background image

 

1. 

Sposoby przedostawania się pestycydów do wód (1) 

 

Spływ powierzchniowy z terenów rolniczych 

 

Przenikanie przez glebę, erozja gleby 

 

Bezpośredni opad na powierzchnię wody przy spryskiwaniu pól i lasów 

 

Ze ściekami powstającymi przy produkcji pestycydów 

  Ze ściekami powstającymi przy myciu urządzeń służących do spryskiwania 

 

Ze ściekami miejskimi 

 

Ze ściekami przemysłowymi (np.: przemysł włókienniczy) 

 

Przy bezpośrednim stosowaniu do zwalczania roślin wodnych i owadów 
 
 

2. 

Efekty toksycznego działania pestycydów (1) 

 

Upośledzenie centralnego układu nerwowego 

 

Dermatozy, oparzenia i inne choroby skórne 

 

Choroby żołądka i zatrucia 

 

Osłabienie, zawroty głowy, paraliż 

 

Upośledzenie układu oddechowego 

 

Nagromadzenie się metabolitów i toksyn 

 

Działanie mutagenne i kancerogenne 

  Nowotwory (prostaty, żołądka, przełyku) 

 

Silne działanie synergistyczne z alkoholem i paleniem tytoniu 
 
 

3. 

Podział pestycydów w zależności od kierunku zastosowania (1) 

  Zoocydy- środki do zwalczania szkodników zwierzęcych: 

  insektycydy (zwalczanie insektów) 
  rodentycydy (zwalczanie gryzoni) 
  molluskocydy (zwalczanie ślimaków) 
  nematocydy  (zwalczanie nicieni) 
  larwicydy (larwobójcze) 
  aficydy (zwalczające mszyce) 
  akarycydy (roztoczobójcze) 
  owicydy (jajobójcze) 

  Fungicydy 

  Herbicydy 

  Regulatory wzrostu   

  defolianty- środki do odlistniania roślin 
  desykanty- środki do wysuszania roślin 
  defloranty- środki do usuwania nadmiernej ilości kwiatów  

  Atraktanty- środki zwabiające 

  Repelenty- środki odstraszające 

 
 

4. 

Charakterystyka rolnictwa konwencjonalnego (industrialnego) (1) 

  Jest to rolnictwo tradycyjne – skierowane na największy zysk, do którego dąży się za 

wszelką cenę 

 

Jest  to  forma  intensywnej  gospodarki  rolnej,  która  stawia  na  zmechanizowanie  i 
uprzemysłowienie 

background image

 

 

Dopuszcza  się  stosowanie  środków  chemicznych  –  pestycydów  oraz  różnych 
nawozów sztucznych 

 

Strategia  rolnika  jest  nastawiona  na  uzyskanie  wysokich  plonów  jak  najniższym 
kosztem nakładów finansowych 

 

Chemizacja  pomaga  także  roślinom  np.  fungicydy  chronią  rośliny  przed  grzybami 
patogennymi 

 

Stosowanie pestycydów pozwala na zwiększenie puli wody przypadającej na uprawy – 
nie  ze  względu  na  oddziaływanie  w  fizjologię,  ale  zmniejszenie  konkurencji 
międzygatunkowej 

 

Plon ocenia się przez pryzmat możliwości wykorzystania jako pokarm dla człowieka, 
w  chowie  zwierząt,  oraz  przemyśle  –  rzepak  przemysłowy  musi  mieć  wysoką 
zawartość  kwasu  erukowego,  spożywczy  jak  najmniej.  Podobnie  ziemniaki  –  ilość 
stosowanych nawozów azotowych zmienia proporcje skrobi do puli białka i decyduje 
o możliwości wykorzystania jako sadzeniaki  
 

5. 

Co to są pestycydy i co wchodzi w ich skład? (1) 

 

Są to substancje lub mieszaniny substancji przeznaczone do zwalczania lub wabienia 
organizmów  zwierzęcych  niszczących  rośliny  lub  ich  części,  do  zwalczania 
patogenów wywołujących choroby roślin oraz do zwalczania chwastów. 

 

Są ksenobiotykami, a więc substancjami nie występującymi naturalnie w środowisku 

 

W  skład  pestycydu  wchodzi  komponent  w  postaci  substancji  aktywnej  i  komponent 
substancji nieaktywnych, które wpływają na właściwości fizyczne preparatu: tensydy, 
rozpuszczalniki, nośniki, środki zabezpieczające przed rozkładem i inne. 

 

Substancją czynną może być zarówno substancja organiczna jak i nieorganiczna. 

 

Złoty  standard  pestycydu:  wysoka  szkodliwość  dla  eliminowanego  organizmu,  mała 
toksyczność  dla  reszty  organizmów,  odpowiednia  trwałość,  podatność  na  degradację 
w środowisku 

6. 

Czym jest okres karencji? Podaj czas trwałości pestycydów w środowisku. (1) 

Okres karencji to najkrótszy czas, jaki musi upłynąć od zastosowania pestycydu do 
zbioru plonów, aby uniknąć zatrucia przy spożywaniu płodów rolnych. 

 

Bardzo trwałe – powyżej 18 miesięcy 

 

Trwałe – do 18 miesięcy 

 

Umiarkowanie trwałe – do 1 roku 

 

Nietrwałe – do 6 miesięcy  

 

Szybko znikające – do 3 miesięcy 

 

7. 

Co to są herbicydy fotodynamiczne? Podaj przykłady. (1) 

 

Należą do klasy herbicydów obecnie popularnych, których mechanizm działania 
zależny od światła i oddziaływuje na procesy ze światłem związane. 

 

Oddziałują na wielkość puli tetrapiroli w roślinie. 

 

Różnice w fizjologii rośliny uprawianej i chwastów pozwalają na dobranie 
odpowiedniej dawki, która likwiduje rośliny niepożądane i pozwala na zachowanie 
uprawy (różny stopień tolerancji i rekompensowania). 

background image

 

  DCMU (Diuron) – dichlorofenylodimetylomocznik, blokuje przepływ elektronów z PSI 

do PSII, przez nośnik Qa połączony ze specyficznym białkiem.  

  Parakwat – dimetylodipirydyna, przechwytuje elektrony z PSI i indukuje powstawanie 

reaktywnych form tlenu.  

 

8. 

Wymień i opisz metody kondycjonowania nasion (2) 

Kondycjonowanie w roztworach (nasiona mają bezpośredni kontakt z roztworem): 

  hydrokondycjonowanie 

  osmokondycjonowanie 

  matrycokondycjonowanie 

Hydrokondycjonowanie 

Metoda polegająca na moczeniu nasion w wodzie. Woda jest łatwo dostępna dla nasion,  
a  szybkość  jej  pobierania  jest  uzależniona  od  powinowactwa  tkanek  nasiona  do  wody. 
Szybkość  procesu  zależna  jest  całkowicie  od  podatności  nasion,  nie  może  być 
kontrolowana  z  zewnątrz.  Zabieg  musi  zostać  zakończony  przed  zakończeniem  procesu 
kiełkowania. 

Osmokondycjonowanie 

Metoda polegająca na umieszczeniu nasion w roztworze substancji osmotycznie czynnej. 
Dzięki  tej  metodzie  można  kontrolować  tempo  pęcznienia  i/lub  stopień  uwodnienia 
nasion.  Do  najczęściej  stosowanych  substancji  osmotycznie  czynnych  zaliczamy:  glikol 
polietylenowy  (PEG),  mannitol,  glicerol  oraz  roztwory  soli  nieorganicznych  (NaCl, 
NaNO

3

  ,  MnSO

4

,  K

3

PO

4

,  KNO

3

),  które dają  roztwory  o  ciśnieniu  osmotycznym  0,8-1,6 

MPa.  Dodatkowo  istnieje  możliwość  stosowania  innych  środków  stymulujących 
kiełkowanie i wzrost. Umiarkowane tempo procesu sprawia, że nasiona nie doznają szoku 
wodnego. Wadą jest możliwość pojawienia się zakażeń grzybiczych. 

Matrykondycjonowanie 

Podczas  tego  zabiegu  nasiona  są  mieszane  z  nośnikiem  mineralnym  (torf,  węgiel 
bitumiczny,  piasek,  wermikulit),  sztucznym  lub  pochodzenia  organicznego,  zwilżonym 
wodą  lub  roztworem  substancji  osmotycznie  czynnej.  Nazwa  metody  związana  jest  z 
zaangażowaniem  sił  matrycowych  stałych  substancji  w  kontrolowanym  uwadnianiu 
nasion w porównaniu z osmokondycjonowaniem gdzie kluczową  rolę odgrywa potencjał 
osmotyczny.  Sprawia  to,  że  wymagana  ilość  roztworu  jest  mniejsza  niż  w 
osmokondycjonowaniu.  

9. 

Zalety primingu (2) 

 

poprawa wigoru i żywotności nasion 

 

wzrost ilości skiełkowanych nasion 

 

skrócenie przeciętnego czasu kiełkowania  

 

nasiona są zdolne do kiełkowania w większym zakresie temperatury 

 

zwiększenie tolerancji ekologicznej 

 

polepszenie kondycji podstarzałych nasion 

 

 

background image

 

10. 

Co to jest „pamięć primingu”? (2) 

 

Pamięć primingu jest mechanizmem podnoszącym tolerancję na warunki. 

 

Mechanizm działania jest dualistyczny: priming powoduje zarówno zainicjowanie 
procesu kiełkowania jak i powoduje stres, a więc powoduje odpowiedź w postaci  
akumulacji RFT, antyoksydantów, białek LEA, co warunkuje tolerancję krzyżową. 

 

Zatem nie samo nagromadzenie wody powoduje „pamieć”, ta powodowana jest przez 
nagromadzenie ww. związków. Po suszeniu nasion „pamięć” nie ulega wymazaniu. 

 

Wytworzenie „pamięci primingu” jest jednoznaczne z przejściem nasion do kolejnej 
fazy fizjologicznej.  
 
 

11. 

Czym jest zabieg prewencyjny? Podaj przykład zabiegu prewencyjnego (2) 
 
Zabieg prewencyjny indukuje naturalną odporność roślin poprzez wzbudzenie SAR 
(Systemic Acquired Resistance), która powoduje np. wytwarzanie białek PR 
(Pathogenesis-Related proteins). Przykłady: stosowanie elicytorów, ekstraktów roślin, 
priming. Powoduje to uniknięcie czasu oczekiwania pomiędzy otrzymaniem sygnału o 
infekcji, a odpowiedzią.  
 
 

12. 

Konsekwencje i korzyści stosowania GMO (2) 
 

Korzyści 

Konsekwencje 

- zwiększona ekonomia upraw 
- zmniejszone użycie pestycydów 
- zmniejszenie uwalnianego CO2 
- zwiększenie ilości upraw 
energetycznych 

- selekcja opornych owadów (szkodniki) 
- zaburzenie układu z symbiontami 
- możliwość ucieczki genów poza areał 
upraw 
- oporność chwastów 
- pojawienie się nowych alergenów i 
toksyn 
- pojawienie się gatunków obcych i 
inwazyjnych 

 

13. 

Charakterystyka rolnictwa zintegrowanego (2) 

Rolnictwo  zintegrowane  to  rolnictwo  proekologiczne,  pośrednie  między  tradycyjnym  a 
ekologicznym.  Ochrona  roślin  prowadzona  jest  metodami  mechanicznymi  i  uzupełniana 
pestycydami. Uzyskuje się tutaj niższe plony niż w rolnictwie intensywnym, jednak notuje 
się  duże  oszczędności.  Cechuje  się  mniejszym  zużyciem  nawozów  mineralnych  i 
pestycydów  pochodzenia  chemicznego.  W  rolnictwie  zintegrowanym  wraz  z  niskimi 
dawkami  fungicydów,  herbicydów  czy  insektycydów  powinno  się  stosować 
biostymulatory,  które  są  bezpieczne  dla  środowiska.  Stosuje  się  tutaj  płodozmian,  który 
polepsza  strukturę i  funkcję  gleby,  a  także  zmniejsza  ryzyko  występowania  szkodników 
danej  uprawy.  Rolnictwo  zintegrowane  postrzega  gospodarstwo  jako  agrosystem,  gdzie 
bilans  ekonomiczny  jest  równie  ważny  co  zachowanie  różnorodności  ekosystemu. 
Oznacza to precyzyjne dobieranie uprawianych odmian względem panujących warunków 
środowiskowych.  

background image

 

14. 

Porównanie biostymulatorów i bioregulatorów (2) 

Biostymulatory 

Bioregulatory 

Witaminy, przeciwutleniacze, melatonina 

(a więc elicytory) 

Auksyny, gibereliny, cytokininy, kwas 
abscysynowy, kwas jasmonowy, etylen, 
brassinosteroidy (a więc hormony) 

- substancje naturalne lub syntetyczne                                
- nietoksyczne dla środowiska i ludzi                                                                          
- nie mają charakteru odżywczego                                  
- nie usuwają i nie osłabiają czynnika   
stresowego jednak wzrasta poziom 
tolerancji rośliny       
- roślina lepiej wykorzystuje genetyczny 
potencjał                                                                    
- polepszają wzrost i rozwój roślin                                    
- nie wpływają bezpośrednio na 
metabolizm                   - polepszają 
procesy życiowe bez modyfikacji ich 
naturalnych szlaków                                                   
- mogą działać jako antyutleniacze, 
elicitory bądź osmoprotektanty 

- substancje naturalne                                                         
- regulują bezpośrednio metabolizm roślin                     
- działają w bardzo niskich stężeniach                              
- działają tam, gdzie zostały 
zsyntetyzowane                  - ich 
egzogenna aplikacja może modyfikować 
naturalne szlaki zachodzące w organizmie 
roślinnym 
- modyfikują aktywność enzymatyczną 

 

15. 

Mocne i słabe strony rolnictwa ekologicznego (2) 

 

Mocne: 

 

nie obciąża środowiska 

 

umożliwia przetrwanie na wsi 

 

w produktach ekologicznych większa zawartość cukrów, białek, witamin 

 

wspomaga wskaźniki rentowności na wsi 

  wykorzystanie znacznych funduszy unijnych 

 

żywność zawiera mniej antybiotyków, hormonów  

 

wywiera korzystny wpływ na inne branże, np.: farmaceutyczną, kosmetyczną 
 

Słabe: 

 

plony niższe o 20% 

 

koszty produkcji wyższe 

 

mniejsza efektywność ekonomii 

 

wysokie ceny produktów ekologicznych 

 

oferta i dostępność jest ograniczona 

 

niski popyt ze względu na zamożność konsumentów 
 

16. 

Właściwości preparatu Asahi SL (3) 

 

jest mieszaniną trzech nitrofenoli będącymi substancjami czynnymi: paranitrofenolanu 
sodu, ortonitrofenolanu sodu i 3-nitrogwajakolanu sodu 

 

mieszanina  związków  aktywnych  ma  niską  toksyczność  (LD50  =  500  mg/kg),  nie 
posiada okresu karencji 

background image

 

 

wielokierunkowe działanie 

 

wzmaga i przyspiesza reakcję obronną rośliny 

 

związki fenolowe działają jako katalizatory i aktywatory enzymów 

 

wykazuje efekty na poziomie rośliny, komórkowym i molekularnym 

 

na 

poziomie 

molekularnym 

wywołuje 

podwyższoną 

ekspresję 

genów 

odpowiadających  za  kluczowe  dla  rośliny  procesy  takie  jak:  wzrost  i  rozwój, 
gospodarka  hormonalna,  transport  asymilatów,  mechanizmy  obronne,  fotosynteza, 
tolerancja na stres. 

 

na  poziomie  komórkowym  zwiększa  wydajność  kilkudziesięciu  procesów,  które 
można  przyporządkować  do  kilku  grup:  regulacja  procesu  fotosyntezy,  gospodarki 
wodnej,  tworzenia  ściany  komórkowej,  cytofizjologii,  oraz  wzrostu  komórek 
wegetatywnych i generatywnych. 

 

na  poziomie  rośliny  wpływa  na  jej  rozwój  i  wzrost  we  wszystkich  stadiach 
rozwojowych oraz wpływa na akumulację biomasy dając w efekcie zwiększenie plonu 
 

17. 

Zastosowanie mikromacierzy (3) 

 

analizy międzygatunkowe 

 

analizy dotyczące szlaków metabolicznych i przekazywania sygnałów 

 

wykrywanie różnic w funkcjonowaniu tkanek i narządów 

 

analizy knockout’ów genowych 

 

analizy promotorów genów 

  ustalanie II-rzędowej struktury RNA 

  ustalanie funkcji nowo odkrytych genów 

 

badanie odpowiedzi rośliny na stres 
 

18. 

Z jakich związków składa się Plant Power 2003 i jakie ma działanie? (3) 

 

W  skład  Plant  Power  2003  wchodzi:  cynk,  miedź,  mangan,  aminokwasy,  enzymy  i 

saponiny (polepszają przyswajanie mikroelementów). Saponiny składają się z glikolu i 
aglikonu i dzielą się na triterpenowe i steroidowe. W części cukrowej mogą zawierać 
glukozę, ksylozę, fukozę, arabinozę, kwas galakturonowy lub glukonowy. Sam cukier 
może  być  rozgałęziony.  Najpopularniejszym  komponentem  aglikonowym  jest 
biosgenina, która w Polsce uzyskiwana jest z kozieradki błękitnej.  
Działanie: 

  Wzmacnia i rozwija korzenie 

 

Wzmacnia i rozwija całe rośliny 

 

Zwiększa przyswajalność substancji odżywczych 

 

Zwiększa odporność na choroby i stres abiotyczny oraz biotyczny 

 

Preparat tworzy biodegradowalny film, który chroni i odżywia roślinę 

 

19. 

Wymień trzy produkty wpływające na poprawę, jakość owoców i wymień ich 
funkcje (3) 
 

  Gomar BM86- wpływa na intensywność podziałów komórkowych zachodzących w 

kwiatach i zawiązkach 

  Pollinus- wabi pszczoły i inne owady zapylające do kwiatów mało atrakcyjnych 

  Fruton Kombi- jest przeznaczony do pozakorzeniowego dokarmiania owoców 

wapniem oraz najpotrzebniejszymi makro- i mikroelementami 
 

background image

 

20. 

Zastosowanie i właściwości BIOCHIKOL O20 PC (3) 

 

preparat w formie żelu otrzymywany z pancerzyków z skorupiaków morskich 

 

substancją czynną jest chitozan 

  szerokie  zastosowanie  w  ochronie  roślin  leczniczych  i  ozdobnych,  oraz  pszenicy  i 

jęczmienia 

 

można używać go doglebowo bądź dolistnie 

 

stosuje się go do moczenia nasion, bulw i cebul, stymuluje on szybsze i wcześniejsze 
tworzenie korzeni i intensywniejszy wzrost roślin 

  pobudza mechanizm odpornościowy roślin 

 

bezpośrednio oddziałuje na czynniki chorobotwórcze 

 

z  uwagi  na  odmienny  charakter  działania  może  być  polecany  do  przemiennego 
stosowania z fungicydami 

 

wykazuje działanie bójcze w stosunku do Fusarium, mączniaka i rdzy. 

 

21. 

Właściwości FORMUŁY CHAAT (3) 
 

  w 2013 roku do nawozów z serii PlonVit wprowadzono nowatorską formułę chaat 

 

dodatek  tej  formuły  daje  nawozom  dodatkowe  właściwości  biostymulujące,  a  więc 
uodparnia  rośliny  na  warunki  stresowe,  poprawia  ich  zimotrwałość  oraz  ułatwia 
regenerację po uszkodzeniu 

 

jest  to  unikalne  połączenie  aminokwasów  egzogennych,  witamin  schelatowanych, 
mikroelementów i łatwo przyswajalnego dla roślin tytanu 
 

22. 

Podaj właściwości tytanitu? (3) 

Właściwości – optymalizacja procesów zachodzących w roślinie: 

 

Zwiększa plon suchej masy 

 

Zwiększa tępo pobierania składników pokarmowych 

 

Zwiększa odporność rośliny na choroby grzybopochodne 

 

Zwiększa znacząco zawartość chlorofilu w liściach 

 

Zwiększa jakość cebul (przemysł sadzonkowy i spożywczy) 

 

Zwiększa wydajność procesu fotosyntezy 

 

Łagodzi niekorzystne skutki stosowania herbicydów 

 

Wysoka skuteczność przy niskim zastosowaniu (200-400ml/ha) 

 

Powoduje zwiększenie aktywności jonów żelaza w chlorofilu i enzymach 

 

Stymuluje aktywność katalazy i peroksydazy, oraz lipooksygenazy 

 

Wpływa na proces lignifikacji ściany komórkowej 

 

Zwiększa wigor ziarna pyłku (zdolność przylegania i kiełkowania) 

23. 

Fizjologiczna rola egzogennej MEL (4) 

 

Rozwój wegetatywny 

 

Podwyższa ilość skiełkowanych nasion 

  Stymuluje wzrost koleoptyli 

  Pobudza pojawienie się korzeni bocznych i przybyszowych 

  Hamuje elongacje korzeni 

 

Zmiany rozwojowe w roślinach 

 

Wpływa na kwitnienie 

background image

 

 

Gromadzi się w odpowiednich stadiach rozwojowych owoców 

 

Akumuluje się w nasionach (ze względu na antystresowe działanie) 

 

Hamuje starzenie się tkanek 

 

Uodparnia rośliny na stres środowiskowy (metale ciężkie, zimno, susza) 

 

24. 

Antyutleniajace działanie MEL (4) 
 

 

Melatonina w niskich stężeniach rozpuszcza się w wodzie i lipidach - amfifilowa 

 

Amfifilowość  i  bardzo  małe  rozmiary  cząsteczek  umożliwiają  jej  swobodne 
przemieszczanie się w kompartmentach komórki 

 

Bezpośrednio zmiata wolne rodniki 

 

Wpływa na ekspresję genów i aktywność enzymów antyoksydacyjnych: 
−  SOD 
−  Katalaza CAT 
−  Peroksydaza askorbinianowa 

  Stymuluje inne antyoksydanty w komórce roślinnej  

  Chroni enzymy przed oksydacją 

 

Jest  naturalnym  donorem  elektronów,  a  jednocześnie  jest  selektywna  i  ma  duże 
powinowactwo 

−  Zdolność generowania kaskady przeciwutleniaczy zmiatającej wolne rodniki 

  Na poziomie mitochondrialnym: 

−  MEL zwiększa efektywność syntezy ATP (promowanie aktywności kompleksu I,II 

i V – przyspieszenie przepływu elektronów) 

−  Utrzymanie  optymalnego  potencjału  wewnątrz  błony  mitochondrialnej  przez 

regulację jej przepuszczalności 

−  Bezpośrednio zmiata RFT 

 

Reguluje  aktywność  enzymów  antyutleniających  w  szlaku  AsA-GSH  w  liściach 

jabłoni 

 

25. 

Rola MEL w fotosyntezie (4) 

Wskaźnikiem  starzenia  się  liści  jest  degradacja  i  utrata  chlorofilu,  chloroplasty 
przekształcają  się  gerontoplasty  z  jednoczesną  utraty  białka.  Melatonina  hamuje  geny 
odpowiedzialne za syntezę enzymów powodujących degradacje chlorofilu  – gen SAG12 
(starzenie komórek) i PAO (degradacja chlorofilu). Hamuje ekspresję genów autofagii.  

26. 

Wpływ melatoniny na odporność przed niską temperaturą (4) 

  w  warunkach  polowych  przy  niskiej  temperaturze,  suplementacja  roślin  melatoniną 

wpływa na stan zachowania chlorofilu i rozrost korzeni. 

 

Bardzo  istotne  z  punktu  widzenia  biotechnologii  i  farmacji  jest  również  wpływ 
melatoniny na przeżywalność tkanek roślinnych. Badania wykazały, że przeżywalność 
kalusów  różeńca  znacznie  wzrasta  po  zastosowaniu  MEL.  Jest  to  ważny  aspekt 
użytkowy,  gdyż  różeniec  jest  rośliną  wymierającą,  a  jednocześnie  stanowi  ważny 
surowiec farmaceutyczny. 

 

Badania  na  roślinach  wykazały,  że  melatonina  zabezpiecza  komórki  roślin  przez 
wejściem na drogę programowanej śmierci pod wpływem niskich temperatur. 

 

Po  zastosowaniu  melatoniny  próg  temperatury,  która  jest  niezbędna  do  wywołania 
apoptozy  znacząco  rośnie  (potrzebna  jest  znacznie  niższa  temperatura,  aby 

background image

 

zapoczątkować proces. Metodą diagnostyczną był test TUNEL, który wykrywa grupy 
OH znajdujące się w pozycji 3’ w pociętym DNA. W przypadku nekrozy fragmenty 
DNA po degradacji mają przypadkową długość. W procesie zaprogramowanej śmierci 
komórki DNA cięte jest na fragmenty o długości ok 190p.z.  

 

Ponadto  melatonina  zabezpiecza  również  błony  komórkowe  komórek  roślinnych. 
Dodatek MEL sprawia, że struktura błon nie ulega zmianie, znacznie mniej komórek 
wykazuje też przerwanie jej ciągłości. 

 

Mechanizm  działania  melatoniny  w  przypadku  stresu  niskiej  temperatury  nie  jest 
jeszcze  do  końca  poznany,  badania  sugerują  jednak,  że  MEL  stymuluję  syntezę 
polifenoli (które mają właściwości antyoksydacyjne) 

27. 

Co to są karrikiny? Przykłady roślin wrażliwych na dym (5) 

 

grupa związków organicznych, pochodnych butenolidu, które występują w dymie 
powstającym podczas spalania materiału roślinnego 

 

pełnią funkcję regulatorów wzrostu i rozwoju roślin 

 

gatunki wrażliwe na dym (1200) emitowany w następstwie pożarów znaleziono wśród 
roślin (80 rodzajów) wyższych, nago- i okrytozalążkowych, wśród form drzewiastych, 
krzewów, roślin zielnych, a także bylin i roślin jednorocznych. Należą tu zarówno 
gatunki roślin użytkowych (kukurydza, sałata, groch jak i chwasty występujące w 
każdym typie klimatu. 
 

28. 

Za co odpowiadają strigolaktony? (5) 

 

architektura części nadziemnych roślin 

 

rozwój korzeni bocznych 

 

nawiązywanie symbiozy pomiędzy korzeniami roślin, a grzybami mikoryzowymi 

 

uczestniczą w inicjacji kiełkowania nasion roślin pasożytniczych - parazytofitów 

 

uczestniczą w kontroli rozkrzewiania pędu 

 

działają pod kontrolą auksyny i ograniczają rozwój zawiązków bocznych 

 

29. 

Jakie są skutki ekologiczne wypalania traw? (5) 

  Straty w faunie i florze 

 

Degradacja ekosystemu przyrodniczego ważnego w nowoczesnej gospodarce rolnej 

 

W trakcie spalania niszczona jest część niezbędnej dla żyznej gleby materii 
organicznej, w wyniku czego zostaje spowolniony proces tworzenia próchnicy 

 

Redukcji i wypalaniu ulegają związki azotu, a związki potasu i fosforu pozostają w 
popiele – powoduje to degradację humusu 

 

Sole mineralne (potasu i fosforu) pozostające w glebie mogą być roznoszone przez 
wiatr, a przy opadach mogą być spłukiwane do rzek 

 

Uwalnianie znacznych ilości substancji szkodliwych takich jak węglowodory 
aromatyczne i dioksyny. 

 

30. 

Dlaczego rośliny wydzielają do gleby substancje pobudzające kiełkowanie ich 
własnych pasożytów? (5) 
 

Pierwotnym mechanizmem była produkcja w celu zawiązania związku symbiotycznego z 
arbuskularnymi  grzybami  (mikoryza).  Rośliny  będące  pasożytami  korzystają  również  z 
mechanizmu  opartego  o  strigolaktony  (parazytofity).  Polega  to  na  wydzielaniu  przez 
grzyba  Mycfactor  co  owocuje  zmniejszeniem  stężenia  wapnia  w  epiblemie  i  ekspresję 
genów.  Następnie  hypopodia  grzyba  przerastają  korzeń,  docierając  do  kory  środkowej. 

background image

10 

 

Strigolaktony  indukują  taką  samą  reakcję  (kiełkowanie  nasion)  w  przypadku 
parazytofitów. Mechanizm odkryty został u rośliny z rodzaju Striges i występuje również 
u Orobanche i Alectra.