POLITECHNIKA L SKA
WYDZIAŁ IN YNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI
INSTYTUT MASZYN I URZ DZE ENERGETYCZNYCH
LABORATORIUM ELEKTRYCZNE
Przetworniki analogowo-cyfrowe.
(E – 17)
www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape
Opracował: Dr in . Włodzimierz OGULEWICZ
Sprawdził: Dr in . Włodzimierz OGULEWICZ
Zatwierdził: Dr hab. in . Janusz KOTOWICZ
1. Cel wiczenia.
Celem wiczenia jest poznanie metod przetwarzania analogowo–cyfrowego a
w szczególno ci metody kompensacyjnej równomiernej oraz poznanie
przetworników napi cie – cz stotliwo (U/f) i rezystancja – szeroko impulsu
(R/t).
2. Wprowadzenie.
2.1. Przetwarzanie analogowo–cyfrowe. Poj cia podstawowe.
Przetworniki (konwertery) analogowo-cyfrowe (P A/C) to urz dzenia,
przetwarzaj ce ci gły analogowy sygnał wej ciowy (jedno wej cie) na
odpowiadaj cy mu dyskretny cyfrowy sygnał wyj ciowy (n wyj
dwustanowych). W procesie konwersji analogowo – cyfrowej zachodzi:
kwantowanie sygnału
(dyskretyzacja w poziomie przewa nie w
dziedzinie napi cia),
próbkowanie sygnału
(dyskretyzacja w dziedzinie czasu),
kodowanie sygnału
.
Procesy te mog przebiega równocze nie lub kolejno.
[
Patrz równie instrukcja M – 15 LABORATORIUM METROLOGII
].
2.2. Metody przetwarzania A/C (analogowo-cyfrowego)
(ang. Analog-to-Digital Converter)
Metody przetwarzania A/C dzielimy na:
Metody po rednie
metoda czasowo-impulsowa
prosta (pojedynczego całkowania)
z podwójnym całkowaniem
z potrójnym całkowaniem
metoda cz stotliwo ciowa
prosta
z podwójnym przetwarzaniem
delta – sigma (∆ − Σ)
Metody bezpo rednie
metoda kompensacyjna
kompensacji równomiernej
kompensacji wagowej
metoda bezpo redniego porównania
równoległego porównania
Metody kombinowane (dwustopniowe)(dwutaktowe)(kaskadowe)
szeregowo-równoległego porównania
cz stotliwo ciowo-kompensacyjna
cz stotliwo ciowo-czasowa
2.3. Przegl d wybranych metod przetwarzania analogowo-
cyfrowego.
Przegl d zawiera: schematy blokowe, wykresy czasowe i opis podstawowych
własno ci poszczególnych metod.
2.3.1. Metoda czasowo–impulsowa prosta.
Metoda czasowo-impulsowa prosta przetwarzania A/C jest mało dokładna i
stosunkowo wolna (im wi ksze napi cie mierzone tym dłu szy czas odpowiedzi).
Metoda ta przetwarza
warto ci chwilowe
wej ciowego przebiegu analogowego.
2.3.2. Metoda czasowo–impulsowa z podwójnym całkowaniem.
Metoda przetwarzania A/C czasowo-impulsowa z
podwójnym całkowaniem
jest rednio dokładna i wolna (czas odpowiedzi zale y od warto ci napi cia
mierzonego). Metoda ta przetwarza
warto ci rednie
wej ciowego przebiegu
analogowego (czas u redniania jest zmienny, zale ny od warto ci napi cia).
ST
A
R
T
ST
A
R
T
ST
O
P
ST
O
P
ST
A
R
T
U
IW
U
NL
U
X
N
X
U
IW
U
NL
STOP
G. I. W.
G. N. L.
K.
Licznik
ST
A
R
T
U
X
t
t
t
K.
ST
A
R
T
11
11
1
11
1
11
11
00
00
0
00
0
00
00
00
00
0
00
0
00
00
−−−−U
N
⋅⋅⋅⋅sngU
X
START przetwarzania U
X
−−−−U
N
⋅⋅⋅⋅sngU
X
ST
A
R
T
ST
O
P
N
X
U
IW
U
X
N
X
U
IW
G. I. W.
Udx
K.
Licznik
ST
A
R
T
U
X
t
t
t
Oznaczenia:
K.
- komparator (układ porównuj cy).
G.I.W. - generator impulsów wzorcowych.
G.N.L. - generator napi cia liniowo narastaj cego.
Udx - integrator (układ całkuj cy).
Oznaczenia poni ej.
2.3.3. Metody cz stotliwo ciowe.
Metody cz stotliwo ciowego przetwarzania A/C s rednio dokładne i wolne
(czas odpowiedzi nie zale y od warto ci napi cia wej ciowego). Metody te
przetwarzaj
warto ci rednie
wej ciowego przebiegu analogowego (czas
u redniania jest stały). Metoda cz stotliwo ciowa z podwójnym przetwarzaniem
jest znacznie szybsza od metody prostej.
f
X
U
W
f
X
N
X
U
TW
U
X
N
X
U
TW
G.O.T.W.
Udx
K.
Licznik
U
X
t
t
U
W
STOP −−−− START
G.I.R.
t
Oznaczenia:
G.O.T.W. - generator odcinka czasu wzorcowego.
G.I.R. - generator impulsów rozładowuj cych.
U
W
- ródło napi cia wzorcowego.
f
W
Metoda delta-sigma ( ∆
∆
∆
∆ – Σ
Σ
Σ
Σ )
N
X
U
TW
Generator Odcinka
Czasu Wzorcowego
Licznik
Rejestr rów.
Deszyfrator
Wy wietlacz
f //// N
Dz.Cz.
G.I.W.
f
X
K.
U
X
−−−− sygnał
analogowy
Zał. −−−− Wył.
U
x
//// f
x
U
K
C
R
k
U
Napi cie
Wzorcowe
-U
W
sgnU
X
C
D Q
Q
B
1
B
2
f
W
>> f
GR Syg
Metoda przetwarzania A/C cz stotliwo ciowa delta-sigma ma cechy
analogiczne do metody cz stotliwo ciowej prostej.
2.3.4. Metoda kompensacyjna równomierna.
Metoda kompensacyjna równomierna przetwarzania A/C jest dokładna i wolna
(im wi ksze napi cie mierzone tym dłu szy czas odpowiedzi). Metoda ta
przetwarza
warto ci chwilowe
wej ciowego.
2.3.5. Metoda kompensacyjna wagowa.
Metoda kompensacyjna wagowa przetwarzania A/C jest dokładna i szybka
(czas przetwarzania jest stały nie zale y od napi cie wej ciowego). Metoda ta
(z koniecznym układem próbkuj co – pami taj cym) przetwarza
warto ci
chwilowe
wej ciowego przebiegu analogowego.
U
X
ST
O
P
ST
A
R
T
N
X
t
U
X
U
K
t
Wpis
U
X
N
X
U
IW
U
K
STOP
Licznik
Rejestr równoległy
START
Pr
ze
tw
or
ni
k
C
/A
(c
yf
ro
w
o-
an
al
og
ow
y
)
K.
G. I. W.
U
S
W
pi
s
Układ
próbkuj co-
pami taj cy
Układ
steruj cy
N
X
U
K
Rejestr równoległy
Pr
ze
tw
or
ni
k
C
/A
(c
yf
ro
w
o-
an
al
og
ow
y
)
K.
1
2
2
4
8
4 6
8
10 12 14
U
t
U
X
U
K
2.3.6. Metoda bezpo redniego porównania równoległa.
2.3.7. Metoda dwustopniowa szeregowo – równoległego porównania.
U
X
−
sygnał analogowy
sygnał
cyfrowy
L
L
L
L
H
H
H
H
R
R
R
R
R
R
R
Komparator 1
ródło
Napi cia
Wzorcowego
R
Komparator 2
Komparator 3
Komparator k
−1
Komparator k
Komparator k+1
Komparator n
−1
Komparator n
T
R
A
N
SK
O
D
E
R
Metoda bezpo redniego porównania
równoległa przetwarzania A/C jest mało
dokładna i bardzo szybka (czas
przetwarzania jest stały równy czasowi
propagacji sygnału, nie zale y od
napi cie wej ciowego). Metoda ta
przetwarza
warto ci
chwilowe
wej ciowego przebiegu analogowego.
Metoda szeregowo–równoległego porównania jest mało
dokładna ale bardzo szybka (czas przetwarzania jest
stały nie zale y od napi cie wej ciowego). Metoda
przetwarza
warto ci chwilowe
przebiegu wej ciowego.
U
X
−−−−
U
K
U
X
−−−− sygnał analogowy
N
X
U
K
Przetwornik A////C
(szybki)
np. bezpo redniego
porównania równoległy
Układ
odejmuj cy
np.
wzmacniacz
operacyjny
Rejestr buforowy
Przetwornik
C/A (cyfrowo-
-analogowy)
Przetwornik A////C
(szybki)
np. bezpo redniego
porównania równoległy
3. Badania i pomiary.
3.1. Schematy układów pomiarowych.
wiczenie wykonuje si kolejno na trzech stanowiskach pomiarowych.
Schematy układów pomiarowych przedstawiono na poni szych rysunkach.
Rys.1. Układ pomiarowy przetwornika kompensacyjnego równomiernego.
Rys.2. Układ pomiarowy przetwornika rezystancja – przedział czasu.
V
U
K
Licznik
Pr
ze
tw
or
ni
k
C
/A
(c
yf
ro
w
o-
an
al
og
ow
y)
Generator
impulsów
taktuj cych
ródło
napi cia
mierzonego
ródło
napi cia
odniesienia
Bramka
U
X
U
O
V
V
Komparator
Oscyloskop
Opornica
dekadowa
Przetwornik R / ∆∆∆∆t
(rezystancja-
przedział czasu)