background image

  

 

 

 

 
 

Planety i wiatr słoneczny 

Zjawiska elektromagnetyczne w przestrzeni wiatru słonecznego 

Planety wokół Sło

ń

ca kr

ąŜą

 zanurzone w strumieniach wiatru słonecznego. Wszystkie, planety i 

dysk wiatru słonecznego kr

ąŜą

 w tym samym kierunku - przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, 

patrz

ą

c od strony bieguna północnego. To jednak nie jest istotne, w tym miejscu wa

Ŝ

nym jest ruch 

planet  wzgl

ę

dem  dysku  wiatru  słonecznego.  W  poprzednim 

rozdziale,

  w  oparciu  o  wiekowe 

zmiany  ziemskiego  pola  magnetycznego,  została  okre

ś

lona  pr

ę

dko

ść

  wirowania  dysku  wiatru 

słonecznego  wokół  Sło

ń

ca.  Pr

ę

dko

ść

  ta  jest  nieznacznie  wi

ę

ksza  od  pr

ę

dko

ś

ci  z  jak

ą

  Ziemia 

obiega Sło

ń

ce. Poniewa

Ŝ

 dysk wiatru słonecznego zachowuje si

ę

 jak ciało sztywne, jego pr

ę

dko

ść

 

k

ą

towa  wirowania  wokół  Sło

ń

ca  jest  wsz

ę

dzie  jednakowa  -  niezale

Ŝ

nie  od  odległo

ś

ci  od  Sło

ń

ca. 

Ziemia  i  wszystkie  planety  znajduj

ą

ce  si

ę

  dalej  od  Sło

ń

ca  poruszaj

ą

  si

ę

  wolniej  ni

Ŝ

  dysk  wiatru 

słonecznego, za

ś

 planety znajduj

ą

ce si

ę

 bli

Ŝ

ej Sło

ń

ca poruszaj

ą

 si

ę

 szybciej. Przemieszczaj

ą

c si

ę

 

w  dysku  wiatru  słonecznego,  planety  podlegaj

ą

  wpływowi  ładunków  elektrycznych  i  pól 

magnetycznych  dysku.  Przy  przechodzeniu  z  jednego  sektora  do  drugiego  sektora  dysku 
wyst

ę

puje zmiana wielko

ś

ci ładunku elektrycznego planety, czyli zjawisko przepływu ładunków do 

lub  od  planety.  Ten  przepływ  ładunków  ma  miejsce  w  otoczeniu  pola  magnetycznego  dysku  i 
efektem tego jest oddziaływanie poprzeczne przenosz

ą

ce si

ę

 na mas

ę

 planety.  

 

Graficzna ilustracja zasady oddziaływania poprzecznego 

Rysunek

 

przedstawia  strumie

ń

  ładunków  dodatnich  płyn

ą

cych  do 

powierzchni  rysunku  lub  strumie

ń

  ładunków  ujemnych  płyn

ą

cych  od 

powierzchni  rysunku  i  towarzysz

ą

ce  im  obwodowe  pole  magnetyczne, 

którego zwrot zaznaczono strzałkami. 

A

 

ten  rysunek  przedstawia,  strumie

ń

  ładunków  dodatnich  płyn

ą

cy  od 

powierzchni  rysunku  lub  strumie

ń

  ładunków  ujemnych  płyn

ą

cy  do 

powierzchni  rysunku,  oraz  jego  obwodowe  pole  magnetyczne  i  sił

ę

 

oddziaływania poprzecznego.  

Obwodowe  pole  magnetyczne  towarzysz

ą

ce  płyn

ą

cym  ładunkom,  w  otaczaj

ą

cym  je  polu 

magnetycznym  wywołuje  niejednorodno

ść

.  W  miejscu  gdzie  linie  pól  magnetycznych  posiadaj

ą

 

zgodny kierunek wyst

ę

puje zwi

ę

kszenie, a tam gdzie linie sił s

ą

 przeciwne zmniejszenie g

ę

sto

ś

ci 

pola  magnetycznego.  Natura  d

ąŜ

y  do  obni

Ŝ

enia  wypadkowej  niejednorodno

ś

ci  pola 

magnetycznego staraj

ą

c si

ę

 wypchn

ąć

 strumie

ń

 ładunków z otaczaj

ą

cego je pola magnetycznego. 

Jest  to  oddziaływanie  poprzeczne  które  z  sił

ą

  "P"  działa  na  o

ś

rodek  przez  który  płyn

ą

  ładunki  - 

przestrze

ń

 oddziaływania grawitacyjnego, atmosfera i powierzchniowe warstwy planety. Poniewa

Ŝ

 

efekt  ten  wyst

ę

puje  na  całym  obwodzie  planety,  powstaje  moment  obrotowy  mog

ą

cy  by

ć

 

wyja

ś

nieniem  utrzymywania  si

ę

  ruchu  obrotowego  planet  pomimo  hamuj

ą

cego  działania  pływów 

wywoływanych  grawitacyjnym  przyci

ą

ganiem  Ksi

ęŜ

yca  i  Sło

ń

ca.  W  niektórych  przypadkach 

oddziaływanie  to  nie  jest  wystarczaj

ą

ce  i  ruch  obrotowy  planety  (satelity)  zostaje  wyhamowany  - 

przykładem Merkury i Ksi

ęŜ

yc.  

Ruch  obrotowy  planet,  zgodnie  z  przyj

ę

tym  wyja

ś

nieniem,  musi  si

ę

  dokonywa

ć

  wzgl

ę

dem  osi 

poło

Ŝ

onej  równolegle  do  linii  sił  pola  magnetycznego  dysku.  Mo

Ŝ

e  jest  to  przypadek,  gdy

Ŝ

  osie 

obrotu  planet  swoim  odchyleniem  od  pionu,  w  stosunku  do  płaszczyzny  dysku,  uwzgl

ę

dniaj

ą

 

składow

ą

  poziom

ą

  wypadkowego  pola  magnetycznego  dysku.  T

ą

  poziom

ą

  składow

ą

  jest 

"wmro

Ŝ

one" pole magnetyczne wywołane pr

ę

dko

ś

ci

ą

 absolutn

ą

 dysku.  

 

Animacje ruchu dysku wiatru słonecznego i ruchu planet wzgl

ę

dem dysku  

W  animacjach,  ruchowi  wokół  Sło

ń

ca  planet  i  dysku  wiatru  słonecznego  odpowiada 

równomierny ruch z lewa na prawo. 

  Ruch planet wzgl

ę

dem dysku wiatru słonecznego pokazano ruchem krokowym: 

   

- do  przodu  w  przypadku  Wenus  poruszaj

ą

cej  si

ę

  wokół  Sło

ń

ca  szybciej  ni

Ŝ

  dysk  wiatru  w 

miejscu orbity Wenus, oraz

Page 1 of 3

Wiatr Słoneczny

2008-05-27

http://www.obserwacje.republika.pl/uwagi/magnet/planety.htm

background image

   

- do tyłu w przypadku pozostałych planet których szybko

ś

ci orbitalne s

ą

 mniejsze od szybko

ś

ci 

obwodowej dysku w miejscu ich orbit.

Zało

Ŝ

ono 

Ŝ

e  maksymalne  g

ę

sto

ś

ci  ładunku  elektrycznego  (zjonizowanych  cz

ą

stek  wiatru 

słonecznego)  znajduj

ą

  si

ę

  w  centralnych  cz

ęś

ciach  sektorów  dysku  wiatru  słonecznego.  Miejsca 

te oznaczono znakami "plus" i "minus". 

Celem animacji jest pokazanie wpływu oddziaływania poprzecznego na kierunek obrotu planet, 

wyst

ę

puj

ą

cego przy zmianie wielko

ś

ci ładunku planet podczas ich przemieszczania si

ę

 wewn

ą

trz 

dysku wiatru słonecznego.  

Wenus    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 
nachylenie osi

 

obrotu 

0,72 AU  
1,63 szybkości Ziemi  
przeciwny do kierunku obrotu Ziemi  

2

o

12' do płaszczyzny ekliptyki  

 

Mały  k

ą

t  nachylenia  osi  obrotu  Wenus 

ś

wiadczy  o  tym, 

Ŝ

e  w  miejscu  orbity  Wenus  radialna 

składowa pola magnetycznego dysku jest bardzo du

Ŝ

a i wpływ wmro

Ŝ

onego pola magnetycznego 

jest niewielki. 

Ziemia    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 

nachylenie osi

 

obrotu  

   

1,0 AU (jednostka astronomiczna)  
1 obieg/rok (jednostka szybkości)  
zgodny z kierunkiem obiegu  

22

o

27' do płaszczyzny ekliptyki  

   

Mars    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 

nachylenie osi

 

obrotu  

   

1,52 AU  
0,53 szybkości Ziemi  
zgodny z kierunkiem obrotu Ziemi  

25

o

12' do płaszczyzny ekliptyki  

   

Jowisz    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 

nachylenie osi

 

obrotu  

   

5,20 AU  
0,084 szybkości Ziemi  
zgodny z kierunkiem obrotu Ziemi  

3

o

7' do płaszczyzny ekliptyki  

   

Saturn    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 

nachylenie osi

 

obrotu  

   

9,52 AU  
0,034 szybkości Ziemi  
zgodny z kierunkiem obrotu Ziemi  

26

o

45' do płaszczyzny ekliptyki  

   

 

Mały  k

ą

t  nachylenia  osi  obrotu  Jowisza  mo

Ŝ

na  uzasadni

ć

  tylko  dodatkow

ą

  porcj

ą

  naładowanych 

cz

ą

stek  emitowanych  przez  samego  Jowisza.  Od  pewnego  czasu  wiadomo 

Ŝ

e  Jowisz 

wypromieniowuje energi

ę

 - jest mał

ą

 gwiazd

ą

Uran    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 

nachylenie osi

 

obrotu  

19,25 AU  
0,012 szybkości Ziemi  
przeciwny do kierunku obrotu Ziemi  

82

o

1' do płaszczyzny ekliptyki  

Page 2 of 3

Wiatr Słoneczny

2008-05-27

http://www.obserwacje.republika.pl/uwagi/magnet/planety.htm

background image

  

  

  
 

   

   

Neptun    

odległość od Słońca  
szybkość obiegu wokół Słońca      
kierunek obrotów planety 
nachylenie osi

 

obrotu  

   

30,21 AU  
0,006 szybkości Ziemi  
przeciwny do kierunku obrotu Ziemi  
około 29

o

 do płaszczyzny ekliptyki  

   

 

Uran  znajduje  si

ę

  w  takim  miejscu,  wewn

ą

trz  dysku  wiatru  słonecznego,  w  którym  dominacj

ę

 

przejmuje  pole  magnetyczne  wywołane  szybko

ś

ci

ą

  obwodow

ą

  dysku  i  jest  ono  jeszcze  bardzo 

słabe.  W  tym  miejscu  pole  magnetyczne  wmro

Ŝ

one  przewa

Ŝ

a  i  decyduje  o  poło

Ŝ

eniu  linii  sił 

wypadkowego  pola  magnetycznego  dysku,  dlatego  o

ś

  obrotu  Urana  prawie  le

Ŝ

y  w  płaszczy

ź

nie 

ekliptyki. 
Wsteczny kierunek obrotów Urana i Neptuna został przyj

ę

ty w oparciu o wsteczny ruch satelitów 

(ksi

ęŜ

yców) tych planet i w oparciu o zasad

ę

 poprzecznego oddziaływania elektromagnetycznego 

działaj

ą

cego na cał

ą

 stref

ę

 grawitacyjn

ą

 planety w której znajduj

ą

 si

ę

 ksi

ęŜ

yce.  

Dwie  planety,  Merkury  i  Pluton  nie  zostały  uj

ę

te  w  animacyjnej  prezentacji.  Merkury  -  poniewa

Ŝ

 

jego  parametry,  ze  wzgl

ę

du  na  blisko

ść

  poło

Ŝ

enia,  w  wi

ę

kszym  stopniu  zale

Ŝą

  od  grawitacji 

Sło

ń

ca  ni

Ŝ

  od  pola  magnetycznego  dysku.  Natomiast  obserwacje  Plutona  s

ą

  tak  sk

ą

pe 

Ŝ

wszystko co by zostało napisane, w kontek

ś

cie pola magnetycznego dysku, było by fantazj

ą

 bez 

Ŝ

adnego  dowodu.  Mo

Ŝ

na  si

ę

  tylko  domy

ś

la

ć

 

Ŝ

e  kierunki  obrotów  Plutona  i  obiegu  jego  satelity 

Charona s

ą

 wsteczne. 

 

Page 3 of 3

Wiatr Słoneczny

2008-05-27

http://www.obserwacje.republika.pl/uwagi/magnet/planety.htm