się w przeziębieniach i kaszlu 

- sok z owoców stosuje się przy astmie 

JEMIOŁA

 

- zapobiega miaŜdŜycy 

- obniŜa ciśnienie 

Page 19 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

JEśYNY

 

- podnoszą odporność organizmu 

- stosuje się przy przeziębieniach 

- pomocne przy zapaleniu dróg oddechowych 

- ułatwiają trawienie 

- leczą biegunki 

- przejrzałe owoce mają działanie przeczyszczające 

- odwar z liści leczy liszaje, egzemy i ropiejące rany 

- odwar z korzeni ma działanie moczopędne 

- odwar z liści stosuje się przy krwawieniach wewnętrznych 

JĘCZMIEŃ

 

- ułatwia wypróŜnienia 

- zapobiega zaparciom i bólom brzucha 

- obniŜa poziom cholesterolu we krwi 

- przeciwdziała nowotworom jelit 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- pomocny w zapaleniach dróg oddechowych 

- im mniej przetworzony tym skuteczniejsze działanie 

JOGURT

 

- zapobiega infekcjom pokarmowym  

- leczy biegunki  

- ułatwia trawienie 

- wzmaga działanie układu odpornościowego 

- przeciwdziała owrzodzeniem trawiennym 

- wzmaga siły witalne organizmu 

Page 20 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- korzystny w zapobieganiu nowotworom 

- ma korzystne działanie w osteoporozie 

- zapobiega zapaleniom pochwy 

- dotyczy to jogurtów z Ŝywymi szczepami bakterii 

KAKAO

 

- zwiększa wydalanie moczu 

- pobudza układ nerwowy 

- wpływa regenerująco na organizm 

- łagodzi stany stresowe 

- pomocne w nerwowości 

- pobudza czynności serca i rozszerza naczynia krwionośne 

- przeciwdziała miaŜdŜycy 

- łagodzi bezsenność 

- korzystnie wpływa na krzepliwość krwi 

* najbogatsze źródło magnezu 

* dotyczy kakao nie słodzonego 

KALAFIOR

 

- zapobiega nowotworom jelita grubego i sutka 

(podobne działanie jak brokuły i kapusta) 

- najkorzystniejsze działanie ma kalafior surowy lub lekko obgotowany 

KAPUSTA

 

- pobudza układ odpornościowy 

- niszczy bakterie i wirusy 

- pomocna przy zapaleniach gardła i katarach 

- pomocna przy bolesnej menstruacji 

Page 21 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- działa korzystnie na procesy wzrostu 

- zapobiega zachorowaniom na raka jelita grubego 

- zapobiega owrzodzeniom trawiennym 

- * skuteczniejsze jest działanie kapusty surowej 

- stosowana zewnętrznie w postaci soku pomocna jest przy trądziku, alergiach, wypryskach, 
regeneracji naskórka, bólach stawów, oparzeniach, stłuczeniach, ukąszeniach owadów, 

-  stosowana  jako  okłady  z  liści  pomaga  przy  wybroczynach  podskórnych,  Ŝylakach, 
hemoroidach, 

KALAREPA

 

- ma korzystne działanie w chorobach nowotworowych 

KARCZOCHY

 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- działa Ŝółciopędnie i moczopędnie 

- obniŜa poziom cukru we krwi 

- poprawia samopoczucie 

- korzystne przy stwardnieniu tętnic 

KAWA

 

- poprawia sprawność umysłową 

- rozszerza oskrzela, pogłębia oddech - moŜe być pomocna w astmie 

- zapobiega próchnicy 

- wzmaga energię fizyczna i poprawia nastrój 

- wzmaga spalanie tłuszczów 

- moŜe być pomocna w przypadkach kataru siennego 

* nie powoduje podniesienia ciśnienia tętniczego, chyba Ŝe stosuje się ją razem z paleniem 
tytoniu 

* poprawa moŜliwości fizycznych następuje po 20-30 minutach  

UWAGA

Page 22 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

* u osób nadwraŜliwych moŜe wywołać stany lękowe 

* w nadmiernych ilościach moŜe spowodować uszkodzenie płodu 

* w nadmiernych ilościach moŜe być przyczyną biegunek 

* w nadmiernych ilościach moŜe powodować bóle głowy 

* w nadmiernych ilościach moŜe powodować bezsenność 

* maksymalna ilość to 1-2 filiŜanki dziennie 

KIWI

 

- wzmacniają układ odpornościowy 

- mają działanie moczopędne 

- zapobiegają rakowi sutka i Ŝołądka 

KMINEK

 

- pobudza wydzielanie soku Ŝołądkowego 

- zapobiega wzdęciom 

- wzmaga apetyt 

- działa przeciwskurczowo na przewód pokarmowy 

KOLENDRA

 

- pobudza apetyt 

- przyspiesza trawienie 

- działa korzystnie na układ nerwowy 

KOPER

 

- ułatwia trawienie 

- łagodzi wzdęcia i niestrawność 

- łagodzi bóle reumatyczne 

- pomocny w leczeniu nerwic, działa uspokajająco 

- wzmaga laktację 

- stosowany przy bezsenności 

Page 23 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- ma działanie moczopędne 

- pobudza trawienie 

- wzmacnia odporność organizmu 

- korzystnie działa przy anemii 

KOZIERADKA

 

- stosuje się przy wrzodach Ŝołądka 

- pobudza przemianę materii 

- stosuje się przy nadkwasocie 

- zewnętrznie stosuje się na wrzody i trudno gojące rany 

KUKURYDZA

 

- zapobiega nowotworom zwłaszcza jelita grubego i sutka 

- zapobiega chorobom serca i układu krąŜenia 

- działa przeciwpróchniczo 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- stosuje się w chorobach wątroby 

- reguluje pracę tarczycy 

- podnosi poziom estrogenów 

KURKUMA

 

- obniŜa poziom cukru 

- zapobiega reumatyzmowi 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- zmniejsza lepkość krwi 

- zabezpiecza wątrobę przed działanie toksyn 

- hamuje rozwój komórek rakowych 

KRWAWNIK

 

- pobudza wydzielanie soków trawiennych 

Page 24 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- ma działanie wzmacniające 

- działa przeciwkrwotocznie 

- stosuje się przy zaburzeniach miesiączkowania 

- pomocny w chorobach wątroby i nerek 

- zewnętrznie stosuje się na rany i wrzody 

LAWENDA

 

- ma działanie uspokajające 

- pomocna w migrenach 

- stosuje się w chorobach dróg oddechowych 

- wpływa korzystnie na czynności wątroby 

LEN (nasiona)

 

- ma działanie lekko przeczyszczające 

- pomocne przy stanach zapalnych dróg oddechowych 

- pomocne w zapaleniu nerek 

- stosuje się w schorzeniach Ŝołądka 

- zewnętrznie stosuje się w przypadku ropienia ran i stanów zapalnych skóry 

LIPA (kwiat)

 

- ma działanie napotne 

- działa uspokajająco 

- obniŜa poziom cukru we krwi 

- zmniejsza lepkość krwi 

- zwiększa odporność organizmu 

- stosuje się w stanach zapalnych dróg oddechowych 

- pomocna przy reumatyzmie 

- ma działanie moczopędne 

- wzmacnia Ŝołądek 

Page 25 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

LUBCZYK

 

- ma działanie moczopędne 

- wzmacnia serce 

- działa przeciwzapalnie 

- pobudza miesiączkowanie 

- wzmaga wydzielanie soków trawiennych 

MACIERZANKA

 

- ułatwia trawienie 

- łagodzi nieŜyt oskrzeli i uporczywy kaszel 

- zewnętrznie jako dodatek do kąpieli przy trudno gojących się ranach 

MAJERANEK

 

- stosowany jako środek wykrztuśny w chorobach dróg oddechowych 

- stosowany w nieŜytach układu pokarmowego 

- działa uspokajająco 

- wzmaga trawienie 

- zapobiega biegunce 

- działa rozkurczowo 

- stosuje się przy astmie 

- wspomaga wydzielanie Ŝółci 

- stosowany zewnętrznie ułatwia gojenie ran 

MALINY

 

- mają działanie przeciwwirusowe i przeciwgorączkowe  

- wywar z liści stosowany jest w neurozach 

- poprawiają trawienie 

- leczą niedokrwistość 

- mają działanie napotne 

Page 26 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- stosuje się przy bólach reumatycznych 

- mają działanie lekko przeczyszczające 

- w postaci owoców (z pestkami, nie sam sok) regulują działanie przewodu pokarmowego 

- obniŜają poziom cukru we krwi 

MARCHEW

 

- zapobiega zaparciom 

- obniŜa poziom cholesterolu (surowa) 

- zapobiega nowotworom płuc (gotowana) 

- korzystnie oddziałuje na skórę 

- działa leczniczo w przypadkach nerwowości 

- stosuje się przy stwardnieniu tętnic 

- działa jako środek wykrztuśny w postaci soku 

- ma działanie wzmacniające 

- podnosi odporność organizmu 

- ma korzystny wpływ na wzrok 

- zapobiega chorobie wieńcowej 

- reguluje pracę przewodu pokarmowego 

- zmniejsza ryzyko udaru mózgu 

- zapobiega rakowi płuc 

- sok z marchwi w nadmiernych ilościach moŜe być szkodliwy dla wątroby 

-  stosowana  zewnętrznie  w  postaci  soku  łagodzi  liszaje,  suchość  skóry,  oparzenia  i 
owrzodzenia, czyni skórę delikatną i działa odmładzająco 

MELISA

 

- pobudza apetyt 

- ma działanie uspokajające 

- obniŜa ciśnienie krwi 

- stosuje się przy migrenie 

Page 27 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

MELONY

 

- stosuje się przy stwardnieniu tętnic 

- pomocny w niedokrwistości 

- ma słabe działanie przeczyszczające 

- działa moczopędnie 

- pomocny w chorobach wątroby i nerek 

MIĘTA

 

- stosowana jako środek przeciwwymiotny  

- łagodzi mdłości 

- środek uspokajający 

- jest korzystna przy Ŝylakach odbytu 

- leczy nadkwasotę  

- łagodzi bóle głowy 

- pomaga leczyć Ŝółtaczkę 

- sok ze świeŜych roślin lecz ropienie i pryszcze 

- odświeŜa jamę ustną 

- reguluje trawienie 

- leczy z nieŜytu nosa 

MIÓD

 

- zabija bakterie 

- zmniejsza odczuwanie bólu, zwłaszcza gardła 

- działa korzystnie w astmie 

- koi nerwy i działa nasennie 

- pomaga leczyć biegunki 

- pomaga przy zwalczaniu gorączki, kataru i kaszlu 

- pomaga przy leczeniu ran i oparzeń (kładziony bezpośrednio na ranę) 

Page 28 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- podnosi odporność organizmu 

* nie podawać dzieciom do 1-szego roku Ŝycia 

MLEKO

 

- zapobiega osteoporozie  

- zapobiega próchnicy 

- obniŜa poziom cholesterolu we krwi - odtłuszczone 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- korzystnie działa w przewlekłych zapaleniach oskrzeli 

- pobudza aktywność psychiczną zwłaszcza "chude" 

opóźnia gojenie wrzodów Ŝołądka i dwunastnicy 

moŜe być przyczyną migrenowych bóli głowy 

moŜe powodować bezsenność 

moŜe powodować bóle stawów 

moŜe być przyczyną astmy 

moŜe powodować biegunki 

* nie wolno podawać dzieciom odtłuszczonego mleka 

* dorośli powinni spoŜywać chude mleko 

MORELE

  

- hamują rozwój nowotworów, zwłaszcza płuc 

- powodują wzrost hemoglobiny 

- regulują działanie układu pokarmowego 

- poprawiają apetyt 

- stosuje się w anemiach, osłabieniach organizmu i przemęczeniach 

- pomocne przy zaparciach 

- stosuje się w nerwicach 

- pomocne przy bezsenności 

Page 29 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- najkorzystniejsze są morele suszone 

MORWA

 

- pomaga przy zaparciach 

- zmniejsza skłonności do krwotoków 

- pomocna przy bólach gardła i dróg oddechowych 

- leczy ze stanów zapalnych jamy ustnej 

NAGIETEK

 

- wzmacnia skórę i błony śluzowe 

- leczy zaburzenia miesiączkowania 

- poprawia odporność organizmu 

OLIWA Z OLIWEK

 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- obniŜa lepkość krwi 

- spowalnia procesy starzenia 

- korzystna dla serca i układu krąŜenia 

- ma działanie przeczyszczające 

- pomocna w stwardnieniu tętnic 

- pomocna w nadkwasocie 

- stosuje się przy wrzodach Ŝołądka 

* najkorzystniejsza jest oliwa z pierwszego wytłoku 

* nadmierne ilości spoŜyte jednorazowo mogą powodować biegunkę 

* zbyt wielka ilość tłuszczów zwierzęcych tłumi korzystne oddziaływanie oliwy 

OGÓRKI

 

- mają działanie chłodzące i odświeŜające 

- mają działanie przeczyszczające  

Page 30 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- działa moczopędne (w postaci surowej) 

- stosowane zewnętrznie na skórę działają odmładzająco i wybielająco 

ORZECHY

 

- pomagają w regulacji poziomu cukru we krwi 

- zapobiegają chorobom nowotworowym 

- przeciwdziałają kamicy nerkowej 

- działają wzmacniająco 

- pomocne przy leczeniu robaczyc 

- stosuje się przy biegunkach 

- wzmacniają układ sercowo naczyniowy 

- zapobiegają chorobie Parkinsona 

- dotyczy to wszystkich gatunków orzechów 

OTRĘBY PSZENNE

 

- zwalczają zaparcia 

- zmniejszają ryzyko powstania hemoroidów 

- obniŜają ryzyko zachorowań na raka jelita grubego 

- regulują wypróŜnienia 

- ułatwiają trawienie i skracają jego czas 

- nadmierne ilości mogą spowodować biegunkę 

OWIES

 

- leczy zaparcia, ułatwia wypróŜnienia 

- obniŜa poziom cholesterolu we krwi 

- reguluje poziom cukru we krwi 

- pomaga zwalczać stany zapalne skóry 

- korzystnie działa na serce i naczynia włosowate 

- pomocny w kamicy nerkowej 

Page 31 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- w postaci naparu pomocny przy bezsenności 

- wzmaga wydzielanie estrogenu 

- ma działanie przeciwdepresyjne 

PAPRYKA SŁODKA

 

- pomaga w zwalczaniu astmy, przeziębień, anginy,  

- ma korzystne działanie w miaŜdŜycy 

- przeciwdziała zaćmie 

PIETRUSZKA

 

- pomocna przy anemii i osłabieniach organizmu oraz "wiosennym zmęczeniu" 

- wzmaga apetyt 

- ułatwia trawienie 

- leczy biegunki  

- działa moczopędnie, pomocna przy kamicy nerkowej 

- pomocna przy reumatyzmie (korzeń) 

- stosowana zewnętrzne leczy trądzik i wypryski skórne 

PIOŁUN

 

- pobudza funkcje wydzielnicze układu pokarmowego 

- zwiększa apetyt 

- działa Ŝółciopędnie 

- ma zastosowanie jako środek odkaŜający 

* nie wolno podawać kobietom w ciąŜy, duŜe ilości mogą powodować wymioty 

POKRZYWA

 

- wzmacnia organizm 

- obniŜa zawartość cukru we krwi 

- sprzyja tworzeniu czerwonych ciałek krwi 

- wzmacnia pracę nerek, wątroby i pęcherzyka Ŝółciowego 

Page 32 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- pobudza trawienie 

- stosuje się przy awitaminozach 

- tamuje krwawienie 

- pomocna w zapaleniach wątroby 

- stosuje się w skazie limfatycznej  

- ma działanie moczopędne 

- ma działanie bakteriobójcze 

- pomocna w leczeniu z nieŜytu oskrzeli i chorobach dróg oddechowych 

POMARAŃCZE

 

- obniŜają poziom cholesterolu we krwi 

- działają przeciwmiaŜdŜycowo 

- pomagają zwalczać wirusy 

- zmniejszają ryzyko zachorowań na raka Ŝołądka, trzustki, przełyku, sutka 

- korzystne w leczeniu astmy 

- leczą zapaleni oskrzeli 

- pomocne w schorzeniach dziąseł 

- wzmagają płodność 

- leczy awitaminozę 

- pobudzają apetyt 

- ułatwiają trawienie 

- pomocne w stwardnieniu tętnic 

- przeciwdziała zaparciom 

- pomocne w chorobach wątroby 

- leczy podagrę 

nie wskazane przy wrzodach Ŝołądka 

-  dla  lepszego  wykorzystania  ich  właściwości  zdrowotnych  naleŜy  spoŜywać  pomarańcze 
wraz z miąŜszem 

Page 33 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

POMIDORY

 

- zapobiegają zapaleniu wyrostka robaczkowego 

- zmniejszają ryzyko zachorowań na raka Ŝołądka, płuc, szyjki macicy 

- ułatwiają trawienie 

- wzmacniają układ odpornościowy 

- korzystnie działają na naczynia krwionośne  

- pomocne w reumatyzmie 

- obniŜają poziom cholesterolu  

- stosuje się przy osłabieniach organizmu 

- są pomocne w kamicy Ŝółciowej 

- stosowane zewnętrznie mają korzystny wpływ na skórę 

- okłady z liści stosuje się przy ukąszeniach owadów 

- sok z pomidorów wpływa łagodząco przy zatruciach pokarmowych 

POR

  

- reguluje poziom cukru we krwi 

- wspomaga funkcje trawienne 

- obniŜa ciśnienie 

- wzmaga apetyt 

- ma działanie moczopędne 

- stosuje się przy otyłości 

- korzystnie wpływa przy fizycznym i psychicznym przemęczeniu 

- stosuje się w chorobach wątroby 

PORZECZKI

 

- pomocne przy bólach stawów i reumatyzmie 

- stosowane przy leczeniu biegunki 

- podnoszą odporność organizmu 

Page 34 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- stosuje się przy silnym przemęczeniu i wyczerpaniu organizmu 

- stosowane do leczenia nerwic 

- w postaci soku stosowane w przeziębieniach 

- ułatwiają trawienie 

- leczą dolegliwości Ŝołądkowe 

- pomocne przy kamicy nerkowej 

- zapobiegają awitaminozie 

- mają działanie napotne 

- pobudzają czynność kory nadnerczy 

- pomocne w skazie limfatycznej 

- zaleca się przy wrzodach Ŝołądka i dwunastnicy 

- hamują krwawienie dziąseł 

- kąpiele w wywarze z liści stosuje się w chorobach skórnych 

PRAWOŚLAZ

 

- stosowany w stanach zapalnych dróg oddechowych 

- ma działanie wykrztuśne 

- leczy zaburzenia przewodu pokarmowego 

PSZENICA (z pełnego przemiału)

 

- stosowana w przypadku przewlekłych zaparć 

- zapobiega powstawaniu polipów jelita grubego 

- obniŜa wydzielanie estrogenu 

RABARBAR

 

- pobudza apetyt 

- działa lekko przeczyszczająco (8-10 godzin) 

- stosowany przy anemii i osłabieniach 

- pomaga przy zwalczaniu pasoŜytów jelitowych 

Page 35 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

* nie stosować w kamicy nerkowej 

śA (dzika)

 

- zwiększa odporność organizmu na choroby zakaźne, zatrucia, zimno i wilgoć 

- przeciwdziała stwardnieniu tętnic 

- stosuje się w niedokrwistości 

- pomocna w stanach przemęczenia i wyczerpania 

- ma działanie Ŝółciopędne 

- stosuje się przy zapaleniach wątroby 

- pobudza apetyt 

- zapobiega pękaniu naczyń włosowatych 

- działa moczopędnie 

RUMIANEK

 

- ma działanie przeciwzapalne - osłabia reakcje alergiczne 

- nasila procesy regeneracji 

- stosuje się przy nieŜytach dróg oddechowych 

- pobudza apetyt 

- wzmaga wydzielanie Ŝółci 

- pomocny w zapaleniach okręŜnicy 

- pomocny przy migrenie 

- stosuje się w nieŜytach Ŝołądka 

- pomocny przy bezsenności 

- ma słabe działanie uspokajające 

- stosuje się przy przeziębieniach 

- pomocny do płukania jamy ustnej przy bólach zębów 

- jako okłady stosuje się przy egzemach, czyrakach, Ŝylakach odbytu, 

- jako inhalację stosuje się przy grypie 

Page 36 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

RZEPA

 

- pomocna w stanach osłabienia i przemęczenia 

- stosuje się w zapaleniach gardła, anginach 

- przeciwdziała przeziębieniom i katarom 

- stosowana zewnętrznie korzystnie wpływa na skórę i włosy 

* nie stosować przy ostrych schorzeniach wątroby 

RZEśUCHA

 

- ułatwia trawienie 

- podnosi odporność organizmu 

- działa korzystnie na skórę i wzmacnia włosy 

- nie stosować przy stanach z zapalnych pęcherza moczowego 

RZODKIEWKA

 

- ułatwia trawienie i poprawia apetyt 

- sprzyja wydalaniu z organizmu nadmiaru cholesterolu  

- stosowana przy kamicy Ŝółciowej i nerkowej 

- stosowana przy zapaleniach gardła, anginie, zapaleniu oskrzeli 

- pomocna w przeziębieniach 

- łagodzi bóle reumatyczne 

- pomocna przy osłabieniach i przemęczeniach 

- podnosi odporność organizmu 

- stosuje się przy niedokrwistości 

- pomocna przy nerwobólach 

- wzmaga laktację 

- zapobiega podagrze 

- ma działanie bakteriobójcze 

- nie wskazana przy chorobie wrzodowej 

Page 37 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

RYś

 

- obniŜa ciśnienie tętnicze we krwi 

- zwalcza biegunki 

- zapobiega kamicy nerkowej  

- pomocny w zaburzeniach oddawania moczu 

- pomocny w leczeniu łuszczycy 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- stabilizuje poziom cukru i insuliny we krwi 

- reguluje przemianę materii 

- łagodzi niestrawność 

- działa wzmacniająco 

SAŁATA

 

- poprawia trawienie 

- obniŜa poziom cukru we krwi 

- ma działanie moczopędne 

- zalecana przy nieŜytach i wrzodach Ŝołądka i dwunastnicy 

- obniŜa ciśnienie 

- obniŜa poziom cholesterolu 

- stosowana przy nerwicach i wzmoŜonej pobudliwości 

- pomocna przy zwalczaniu astmy 

- leczy artretyzm 

- pomocna przy anemii 

- poprawia trawienie 

- zapobiega zaparciom 

- zapobiega bezsenności 

- nasiona wzmagają laktację 

Page 38 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

SELER

 

- obniŜa ciśnienie tętnicze krwi 

- ma działanie moczopędne 

- hamuje wzrost komórek rakowych 

- pobudza apetyt 

- ułatwia trawienie 

- działa odchudzająco 

- pomocny w bólach reumatycznych 

- wzmaga popęd płciowy 

- wzmacnia układ nerwowy 

- pomocny w neurozach 

- ma działanie pobudzające 

- pomocny w chorobach wątroby, nerek i pęcherza moczowego 

-  zewnętrznie  w  przypadku  zapaleń  skóry,  ropiejących  ran  i  wrzodów  stosuje  się  świeŜe 
rozdrobnione liście 

- napar z nasion ma zastosowanie przy bolesnym miesiączkowaniu 

SENES

 

- ma działanie przeczyszczające 

SEZAM

 

- przyspiesza krzepnięcie krwi 

- leczy zapalenia Ŝołądkowo-jelitowe 

- zapobiega zapaleniu nerek i kamicy nerkowej 

- ma działanie przeczyszczające 

- olejem leczy się stany zapalne skóry 

- ma działanie wzmacniajace 

SKRZYP

 

Page 39 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- zwiększ liczbę białych i czerwonych krwinek 

- działa moczopędnie 

- ma działanie przeciwkrwotoczne 

- przyspiesza gojenie ran 

- regeneruje tkankę łączną 

- ma korzystny wpływ na włosy 

SŁONECZNIK

 

- zmniejsza poziom cholesterolu we krwi 

SOJA

 

- wspomaga układ sercowo-naczyniowy 

- obniŜa poziom cholesterolu we krwi 

- zapobiega tworzeniu się kamieni Ŝółciowych i nerkowych 

- reguluje wypróŜnienia, zapobiega zaparciom i hemoroidom 

- reguluje poziom cukru we krwi 

- obniŜa ryzyko zachorowania na raka sutka i macicy 

- zapobiega stwardnieniu tętnic 

- korzystna u kobiet po menopauzie 

SZAŁWIA

 

- obniŜa gorączkę 

-  ma  działanie  ściągające  i  przeciwzapalne  do  płukania  w  chorobach  jamy  ustnej  i 
krwawieniu dziąseł 

- stosuje się przy zapaleniu pęcherza Ŝółciowego 

- stosuje się w bólach Ŝołądka 

- przeciwdziała biegunce 

- stosowana jest jako środek wykrztuśny 

- jako napar słuŜy do obmywania ran 

Page 40 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- ma działanie uspokajające 

- zmniejsza wydzielanie mleka u matek karmiących po odstawieniu dziecka od piersi 

SZANTA (jasnota)

 

- pobudza apetyt 

- stosuje się przy nieŜycie oskrzeli 

- pomocna przy zaburzeniach trawienia 

SZPARAGI

 

- mają działanie przeciwnowotworowe 

SZPINAK

 

- obniŜa cholesterol 

- hamuje wzrost komórek rakowych 

- ułatwia trawienie 

- pomocny przy anemii 

nie zalecany osobom ze skłonnością do kamicy nerkowej 

SZCZYPIOREK

 

- obniŜa ciśnienie krwi 

- wzmacnia odporność 

- pobudza trawienie 

- wzmacnia apetyt 

- korzystnie działa przy anemii 

- obniŜa poziom cholesterolu 

ŚLIWKI

 

- mają silne działanie przeczyszczające 

- podnoszą odporność organizmu 

- zapobiegają infekcjom 

Page 41 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- dodają witalności 

-  najkorzystniejsze  działanie  mają  surowe  dojrzałe  owoce,  ale  skuteczne  są  pod  kaŜdą 
postacią, równieŜ suszone, z soku i kompotu 

ŚWIETLIK

 

- ma działanie ściągające i przeciwzapalne 

- stosuje się przy stanach zapalnych oczu 

- pomocny w schorzeniach Ŝołądka 

- wspomaga trawienie 

- ma działanie Ŝółciopędne 

TOPOLA (pączki)

 

- ma działanie napotne 

- korzystne w reumatyzmie 

- działa moczopędnie 

- wspomaga gojenie ran (zewnętrznie) 

- pomocne w leczeniu z Ŝylaków 

- jako odwar stosuje się do przemywań w chorobach kobiecych 

TRUSKAWKI, POZIOMKI

 

- pomagają zwalczać wirusy 

- mają łagodne działanie przeczyszczające i moczopędne 

- ułatwiają leczenie grzybic i trądziku  

- obniŜają poziom cholesterolu 

- zapobiegają krwawieniu macicy 

- stosuje się przy niedokrwistości 

- pomocne w zaburzeniach przemiany materii 

- zapobiegają krzywicy 

- pomagają leczyć z Ŝółtaczki 

Page 42 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- herbatę z liści stosuje się przy przeziębieniach 

TYMIANEK

 

- stosuje się w schorzeniach dróg oddechowych 

- stosuje się jako środek wykrztuśny 

- ma działanie antyseptyczne 

- pobudza apetyt 

- ma działanie moczopędne 

- stosuje się przy zapaleniu korzonków nerwowych 

WIESIOŁEK

 

- ma działanie wykrztuśne 

- stosuje się przy zapaleniu oskrzeli 

- pomocny w bezsenności 

- ma działanie uspokajające 

- pomocny w chorobie wrzodowej Ŝołądka 

- stosuje się w padaczce 

- stosuje się odwary z kłącza 

WINOGRONA

 

- zapobiegają próchnicy zębów 

- dezaktywują wirusy 

- pomocne w niestrawności 

- pomocne w otyłości 

- stosuje się przy kamicy Ŝółciowej i moczowej 

- mają działanie moczopędne 

- obniŜają poziom cholesterolu 

- mają działanie wykrztuśne 

- działają lekko napotnie 

Page 43 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- regulują ciśnienie krwi 

- zalecane są w astmie oskrzelowej 

- łagodzą zatrucia pokarmowe 

- mają korzystny wpływ na skórę 

- podnoszą odporność organizmu 

- mają korzystny wpływ przy przemęczeniach psycho-fizycznych 

- stosuje się przy anemii 

- regulują poziom kwasowości soku Ŝołądkowego 

- naleŜy jeść całe owoce 

WIŚNIE

 

- poprawiają apetyt 

- zalecane są przy niedokrwistości 

- stosuje się przy zapaleniach dróg oddechowych 

- przeciwdziałają tworzeniu kamieni Ŝółciowych 

- mają korzystne działanie przy bólach reumatycznych 

- łagodzą stany zapalne wątroby 

- stosuje się przy zaparciach 

- korzystnie działają przy bólach migrenowych 

- ułatwiają regulację menstruacji 

ZIEMNIAKI

 

- przeciwdziałają zmianom nowotworowym 

- mają działanie moczopędne 

- sokiem z surowych ziemniaków leczy się wrzody Ŝołądka i dwunastnicy 

- wzmacniają naczynia włosowate 

- obniŜa poziom cukru - w postaci soku z surowych ziemniaków 

- pomagają leczyć hemoroidy 

Page 44 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- korzystnie działają przy kamieniach Ŝółciowych 

- są pomocne w nerwicach Ŝołądka 

- stosuje się przy niestrawności 

-  zewnętrznie  stosowane  do  leczenia  grzybic  skóry  oraz  odmroŜeniach  i  oparzeniach,  a 
takŜe przy pękaniu i łuszczeniu się naskórka 

śURAWINY

 

- pomagają w zapobieganiu kamicy moczowej 

- zapobiegają zapaleniom układu moczowego 

- działają bakteriobójczo i wirusobójczo 

- stosuje się przy przeziębieniach i anginie 

- wzmaga funkcje Ŝołądka i jelit 

- ma działanie wzmacniające i orzeźwiające 

  

ZAPOBIEGANIE I LECZENIE Z NIEKTÓRYCH 

CHORÓB 

  

ALERGIA POKARMOWA

 

* pokarmy, które są najczęstszą przyczyną alergii 



przetwory  mleczne,  kofeina,  droŜdŜe,  owoce  cytrusowe,  kasze  z  pszenicy  i 
kukurydzy,  wino,  jajka,  pokarmy  o  długim  okresie  przechowywania  (z 
konserwantami),  napoje  gazowane,  Ŝywność  z  puszek,  pokarmy  bogate  w  nasycone 
kwasy tłuszczowe, tłuszcze zwierzęce 

ANEMIA

 

* pokarmy, które mogą być pomocne przy leczeniu anemii 

- sałata, jabłka, gruszki, szpinak, porzeczki, czerwone buraki, kapusta, truskawki, rodzynki, 
daktyle,  cebula,  chrzan,  pietruszka,  marchew,  bób,  soja,  maliny,  wiśnie,  kakao,  seler, 
cykoria, brokuły, botwinka, brukselka, winogrona 

* pokarmy, które mogą działać niekorzystnie 



wysoko  przetworzona  Ŝywność  i  pokarmy  cięŜko  strawne,  pokarmy  w  zalewach 
octowych (np. ogórki, grzyby, dynia, ryby, śliwki) 

Page 45 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

ANGINA

 



miód, porzeczki, czosnek, cebula, chrzan, cytryna, imbir, jabłka, rzodkiew, 

ARTRETYZM

 

* pokarmy, które mogą być pomocne w leczeniu artretyzmu 

-  porzeczki,  czereśnie,  wiśnie,  kapusta,  sałata,  brokuły,  brukselka,  pomidory,  winogrona, 
truskawki 

* pokarmy, które mogą powodować zwiększenie dolegliwości 



alkohol, kawa, cukier, 

ASTMA

 

* pokarmy, które mogą być pomocne w zwalczaniu astmy 

-  kawa,  chili,  cebula,  czosnek,  chrzan,  czerwona  i  zielona  słodka  papryka,  truskawki, 
pomidory,  kiwi,  brukselka,  kalafior,  koper,  pietruszka,  rzodkiewka,  marchew,  szczypior, 
cynamon, figi, pieprz, rodzynki, rzeŜucha, rzepa, pomarańcza, brokuły,  

* pokarmy, które mogą być niekorzystne w astmie 



mięso i tłuszcze zwierzęce, orzechy, jajka, cola, tłuste mleko, glutaminian sodu, olej 
kukurydziany i słonecznikowy 

BEZSENNOŚĆ

 

* pokarmy, które mogą pomóc przy bezsenności 

- miód, cukier, kapusta, dynia, owies, morele 

* pokarmy, które mogą powodować bezsenność 

- kawa, jaja, alkohol 



pokarmy cięŜko strawne jedzone wieczorem 

BIEGUNKA

 

* pokarmy, które zapobiegają lub leczą biegunki 

- jogurt, czarne jagody, czarne porzeczki, soja, mączne zupy i kasze, banany, sucharki, ryŜ, 
marchew, ziemniaki, soczewica, płatki owsiane, kasze 

- herbata z nasion kozieradki 

- dokładne Ŝucie pokarmu 

* pokarmy, które mogą powodować biegunki 

Page 46 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- mleko, wysokosłodzone soki i napoje owocowe, kawa, napoje musujące 



fasola, kapusta, cebula, skórki warzyw i owoców, słodziki 

BÓLE GŁOWY

 

* pokarmy, które mogą być pomocne w zwalczaniu bólu głowy 

-  kapusta,  pietruszka,  chrzan,  koper,  czereśnie,  cytryny,  imbir,  zielone  oliwki,  orzechy, 
nasiona dyni i słonecznika 

* pokarmy, które mogą być przyczyną bólu głowy 



czekolada,  wędzone  mięso  i  ryby,  alkohol,  a  zwłaszcza  czerwone  wino,  szampan, 
pokarmy  zawierające  glutaminian  sodu,  kwaśna  śmietana,  niedojrzałe  sery,  mięso 
konserwowane  saletrą,  słodziki,  przedawkowanie  kofeiny,  lody  i  zimne  napoje, 
napoje gazowane, pokarmy cięŜko strawne, kwaszona kapusta, jajka, tłuste mleko, 

BRONCHIT

 

* pokarmy, które mogą pomóc 



cebula,  czosnek,  marchew,  szczypior,  jabłka,  kapusta,  maliny,  czarny  bez,  jeŜyny, 
rzeŜucha, lipa, chrzan, chili, tymianek, koper, 

CELIAKIA

 

* pokarmy dozwolone w celiakii 

-  jogurt,  herbata,  masło,  pomidory,  koperek,  seler,  ziemniaki,  buraki,  ryŜ,  kasza 
kukurydziana, szczypiorek, kapusta włoska, brukselka, kalafiory, marchew, sałata, groszek, 
szpinak, kalarepa, rzepa, rzodkiewka, ogórki, truskawki, jagody, poziomki, jeŜyny, morele, 
brzoskwinie, banany, pomarańcza, cytryny, winogrona, jabłka, cebula, majeranek, cynamon, 

* pokarmy zabronione 



kawa,  czekolada,  pieczywo  pszenne  i  Ŝytnie,  tłuste  wędliny,  konserwowane  mięso, 
ocet,  musztarda,  szczaw,  chrzan,  ogórki  konserwowe,  płatki  owsiane,  zasmaŜki, 
czereśnie, gruszki, smaŜone i wędzone mięso, groch, szparagi 

CHOLESTEROL

 

* pokarmy, które mogą obniŜyć poziom cholesterolu 

-  otręby  owsiane,  fasola,  grapefruit,  pomarańcza,  jabłka,  jogurt,  marchew,  czosnek, 
jęczmień,  imbir,  truskawki,  banany,  porzeczki,  sałata,  oliwa,  surowa  cebula,  migdały, 
awokado, słodka papryka, brokuły, szpinak, orzechy włoskie, soja, pomidory, sałata, natka 
pietruszki, zielona fasolka, brukselka, kalafiory, winogrona, rzeŜucha 

- pokarmy bogate w witaminę C i beta-karoten 

* pokarmy, które podnoszą poziom cholesterolu 

Page 47 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



"nasycony"  tłuszcz  zwierzęcy,  masło,  pełne  mleko,  ser,  tłusta  wieprzowina  i 
wołowina, skóra drobiu, jaja, majonez 

CUKRZYCA

 

* pokarmy, które mogą być korzystne przy cukrzycy 

-  orzeszki ziemne,  migdały, soja,  soczewica, fasola, groch, mleko,  jogurt, cebula,  czosnek, 
cynamon,  curry,  kozieradka,  brokuły,  kiwi,  kabaczek,  dynia,  owies,  rzeŜucha,  sałata, 
brukselka, pokrzywa, borówka, szałwia,  

* pokarmy, które mogą być niekorzystne przy cukrzycy 

- mleko, tłuszcze, słodycze, marchew, miód, kukurydza, rodzynki, buraki, banany, rzepa 

- pokarmy smaŜone,  



białe pieczywo 

GRYPA, PRZEZIĘBIENIE, ZAPALENIE OSKRZELI

 

* pokarmy, które mogą pomóc w leczeniu i zapobieganiu 

-  czosnek,  cebula,  czarna  rzodkiew,  chili,  curry,  jogurt,  czarne  jagody,  imbir,  czerwona  i 
zielona  papryka  słodka,  pietruszka,  cytryna,  kiwi,  pomarańcze,  pomidory,  brukselka, 
marchew, maliny, porzeczki, jeŜyny, jabłka, rzodkiewka, winogrona, miód 

- picie duŜej ilości płynów 

* pokarmy, które mogą szkodzić 



mleko  i  produkty  mleczne  (poza  jogurtem  z  Ŝywymi  szczepami  bakterii)  alkohol, 
jajka 

HEMOROIDY

 



otręby pszenne, cebula, kapusta, ziemniaki 

INFEKCJE

 



jogurt,  czosnek,  cebula,  pomarańcz,  truskawki,  maliny,  czarne  jagody,  jabłka, 
brzoskwinie, figi, miód, herbata, kapusta, rzodkiew, pietruszka, winogrona, rzepa, 

KAMICA NERKOWA

 

* pokarmy, które mogą przeciwdziałać powstawaniu kamieni nerkowych 

-  przetwory  zboŜowe  np.  otręby  ryŜowe,  duŜo  płynów  szczególnie  wody,  warzywa  nie 
zawierające szczawianów np. fasola, rzepa, kabaczek, sałata, ziemniaki, owoce - czereśnie, 
truskawki, winogrona 

* pokarmy, które mogą przyczynić się do powstawania kamieni nerkowych 

Page 48 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



mięso  zwierzęce,  szpinak,  rabarbar,  buraki,  botwina,  sól,  dania  z  puszek,  kwaszona 
kapusta, wędzonki, koncentraty zup 

KAMICA śÓŁCIOWA

 

* pokarmy, które mogą zapobiec tworzeniu się kamieni Ŝółciowych 

-  duŜe  ilości  warzyw,  soja,  oliwa,  soczewica,  groch,  fasola,  cytrusy,  orzechy,  pomarańcze, 
grubo mielone przetwory zboŜowe, truskawki, sałata, rzodkiewka, pomidory, winogrona 

- jedzenie posiłku w godzinach dopołudniowych 

* pokarmy sprzyjające powstawaniu kamieni 

- kawa, cukier, masło, tłuszcze zwierzęce 

- nadwaga i pokarmy powodujące nadwagę 



zbyt szybkie odchudzanie 

ŁUSZCZYCA I ZAPALENIA SKÓRY

 



owies  i  jego  przetwory,  siemie  lniane,  rzeŜucha,  cebula,  marchew,  kapusta,  buraki, 
maliny, ziemniaki, ogórki, 

NADCIŚNIENIE

 

* pokarmy, które mogą obniŜać ciśnienie tętnicze krwi 

-  otręby  owsiane,  czosnek  -  surowy  bardziej  skuteczny,  cebula,  oliwa  z  oliwek,  jogurt, 
zielona herbata, warzywa strączkowe, mleko, seler,  

- potrawy o duŜej zawartości wapnia i potasu, potrawy bogate w wit. C 

* potrawy, które mogą podwyŜszać ciśnienie tętnicze 

- potrawy o duŜej zawartości sodu, alkohol, sól, jajka 

NIESTRAWNOŚĆ

 

* pokarmy, które mogą zwalczyć lub zapobiegać niestrawności 

-  banany,  imbir,  herbata,  czosnek,  mięta  pieprzowa,  soja,  ryŜ,  seler,  dynia,  koper, 
winogrona, truskawki, ziemniaki 

* pokarmy, które mogą powodować niestrawność 



pokarmy smaŜone, majonez, kapusta, napoje gazowane, soki owocowe, mleko, fasola, 
cebula, rzepa, ciepłe wypieki 

NISKA KRZEPLIWOŚĆ KRWI

 

Page 49 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



pokrzywa, krwawnik 

NOWOTWORY

 

* pokarmy, które mogą mieć znaczenie w zapobieganiu nowotworom 

-  zielone  warzywa  liściaste,  a  zwłaszcza  brokuły,  szpinak,  kapusta,  kalarepa,  kalafior, 
jarmuŜ,  brukselka,  pomidory,  cytrusy,  truskawki,  czosnek,  cebula,  marchew,  warzywa 
strączkowe,  orzechy,  ryŜ,  herbata  a  zwłaszcza  zielona,  mleko,  soja,  winogrona,  truskawki, 
maliny,  rzepa,  seler,  papryka,  szczypiorek,  jagody,  tymianek,  estragon,  bazylia,  ogórek, 
ziemniaki,  

- pokarmy bogate w karoten, pokarmy bogate w witaminę E 

- jogurt, lukrecja, sałata, chleb z grubego przemiału 

* pokarmy, które mogą sprzyjać powstawaniu nowotworów 

- mięso szczególnie wędzone, konserwowe i czerwone, tłuszcze zwierzęce, alkohol, nadmiar 
masła i margaryny, nadmiar soli, pełne mleko 

-  potrawy  smaŜone  i  pieczone  (grill,  roŜno,  -  gdzie  temperatura  smaŜenia  przekracza  170* 
C) 

- przejadanie się  

- rak pęcherza moczowego: marchew, mleko, brokuły, kalafior, pietruszka, kapusta 

-  rak  sutka:  jogurt,  cytryny,  winogrona,  warzywa  bogate  w  karoten,  fasola,  soja,  oliwa  z 
oliwek, kapusta, otręby pszenne 

-  rak  jelita  grubego:  otręby  pszenne,  zsiadłe  mleko  i  jogurt,  kapusta,  brokuły,  kalafior, 
jabłka, banany, gruszki, morele, marchew, cytrusy jedzone razem z białą "skórką", daktyle, 
jagody 

- rak macicy: fasola, brokuły, sałata, szpinak, szczypior, jogurt, marchew, brukselka,  

- rak przełyku: jabłka, wiśnie, winogrona, cytryna, cebula, groch, fasola, śliwki, dynia 

- rak płuc: marchew, jarmuŜ, szpinak, brokuły, kabaczek, morele, kapusta, sałata, kalarepa, 
brukselka,  dynia,  fasola,  zielona  herbata,  pomidory,  papryka  słodka  czerwona,  natka 
pietruszki, pomarańcza, rzepa, botwinka,  

- rak skóry: czosnek, siemie lniane, cebula, orzechy włoskie 

- rak trzustki: pomidory, soja, fasola, soczewica, groch, grejfruty, mandarynki,  

-  rak  Ŝołądka:  surowa  marchew,  kapusta,  sałata,  pomidory,  kukurydz,  mleko,  cebula, 
kabaczek, czosnek, soja, jabłka, cytryny, sałata, ogórki, seler, pieprz, zielona herbata,  

#  dieta  z  przewagą  mięsa  i  tłuszczów  zwierzęcych  sprzyja  rozwojowi  chorób 
nowotworowych 

Page 50 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

ODPORNOŚĆ ORGANIZMU

 

* pokarmy, które pobudzają układ odpornościowy 

-  jogurt,  czosnek,  cebula,  pestki  dyni,  morele,  brzoskwinie,  marchew,  kalarepa,  jarmuŜ, 
szpinak,  kabaczek,  buraki,  grapefruit,  cytryna,  winogrona,  sałata,  brokuły,  brukselka,  dieta 
niskotłuszczowa 

* pokarmy, które mogą osłabiać odporność 



pokarmy tłuste, nadmierne ilości cukru 

OSTEOPOROZA

 

* pokarmy, które mogą pomóc w osteoporozie 

- pomarańcz, mleko, jogurt, kalarepa, suszone figi, rzepa, jarmuŜ, brokuły, fasola, orzechy, 
ananas,  

-  jabłka,  gruszki,  winogrona,  rodzynki,  warzywa  strączkowe,  miód,  soja,  brzoskwinie, 
migdały 

* pokarmy, które mogą szkodzić w osteoporozie 



sól, alkohol, kofeina, napoje gazowane 

OPRYSZCZKA

 

* pokarmy, których naleŜy unikać przy opryszczce 



czekolada, orzechy, Ŝelatyna, migdały, jęczmień, kukurydza 

PĘKANIE NACZYŃ WŁOSOWATYCH

 

* pokarmy, które mogą zapobiegać pękaniu naczyń 

-  kapusta,  brokuły,  szpinak,  sałata,  porzeczki,  jabłka,  pomidory,  winogrona,  czereśnie, 
brukselka,  

* pokarmy, które mogą być przyczyną pękania naczyń 

- alkohol, kawa, ostre przyprawy 



gorące płyny 

PRÓCHNICA

 

* pokarmy, które mogą zapobiegać próchnicy 

- herbata, winogrona, wiśnie, sery 

* pokarmy, które mogą przyczynić się do powstania próchnicy 

Page 51 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



nadmierne ilości słodyczy 

PRZEMĘCZENIE, OSŁABIENIE

 

* pokarmy, które mogą pomóc usunąć stany osłabienia 

-  winogrona,  jabłka,  sałata,  soja,  ryŜ,  szpinak,  fasola,  morele,  wiśnie,  marchew,  kapusta, 
malina,  truskawka,  brokuły,  dynia,  buraczki,  pomidory,  kukurydza,  orzechy,  kabaczek, 
cukinia 

* pokarmy niewskazane przy stanach osłabienia 



alkohol, pokarmy cięŜko strawne 

REUMATYZM

 

* pokarmy, które mogą wyzwalać lub zaostrzyć dolegliwości 

-  kukurydza,  mleko,  mięso  zwłaszcza  wędzone  i  konserwowane,  olej  słonecznikowy  i 
kukurydziany, tłuszcze zwierzęce, kawa, słodziki, jajka, masło  

* pokarmy, które mogą złagodzić dolegliwości 



czosnek,  cebula,  imbir,  kurkuma,  goździki,  marchew,  śliwki,  porzeczki,  pomidory, 
winogrona,  chrzan,  pietruszka,  kapusta,  czereśnie,  jabłka,  truskawki,  rzodkiewki, 
seler, borówka, pokrzywa 

ROZEDMA i ZAPALENIE OSKRZELI

 

* pokarmy, które mogą być pomocne w zapaleniu oskrzeli 



chili,  czosnek,  cebula,  chrzan,  mleko,  marchew,  sałata,  jabłka,  rzodkiew,  jeŜyna, 
rzeŜucha, szczypiorek 

SPRAWNOŚĆ PSYCHICZNA

 

* pokarmy, które wzmagają energię 

-  herbata,  kakao,  kawa,  mleko,  jogurt,  orzechy,  migdały,  warzywa  strączkowe,  brokuły, 
pomidory, jabłka, gruszki, brzoskwinie, winogrona, sałata,  

- otręby pszenne, grube kasze, soja 

* pokarmy, które tłumią energię 



cukier,  alkohol,  pokarmy  bogate  w węglowodany  (chleb  biały, makaron),  nadmierne 
ilości tłuszczu 

SPRAWNOŚĆ SEKSUALNA

 

* pokarmy, które mogą działać korzystnie 

Page 52 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

-  słonecznik,  orzechy,  migdały,  fasola,  soja,  ryŜ,  otręby  pszenne,  czerwona  i  zielona 
papryka,  cytryna,  truskawki,  kiwi,  pomidory,  pomarańcza,  brokuły,  grapefruit,  kalafior, 
szpinak, szparagi, maliny, fasola, awokado 

* pokarmy potencjalnie niekorzystne 



pokarmy tłuste, nadmierne ilości mięsa i węglowodanów 

STWARDNIENIE ROZSIANE

 

* pokarmy niekorzystne 

- mleko, mięso tłuste, masło, śmietana, ser, tłuszcze nasycone 

* pokarmy korzystne 



soja, jogurt, sezam zarodki pszenne, olej kukurydziany 

POKARMY, KTÓRE MOGĄ POPRAWIÆĆ NASTRÓJ

 

-  szpinak,  fasola,  pomarańcza,  szparagi,  rzepa,  awokado,  brukselka,  słonecznik,  brokuły, 
buraki, morele, seler, ryŜ, winogrona, jabłka, gruszki, sałata, pietruszka,  

orzechy, czosnek, kawa, kakao, ryŜ, otręby owsiane, soja, chili, cebula 

 

TRZUSTKA

 

* pokarmy działające korzystnie w schorzeniach trzustki 

- brokuły, cynamon, fasola, soczewica, otręby, sałata, jałowiec, kolendra, kapusta,  

* pokarmy, które mogą działać niekorzystnie 



mleko, słodycze, miód, 

UDAR MÓZGU

 

* pokarmy, które mogą zapobiec udarom mózgu 

-  marchew,  szpinak,  słodkie  ziemniaki,  kalarepa,  jarmuŜ,  dynia,  morele,  awokado,  fasola, 
pokarmy  bogate  w  potas,  botwinka,  pomidory,  banany,  migdały,  pomarańcza,  zielona 
herbata 

* pokarmy, które mogą przyczyniać się od udarów mózgu 



sól, alkohol 

UKŁAD SERCOWO - NACZYNIOWY

 

* pokarmy, które mogą zapobiegać chorobom serca 

Page 53 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- czosnek, cebula, imbir, melony, grzyby, oliwa z oliwek, porzeczki czarne i jagody, zielona 
herbata,  

- warzywa strączkowe, orzechy laskowe, migdały, ziarna, pokarmy bogate w witaminę C i 
E,  beta-karoten,  marchew,  winogrona,  banany,  cytrusy,  jabłka,  szpinak,  rzodkiewka, 
pomidory, groch, czerwona fasola, awokado, sałata, brokuły,  

*pokarmy, które mogą uszkadzać naczynia i serce 



mięso i przetwory mleczne bogate w kwasy tłuszczowe, tłuszcz zwierzęcy, alkohol w 
nadmiarze, kawa (równieŜ bezkofeinowa) 

WRZODY śĄDKA

 

* pokarmy, które mogą pomagać w gojeniu wrzodów 

- banany, sok z kapusty (surowej i zielonej), lukrecja, herbata zielona, chili, pieprz cayenne, 
czosnek, czerwona fasola, sok z surowych ziemniaków, kalafiory, soja, ryŜ, kasze 

- jeść mało a często 

* pokarmy, które mogą powodować dolegliwości 

- kawa, alkohol, równieŜ piwo, gorące płyny, mleko, cola, jaja 

- wysoko przetworzona Ŝywność 

- pokarmy tłuste i cięŜko strawne 



dania konserwowane z puszek 

WZDĘCIA

 



koper, pietruszka 

ZABURZENIA MIESIĄCZKOWANIA

 

* pokarmy, które mogą działać korzystnie na miesiączkowanie 

- jogurt, soja, pomarańcz, kalarepa, figi, rzepa, brokuły, jarmuŜ, ananasy, orzechy, herbata, 
ryŜ, buraki, sałata, seler, kapusta, sałata, pietruszka,  

* pokarmy, które mogą nasilać zaburzenia 



kofeina,  zbyt  mała  zawartość  tłuszczu  w  diecie,  zbyt  szybkie  odchudzanie,  gorące 
napoje, alkohol 

ZABURZENIA PRACY WĄTROBY

 

* pokarmy, które mogą łagodzić stany zapalne wątroby 

-  marchew,  porzeczki,  truskawki,  fasola,  seler,  czereśnie,  sałata,  brokuły,  kalafior,  dynia, 

Page 54 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

kabaczek, cykoria, kapusta, rzeŜucha, jogurt 

* pokarmy, które mogą być przyczyną dolegliwości 



cukier, tłuste mięso, alkohol, mleko, jajka, 

ZAĆMA

 

* pokarmy , które mogą przeciwdziałać powstawaniu zaćmy 



szparagi,  awokado,  arbuzy,  pomarańcza,  marchew,  jabłka,  morele,  brzoskwinie, 
kalarepa, dynia, jarmuŜ, szpinak, kabaczek, 

ZAKAśENIA UKŁADU MOCZOWEGO

 

* pokarmy, które mogą być pomocne w zapaleniach pęcherza lub im zapobiegać 

- Ŝurawiny, czarne jagody, kapusta, rzepa, seler, pietruszka, chrzan, pomidory, winogrona 

- duŜe ilości płynów 

* pokarmy, które mogą spowodować pogorszenie 



czekolada, kofeina, alkohol 

ZAKRZEPY i ZATORY

 

* pokarmy, które mogą przeciwdziałać tworzeniu się zakrzepów i zatorów 

-  czosnek,  cebula,  pieprz  i  ostra  papryka,  chili,  imbir,  goździki,  oliwa,  herbata  (czarna  i 
zielona), winogrona (czerwone), brokuły, kalafior, rzepa, rzodkiewka, brukselka 

- jedzenie posiłków w godzinach poranno - dopołudniowych 

- picie 2 szklane dziennie wody źródlanej 

* pokarmy, które mogą przyczynić się do zakrzepów 



tłuszcz zwierzęcy, alkohol, jajka, ser 

ZAKWASZENIE ORGANIZMU

 

* pokarmy powodujące zakwaszenie 

- alkohol, czerwone mięso, jajka, sery, kawa, orzechy, soczewica 

* pokarmy działające zasadowo 



szpinak, botwinka, rodzynki, figi, fasola, migdały, płatki owsiane 

ZANIK ŁAKNIENIA

 

Page 55 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



morele, seler, maliny, winogrona, pomidory, chrzan, pietruszka, rabarbar, rzeŜucha, 

ZAPARCIA

 

* pokarmy, które mogą pomóc i zapobiec w zaparciach 

-  otręby  pszenne,  wszelkie  grubo  mielone  przetwory  zboŜowe  -  kasze,  płatki,  pieczywo 
razowe,  ryŜ,  śliwki,  jabłka,  maliny,  marchew,  kapusta,  jabłka,  daktyle,  figi,  kawa,  rośliny 
strączkowe,  orzechy,  ziemniaki,  marchew,  szpinak,  jagody,  morele,  buraki  czerwone, 
truskawki, porzeczki, winogrona, kłącze perzu, siemie lniane, czarny bez, 

- duŜe ilości płynów, duŜe ilości owoców 

- dietę naleŜy wprowadzać stopniowo 

* pokarmy, których naleŜy unikać 

- pokarmy bogate w wapń, mleko, sery 

- czekolada, jaja, majonez 

- pokarmy wysoko przetworzone 

- dania z puszek  

- dania z duŜą ilością konserwantów 

- pokarmy tłuste, smaŜone, długo gotowane 



białe pszenne pieczywo i nadmierna ilość słodyczy 

ZESPÓŁ JELITA NADPOBUDLIWEGO

 

* pokarmy, które mogą zaostrzyć dolegliwości 

-  mleko,  kawa,  jajka,  słodziki,  czekolada,  cebula,  pokarmy  zboŜowe  z  pszenicy,  owoce 
cytrusowe, śliwki, sok jabłkowy, gruszki, brzoskwinie 

* pokarmy, które mogą łagodzić dolegliwości 



otręby, ryŜ, całe jabłka (ze skórką), marchew, płatki owsiane, 

ZGAGA

 

* pokarmy, które powodują zgagę 

- czekolada, tłuszcze, pomidory, kawa, alkohol, cebula, Cola, piwo, tłuste mleko, jaja 

- zbyt szybkie jedzenie,  

-  większość  potraw  sprzedawanych  w  tzw.  "barach  szybkiej  obsługi"  -  słodkie, 
wysokotłuszczowe 

Page 56 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

- potrawy smaŜone 

- wypieki zawierające proszek do pieczenia 

- dania z puszek 



dania z duŜą ilością konserwantów 

 

POKARMY O NAJWIĘKSZEJ ZAWARTOŚCI 

WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH

 

 

POKARMY BOGATE W BETA-KAROTEN

 



morele,  brzoskwinie,  marchew,  kalarepa,  jarmuŜ,  szpinak,  dynia,  kabaczek,  buraki, 
grapefruit,  sałata,  brokuły,  brukselka,  natka  pietruszki,  szpinak,  kapusta,  śliwki, 
pomidory, fasola, groszek zielony, jeŜyny, rzeŜucha, 

POKARMY BOGATE W WAPŃ

 

-  mleko,  sok  pomarańczowy,  jogurt,  kalarepa,  suszone  figi,  serek  sojowy  tofu,  rzepa, 
jarmuŜ,  brokuły,  fasola,  kefir,  seler,  jajka,  natka  pietruszki,  groch,  chrzan,  czosnek, 
kukurydza, marchew, chleb razowy, twarogi, maślanka, sery Ŝółte,  



utratę wapnia moŜe powodować: nadmiar soli, kofeina, alkohol, 

POKARMY BOGATE W KWAS FOLIOWY

 



sok  pomarańczowy,  szpinak,  fasola,  szparagi,  rzepa,  awokado,  zarodki  pszenne, 
brukselka, słonecznik, buraki, maliny 

POKARMY BOGATE W POTAS

 



ziemniaki,  awokado,  buraki,  brzoskwinie,  śliwki,  sok  pomidorowy,  jogurt,  fasola, 
boćwina,  morele,  sok  pomarańczowy,  pestki  dyni,  banany,  kabaczek,  migdały, 
szpinak, mleko, orzechy 

POKARMY BOGATE W CYNK

 



dynia  i  pestki  dyni,  słonecznik,  otręby  pszenne  i  kiełki  pszenicy,  grzyby,  kakao, 
orzechy, groch fasola, soczewica, herbata, cebula czosnek, ryŜ, jajka, maliny, czarne 
jagody, buraki, szparagi, marchew, seler pomidory, rzodkiewka, 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ A

  



marchew, szpinak, sałata, pietruszka,  szczypior, szczaw, papryka, pomidory,  morele, 
masło, śmietana, ser, twaróg, mleko, 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ C

 

Page 57 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



słodka  papryka  czerwona  i  zielona,  truskawki,  brukselka,  grapefruit,  kiwi, 
pomarańcze,  pomidory,  brokuły,  kalafior,  groch,  jarmuŜ,  kapusta,  chrzan,  porzeczki 
czarne i czerwone, agrest, Ŝurawiny, czarne jagody, owoc dzikiej róŜy, jabłka 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ D

 



mleko, masło, grzyby (najwięcej w borowikach), jajka, śmietana 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ K

 

-  sałata,  groch,  olej  sojowy,  orzechy  włoskie,  szpinak,  kapusta,  pomidory,  pokrzywa, 
zielone pomidory, lucerna, igły drzew iglastych 

# rozpuszcza się tylko w tłuszczach 

# rozkłada się pod wpływem promieniowania słonecznego 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ B

 

*  B1  -  orzechy  arachidowe,  droŜdŜe,  kasza  gryczana,  mleko,  orzechy  włoskie  i  laskowe, 
migdały,  kalafior,  jajka,  pomidory,  ziemniaki,  kapusta,  agrest,  porzeczki,  śliwki,  jabłka, 
groch, fasola, otręby pszenicy, chleb z mąki razowej, płatki owsiane, gryka, 

*  B2  -  droŜdŜe,  mleko,  migdały,  ser,  jajka,  kakao,  twaróg,  kukurydza,  szpinak,  kalafior, 
jabłka, groch,  orzechy,  kasza gryczana, groch,  otręby i zarodki  zbóŜ,  pomidory, szczypior, 
zielony groszek, 

* B3 - ziarna słonecznika, orzechy, droŜdŜe, mąka z pełnego przemiału, fasola, groch, 

*  B6  -  kiełki  pszenicy,  droŜdŜe,  otręby  zbóŜ,  ziemniaki,  banany,  jajka,  kapusta,  marchew, 
fasola, orzechy, słonecznik, kasza gryczana 

POKARMY BOGATE W WITAMINĘ E

 



słonecznik, orzechy, migdały, zarodki pszenne, fasola, otręby pszenne, ryŜ, szparagi, 
brokuły,  seler,  groch,  kukurydza,  płatki  owsiane,  chleb  ciemny,  jajka,  sałata,  fasola, 
pietruszka, marchew, olej kukurydziany i sojowy 

POKARMY BOGATE W MAGNEZ

 



kukurydza, mak, buraki, siemie lniane, owies, kakao, orzechy, soja, kasze (gryczana, 
jęczmienna,  manna),  fasola,  groch,  czekolada,  pomidory  i  koncentrat  pomidorowy, 
pietruszka (korzeń i natka), pieczywo razowe, 

POKARMY BOGATE W SELEN

 

-  ziarno  z  pełnego przemiału, otręby owsiane, kiełki  pszenicy, kukurydza, mleko, droŜdŜe, 
cebula, białka jaj, czosnek, chrzan, koper, szpinak, nasiona słonecznika, orzechy,  



nadmiar selenu moŜe być toksyczny 

POKARMY BOGATE W śELAZO

 

Page 58 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image



płatki  owsiane,  pszenica,  ryŜ,  śliwki,  rodzynki,  daktyle,  maliny,  porzeczki,  banany, 
jabłka,  wiśnie,  mleko,  jajka,  szpinak,  groch,  brukselka,  pomidory,  cebula,  kapusta, 
sałata, droŜdŜe, grzyby, miód, orzechy, czekolada, seler, soja, bób, koper 

POKARMY BOGATE W LIT

 



ziemniaki, pomidory, oberŜyna 

POKARMY BOGATE W MANGAN

 



herbata,  pieprz,  Ŝurawiny,  soja,  płatki  owsiane,  kakao,  szpinak,  sałata,  groch,  fasola, 
ryŜ, kokos, czekolada, maliny, figi, banany, cebula, ciemny miód, ananasy, zielona i 
czarna herbata, 

POKARMY BOGATE W BOR

 



orzechy,  fasola,  groch,  soja,  soczewica,  brokuły,  kapusta,  szpinak,  sałata,  jabłka, 
gruszki, brzoskwinie, winogrona, orzechy, miód, migdały, rodzynki, 

POKARMY BOGATE W BŁONNIK

  



suszone  śliwki,  jabłka,  szpinak,  ziemniaki,  migdały,  fasola,  kukurydza,  groch, 
soczewica, gruszki banany, chleb razowy, morele, brokuły, rodzynki, seler, marchew, 
brukselka, truskawki, płatki owsiane, pomidory, 

POKARMY BOGATE W PRZECIWUTLENIACZE

 

(zapobiegają  zwyrodnieniu  komórek,  chronią  przed  starzeniem  organizmu,  podnoszą 
odporność) 

-  czosnek,  marchew,  bazylia,  jagody,  chili,  cebula,  szpinak,  sałata,  mięta,  dynia,  szałwia, 
pomidory, kalarepa, majeranek, pomarańcza, jarmuŜ, brukselka, orzeszki ziemne, 

 POKARMY BOGATE W INDOLE

  

(unieczynnia toksyny w organizmie) brokuły, brukselka, kapusta, kalafior, rzeŜucha, rzepa, 
brukiew,  gorczyca,  awokado,  szparagi,  arbuzy,  pomidory,  jarmuŜ,  kalarepa,  rzodkiewka, 
chrzan, dynia, grejpfruty, cebula, ciemne winogron 

  

DOLEGLIWOŚCI KTÓRYCH PRZYCZYNĄ MOś

BYĆ

 

NIEDOBÓR WITAMIN LUB MINERAŁÓW

 

WAPŃ

 - próchnica, paradontoza, zwapnienia Ŝył, kruchość kości, choroby układu krąŜenia, 

wysoki poziom cholesterolu, słaba krzepliwość krwi 

MAGNEZ

 - podatność na stresy, stany niepokoju, zdenerwowania i lęku, miaŜdŜyca, ataki 

Page 59 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

serca  i  zawały,  kołatanie  serca,  arytmia,  zawroty  głowy,  drętwienie  kończyn,  wypadanie 
włosów,  łamanie  paznokci,  podatność  na  próchnicę,  szybkie  męczenie  się,  bezsenność, 
wraŜliwość na zimno 

CYNK

 - ataki epilepsji, trudność w gojeniu ran i oparzeń, problemy ze skórą, uzębieniem i 

włosami,  słaba  zdolność  koncentracji,  zaburzenia  zmysłu  węchu  i  smaku,  anemia, 
reumatyzm, skłonność do wrzodów Ŝołądka, niedokrwistość 

  

SELEN

 - podatność na raka, wczesne starzenie się organizmu, mała odporność organizmu, 

podatność  na  infekcje,  podatność  na  chandrę  i  depresję,  zmienność  nastrojów,  ciągłe 
odczucie zmęczenia, otępienie  

śELAZO 

-  mała  aktywność,  anemia,  opóźnienia  w  rozwoju  (psychicznym  i  fizycznym), 

szara  cera,  bóle  głowy,  przyspieszony  oddech,  łatwość  popadania  w  irytację,  zaparcia, 
mdłości, łysienie, łamanie się paznokci, niska hemoglobina, małą krzepliwość krwi, 

LIT

 - podatność na depresje, rozdraŜnienia, agresja 

 

 

BOR

  -  zaburzenia  pamięci,  ograniczona  sprawność  umysłowa,  apatia,  osteoporoza, 

obniŜenie poziomu estrogenów  

FLUOR

 - próchnica zębów (nadmiar fluoru grozi fluorozą!) 

MIEDŹ

  -  podatność  na  raka,  podatność  na  wrzody  Ŝołądka,  choroby  krwi,  niski  poziom 

czerwonych krwinek,  nadmiar miedzi moŜe być szkodliwy i moŜe być przyczyną: anemii, 
zaburzeń układu oddechowego i zaburzeń funkcjonowania wątroby 

WITAMINA  C

  -  krwawienie  dziąseł,  podwyŜszony  cholesterol,  podatność  na  zawały  i 

ataki  serca,  podatność  na  raka,  małą  odporność  organizmu  na  przeziębienia,  reumatyzm, 
łuszczenie  się  naskórka,  podatność  na  krwotoki  i  pękanie  naczyń  krwionośnych, 
przedwczesne starzenie się organizmu 

WITAMINA  E 

-  zapalenia  nerek,  Ŝylaki,  zakrzepy,  trudność  w  gojeniu  ran  i  oparzeń, 

bolesne  skurcze  mięśni,  przebarwienia  na  skórze,  zmęczenie,  przedwczesne  starzenie  się 
organizmu 

WITAMINA  B1

  -  złe  samopoczucie,  nerowość  i  stany  irytacji,  depresje,  brak  apetytu, 

podatność na 

zmęczenie, zaburzenia pamięci, bezsenność, problemy z koncentracją

  

WITAMINA B2

 - pękanie i łuszczenie się skóry, podatność na zmarszczki i zajady, bóle i 

pieczenie oczu (do powstania katarakty włącznie), przetłuszczanie się włosów, problemy w 
przyswajaniu Ŝelaza 

WITAMINA  B3 

-  bezsenność,  niepokój,  irytacja,  rozdraŜnienie,  niemoŜność  skupienia 

uwagi, halucynacje, stany melancholii i podniecenia, zapalenia jamy ustnej, nadwraŜliwość 
na światło i hałas, podwyŜszony cholesterol 

  

WITAMINA B6

 - trądzik młodzieńczy, przetłuszczanie się włosów, zaburzenia przemiany 

materii, zaburzenia wydalania moczu, drŜenie rąk, bezsenność, nudności 

  

WITAMINA B12 

- anemia, zmęczenie, osłabienie, pieczenie języka, problemy Ŝołądkowe, 

utrudnienie chodzenia, niepłodność

 

 

Page 60 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724

background image

WITAMINA  A

  -  zaburzenia  widzenia  (zwłaszcza  o  zmroku),  nieprawidłowe 

funkcjonowanie gruczołów łzowych, łojowych i potowych, choroby skóry, brak odporności, 
łuszczenie  się  skóry,  problemy  z  menstruacją  i  płodnością,  podwyŜszony  cholesterol, 
nowotwory układu oddechowego, zaburzenia pracy nadnerczy 

WITAMINA D

 - bóle w "kościach", kruchość kości, zapalenie stawów, trudności w gojeniu 

ran i oparzeń, zaburzenia trawienia, choroby skóry 

WITAMINA  H  (BIOTYNA)

  -  zapalenie  skóry  złuszczeniem,  niedokrwistość, 

podwyŜszony poziom cholesterolu 

WITAMINA K

 - krwotoki, nie gojące się rany 

  

WITAMINA F 

- stwardnienie tętnic, egzemy, owrzodzenia skóry  

WITAMINA  U

  -  nieŜyty  Ŝołądka,  wrzody  Ŝołądka  i  dwunastnicy,  choroby  skórne, 

schorzenia sercowo-naczyniowe 

  

 
 

Autor: andromeda  

Page 61 of 61

2008-04-04

http://www.eioba.pl/print/77724