1 

 

Ćwiczenie 7 

Temat: Podstawy antybiotykoterapii, lekooporność bakterii 

 

Demonstracja i omówienie: 

 

1.  Antybiogram  - metoda dyfuzyjno-krążkowa 

 

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA 

 

Zadanie 1.

 Oznaczanie lekooporności bakterii metodą dyfuzyjno-krążkową 

 

Cel:  Określenie oporności nabytej badanych szczepów 

Wykonanie: praca w grupach 2 osobowych (każda grupa wykonuje antybiogram dla 1 

drobnoustroju) 

Materiał: 

 

płytki  z podłożem Mueller-Hintona  

 

roztwór fizjologiczny soli  

 skala Mac Farlanda (0,5 McF) 

 

krążki z antybiotykami 

 

jałowe wymazówki 

 linijka 

 rekomendacje dotyczące wyboru krążków z antybiotykami (wg EUCAST – The European 

Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) 

 

hodowle badanych szczepów na podłożu stałym: 

1.  Szczep należący do rodziny Enterobacteriaceae (………………………….),  izolowany w 

ilości 10

5 

/ml z moczu od 2-letniego dziecka z objawami zakażenia układu moczowego 

2.  Szczep należący do rodziny Enterobacteriaceae (…………………………)., izolowany w 

ilości 10

6 

/ml z moczu od 30-letniego mężczyzny z objawami zakażenia układu moczowego 

3.  Szczep należący do rodziny Enterobacteriaceae (………………………….) izolowany z 

cewki moczowej od 52-letniego mężczyzny z objawami zakażenia układu moczowego 

4.  Szczep należący do rodzaju Staphylococcus (………………………………), izolowany z krwi 

od 63 letniego pacjenta z objawami endocarditis 

5.  Szczep należący do rodzaju Staphylococcus (……………………….), izolowany od 

mężczyzny z ropnia otrzewnej  

6.  Szczep należący do rodzaju Staphylococcus (………………………………..), izolowany z 

przetoki po złamaniu kości u 15 letniego chłopca 

2 

 

Oznaczanie lekooporności bakterii metodą dyfuzyjno-krążkową 

 

Przygotować zawiesinę badanego szczepu w fizjologicznym roztworze soli o gęstości 0,5 w skali 

MacFarlanda.  Rozprowadzić  wymazówką  zawiesinę  na  powierzchni  podłoża  Mueller-Hintona, 

tak, by cała powierzchnia była pokryta badanym szczepem bakterii. Nakładać wcześniej opaloną, 

jałową  pensetą  krążki  z  antybiotykami  według  schematu  (Ryc.1).  Krążki  lekko  docisnąć  do 

podłoża  końcem  pensety.  Płytki  inkubować  24  godz.  w  35°C.  (ODCZYT  NA  NASTĘPNYCH 

ĆWICZENIACH).  Odczytać  za  pomocą  linijki  wielkość  (średnica  w  mm)  stref  zahamowania 

wzrostu  i  zinterpretować  korzystając  z  odpowiednich  wartości  referencyjnych  (EUCAST). 

Wyniki zapisać w tabeli

 1. 

 

 

 
 
 
 
 

 

Ryc.1 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

3 

 

Tabela 1 

 
 

Grupy 

antybiotyku 

Antybiotyk 

Drobnoustrój 

1.  

 

2. 

  

3.  

 

4.  

 

5.  

 

6.  

 

mm 

* 

mm 

* 

mm 

* 

mm 

* 

mm 

* 

mm 

* 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

mm – średnica strefy zahamowania wzrostu podana w milimetrach 

* szczep wrażliwy (W), szczep średniowrażliwy (SW), szczep oporny (O) 

 

 
 

Zadanie 2

.

 Odczytanie antybiogramu  

 

Cel:  wykrycie oporności nabytej oraz interpretacja mechanizmów oporności 

Wykonanie: praca w grupach 2 osobowych (każda grupa odczytuje antybiogram dla 1 szczepu) 

Materiał: 

 gotowe antybiogramy  

 linijka 

 

wytyczne dotyczące wyboru krążków z antybiotykami do antybiogramu 

(Rekomendacje według EUCAST) 

 

4 

 

Tabela 2 

 
 

G

rupa

 

ant

y

bi

ot

y

ku

 

A

nt

yb

io

tyk

 

Drobnoustrój/ 

 mm / wynik 

1.  

  S. aureus  

2. 

 S. aureus  

3.  

Enterococcus 

4.  

Enterococcus  

5.  

Klebsiella 

(Enterobacteriaceae) 

6.  

Klebsiella 

(Enterobacteriaceae) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Interpretacja* 

 

 

 

 

 

 

 

Wynik: szczep wrażliwy (W), szczep średniowrażliwy (SW), szczep oporny (O) 

* MRSA, MSSA, HLAR, VRE, ESBL (-), ESBL (+) 

 

 
 

Zadanie 3.

 Odczytanie wartości MIC (ang. Minimal Inhibitory Concentration) 

 

Cel: zapoznanie się z zasadą odczytu wartości MIC interpretacją testu  

Wykonanie: praca w grupach 2 osobowych (każda grupa odczytuje MIC antybiotyku dla 1 

drobnoustroju) 

Materiał: 

 

gotowe płytki z podłożem Mueller-Hintona zawierające paski do oznaczania MIC (1-6)     

 

wartości MIC dla danych antybiotyków (Rekomendacje według EUCAST) 

5 

 

 

Tabela 3 

 

Grupy 

antybiotyków 

Antybiotyk 

Drobnoustrój/ wartość MIC 

1 

2 

3 

4 

5 

6 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wynik

* 

 

 

 

 

 

 

 

* wrażliwy (W), średniowrażliwy (SW), oporny (O)