Microsoft Word - Celestron C6, C8, C9.25, C11 S.doc

SPIS TREŚCI

WSTĘP................................................................................................................

Ostrzeżenie....................................................................................................

SKŁADANIE TELESKOPU......................................................................................

Rozstawianie statywu....................................................................................

Rozkładanie montażu paralaktycznego........................................................... 7
Mocowanie rozpórki statywu..........................................................................

Instalacja trzonu przeciwwagi.......................................................................

Mocowanie przeciwwagi................................................................................. 8
Mocowanie uchwytu pilota.............................................................................

Mocowanie pokręteł mikroruchów..................................................................

Mocowanie tuby optycznej.............................................................................

Mocowanie adaptera „Visual Back”................................................................

Mocowanie nasadki kątowej........................................................................... 10
Mocowanie okularu........................................................................................

Instalacja szukacza........................................................................................

Zdejmowanie osłon soczewek........................................................................

Manualne sterowanie montażem....................................................................

Ustawianie balansu w osi R.A.........................................................................

     Ustawianie balansu w osi DEC........................................................................   12
     Regulacja montażu.........................................................................................  12
     Regulacja wysokości......................................................................................

Regulacja azymutu.........................................................................................

Podłączanie kabla deklinacji (tylko dla modeli GT).........................................

Podłączanie zasilania.....................................................................................

PILOT RĘCZNEGO STEROWANIA TELESKOPU....................................................... 15
Funkcje pilota................................................................................................

Procedury wyrównywania..............................................................................

Uruchomienie.................................................................................................

Automatyczne wyrównywanie „SkyAlign”......................................................

Automatyczne wyrównywanie przy użyciu trzech gwiazd – Auto Three-

Star Align.......................................................................................................

Szybkie wyrównywanie „Quick Align”............................................................

Przywracanie ustawień ostatniego wyrównania „Last Alignment”.................. 19
Funkcja „Re-Alignment”.................................................................................

Katalog obiektów...........................................................................................

Wybieranie obiektu........................................................................................

Przewijanie do obiektu..................................................................................

Odnajdywanie planet.....................................................................................

Tryb wycieczkowy..........................................................................................

Tryb wycieczkowy po konstelacjach...............................................................

Klawisze kierunkowe.....................................................................................

Przycisk tempa............................................................................................... 21
Procedury ustawień.......................................................................................

Tryb śledzenia...........................................................................................

Tempo śledzenia........................................................................................ 22
Zobacz czas i miejsce................................................................................

Obiekty użytkownika.................................................................................

Zapisz obiekt GoTo....................................................................................

Zapisz obiekt niebieski..............................................................................

Wprowadź rektascensje i deklinację..........................................................

Zapisz obiekt lądowy.................................................................................

Pokaż R.A./DEC.........................................................................................

GoTo R.A./DEC..........................................................................................

Funkcja „Identify” – „Identyfikacja”.........................................................

Precyzyjne GoTo............................................................................................

Funkcje ustawień teleskopu...........................................................................

Ustaw czas i miejsce „Setup Time-Site”..................................................... 24
Kompensacja luzów – „Anti Backlash”.......................................................

Limity filtrów – „Filter Limits.....................................................................

Przyciski kierunkowe – „Direction Buttons”............................................... 25
Podejście GoTo – „GoTo Approach”...........................................................

Tempo automatycznego prowadzenia „Autoguide Rates”..........................

Limity azymutu „Azimuth Limits”..............................................................

Filtracja wschód/zachód „East/West Filtering”.........................................

Funkcje użytkowe..........................................................................................

Kalibracja GoTo – „Calibrate GoTo”...........................................................

Funkcja „Home Position”...........................................................................

Wyrównanie na Biegun Północny „Polar Align”..........................................

Kontrola oświetlenia – „Light control”.......................................................

Ustawienia fabryczne – „Factory Settings”................................................

Wersja – „Version”....................................................................................

Pobierz wysokość i azymut – „Get Alt-Az”.................................................

          Przejdź do wysokości i azymutu – „Go to Alt-Az”.......................................  27
          Hibernacja – „Hibernate”...........................................................................  27
          Włącz / wyłącz GPS – „Turn On/Off GPS”..................................................  28
PODSTAWY OBSERWACJI....................................................................................  29
          Orientacja obrazu......................................................................................   29
          Ustawianie ostrości...................................................................................

Wyrównanie szukacza...............................................................................

Obliczanie powiększenia............................................................................ 30
Określanie pola widzenia...........................................................................

Ogólne wskazówki do obserwacji..............................................................

PODSTAWY ASTRONOMII.................................................................................... 32
Układ współrzędnych niebieskich..............................................................

Ruch gwiazd..............................................................................................

Skala szerokości geograficznej..................................................................

Nakierowywanie na Gwiazdę Polarną........................................................

Odnajdowanie północnego bieguna niebieskiego.......................................

Wyrównanie na Północny Biegun Niebieski metodą pomiaru
odchylenia w deklinacji.............................................................................

OBSERWACJE NIEBA...........................................................................................

Obserwacje Księżyca.................................................................................

Obserwowanie planet................................................................................

Obserwacje Słońca....................................................................................

Obserwacje obiektów głębokiego nieba.....................................................

Warunki atmosferyczne.............................................................................

ASTROFOTOGRAFIA.............................................................................................  40
          Krótkie ekspozycje w ognisku głównym.....................................................  40
          Projekcja okularowa..................................................................................  41
          Długie ekspozycje w ognisku głównym......................................................

Fotografowanie obiektów ziemskich..........................................................

Odmierzanie czasu ekspozycji.................................................................... 44
Redukcja wibracji......................................................................................

          Kamera CCD...............................................................................................  44
          Automatyczne prowadzenie „Auto Guide”..................................................  44
KONSERWACJA TELESKOPU.................................................................................  44
          Kolimacja...................................................................................................  44
SPECYFIKACJA TELESKOPU Teleskop SE..............................................................  45
PORT RS-232.......................................................................................................  46
STREFY CZASOWE...............................................................................................

MAPY NIEBA.......................................................................................................

Niebo w styczniu i w lutym........................................................................

Niebo w marcu i kwietniu..........................................................................

          Niebo w maju i czerwcu.............................................................................  51
          Niebo w lipcu i sierpniu..............................................................................  52
          Niebo we wrześniu i w październiku..........................................................

Niebo w listopadzie i grudniu..................................................................... 54

Wstęp

Gratulujemy  zakupu teleskopu Celestron  Advanced Series (AST)! Seria  teleskopów  Advanced,  czyli
zaawansowanych jest dostępna w wersji standardowej (nie-skomputeryzowanej) i skomputeryzowanej
- model GT. Teleskopy te są wykonane z materiałów najwyższej jakości, aby zapewnić użytkownikom
stabilność i trwałość. Wszystko to składa się  na teleskop,  który  może  dostarczać przyjemności przez
całe życie  wymagając tylko  niewielkiego  nakładu  pracy  przy  konserwacji. Co  więcej, Twój teleskop
Celestron jest uniwersalny - będzie rósł w miarę, jak będą rosnąć Twoje zainteresowania.

Seria  Advanced  GT  bierze  swój  początek  w  nowej  generacji  automatycznych,  skomputeryzowanych
teleskopów.  Seria  Celestron  GT  kontynuuje  tą  chwalebną  tradycję  łącząc  optykę  o  dużej  aperturze  z
zaawansowaniem i łatwością użycia naszego skomputeryzowanego montażu Go To.

Jeśli  jesteś  nowy  w  astronomii,  być  może  zechcesz  zacząć  od  wbudowanej  funkcji  Sky  Tour,  która
każe teleskopom znaleźć najciekawsze obiekty na niebie i automatycznie przewija do każdego z nich.
A  jeśli  jesteś  doświadczonym  amatorem,  na  pewno  docenisz  bogatą  bazę  ponad  40000  obiektów,
zawierającą  spersonalizowane  listy  najlepszych  obiektów  deep  sky,  jasnych  gwiazd  podwójnych  i
zmiennych.  Bez  względu  na  to,  na  jakim  poziomie  zaczynasz,  teleskopy  Advanced  Series  odsłonią
przed Tobą i Twoimi przyjaciółmi wszystkie cuda Wszechświata.

Oto niektóre z wielu standardowych funkcji Advanced GT:
- w pełni wewnętrzne kodery optyczne do lokalizacji pozycji
- ergonomicznie zaprojektowany montaż, który da się rozłożyć na zwarte i przenośne części
- zakresy dla filtrów nakładanych na bazę pozwalające tworzyć spersonalizowane listy obiektów
- przechowywanie programowalnych obiektów określonych przez użytkownika
- oraz wiele innych funkcji zapewniających wysokie osiągi!

Luksusowe  funkcje  AST łączą się z legendarnym systemem  optycznym Schmidt’a-Cassegrain’a, aby
dać  miłośnikom  astronomii  najbardziej  zaawansowane  i  łatwe  w  użyciu  teleskopy  z  dostępnych  na
współczesnym rynku.

Poświęć  trochę  czasu  na  przejrzenie  tej  instrukcji  zanim  wyruszysz  w  swoją  podróż  po
Wszechświecie.  Zanim  oswoisz  się  ze  swoim  teleskopem  może  upłynąć  kilka  sesji  obserwacyjnych
tak, więc powinieneś trzymać tą instrukcję pod ręką aż w pełni opanujesz obsługę swojego teleskopu.
Pilot  od  Advanced  GT  ma  wbudowane  polecenia,  aby  poprowadzić  Cię  przez  wszystkie  procedury
wyrównywania  potrzebne  do  tego,  aby  przygotować  i  uruchomić  teleskop  w  ciągu  zaledwie  minut.
Używaj  tej  instrukcji  w  połączeniu  z  poleceniami  pokazującymi  się  na  ekranie  pilota.  Instrukcja
podaje dokładne informacje na temat każdego kroku jak również potrzebny materiał odniesienia oraz
pomocne  wskazówki,  które  zagwarantują,  że  Twoje  obserwacje  będą  tak  łatwe  i  przyjemne  jak  to
tylko możliwe.

Twój teleskop jest zaprojektowany tak, aby dać Ci mnóstwo zabawy i satysfakcjonujących obserwacji.
Niemniej  jednak,  należy  wziąć  pod  uwagę  kilka  rzeczy  zanim  użyjesz  swojego  teleskopu,  które
pozwolą zapewnić Ci bezpieczeństwo i ochronić Twój sprzęt.
Uwaga!

- Nigdy nie patrz bezpośrednio na Słońce gołym okiem ani przez teleskop (chyba, że masz właściwy
filtr słoneczny). Inaczej spowodujesz trwałe i nieodwracalne uszkodzenie wzroku.
-  Nigdy  nie  używaj  swojego  teleskopu  do  rzutowania  obrazu  Słońca  na  jakąkolwiek  powierzchnię.
Nagromadzenie ciepła wewnątrz może uszkodzić teleskop i wszelkie zamocowane do niego akcesoria.
-  Nigdy  nie  używaj  filtra  słonecznego  zakładanego  na  okular  ani  klina  Herschela.  Nagromadzenie
ciepła  wewnątrz  niego  może  spowodować,  że  kiedyś  urządzenia  w  nim  pękną  pozwalając,  aby
nieprzefiltrowane światło słoneczne dostało się do oka.
-Nigdy nie zostawiaj teleskopu bez opieki, bez względu na to czy w pobliżu są dzieci, czy też dorośli,
którzy mogą nie być zaznajomieni z właściwymi procedurami obsługi Twojego teleskopu.

Rys. 2. Teleskop z serii Advanced GT (pokazano C8-SGT)

tuba optyczna

trzon przeciwwagi

szukacz

koło nastawcze deklinacji

mocowanie szukacza

szyna montażowa „dovetail”

montaż paralaktyczny

płyta korekcyjna Schmidt’a

skala szerokości geograficznej

pilot

rozpórka statywu / tacka na akcesoria

napęd osi R.A. / panel kontrolny

statyw

napęd osi DEC

przeciwwaga

port Autoguider’a

port podłączania pilota

port zasilania

port silnika osi DEC

włącznik

Składanie

Ten rozdział zawiera instrukcje składania Twojego teleskopu Celestron AST. Za pierwszym razem
należy go składać w domu, aby można było łatwo zidentyfikować różne części i zaznajomić się z
właściwą procedurą zanim spróbujesz ją przeprowadzić na dworze.

#11078 / 11079

#11025 / 11026

#11045 / 11046

#11066 / 11067

C6-S

C8-S

C9.25-S

C11-S

średnica

150mm (6")

Schmidt-Cassegrain

203mm (8")

Schmidt-Cassegrain

235mm (9.25")

Schmidt-Cassegrain

280mm (11")

Schmidt-Cassegrain

ogniskowa

1500mm F/10

2032mm F/10

2350mm F/10

2800mm F/10

okulary

25mm - 1.25" (60x)

25mm - 1.25" (81x)

25mm - 1.25" (94x)

40mm - 1.25" (70x)

szukacz

6x30

9x50

nasadka kątowa

90° - 1.25"

montaż

paralaktyczny CG-5 paralaktyczny CG-5 paralaktyczny CG-5 paralaktyczny CG-5

statyw

stal nierdzewna

nogi 2”

stal nierdzewna

nogi 2”

stal nierdzewna

nogi 2”

stal nierdzewna

nogi 2”

oprogramowanie

The Sky L1

przeciwwagi

5 kg

2x 5 kg

3x 5 kg

Teleskop Celestron Advanced Series jest pakowany fabrycznie w 2 kartony (3 kartony w przypadku
CAS wersji GT). Zawartość kartonów:
- tuba optyczna wraz z akcesoriami,
- montaż paralaktyczny, statyw, pilot, przeciwwaga (-i), trzon przeciwwagi (w wersji GT montaż z
napędami jest spakowany w oddzielne pudełko).

Wyjmij wszystkie części składowe teleskopu i rozłóż na dużej, czystej powierzchni. Rozkładanie
zacznij od statywu. Kieruj się wskazaniami niniejszej instrukcji.

Rozstawianie statywu

Statyw  (trójnóg)  CG-5  jest  wyposażony  w  centralny  łącznik  wykonany  w  całości  z  metalu  będący
jednocześnie  tacką  na  akcesoria,  zapewniający  dużą  stabilność.  Trójnóg  jest  dostarczany  razem  z
metalową  płytą,  zwaną  głowicą  trójnogu,  która  łączy  nogi  razem  na  górze.  Dodatkowo  jest  tam
centralny  pręt,  który  rozciąga  się  w  dół  od  głowicy  trójnogu  i  służy  do  mocowania  montażu
paralaktycznego do trójnogu.

Aby rozstawić trójnóg:

1.  Ustaw  trójnóg  pionowo  i  rozciągaj  jego  nogi  aż  będą  rozłożone  na  pełną  długość.  Trójnóg  będzie
teraz stał sam bez podtrzymywania. Gdy już jest ustawiony, możesz wyregulować jego wysokość.
2. Poluzuj dźwignię na blokadzie nogi tak, aby można było dostosować długość nogi.
3.  Wysuwaj  środkową  część  nogi  trójnogu  w  kierunku  od  głowicy  aż  znajdzie  się  na  pożądanej
wysokości.
4. Dociśnij dźwignie na każdej z blokad, aby utrzymywały nogi na miejscu.

Rozkładanie montażu paralaktycznego

Montaż  paralaktyczny  pozwala  Ci  pochylić
oś  obrotu  teleskopu  tak,  abyś  mógł  śledzić
gwiazdy w miarę jak poruszają się po niebie.
CG-5  to  niemiecki  montaż  równikowy,
który  mocuje  się  do  głowicy  trójnogu.  Z
boku  głowicy  trójnogu  jest  metalowy  kołek
wyrównania montażu. Ta strona trójnogu ma
być  skierowana  na  północ,  gdy  ustawiamy
go  do  sesji  obserwacji  astronomicznych.
Aby zamocować głowicę paralaktyczną:

1.  Znajdź  śruby  regulacji  azymutu  na
montażu paralaktycznym.
2.  Wycofaj  śruby  tak,  aby  nie  sięgały  do
wnętrza  obudowy  montażu.  NIE  wyciągaj
całkowicie śrub, bo będą potem potrzebne
do nastawiania na oś biegunową.
3.  Przytrzymaj  montaż  paralaktyczny  nad
głowicą trójnoga tak, aby przerwa pomiędzy
ś

rubami regulacji azymutu znalazła się nad

metalowym kołkiem.
4. Umieść montaż paralaktyczny na głowicy
trójnogu tak, aby w przerwę pomiędzy
ś

rubami regulacji azymutu wszedł kołek wyrównania.

5. Dokręć gałkę (przymocowaną do centralnego pręta) na spodzie głowicy trójnogu, aby utrzymać
montaż paralaktyczny stabilnie na miejscu.

Mocowanie

rozpórki

statywu

1. Nasuń rozpórkę (będącą
jednocześnie

tacką

akcesoria)  na  centralny  pręt
tak,  aby  każde  z  jej  ramion
naciskało  od  wewnątrz  na
nogi trójnogu.
2.  Nakręć  zakrętkę  blokującą
na centralny pręt i dociśnij.

Instalacja

trzonu

przeciwwagi

Aby  można  było  prawidłowo
zbalansować  teleskop,  jest  on
dostarczany  z  prętem  prze-
ciwwag  i  co  najmniej  jedną
przeciwwagą

(zależnie

modelu). Aby zainstalować pręt przeciwwag:

1. Znajdź gwintowany otwór w montażu paralaktycznym w osi DEC.
2. Wkręć pręt przeciwwagi w gwintowany otwór. Zabezpiecz mocno dokręcając.
3. Dokręć dźwignię blokady trzonu przeciwwagi, aby zwiększyć stabilność oparcia (zob. rys. 2-5)

Po  upewnieniu  się,  że  trzon  przeciwwagi  jest
bezpiecznie  zamocowany,  możesz  przystąpić  do
mocowania przeciwwagi.

Ponieważ  w  pełni  zmontowany  teleskop  może  być
dość ciężki, ustaw montaż tak, aby  oś biegunowa była
skierowana  na  północ  zanim  założysz  tubus  i
przeciwwagi.  To  sprawi,  że  procedura  nastawiania  na
oś biegunową będzie dużo łatwiejsza.

Mocowanie przeciwwagi

Zależnie  od  tego,  jaki  model  teleskopu  Advanced
Series

posiadasz,

dostaniesz

dwie

albo

trzy

przeciwwagi. Aby je zainstalować:
1.  Ustaw  montaż  tak,  aby  pręt  przeciwwag  był
skierowany w stronę gruntu.
2.  Wyjmij  śrubę  zabezpieczającą  przeciwwagę  na
końcu pręta, (czyli po przeciwnej stronie niż ten, który
mocuje się do montażu).
3. Poluzuj śrubę blokującą z boku przeciwwagi.
4. Nasuń przeciwwagę na trzon (zob. rys. 2.5).
5. Dokręć śrubę blokującą z boku ciężarka, aby utrzymać przeciwwagę na miejscu.
6. Wkręć z powrotem śrubę zabezpieczającą na końcu trzonu przeciwwagi.

Mocowanie uchwytu pilota (tylko w
modelach Advanced GT)

Teleskopy  Advanced  GT  są  dostarczane  z
uchwytem,  w  którym  umieszcza  się  pilot
zdalnego sterowania.  Uchwyt jest złożony  z
dwóch  części:  klamry  na  nogę,  która
zaskakuje  wokół  nogi trójnogu  oraz samego
uchwytu,  który  mocuje  się  do  klamry.  Aby
zamocować uchwyt pilota:

1. Przyłóż klamrę do jednej z nóg trójnogu i
mocno  naciśnij,  aż  zaskoczy  ona  wokół
nogi.
2. Wsuwaj  tył  uchwytu pilota  do  kanaliku z
przodu klamry (zob. rys. 2.6.) aż zaskoczy na miejscu.

Mocowanie pokręteł mikroruchów (tylko w modelach bez GT)

Teleskopy  Advanced  Series  bez  GT  są  wyposażone  w  dwa  pokrętła  mikroruchów,  które  pozwalają
wykonywać  dokładną  regulację  przy  nakierowywaniu  teleskopu,  zarówno  w  rektascensji,  jak  i
deklinacji. Aby zainstalować pokrętła:

1. Znajdź osłonę z twardego plastiku pod trzonami osi RA.
2. Zdejmij jedną z dwóch owalnych zaślepek trzonów osi R.A. lekko pociągając.
3. Zrównaj płaską część po wewnętrznej stronie pokrętła mikroruchów RA z płaską częścią na trzonie
osi RA (zob. rys. 2-7).
4. Nasuń pokrętło mikroruchów na trzon osi RA. Pokrętło dopasowuje się na zasadzie naprężenia, tak
więc nasunięcie go wystarczy aby trzymało się na miejscu. Tak jak wspomnieliśmy powyżej, są  dwa
trzony RA, po jednym z każdej strony montażu. Nie ma znaczenia, którego trzonu będziesz używał, bo

oba  działają  tak  samo.  Możesz
używać  tego,  który  będzie  dla  Ciebie
wygodniejszy.  Jeśli  po  kilku  sesjach
obserwacyjnych  przekonasz  się,  że
pokrętło  mikroruchów RA jest łatwiej
dostępne  po  drugiej  stronie,  pociągnij
mocno,

aby

zdjąć

pokrętło,

następnie  zainstaluj  je  po  przeciwnej
stronie.
5.  Pokrętło  mikroruchów  osi  DEC
zakłada  się  w  ten  sam  sposób  jak
pokrętło  osi  RA.  Trzon,  na  który
zakłada  się  pokrętło  mikroruchów
DEC  znajduje  się  na  górze  montażu,
tuż  poniżej  platformy  mocowania
teleskopu.  I  znów  możesz  wybierać
spośród  dwóch  trzonów.  Użyj  tego,
który  jest  akurat  skierowany  w  stronę  gruntu.  Przez  to  będzie  go  łatwiej  dosięgnąć  jednocześnie
patrząc przez teleskop - a ma to dość duże znacznie, gdy obserwujesz (patrz rys. 2.7.)

Mocowanie tuby optycznej

Teleskop  łączy  się  z  montażem  za  pośrednictwem  wsuwanego
pręta  typu  jaskółczy  ogon,  który  jest  mocowany  wzdłuż  dolnej
części tubusa teleskopu. Zanim zamocujesz tubus, upewnij się,
że  gałki  zaciskowe  deklinacji  i  rektascensji  są  dokręcone.
Dzięki temu będziesz miał pewność, że montaż nie przesunie się
nagle  podczas  mocowania  teleskopu.  Aby  zamocować  tubus
teleskopu:

Dla  użytkowników  GT:  aby  skomputeryzowany  montaż  GT
działał  prawidłowo,  przed  zainstalowaniem  tubusa  należy  tak
ustawić  platformę  mocowania,  aby  były  ze  sobą  wyrównane
znaczniki wskaźników osi deklinacji (Declination Index Marks) -
zob. rys. 2.8.

1.  Poluzuj  śrubę  blokującą  z  boku
głowicy  platformy  montażu  tak,  aby
można  było  swobodnie  wsunąć  w  nią
szynę montażową „dovetail”.
2.  Wsuń  szyna  montażową  „dovetail”
znajdująca  się  na  spodzie  tuby
optycznej  w  szczęki  montażu  na
głowicy  statywu.  Końcówka  szyny
powinna  znajdować  się  na  końcu
głowicy statywu.
3. Dokręć śrubę mocowania teleskopu
w  montażu  CG-5,  aby  utrzymać
teleskop na miejscu.

Teleskop jest teraz gotowy do zamocowania akcesoriów.

Mocowanie adaptera „Visual Back”

Adapter  „Visual  Back”  pozwala  na  mocowanie  do  teleskopu  różnych  akcesoriów  optycznych.
Teleskopy  serii  Advanced  Series  posiadają  fabrycznie  zamocowany  taki  adapter.  Jeśli  nie  jest
zamontowany jego instalacja przebiega następująco:

1. Zdejmij plastikową zaślepkę znajdującą się na końcu tuby optycznej teleskopu.
2. Przyłóż nakrętkę mocująca adapter do gwintu na końcu tuby optycznej teleskopu.
3.  Nakręć  nakrętkę  adaptera  pamiętając  o  ustawieniu  śrubki  blokującej  w  adapterze  w  wygodnej
pozycji.

Teleskop jest gotowy do montażu dodatkowych akcesoriów – np. nasadki kątowej, okularu itp.

Mocowanie nasadki kątowej

Nasadka  kątowa  odwraca  bieg  promieni  światła  w  układzie  optycznym  teleskopu  umożliwiając
obserwacje w bardziej komfortowej pozycji dla obserwatora. Aby zamontować nasadkę kątową:

1. Wykręć śrubkę blokującą znajdująca się na boku adaptera „Visual Back”, aby nie przeszkadzała w
montażu akcesoriów.
2. Wsuń chromowaną końcówkę nasadki w adapter.
3. Dokręć śrubkę blokującą.

Jeśli chcesz zmienić położenie nasadki kątowej poluzuj śrubkę blokującą, obróć do pożądanej pozycji
i zablokuj ponownie.

Mocowanie okularu

Okular to  element  optyczny,  który powiększa  obraz  ogniskowany  przez teleskop. Okular zakłada się
bezpośrednio do adaptera „Visual Back” lub nasadki kątowej. Aby założyć okular:

1. Poluzuj śrubę blokującą na uchwycie okularowym tak, aby nie przesłaniała wewnętrznej średnicy
uchwytu okularowego.
2. Wsuń chromowaną część okularu do uchwytu okularowego.
3. Dokręć śrubę blokującą, aby przytrzymać okular na miejscu.

Aby wyjąć okular, poluzuj śrubę blokującą na uchwycie okularowym i wysuń okular.

Okulary  zwykle  są  opisywane  przez  ich  długość  ogniskowej  oraz  średnicę  cylindra.  Długość
ogniskowej każdego okularu jest nadrukowana na cylindrze okularu. Im większa długość ogniskowej,
(czyli  im  większa  liczba)  tym  mniejsze  jest  powiększenie  okularu  a  im  krótsza  długość  ogniskowej,
(czyli  im  mniejsza  liczba)  tym  wyższe  powiększenie.  Ogólnie  rzecz  biorąc  podczas  obserwacji
będziesz  używał  niskich  do  umiarkowanych  powiększeń.  Więcej  o  powiększeniach  znajdziesz  w
rozdziale „Obliczanie powiększenia”.

Instalacja szukacza

Teleskopu  AST  są  wyposażone  w  szukacz  6x30  pozwalający  na  łatwe  odnajdowanie  i
wyśrodkowywanie  obiektów  w  centrum  pola  widzenia.  Aby  to  ułatwić  szukacz  posiada  siatkę
celowniczą w postaci krzyża.

Na  początku  rozpakuj  szukacz  i  wyjmij  wszystkie  części  składowe  wyposażenia.  W  skład  zestawu
wchodzi:
- szukacz
- mocowanie szukacza

- gumowy pierścień
- nylonowe śrubki 3 sztuki
- śrubki krzyżakowe 2 sztuki

Instalacja szukacza:

1. Umieść mocowanie szukacza na tubusie teleskopu
dopasowując odpowiednio otwory montażowe.
Obejmy

mocowania

szukacza

powinny

być

skierowane w stronę początku tuby optycznej. Śruby
zacznij wkręcać ręcznie, a końcowo dokręć kluczem
lub śrubokrętem.
2.  Wkręć  lekko  nylonowe  śruby  mocujące  szukacz,
lecz nie wkręcaj ich jeszcze do końca.
3.  Nasuń  gumowy  pierścień  na  koniec  szukacza  po
stronie okularu i umieść około 2-3 cm od końcówki.
4. Ustaw szukacz tak, aby jedno ramię krzyża było równoległe do osi R.A., a drugie do osi DEC.
5. Wsuń końcówkę szukacza w obejmy od przodu.
6. Dokręć lekko śrubki nylonowe.
7. Przesuń szukacz do tyłu, aż gumowy pierścień na końcówce szukacza znajdzie się wewnątrz tylnej
obejmy mocowania.
8. Dokręć śrubki nylonowe w uchwycie mocującym, aby utrzymać szukacz na miejscu.

Zdejmowanie osłon soczewek

Teleskopy serii Advanced C6 S, C9,25 S oraz C11 S posiadają wciskane osłony soczewki obiektywu.
Teleskop C8 S posiada zakrywkę bagnetową. Aby ją zdjąć należy przekręcić zakrywkę o około 12mm
w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i pociągnij do siebie.

Manualne sterowanie montażem

Chcąc  ręcznie  sterować  montażem  w  osi  R.A.
lub

DEC

poluzuj

odpowiednią

klamrę

blokującą  i  nakieruj  teleskop  w  pożądanym
kierunku.  Ułatwi  to  w  „przemieszczaniu  się”
pomiędzy odległymi obszarami nieba.

Ustawienie balansu w osi R.A.

Aby wyeliminować niepożądane naprężenia
montażu,

teleskop

należy

odpowiednio

zbalansować

wokół

osi

biegunowej.

Odpowiednie zbalansowanie jest kluczowe dla
dokładnego

ledzenia.

Aby

zbalansować

montaż:

1. Poluzuj klamrę blokady w rektascensji (rys. 2.12) i przechyl teleskop na jedną stronę montażu
(upewnij się, że śruba uchwytu mocującego jest dokręcona). Pręt przeciwwagi będzie umiejscowiony
poziomo po przeciwnej stronie montażu (zob. rys. 2-13).
2. Puść teleskop - STOPNIOWO - aby sprawdzić, w którą stronę zacznie się „przechylać"
3. Poluzuj śrubę nastawną na przeciwwadze.
4. Przesuń przeciwwagę do miejsca gdzie zrównoważy teleskop (czyli doprowadź do sytuacji że
teleskop pozostanie stacjonarny gdy blokady rektascensji są zwolnione).
5. Dokręć śrubę nastawną, aby utrzymać przeciwwagę (lub przeciwwagi) na miejscu.

Powyższe  wskazówki  opisują  idealne  zbalansowanie  teleskopu.  Czasami  jednak  dla  zapewnienia
maksymalnej  dokładności  śledzenia  należy  ustawić  balans  z  niewielkim  błędem.  Kiedy  tuba  jest  po
zachodniej  stronie  montażu  przeciwwaga  powinna  być  ustawiona  tak,  aby  większy  ciężar  był  po
stronie  trzonu  przeciwwagi.  Natomiast,  gdy  tuba  jest  po  wschodniej  stronie  montażu  przeciwwaga
powinna  być  ustawiona  tak,  aby  większy  ciężar  był  po  stronie  tubusa.  W  ten  sposób  przekładnie
montażu pracują pod lekkim obciążeniem, co kompensuje ich ewentualne luzy i zwiększa dokładność.
Przy astrofotografii najlepiej  ustawiać balans dla danego obszaru nieba z uwzględnieniem odciążenia
dodatkowych akcesoriów (np. aparatu).

Ustawianie balansu w osi DEC.

Pomimo, iż teleskop nie prowadzi śledzenia obiektów w osi DEC, teleskop należy także zbalansować
w osi deklinacji, aby zapobiec wszelkim nagłym ruchom, gdy blokada w deklinacji (rys. 2.16) jest
zwolniona. Aby zbalansować teleskop w deklinacji:

1. Zwolnij blokadę rektascensji i obróć teleskop tak, aby znalazł się po jednej stronie montażu,

(czyli tak jak opisano w poprzednim rozdziale na temat balansowania montażu w
rektascensji).

2. Dokręć blokadę w rektascensji, aby utrzymać teleskop na miejscu.
3. Zwolnij blokadę w deklinacji i obracaj teleskopem, aż tubus będzie ustawiony równolegle

względem ziemi (zob. rys. 2.14).

4. Puść tubus - STOPNIOWO - aby sprawdzić, w którą stronę obróci się teleskop wokół osi

deklinacji. NIE PUSZCZAJ TUBUSA CAŁKOWICIE!

5. Poluzuj śruby, które utrzymują teleskop na głowicy montażu i przesuwaj teleskop do przodu

lub do tyłu na szynie „dovetail”, aż będzie on pozostawał na miejscu, gdy jest zwolniona
blokada deklinacji. NIE puszczaj tubusa, podczas gdy jest poluzowana śruba na platformie
mocowania. Być może będzie trzeba przed zluzowaniem śruby na głowicy montażu obrócić
teleskop tak, by pręt przeciwwagi skierował się do dołu.

6. Dokręć mocno śruby, aby utrzymać tubus na miejscu.

Podobnie  jak  w  przypadku  balansowania  w  rektascensji,  są  to  ogólne  wskazówki  na  temat
balansowania,  które  pozwolą  zredukować  niepożądane  naprężenia  montażu.  Podczas  wykonywania
astrofotografii procedurę balansowania należy przeprowadzić dla konkretnego obszaru, na który jest
wycelowany teleskop.

Regulacja montażu

Aby napęd zegarowy mógł dokładnie śledzić obiekty, oś obrotu teleskopu musi być równoległa do osi
obrotu  Ziemi  -  proces  ustawiania  tego  nazywamy  nastawianiem  na  oś  biegunową.  Nie  polega  on
przesuwając  teleskop  w  rektascensji  lub  deklinacji,  ale  regulując  położenie  montażu  w  pionie,  czyli
względem  wysokości  oraz  w  poziomie,  czyli  względem  azymutu.  Ten  rozdział  omawia  prawidłowe
poruszanie teleskopem podczas procedury nastawiania na oś biegunową. Sama procedura nastawiania,
czyli ustawiania osi obrotu teleskopu równolegle do osi obrotu Ziemi, jest opisana w dalszej części tej
instrukcji w rozdziale "Nastawianie na oś biegunową".

Regulacja wysokości

-  Aby  zwiększyć  szerokość  geograficzną  osi  biegunowej,  dokręć  tylną  śrubę  regulacji  szerokości.
Najpierw jednak poluzuj śrubę przednią. W przeciwnym razie może nastąpić uszkodzenie śruby!!!
-  Aby zmniejszyć szerokość geograficzną osi biegunowej, dokręć przednią śrubę regulacji szerokości
(pod  trzonem  przeciwwag)  i  poluzuj  śrubę  tylnią.  W  przeciwnym  razie  może  nastąpić  uszkodzenie
ś

ruby!!!

Regulacja szerokości geograficznej
w montażu CG-5 ma zakres od
około 30 aż do 60 stopni.

Najlepiej zawsze robić ostateczne
poprawki

regulacji

wysokości

poruszając montażem w kierunku
przeciwnym do siły grawitacji,
(czyli

używając

tylnej

ruby

regulacji  szerokości  geograficznej,
aby  unieść  montaż).  Aby  to  zrobić
powinieneś  poluzować  obie  śruby
regulacji  szerokości  geograficznej  i
ręcznie  pchnąć  w  dół  przednią  część  montażu  w  dół  tak  daleko,  jak  tylko  się  da.  Następnie  dokręć
tylną śrubę nastawną, aby unieść montaż na żądaną wysokość.

Użytkownicy  Advanced GT  mogą sobie pomóc  całkowicie  wyjmując przednią śrubę. To pozwoli  na
ustawienie montażu na niższe wysokości przy jednoczesnym uniknięciu przypadków, gdy śruba styka
się  z  układem  napędu  w  RA.  Aby  wyjąć  śrubę,  najpierw  użyj  tylnej  śruby,  aby  unieść  głowicę
montażu  całkiem  do góry. Następnie  całkowicie  wyciągnij przednią śrubę. Teraz powinieneś już być
w  stanie  ręcznie  całkowicie  przesunąć  głowicę  montażu  aż  do  najmniejszej  wysokości.  Teraz,
używając tylko tylnej śruby, unieś montaż na pożądaną wysokość.

Regulacja azymutu

Dla dokonywania dużych poprawek w azymucie po prostu chwyć teleskop i trójnóg i przesuń je.
Natomiast, aby dokonać drobnych regulacji w azymucie:
1.  Wykręć  pokrętła  regulacji  w  azymucie  umieszczone  po  obu  stronach  obudowy  azymutalnej  (zob.
rys. 2.14). Stojąc za teleskopem zobaczysz pokrętła z przodu montażu.

- obracanie prawego pokrętła zgodnie z ruchem wskazówek zegara przesuwa montaż na prawo.
- obracanie lewego pokrętła zgodnie z ruchem wskazówek zegara przesuwa montaż na lewo.

Obie śruby wywierają nacisk na kołek w głowicy trójnogu, co oznacza, że najpierw trzeba poluzować
jedną śrubę dokręcając jednocześnie drugą. Być może trzeba będzie też lekko poluzować śrubę,  która
przytrzymuje montaż paralaktyczny przy trójnogu.

Pamiętaj, że regulacja montażu jest przeprowadzana wyłącznie podczas nastawiania na oś biegunową.
Gdy już zostanie  to  zrobione,  NIE  należy przesuwać  montażu. Nakierowywanie teleskopu  wykonuje
się  poruszając  montażem  w  rektascensji  i  deklinacji  tak  jak  to  opisano  we  wcześniejszej  części  tej
instrukcji.

Podłączanie kabla deklinacji (tylko dla modeli GT)

Montaż  Advanced  Series  jest  dostarczany  z  przewodem  deklinacji,  który  łączy  elektroniczny  panel
silnika RA z silnikiem napędu DEC. Aby podłączyć przewód:

Znajdź przewód deklinacji i podłącz jeden jego koniec do portu w panelu elektroniki z napisem DEC
Port

a drugi koniec podłącz do portu znajdującego się na napędzie deklinacji (zob. rys. 2.15).

Podłączenie zasilania

Teleskopu

Advanced

można zasilać z dołączonego
adaptera

akumulatora

samochodowego  albo  opcjo-
nalnego  adaptera  12V  prądu
stałego.  Używaj  wyłącznie
adapterów

dostarczanych

przez Celestrona. Używanie
jakiegokolwiek innego ada-
ptera

może

uszkodzić

elektronikę  albo  spowodo-
wać  nieprawidłowe  działanie
teleskopu  i  stracisz  przez  to
gwarancję producenta.

1.  Aby  zasilać  teleskop  z
adaptera

akumulatora

samochodowego (albo opcjo-
nalnego adaptera 12V prądu
zmiennego)

prostu

podłącz  okrągłą  wtyczkę  do  wyjścia  12V  na  panelu  elektroniki,  a  drugi  koniec  podłącz  do  gniazda
zapalniczki  w  Twoim  samochodzie  albo  do  przenośnego  zasilacza  (zob.  Opcjonalne  akcesoria).
Uwaga:  aby  zapobiec  przypadkowemu  wyciągnięciu  przewodu  zasilania,  zawiń  go  wokół  uchwytu
znajdującego się poniżej wyłącznika.
2. Włącz zasilanie teleskopu przestawiając na "On" przełącznik znajdujący się na panelu elektroniki.

Pilot ręcznego sterowania teleskopu

Dzięki  automatycznemu  dostępowi  do  ponad  40000  obiektów  i  intuicyjnemu  menu,  nawet
początkujący  może  opanować  bogactwo  jego  funkcji  w  ciągu  zaledwie  kilku  sesji  obserwacyjnych.
Poniżej  zamieszczamy  szczegółowy  opis  poszczególnych  części  skomputeryzowanego  ręcznego
sterowania:

Rys. 3.1 Pilot ręcznego sterowania teleskopu Advanced GT.

Okienko wyświetlacza ciekłokrystalicznego LCD: ekran posiada dwie linie tekstu po 16 znaków z

podświetleniem dla wygodnego przeglądania i przewijania tekstu.

Wyrównanie: funkcja wykorzystania wybranej gwiazdy lub obiektu do wyrównywania teleskopu.

Klawisze kierunkowe: pozwalają na pełną kontrolę ruchów w każdym kierunku. Używaj ich, aby

przesuwać teleskop do początkowych gwiazd wyrównania albo do wyśrodkowania obiektu w
okularze.

Klawisze katalogów: ręczne sterowanie jest wyposażone w klawisze, które pozwalają na

bezpośredni dostęp do każdego z 40000 obiektów zapisanych w bazie danych. Są to następujące
katalogi:

Messier – pełna lista wszystkich obiektów z katalogu Messiera.
NGC – pełna lista wszystkich obiektów mgławicowych z poprawionego Nowego Katalogu
Generalnego.
Caldwell – zbiór wybranych najciekawszych obiektów z katalogów NGC i IC.

Planety – wszystkie 8 planet naszego układu oraz Księżyc.
Gwiazdy – lista najjaśniejszych gwiazd z katalogu SAO.
Lista – dla szybszego dostępu wszystkie najlepsze i najpopularniejsze obiekty w bazie danych
Teleskop zostały podzielone na spersonalizowane listy w oparciu o ich rodzaj i/lub powszechnie
używaną nazwę:

Nazwane gwiazdy - lista powszechnie używanych nazw najjaśniejszych gwiazd na niebie.
Nazwane obiekty

- alfabetyczna lista ponad 50 najpopularniejszych obiektów mgławicowych.

Gwiazdy podwójne - numeryczno-alfabetyczne zestawienie najbardziej efektownych wizualnie
podwójnych, potrójnych i poczwórnych gwiazd na niebie.
Gwiazdy zmienne

Lista wybranych najjaśniejszych gwiazd zmiennych o najkrótszym okresie

zmian jasności.
Asteryzmy

Unikalna lista najbardziej rzucających się w oczy małych „wzorków” z gwiazd.

Info: Wyświetla współrzędne i przydatne informacje o obiektach wybranych z bazy danych.

Wycieczka: Włącza tryb wycieczkowy, w którym są wyszukiwane najlepsze obiekty na dany

dzień i godzinę a następnie teleskop jest automatycznie na nie nakierowywany.

Enter: Wciśnięcie Enter pozwala wybierać funkcje oraz akceptować wprowadzone parametry.

Cofnij: Cofnięcie pozwoli ci wyjść aktualnego menu i wyświetlić poprzedni poziom menu.

Wciśnij „cofnij” wiele razy, aby wrócić do głównego menu albo usunąć dane wprowadzone przez
pomyłkę.

Menu: Wyświetla funkcji ustawień i użytkowych takich jak tempo śledzenia, obiekty użytkownika

i wiele innych.

10.

Klawisze przewijania: Używane, aby przewijać w górę i w dół w obrębie list menu. Jeśli

wyświetlone menu zawiera podmenu, to po prawej stronie wyświetlacza pojawi się podwójna
strzałka. Submenu także możesz przewijać za pomocą tych klawiszy.

11.

Tempo: Natychmiast zmienia prędkość obrotu silniczków uruchamianych przez naciśnięcie

klawiszy kierunku.

12.

Złącze RS-232: Pozwala komunikować się z komputerem i zdalnie sterować teleskopem.

Funkcje pilota

Ten  rozdział  opisuje  podstawowe  procedury  stosowane  w  obsłudze  teleskopu  serii  GT.  Są  one
pogrupowane  w  trzy  kategorie:  wyrównanie,  ustawienia  i  narzędzia.  Część  na  temat  wyrównania
mówi o wstępnym wyrównaniu teleskopu, jak również o odnajdywaniu obiektów na niebie. W części
o ustawieniach jest omówione zmienianie parametrów takich, jak tryb śledzenia oraz tempo śledzenia.
Wreszcie  ostatnia  część  omawia  wszystkie  funkcje  użytkowe  takie,  jak  limity  przewijania,  limity
filtrów bazy danych czy kompensacja luzów.

Procedury wyrównywania

Aby  teleskop  mógł  się  dokładnie  nastawiać  na  wybrane  obiekty  na  niebie  trzeba  go  najpierw
wyrównać  względem  dwóch  znanych  pozycji  (gwiazd)  na  niebie.  Dzięki  tym  informacjom  teleskop
może stworzyć model nieba, z którego będzie korzystać, aby zlokalizować dowolny obiekt o znanych
współrzędnych. Istnieje wiele sposobów wyrównywania teleskopu zależnie od tego, jakich informacji
może  udzielić użytkownik. Przy automatycznym wyrównywaniu „Auto Align” teleskop wybiera trzy
gwiazdy  po  wprowadzeniu  informacji  o  dacie  i  położeniu  miejsca  obserwacji.  Wyrównanie  przy
użyciu  trzech  gwiazd  „Auto  Three  Star  Align”  jest  podobne  do  automatycznego  wyrównania
pozwala  jednak  użytkownikowi  samodzielnie  wybrać  trzy  gwiazdy  wyrównywania.  Przy  szybkim
wyrównywaniu  „Quick  Align”  zostaniesz  poproszony  o  wprowadzenie  tych  samych  informacji,  co
przy  automatycznym.  Jednak  zamiast  przewijać  do  gwiazd  w  celu  wyśrodkowania  i  wyrównania,
teleskop  omija  ten  krok  i  po  prostu  tworzy  model  nieba  na  podstawie  dostarczonych  informacji.  I
wreszcie  funkcja  „Przywoływania  ostatniego  wyrównania”  „Last  Alignment”  zapisuje  dane
ostatniego wyrównania oraz pozycje teleskopu w momencie wyłączenia. Jest to dobre zabezpieczenie

w  przypadkach  na  zaniku  napięcia  w  sieci  zasilającej.  Każdą  z  metod  wyrównywania  szczegółowo
omawiamy poniżej.

Uruchomienie

Przed rozpoczęciem wyrównywania jakąkolwiek metodą
najpierw  należy  ustawić  osie  montażu  w  taki  sposób,
aby  znaczniki  zarówno  osi  deklinacji,  jak  i  rektascensji
były  zrównane  (patrz  rys.  2.8.).  Każda  oś  ma  teraz  do
pokonania  w  obu  kierunkach  taką  samą  drogę.  Po
ustawieniu  znaczników  pilot  wyświetli  informacje  o
ostatnio  zapisanej  dacie  i  czasie  obserwacji.  Po
włączeniu zasilania:

1. Naciśnij „Enter”, aby rozpocząć proces wyrównania.

2. Teleskop poprosi Cię o zrównanie znaczników na obu
osiach.  Można  tego  dokonać  ręcznie  lub  za  pomocą
klawiszy  pilota  (patrz  rys.  2.8.).  Po  ustawieniu  naciśnij
„Enter”.

3.  Pilot  wyświetli  ostatnio  wprowadzone  informacje  o
czasie, dacie, strefie czasowej oraz szerokości i długości
geograficznej miejsca obserwacji.

   ● użyj klawiszy „góra-dół” (10), aby przejrzeć bieżące
ustawienia,
   ●  naciśnij  „Enter”,  by  zaakceptować  bieżące
ustawienia,
   ●  naciśnij  „Undo”,  aby  wprowadzić  nowe  dane  o  czasie  i  miejscu.  Na  wyświetlaczu  pojawia  się
następujące informacje:

Czas  -  Time  –  wprowadź  aktualny  lokalny  czas  dla  swojej  okolicy.  Możesz  wprowadzić  albo  czas
lokalny (np. 8:00) albo wojskowy (np. 20:00).
-

Wybierz PM (po południu) lub AM (przed południem). Jeśli został wprowadzony czas wojskowy,

ręczne sterowanie pominie ten krok.

Wybierz między czasem standardowym, a czasem letnim. Używaj klawiszy przewijania „w górę”

i „w dół” (10), aby przewijać opcje. Zajrzyj do mapy stref czasowych w dodatku E, aby uzyskać
więcej informacji.

Data – wprowadź miesiąc, dzień i rok twojej sesji obserwacyjnej.

   ●  na  końcu  musisz  wprowadzić  długość  i  szerokość  geograficzną  twojego  stanowiska
obserwacyjnego.  Skorzystaj  z  tabeli  w  dodatku  C,  aby  ustalić  najbliższą  długość  i  szerokość
geograficzną  swojego  aktualnego  stanowiska  obserwacyjnego  i  wprowadź  te  dane,  gdy  poprosi  o  to
ręczne  sterowanie,  wciskając  ENTER  po  każdej  wprowadzonej  pozycji.  Pamiętaj,  aby  wybrać
„zachód”  dla  długości  w  Ameryce  Północnej  i  „północ”  dla  szerokości  na  półkuli  północnej.  W
przypadku miast poza USA, właściwa półkula jest podana w zestawieniach zawartych w dodatkach.

4. Wyrównaj teleskop wybierając jedną z metod opisanych w następnych rozdziałach.

Pomocna wskazówka: jeśli do ręcznego sterowania zostały wprowadzone błędne informacje, klawisz
„cofnij” będzie działać jak klawisz „backspace”  w komputerze pozwalając użytkownikowi ponownie
wprowadzić informacje.

Kalibracja montażu

Po  zakończeniu  wyrównania  „Auto
Align”  pilot  wyświetli  informację
„Calibrating”.

Automatyczna kalibracja jest konie -
czna  do  kalkulacji  i  kompensacji
„błędu  stożka”  występującego  w
niemieckich

montażach

parala-

ktycznych.

„Błąd

stożka”

jest

odchyleniem wynikającym z nie
prostopadłego

położenia

tuby

optycznej  wobec  osi  deklinacji  oraz
innych  luzów  np.  przekładni  silnika.
Teleskop  potrafi  określić  ten  błąd
wykorzystując

wyrównania

gwiazdy po obu stronach południka
niebieskiego (patrz rys 3.2.). Luzy
mechaniki

można

korygować

używając

wyśrodkowywania

gwiazd wyrównania tylko klawisza
„w górę” („Up”) oraz klawisza „w
prawo” („Right”).

Automatyczne wyrównywanie „Sky Align”

Automatyczne

wyrównywanie

„Auto

Align”

polega  na  wybraniu  przez  teleskop  trzech  jasnych
gwiazd  (dwóch  po  jednej  stronie  południka
niebieskiego  i  jednej  po  drugiej),  na  podstawie
których  tworzy  model  nieba.  Procedura  przebiega
następująco:

1.

Z menu wybierz metodę „Auto Align”. W

oparciu o informacje o czasie i dacie teleskop
automatycznie nakieruje się na jasna gwiazdę
nad horyzontem.
●

jeśli z jakiś powodów wybrana gwiazda jest

niewidoczna (zasłania ją np. drzewo lub
budynek) naciśnij „Undo”, a teleskop wybierze
kolejną jasną gwiazdę z listy.

Gdy teleskop będzie kończyć przewijanie do

pierwszej jasnej gwiazdy, wyświetlacz poprosi
Cię, abyś za pomocą klawiszy kierunkowych
wyśrodkował

gwiazdę

w szukaczu. Po

wyśrodkowaniu naciśnij „Enter”.

Wyświetlacz następnie poinstruuje Cię, abyś

wycentrował gwiazdę w polu widzenia okularu. Po wycentrowaniu naciśnij przycisk „Align”, aby
teleskop zapisał gwiazdę jako pierwszy obiekt wyrównania.

Po określeniu pierwszej gwiazdy wyrównania teleskop natychmiast nakieruje się na drugą

gwiazdę po tej samej stronie południka niebieskiego. Powtórz całą procedurę wyrównania dla
drugiej gwiazdy.

Trzecią gwiazdę wyrównania teleskop wybierze po przeciwnej stronie południka niebieskiego.

Tak samo, jak w przypadku poprzednich gwiazd wycentruj trzecią gwiazdę w szukaczu i okularze.
Po wyśrodkowaniu naciśnij „Enter”.

6.  Gdy  teleskop  zostanie  wyrównany  na  trzy  gwiazdy,  na  wyświetlaczu  pojawi  się  komunikat
„Alignment  Successful”  „wyrównanie  udało  się”  i  jesteś  teraz  gotowy  do  odnalezienia  swojego
pierwszego obiektu.

Automatyczne  wyrównanie  przy  użyciu  trzech  gwiazd  –
Auto Three-Star Align

Automatyczne wyrównanie przy użyciu trzech gwiazd – „Auto
Three-Star  Align”  jest  bardzo  podobne  do  wyrównania  „Auto
Align”.  Główna  różnica  polega  na  tym,  że  gwiazdy
wyrównania  wybiera  z  listy  nie  teleskop,  lecz  sam
użytkownik:

1.

Z menu wybierz opcję „Auto Three-Star Align”.

Pilot wyświetli propozycje

pierwszej

gwiazdy

wyrównania.
●

naciśnij „Undo” w celu wybrania innej gwiazdy po tej

samej stronie południka niebieskiego,
●

skorzystaj ze strzałek „góra-dół” w celu przejrzenia całej listy dostępnych obiektów.

Chcąc zapisać pierwsza gwiazdę wyrównania, której nazwa widnieje na ekranie wciśnij ENTER.

Teleskop nakieruje się na tą gwiazdę.

Precyzja wyszukiwania

W  celu  zwiększenia  precyzji
nacelowywania,  zawsze  wyśro-
dkowywuj  gwiazdy  wyrównania
w  okularze  za  pomocą  klawiszy
„w górę” i „w prawo”. Zbliżanie
się  do  gwiazdy  od  tej  strony
wyeliminuje  większość  luzów
między

trybami

zapewni

najdokładniejsze

możliwe

wyrównanie.

Podobnie, jak w poprzedniej procedurze wyrównania „Auto Align” zostaniesz poproszony o

wycentrowanie obiektu w szukaczu i okularze. Następnie naciśnij „Enter”.

Uwaga!  Pomimo,  iż  użytkownik  sam  ma  możliwość  decydowania,  które  gwiazdy  posłużą  do
wyrównania  teleskopu,  dla  zwiększenia  precyzji  konieczne  należy  wybrać  dwie  gwiazdy  po  jednej
stronie  południka  niebieskiego  i  jedną  po  drugiej  stronie.  Z  tego  powodu  podczas  wyrównania  pilot
dla  pierwszych  dwóch  gwiazd  wyświetli  listę  obiektów  znajdujących  się  po  jednej  stronie  południka
niebieskiego, a przy wybieraniu trzeciej gwiazdy wyświetli listę obiektów po drugiej stronie południka.

Szybkie wyrównanie „Quick Align”

Szybkie wyrównanie „Quick Align” wykorzystuje wszystkie informacje o dacie i czasie wprowadzone
podczas  uruchamiania  teleskopu.  Jednak  zamiast  ustawiani  gwiazd  wyrównania  teleskop  omija  ten
etap  i  buduje  model  nieba  tylko  w  oparciu  o  wprowadzone  informacje.  Pozwoli  to  na  szybkie
przewinięcie  do  współrzędnych  jakiegoś  jasnego  obiektu  (np.  Księżyca  lub  planety)  i  dostarczenie
teleskopowi  informacji  do  odnajdowania  obiektów  w  całym  obszarze  nieba  (z  uwzględnieniem
precyzji wyrównania na Biegun Niebieski). Szybkie wyrównanie nie jest przeznaczone do dokładnego
lokalizowania  małych  lub  słabych  obiektów  mgławicowych  albo  do  dokładnego  śledzenia  obiektów
przy wykonywaniu fotografii.

Chcąc  włączyć  funkcję  szybkiego  wyrównania  wybierz  z  menu  opcję  „Quick  Align”  i  naciśnij
„Enter”.  Teleskop  automatycznie  wyrówna  się  na  podstawie  wprowadzonych  wcześniej  informacji  i
po zakończeniu wyrównania wyświetli komunikat „Alignment Successful”.

Uwaga:  gdy  już  zostało  przeprowadzone  szybkie  wyrównywanie,  możesz  skorzystać  z  funkcji
ponownego  wyrównywania  („Re-Alignment”  -  zob.  poniżej),  aby  poprawić  dokładność  celowania
swojego teleskopu.

Przywracanie ustawień ostatniego wyrównania „Last Alignment”

Funkcja  ta  pozwala  na  przywrócenie  ustawień  ostatniego  wyrównania  zapisanego  przed  ostatnim
wyłączeniem  teleskopu.  Szczególnie  przydaje  się,  gdy  np.  podczas  sesji  obserwacyjnej  wystąpi
przerwa w zasilaniu.

Uwaga!  Gdy  już  zostało  przeprowadzone  przywracanie  ustawień,  możesz  skorzystać  z  funkcji
ponownego  wyrównywania  („Re-Alignment”  -  zob.  poniżej),  aby  poprawić  dokładność  celowania
swojego  teleskopu.  W  celu  zachowania  wyjątkowo  udanego  ustawienia  poprzez  kilka  kolejnych  sesji
można skorzystać z funkcji hibernacji „Hibernate” opisane j w dalszej części instrukcji.

Funkcja „Re-Alignment”

Funkcja  „Re-Alignment” pozwala  na zamianę każdej  z gwiazd  wyrównania  na  nową. Funkcja ta jest
przydatna, gdy:
●

po kilku godzinach obserwacji gwiazdy, na podstawie których teleskop był wyrównywany znacznie

przesunęły się w kierunku zachodnim (gwiazdy przesuwają się w tempie 15° na godzinę).
Wyrównanie do nowych gwiazd na wschodniej części nieba znacznie poprawi dokładność
wyszukiwania obiektów.
●

jeśli początkowo wyrównywałeś teleskop za pomocą metody „Quick Align”, to po pewnym czasie

możesz wprowadzić korekcję wyrównani w oparciu o aktualnie widoczne obiekty na niebie. Poprawi
to precyzje wyszukiwania bez konieczności wprowadzania bazowych informacji.

W celu zamiany obiektu wyrównania teleskopu na nowy:
1. Wybierz obiekt z listy i nastaw teleskop na niego.
2. Wycentruj obiekt w okularze.
3. Następnie naciskając „Undo” przejdź do głównego menu.

4. Gdy na ekranie pojawi się komunikat „Advanced GT” naciśnij przycisk „Align”.
5. Na ekranie pojawi się pytanie, którą z gwiazd wyrównania chcesz wymienić.
6. Za pomocą klawiszy „up” i „down” (10) wybierz obiekt, który chcesz zamienić i naciśnij „Enter”.
Najkorzystniej  jest  wymieniać  gwiazdę  położoną  najbliżej  w  stosunku  do  nowego  obiektu
wyrównania, gdyż zwiększa to precyzję wyszukiwania.
7. Naciśnij klawisz „Align”, aby zatwierdzić.

Katalog obiektów

Wybieranie obiektu

Teraz,  gdy  teleskop  jest  już  właściwie  wyrównany,  możesz  wybrać  obiekt  z  dowolnego  katalogu  w
obszernej  bazie  danych  teleskopu.  Pilot  ma  po  jednym  oznaczonym  przycisku  (4)  dla  każdego
katalogu w bazie. Są dwa sposoby wybierania obiektów z bazy: przewijanie list z nazwami obiektów
oraz wprowadzanie ich numerów.
Wciśnięcie  klawisza  „List”  w  ręcznym  sterowaniu  przywoła  wszystkie  obiekty  z  bazy,  które  mają
powszechnie  stosowane  nazwy  lub  rodzaje.  Każda  lista  jest  podzielona  na  następujące  kategorie:
nazwane gwiazdy „Named Stars”, nazwany obiekt „Named Objects”, gwiazdy podwójne „Dual Stars”,
gwiazdy  zmienne  „Variable  Stars”,  asteryzmy  „Asterism”  oraz  obiekty  CCD  „CCD  Objects”.
Wybranie jednego z tych katalogów wyświetli numeryczno-alfabetyczne zestawienie obiektów z listy.
Wciskanie  przycisków  przewijania  „w  górę”  i  „w  dół”  (10)  pozwoli  ci  przewijać  katalog  do
wybranego obiektu.
Pomocna  uwaga:  przewijając  długą  listę  obiektów  przytrzymanie  przycisku  „w  górę”  lub  „w  dół”
pozwoli ci przewijać z dużą szybkością.
Wciśnięcie jednego z pozostałych przycisków katalogowych (M, CALD, NGC lub STAR) spowoduje
wyświetlenie  migającego  kursora poniżej  nazwy  wybranego  katalogu.  Użyj  klawiatury  numerycznej,
aby  wprowadzić  numer  dowolnego  obiektu  z  katalogów  ułożonych  według  określonych  standardów.
Na przykład, aby odnaleźć Mgławicę Oriona, wciśnij klawisz „M” i wprowadź numer „042”.

Przewijanie do obiektu

Gdy  już  szukany  obiekt  jest  wyświetlony  na  ekranie  ręcznego  sterowania,  wybierz  jedną  z
następujących opcji:
-

Wciśnij klawisz INFO. To pokaże ci przydatne informacje na temat wybranego obiektu takie jak

rektascensja i deklinacja, jasność, rozmiary oraz informacje tekstowe dostępne w przypadku wielu
najpopularniejszych obiektów.

Wciśnij klawisz ENTER. To automatycznie przewinie teleskop do współrzędnych obiektu.

Uwaga: Nigdy nie przewijaj teleskopu, gdy ktoś patrzy w okular. Teleskop może się poruszać z dużą
prędkością przewijania i uderzyć obserwatora w oko.

Informacje na temat obiektu można uzyskiwać bez potrzeby przeprowadzania wyrównania względem
gwiazd. Po włączeniu teleskopu wciśnięcie dowolnego klawisza katalogu pozwala na przewijanie list
obiektów  lub  wprowadzanie  numerów  katalogowych  i  przeglądanie  informacji  o  obiekcie  tak  jak
opisano powyżej.

Odnajdywanie planet

Teleskop  potrafi  zlokalizować  wszystkie  8  planet  naszego  układu  oraz  Księżyc.  Jednak  ręczne
sterowanie  wyświetli tylko te obiekty  Układu Słonecznego, które są nad  horyzontem  (albo w obrębie
limitów przewijania).  Aby  zlokalizować planety,  wciśnij klawisz  „PLANET”  w ręcznym sterowaniu.
Ręczne sterowanie wyświetli wszystkie obiekty Układu Słonecznego, które sa nad horyzontem:
-

Użyj przycisków „w górę” i „w dół”, aby wybrać planetę, którą chcesz obserwować.

Wciśnj INFO, aby przywołać informacje na temat wyświetlanej planety.

Wciśnij ENTER, aby przewinąć do wyświetlanej planety.

Tryb wycieczkowy

Teleskop  ma  funkcję  wycieczki,  która  pozwala  użytkownikowi  wybierać  z  listy  interesujących
obiektów  w  oparciu  o  aktualną  datę  i  czas.  Zostaną  wyświetlone  wyłącznie  obiekty  w  obrębie
ustalonych  limitów  filtrów (zob. Limity  filtrów  w rozdziale  na temat procedur  ustawień  w  niniejszej
instrukcji).  Aby  włączyć  tryb  wycieczkowy,  wciśnij  klawisz  TOUR  (6)  w  ręcznym  sterowaniu.
Teleskop wyświetli najlepsze obiekty do obserwacji, które są aktualnie widoczne na niebie.
-

Aby zobaczyć informacje i dane na temat wyświetlonego obiektu, wciśnij klawisz INFO.

Aby przewinąć do wyświetlanego obiektu, wciśnij ENTER.

Aby zobaczyć następny obiekt, wciśnij klawisz „w górę”.

Tryb wycieczkowy po konstelacjach

Dodatkową  funkcją  teleskopu  jest  „Tryb  wycieczkowy  po  konstelacjach”  pozwalający  obejrzeć
najciekawsze  obiekty  w  88  gwiazdozbiorach.  Wybierając  funkcję  „Constellation”  z  menu  „List”
spowoduje  wyświetlenie  nazw  wszystkich  widocznych  w  danej  chwili  na  niebie  gwiazdozbiorów
(włączona  funkcja  limitów  filtrów  „Filter  Limits”).  Po  wybraniu  konstelacji  pojawia  się  lista
dostępnych obiektów w granicach danej konstelacji.
-

Aby zobaczyć informacje i dane na temat wyświetlonego obiektu, wciśnij klawisz INFO.

Aby przewinąć do wyświetlanego obiektu, wciśnij ENTER.

Aby zobaczyć następny obiekt, wciśnij klawisz „w górę”.

Klawisze kierunkowe

Teleskop  ma  cztery  klawisze  kierunkowe  (3)  pośrodku  ręcznego  sterowania,  które  kontrolują  ruchy
teleskopu  w  wysokości  (w  górę  i  w  dół)  oraz  azymucie  (w  lewo  i  w  prawo).  Teleskopem  można
sterować przy dziewięciu różnych prędkościach.

Przycisk tempa

Wciśnięcie klawisza tempa „rate” (11) pozwala ci natychmiast zmienić prędkość silników z szybkiego
tempa  przewijania  na  precyzyjne  prowadzenie  oraz  ustawiać  różne  wartości  pomiędzy  nimi.  Każde
tempo  ma przypisany przycisk na klawiaturze ręcznego sterowania. Numer 9 to  najszybsze tempo (3
stopnie  na  sekundę,  zależnie  od  źródła  zasilania),  które  jest  używane  do  przewijania  od  obiektu  do
obiektu  oraz  przy  odnajdywaniu  gwiazd  wyrównania.  Numer  1  oznacza  najwolniejsze  tempo  (0,5  x
tempo  gwiazdowe) i  można  go  używać  do  dokładnego  wyśrodkowywania  obiektów  w  okularze  oraz
do prowadzenia przy wykonywaniu fotografii.

Aby zmienić tempo obracania silniczków:
-

Wciśnij klawisz tempa „Rate” w ręcznym sterowaniu. LCD pokaże aktualne tempo.

Wciśnij liczbę w ręcznym sterowaniu, która odpowiada pożądanej prędkości. Liczba pojawi się w

prawym górnym rogu LCD, aby pokazać, że prędkość została zmieniona.

Ręczne  sterowanie  ma  funkcje  „podwójny  przycisk”,  która  pozwala  natychmiast  przyspieszać  silniki
bez  potrzeby  wybierania  tempa.  Aby  użyć  tej  funkcji,  po  prostu  wciśnij  klawisz  ze  strzałką
odpowiadający  kierunkowi,  w  którym  chcesz  przewinąć  teleskop.  Przytrzymując  go  wciśnij  klawisz
przeciwnego kierunku. To ustawi maksymalną prędkość przewijania.

Kierunek, w którym porusza się gwiazda w polu widzenia okularu w momencie przewijania zależy od
położenia  tuby  optycznej  teleskopu  względem  południka  niebieskiego.  W  razie  potrzeby  zmiany
kierunku przycisków zajrzyj do rozdziału „Funkcje ustawień teleskopu”.

Dziewięć dostępnych prędkości przewijania.

Procedury ustawień

Teleskop zawiera wiele funkcji ustawień definiowanych przez użytkownika stworzonych, aby dać mu
kontrolę  nad  wieloma  zaawansowanymi  możliwościami  teleskopu.  Do  wszystkie  funkcji  ustawień  i
narzędziowych  można  się  dostać  wciskając  klawisz  MENU  i  przewijając  między  następującymi
opcjami:

Tryb  śledzenia:  to  pozwala  ci  zmieniać  sposób,  w  jaki  teleskop  śledzi  zależnie  od  rodzaju  użytego
montażu. Teleskop ma trzy różne tryby śledzenia:

Równikowy północny „EQ North” wykorzystywany, gdy teleskop jest ustawiony na oś
biegunową za pomocą platformy równikowej na półkuli północnej.

Równikowy południowy „EQ South” wykorzystywany, gdy teleskop jest ustawiony na oś
biegunową za pomocą platformy równikowej na półkuli południowej.

Wyłączony „Off” służy do obserwacji celów naziemnych, śledzenie można wyłączyć tak,
aby teleskop się nie poruszał.

Tempo śledzenia - oprócz przesuwania teleskopu za pomocą pilota, teleskop może w sposób ciągły
ś

ledzić obiekt na niebie w miarę jak przesuwa się po niebie. Tempo śledzenia można zmienić zależnie

od rodzaju obserwowanego obiektu:

Gwiazdowe  „Sideral”  -  to  tempo  kompensuje  obrót  Ziemi  przesuwając  teleskop  w  takim
samym  tempie,  w  jakim  się  ona  obraca,  ale  w  przeciwnym  kierunku.  Gdy  teleskop  jest
nastawiony  na  oś  biegunową  można  to  wyrównać  poruszając  teleskopem  wyłącznie  w
rektascensji.  Jeśli  natomiast  jest  na  montażu  azymutalnym  to  trzeba  wykonywać  poprawki
zarówno w rektascensji jak i deklinacji.

Księżycowe  „Lunar”  -  używane  do  śledzenia  Księżyca  przy  obserwacjach  jego
krajobrazów

Słoneczne „Solar” - do śledzenia Słońca podczas jego obserwacji

Zobacz  czas  i  miejsce  „View  Time  and  Site”  -  wyświetla  aktualny  czas  oraz  współrzędne  miejsca
obserwacji ściągnięte poprzez opcjonalny odbiornik CN-16 GPS. Po za tym funkcja ta wyświetla inne
istotne  informacje  o  czasie  i  miejscu  obserwacji,  jak  np.  strefę  czasową,  czas  letni  lub  lokalny  czas
gwiazdowy. Lokalny czas gwiazdowy informuje o rektascensji obiektów na niebie znajdujących się w
danym  czasie  na  południku  niebieskim.  Funkcja  „View  Time  and  Site”  podaje  zawsze  ostatnie
zachowane informacje  o czasie i miejscu ściągnięte z odbiornika GPS podczas  ostatniego połączenia.
Ponowne połączenie z GPS aktualizuje automatycznie informacje. Jeśli występuje brak połączenia lub
GPS jest wyłączony teleskop wyświetli ostatnio zapisane dane.

Obiekty  użytkownika  „User  Defined  Objects”  -  teleskop  może  przechowywać  w  pamięci  do  400
obiektów użytkownika. Mogą to być obiekty terenowe oglądane w dzień lub ciekawy obiekt niebieski

nieuwzględniony w standardowej bazie. Istnieje kilka sposobów zapisania obiektu w pamięci zależnie
od jego rodzaju:

Zapisz obiekt GoTo „GoTo Object” - aby przejść do dowolnego obiektu użytkownika zapisanego  w
bazie przewiń do „GoTo Sky Obj” (przewin do obiektu niebieskiego) albo „GoTo Land Obj” (przewiń
do obiektu terenowego) i wprowadź liczbę obiektu, który chcesz wybrać, a następnie wciśnij ENTER.
Teleskop automatycznie pobierze i wyświetli współrzędne przed przewinięciem do obiektu.
Aby  zachować  dane  jakiegokolwiek  obiektu  użytkownika,  po  prostu  zapisz  nowy  obiekt  używając
jednego z istniejących numerów identyfikacyjnych. Teleskop zastąpi poprzedni obiekt nowym.

Zapisz  obiekt  niebieski  „Save  Sky  Objects”  -  teleskop  zapisuje  obiekty  w  bazie  zachowując  ich
rektascensję i deklinację na niebie. Dzięki temu można odnaleźć ten sam obiekt za każdym razem, gdy
teleskop  jest  wyrównany.  Gdy  już  szukany  obiekt  zostanie  wyśrodkowany  w  okularze,  po  prostu
przewiń  do  komendy  „Zapisz  obiekt  niebieski”  i  wciśnij  ENTER.  Wyświetlacz  poprosi  cię  o
wprowadzenie  liczby  między  1,  a  200  aby  zidentyfikować  obiekt.  Ponownie  wciśnij  ENTER,  aby
zapisać obiekt w bazie.

Wprowadź  rektascensję  i  deklinację  „Enter  R.A.  –  Dec.  -  możesz  zachowywać  współrzędne
obiektu  po  prostu  wprowadzając  jego  rektascensję  i  deklinację.  Przewiń  do  komendy  „Wprowadź
rektascensję  i  deklinację”  i  wciśnij  ENTER.  Zostaniesz  poproszony  najpierw  o  wprowadzenie
rektascensji, a potem deklinacji szukanego obiektu.

Zapisz  obiekt  lądowy:  Teleskop  może  być  również  stosowany  do  obiektów  terenowych.  Stałe
obiekty  można  zapisać  zachowując  ich  wysokość  i  azymut  względem  położenia  teleskopu  w
momencie  obserwacji.  Ponieważ  podajemy  położenie  względem  teleskopu,  współrzędne  są  ważne
wyłącznie dla tego konkretnego stanowiska. Aby zachować takie obiekty, jeszcze raz wyśrodkuj jeden
z  nich  w  okularze.  Przewiń  do  komendy  „zachowaj  obiekt  lądowy”  i  wciśnij  ENTER.  Zostaniesz
poproszony  o  wprowadzenie  liczby  między  1  a  200  aby  zidentyfikować  obiekt.  Wciśnij  ponownie
ENTER, aby zapisać go w bazie.

Aby  zamienić  dane  jakiegokolwiek  obiektu  użytkownika,  po  prostu  zapisz  nowy  obiekt  używając
jednego z istniejących numerów identyfikacyjnych. Teleskop zastąpi poprzedni obiekt nowym.

Pokaż R.A./DEC - „ Get R.A. / DEC. – wyświetla współrzędne aktualnej pozycji teleskopu.

GoTo RA/Dec – pozwala ci wprowadzić konkretną rektascensję i deklinację i przewinąć do niej.
Aby  zapisać  współrzędne  R.A.  /  DEC  w  bazie  uczyń  to  za  pomocą  funkcji  Obiekty  użytkownika
„User Defined Objects” opisanej powyżej.

Funkcja  „Identify”  –  „Identyfikacja”  –  przeszukuje  wszystkie  katalogi  w  pamięci  teleskopu  i
wyświetla  nazwy  i  odległość  do  najbliższego  pasującego  obiektu.  Można  ja  wykorzystać  na  dwa
sposoby. Po pierwsze w celu zidentyfikowania nieznanego obiektu w polu widzenia okularu. Po drugi
–  za  jej  pomocą  można  znaleźć  inny,  blisko  położony  obiekt  w  pobliżu  obiektu,  który  właśnie
obserwujesz. Na przykład, jeśli Twój teleskop jest skierowany na  najjaśniejsza gwiazdę w konstelacji
Lira,  wybierając  funkcję  „Identify”  i  przeszukując  katalog  „Named  Stars”  („gwiazdy  nazwane”)  bez
wątpliwości  dostaniesz  informację,  że  gwiazda,  którą  obserwujesz  to  Vega.  W  innym  przypadku,
wybierając  funkcję  „Identify”  i  przeszukując  katalog  „Named  Objects”  („obiekty  nazwane”)  lub
katalog  Messier’a,  pilot  poinformuje  Cię,  że  Mgławica  Pierścień  (M57)  jest  zaledwie  6°  od  Twojej
obecnej pozycji. Przeszukując katalog „Double Star” („gwiazdy podwójne”) dostaniesz informację, że
Epsilon Lira jest o 1° od Vegi.

Aby użyć funkcji „Identify”:

●

wejdź w Menu i wybierz funkcję „Identify”,

●

używając strzałek „góra-dół” wyszukaj katalog, który chcesz przeszukać,

●

naciśnij „Enter”, aby rozpocząć przeszukiwanie.

Uwaga: niektóre katalogi zawierają tysiące obiektów i ich przeszukanie może zająć trochę czasu.

Precyzyjne GoTo

Seria  teleskopów  Advanced  posiada  funkcję  „Precise  GoTo”  pomagającą  znajdować  ekstremalnie
małe obiekty i idealnie wyśrodkowywać je  do celów astrofotografii i CCD. Aby to  osiągnąć teleskop
automatycznie  znajduje  najbliżej  położony,  jasny  obiekt  i  prosi  o  dokładne  wyśrodkowanie  go  w
okularze. Na tej podstawie teleskop oblicza minimalna różnicę pomiędzy położeniem GoTo obiektu, a
położeniem  wynikającym  z  wyśrodkowania.  Opierając  się  na  tej  różnicy  teleskop  z  dużo  większą
precyzją wyśrodkuje obiekt wyjściowy. Aby skorzystać z funkcji „Precise GoTo”:

1.  Naciśnij  przycisk  „Menu”  i  przewijając  opcje  menu  za  pomocą  strzałek
wybierz funkcję „Precise GoTo”.

●

wybierz opcje „Database”, jeśli chcesz obserwować obiekt zapisany w

bazie teleskopu lub:
●

wybierz opcje „R.A./Dec.” Jeśli chcesz sam wprowadzić współrzędne

obiektu.

2.  Po  wybraniu  obiektu  teleskop  wyszuka  najbliższą  jasną  gwiazdę.  Naciśnij
„Enter”, a teleskop nakieruje się na nią.
3. Używając strzałek wyśrodkuj dokładnie obiekt w polu widzenia okularu.
4. Naciśnij „Enter”, a teleskop nakieruje się na obiekt wyjściowy.

Funkcje ustawień teleskopu

Ustaw czas i miejsce „Setup Time-Site” – pozwala użytkownikowi dostosować
wyświetlacz  teleskopu  zmieniając  parametry  czasu  i  lokalizacji  (takie  jak  strefa
czasowa i czas letni).

Kompensacja  luzów  „Anti  Backlash”  –  wszelkie  mechaniczne  tryby  mają
pewien  stopień  luzu  przy  stykaniu.  Jest  to  wyraźne  widoczne  w  tym  jak  długo
zajmuje  gwieździe  przesunięcie  się  w  okularze  po  wciśnięciu  klawiszy  ze
strzałkami  (zwłaszcza  przy  zmienianiu  kierunków).  Funkcje  kompensowania
luzów pozwalają użytkownikowi to wyrównywać przez wprowadzenie wartości,
która  szybko  przewija  silniki  akurat  o  tyle  żeby  zredukować  luzy.  Konieczny  poziom  kompensacji
zależy od wybranego tempa przewijania. Im jest wolniejsze tym więcej czasu upłynie zanim gwiazda
w  sposób  widoczny  poruszy  się  w  okularze.  Tak,  więc  należy  wtedy  zwiększyć  kompensację.
Będziesz  musiał  eksperymentować  z  różnymi  wartościami.  Zwykle  do  obserwacji  wizualnych
najlepsza jest między 20 a 50 podczas gdy wyższa wartość może być potrzebna podczas prowadzenia
przy astrofotografii.
Aby  ustawić  wartość  kompensowania,  przewiń  do  tej  opcji  i  wciśnij  ENTER.  Patrząc  przez  okular
zaobserwuj  efekty  działania  klawiszy  kierunkowych.  Zauważ,  po  naciśnięciu  którego  klawisza
wystąpi  minimalne  zatrzymanie  ruchu  gwiazdy  w  polu  widzenia.  Operując  w  jednej  osi  ustaw
kompensacje  luzów  zapewniająca  maksymalna  płynność  obserwacji  przy  zmianie  kierunku
przewijania.  Następnie  wprowadź  uzyskaną  wartość  dla  kierunku  dodatniego  i  ujemnego.  Jeśli
zauważysz  „skok”  po  zwolnieniu  przycisku,  a  przy  wprowadzeniu  mniejszej  wartości  kompensacji
wystąpi  „pauza”  po  naciśnięciu  przycisku  wprowadź  większa  wartość  kompensacji  dla  kierunku
dodatniego,  a  mniejsza  dla  ujemnego.  Teleskop  zachowa  te  wartości  i  będzie  je  wykorzystywać  za
każdym razem, gdy zostanie włączony, do momentu, aż zostaną zmienione.

Limity  filtrów  „Filter  Limits”  –  gdy  wyrównywanie  jest  zakończone,  teleskop  automatycznie  wie,
które  obiekty  niebieskie  są  ponad  horyzontem.  W  związku  z  tym  przewijając  listy  baz  danych  (albo
wybierając  funkcję  wycieczkową)  ręczne  sterowanie  teleskopu  wyświetli  tylko  te  obiekty,  o  których
wiadomo, że są ponad  horyzontem podczas twoich  obserwacji. Możesz spersonalizować bazę danych
ustalając limity wysokości właściwe dla twojej lokalizacji i ustawienia. Na przykład, jeśli obserwujesz
w górzystym rejonie gdzie horyzont jest szczególnie zasłonięty, możesz ustawić swój limit wysokości

na +20 stopni. Dzięki temu będziesz pewien, że pilot  wyświetla  wyłącznie  obiekty powyżej tej linii.
Jeśli ręcznie wprowadzisz  obiekt znajdujący się pod horyzontem za pomocą klawiatury numerycznej,
pilot ręcznego sterowania pokaże komunikat ostrzegawczy przed przewinięciem do danego obiektu.

Wskazówka  do  obserwacji:  jeśli  chcesz  przejrzeć  całą  bazę  danych,  ustaw  maksymalny  limit
wysokości na 90 stopni, a minimalny na –90. Wyświetli to każdy obiekt w bazie bez względu na to czy
jest widoczny na niebie z twojej lokalizacji.

Przyciski kierunkowe – „Direction Buttons”: kierunek, w którym gwiazda przesuwa się w okularze
zależy tego, po której stronie południka niebieskiego znajduje się tuba teleskopu. Może to powodować
dezorientację, szczególnie, jeśli śledzimy  gwiazdę przy astrofotografii. Aby to skompensować można
zamienić kierunek przypisany klawiszom sterującym napędem. Zrobisz to wciskając klawisz MENU i
wybierając  opcję  „Direction  Buttons”  („klawisze  kierunkowe”)  z  menu  narzędzia.  Użyj  klawiszy  ze
strzałkami  „w  górę”  i  „w  dół”  (10),  aby  wybrać  przypisanie  klawiszy  w  azymucie  (w  lewo  lub  w
prawo) albo w wysokości (w górę i w dół) i naciśnij ENTER. Ustawiając kierunek ruchu w azymucie
jako wartość dodatnią, spowoduje ruch teleskopu w tą samą stronę, w którą się on normalnie porusza
podczas  śledzenia  gwiazd  (tj.  na  zachód).  Ustawienie  dodatniej  wartości  dla  klawiszy  wysokości
spowoduje ruch w kierunku przeciwnym do ruchy wskazówek zegara wokół osi DEC.

Podejście GoTo – „GoTo Approach”: funkcja ta pozwala użytkownikowi zaprogramować, od której
strony  teleskop  podejdzie  od  obiektu  podczas  przewijania.  Umożliwia  to  zminimalizowanie  błędów
wyszukiwania  wynikających  z  luzów  mechaniki  teleskopu.  Podobnie,  jak  w  przypadku  funkcji
„Direction  Buttons”,  ustawiając  „GoTo  Approach”,  jako  wartość  dodatnią  spowoduje  podchodzenie
do  obiektu  w tym  samym  kierunku,  w  którym  następuje śledzenie  obiektu  w  azymucie (od  zachodu)
oraz w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara w deklinacji. Podejście GoTo  w deklinacji
ma zastosowanie tylko, gdy tuba jest po jednej stronie południka. Po przejściu tubusa na drugą stronę
funkcja „GoTo Approach” w deklinacji musi być zmieniona.

Aby  zmienić  kierunek  podejścia  GoTo  wybierz  z
Menu  ustawień  teleskopu  „Scope  Setup”  opcję
„GoTo  Approach”  wybierz  rodzaj  podejścia  (w
azymucie lub  wysokości),  ustaw  wartość dodatnią
lub  ujemną  („positive”  lub  „negative”)  i  naciśnij
„Enter”.

W

celu

zminimalizowania

niedokładności

wyszukiwania  i  śledzenia  wynikających  z  luzów
mechaniki  teleskopu  ustawienie  dla  funkcji
kierunku przycisków „Direction Buttons” powinno
być  idealnie  zgrane  z  ustawieniami  podejścia
GoTo.  Używając  do  wyśrodkowania  obiektu
klawiszy  przewijania  w  kierunku  „w  górę”  i  „w
prawo”

teleskop

domyślnie

wyeliminuje

większość luzów  mechaniki. Jeśli zmieniasz opcje
podejścia  GoTo,  nie  ma  konieczności  zmiany
kierunku  klawiszy.  Wystarczy  wziąć  pod  uwagę
kierunek

ruchu

teleskopu

przy

finalnym

ustawianiu

podejścia

GoTo. Jeśli

teleskop

podchodzi  do  gwiazdy  wyrównania  od  zachodu
(azymut  ujemny)  oraz  w  kierunku  zgodnym  z
ruchem wskazówek zegara (ujemna wysokość), po
prostu  upewnij  się,  czy  przyciski  kierunkowe
używane do wyśrodkowywania gwiazdy poruszają się w tym samym kierunku.

Tempo  automatycznego  prowadzenia  „Autoguide  Rates”:  funkcja  pozwala  ustawić  tempo
automatycznego  prowadzenia,  jako  procent  tempa  gwiazdowego.  Jest  to  szczególnie  przydatne  do
kalibracji teleskopu pod CCD autoguider przy długich ekspozycjach w astrofotografii.

Limity  azymutu  „Azimuth  Limits”:  funkcja  pozwala  ustawić  limity  przewijania  teleskopu  w
azymucie  (oś  R.A.).  Zakres  ustawień  wynosi  od  0  do  180°,  gdzie  0°  jest  pozycją,  gdy  pręt
przeciwwagi jest skierowany na zachód, a 180° jest pozycją. Gdy pręt przeciwwagi jest skierowany na
wschód (patrz rys. 3.3.). Limity można ustawiać dowolnie w zależności od potrzeb. Na przykład, jeśli
używasz  kamery  CCD  i  nie  masz  wystarczająco  długiego  kabla,  aby  teleskop  mógł  wyszukiwać
obiekty  na  całym  obszarze  nieba,  możesz  ustawić  limity  przewijania  w  zależności  od  zasięgu  kabli.
Najłatwiej to zrobić ustawiając teleskop w azymucie w pozycji, gdy kable są maksymalnie napięte i po
odczytaniu  wartości  azymutu  dla  tej  pozycji  (funkcja  „Get  Alt-Az”  w  menu  „Utilities”)  ustawić  tę
wartość, jako graniczną dla maksymalnego i minimalnego limitu przewijania.

Uwaga:  w  celu  umożliwienia  teleskopowi  podejścia  do  gwiazdy  z  kierunku,  który  zapewnia
minimalizację  błędu  wynikającego  z  luzów  mechaniki  teleskopu,  może  wystąpić  potrzeba
przekroczenia  ustawionych  limitów  przewijania.  Limity  mogą  ograniczyć  przewinięcie  do  obiektu
znajdującego się o 6° od ustawionej granicy przewijania w azymucie. Jeśli stanowi to problem, można
zmienić  kierunek,  z  którego  teleskop  odchodzi  do  obiektu.  Aby  to  uczynić,  wejdź  w  opcje  „GoTo
Approach”  w  menu  „Scope  Setup”.  Chcąc  zagwarantować  pełny  zakres  ruchu  w  osi  R.A.,  należy
ustawić zakres limitów na 354 i 186.

Filtracja  wschód/zachód  –  „East/West  Filtering”:  w  celu  zapewnienia  maksymalnej  precyzji
wyszukiwania,  teleskopy  serii  Advanced  automatycznie  wyszukują  gwiazd  wyrównania  w  taki
sposób, aby pierwsze  dwie  gwiazdy były po jednej stronie południka  niebieskiego,  a trzecia gwiazda
po  drugiej.  Funkcja  „East/West  Filtering”  pozwala  wyłączyć  filtrację,  aby  mieć  dostęp  do  pełnego
zbioru wszystkich gwiazd do wyrównania za pomocą metody „Auto Three Star Align” bez względu na
ich położenie względem południka.

Funkcje użytkowe

Kalibracja  GoTo  –  „Calibrate  GoTo”  –  funkcja  kalibracji  GoTo
jest  przydatna  przy  podłączaniu  do  teleskopu  akcesoriów  o  dużej
wadze  (np.  aparatu  fotograficznego  itp.).  Funkcja  „Calibrate  GoTo”
oblicza  odległość  oraz  czas  potrzebny  teleskopowi  do  zakończenia
ostatecznego  wyśrodkowywania  obiektu.  Zmiana  balansu  teleskopu
po  obciążeniu  go  akcesoriami  może  wydłużyć  ten  czas.  Funkcja
„Calibrate  GoTo”  bierze  pod  uwagę  zmianę  balansu  i  wprowadza
korektę wyszukiwania obiektów i poprawia precyzję.

Funkcja  „Home  Position”  –  pozwala  na  zaprogramowanie  pozycji
teleskopu,  w  której  będzie  on  zostawiany  na  dłuższy  czas,  gdy  nie
będzie  używany.  Jest  to  przydatna  funkcja  np.  w  domowym
obserwatorium.  Domyślnie  w  pozycji  „Home”  znaczniki  „Index”
teleskopu  są  zrównane  tak,  jak  podczas  wyrównywania  montażu.
Aby  zaprogramować  pozycję  „Home”  dla  Twojego  teleskopu  za
pomocą  klawiszy  kierunkowych  ustaw  go  w  wybranej  pozycji,  a
następnie  zapisz  to  ustawienie  wybierając  z  menu  opcję  „Set”  i
naciskając „Enter”.

Wyrównanie  na  Biegun  Północny  –  „Polar  Align”  –  teleskopy  z
serii  Advanced  GT  posiadają  funkcję  „Polar  Align”  pozwalającą  na
wyrównanie  teleskopu  na  Biegun  Północny  w  celu  zwiększenia
precyzji  wyszukiwania  i  śledzenia  obiektów.  Po  zakończeniu

wyrównywania  „Auto  Alignment”  teleskop  nakieruje  się  na  niebo  w  miejsce,  gdzie  powinna  być
Gwiazda Polarna. Używając  głowicy  montażu paralaktycznego  do  wyśrodkowania Gwiazdy Polarnej
w  okularze,  montaż  zostanie  ustawiony  na  Północny  Biegun  Niebieski.  Po  zakończeniu  wyrównania
na Biegun Północny należy przeprowadzić ponowne wyrównanie teleskopu za pomocą jednej z metod
opisanych wcześniej. Aby wyrównać teleskop na Biegun Północny (opis dla półkuli północnej):

1. Po wstępnym ustawieniu teleskopu i skierowaniu na Gwiazdę Polarną wyrównaj montaż za pomocą
metody „Auto Align” lub „Auto Three Star Align”.
2. Wybierz z menu opcję „Polar Align” i naciśnij „Enter”.

Bazując  na  bieżącym  wyrównaniu  teleskop  nakieruje  się  na  miejsce,  gdzie  powinna  znajdować  się
Gwiazda  Polarna.  Użyj  regulacji  szerokości  geograficznej  głowicy  montażu  paralaktycznego  oraz
regulacji  azymutu  do  wyśrodkowania  Gwiazdy  Polarnej  w  okularze.  Przy  wyśrodkowywaniu  nie
korzystaj  z  klawiszy  kierunkowych.  Po  ustawieniu  Gwiazdy  Polarnej  w  centrum  pola  widzenia
okularu  naciśnij  „Enter”.  Os  polarna  powinna  być  teraz  skierowana  dokładnie  na  Północny  Biegun
niebieski.

Kontrola  oświetlenia  -  „Light  Control”  –  pozwala  wyłączyć  zarówno  czerwone  podświetlenie
klawiatury,  jak  i  wyświetlacz  LCD  podczas  użytkowania  teleskopu  w  dzień  w  celu  zaoszczędzenia
energii lub, aby nie naświetlać oczu zaadoptowanych do ciemności.

Ustawienia fabryczne - „Faktory Settings” – przywraca ustawienia fabryczne pilota Advanced GT.
Parametry  takie,  jak  wartości  kompensacji  luzów,  początkowa  data  i  czas,  długość  i  szerokość  oraz
limity  przewijania  i  filtrów  zostaną  zresetowane.  Jednak  zapisane  parametry  takie,  jak  np.  obiekty
użytkownika pozostaną zapisane  w pamięci  nawet po  wybraniu tej  opcji. Ręczne sterowanie poprosi
cię o wciśnięcie klawisza „0” przed powrotem do ustawień fabrycznych.

Wersja  -  „Version”  –  wybranie  tej  opcji  pozwoli  ci  zobaczyć  numer  wersji  oprogramowania
sterującego  silnikami  oraz  pilotem,  a  także  numer  wersji  oprogramowania  GPS  (jeśli  używasz
opcjonalnie  CH-16  GPS).  Najpierw  jest  wyświetlany  numer  dla  pilota,  później  jako  drugi  numer
sterowania  silnikiem  azymutalnym  a  jako  trzeci  –  sterowanie  silnikiem  wysokości.  W  drugiej  linii
wyświetlacza LCD pokazuje się numer GPS oraz numer seryjny połaczenia.

Pobierz  wysokość i azymut – „Get Alt-Az” – wyświetla względną wysokość i azymut dla aktualnej
pozycji teleskopu.

Przejdź  do  wysokości  i  azymutu  –  „Go  to  Alt-Az”  –  pozwala  wprowadzić  konkretną  wysokość  i
azymut i do niej przewinąć.

Hibernacja  –  „Hibernate”  –  pozwala  na  całkowite  wyłączenie  teleskopu  (odłączenie  od  zasilania)
przy  jednoczesnym  zachowaniu  wyrównania  przy  kolejnym  włączeniu.  Dzięki  temu  oszczędza  się
energię  i  jest  to  idealne  rozwiązanie  dla  tych,  którzy  mają  teleskop  zamontowany  na  stałe  albo
zostawiają go w jednym miejscu przez długi okres czasu. Aby przejść do trybu hibernacji:
1.

Wybierz opcję „Hibernate” z menu narzędzi „Utilities Menu”.

Przesuń teleskop do wybranej pozycji i naciśnij ENTER

Wyłącz teleskop. Pamiętaj, aby nigdy nie przesuwać teleskopu ręcznie, gdy jest w stanie

hibernacji. Gdy zostanie ponownie włączony na wyświetlaczu pojawi się komunikat „Wake-Up” -
„pobudka”. Po wciśnięciu ENTER masz opcję przewijania informacji o czasie i miejscu, aby
zaktualizować ustawienia. Wciśnij „Enter”, aby wybudzić teleskop ze stanu hibernacji.

Wciśnięcie  „Undo”  w  ekranie  „Wake-Up”  pozwala  ci  poruszać  się  między  wieloma  funkcjami
teleskopu  bez  budzenia  go  ze  stanu  hibernacji.  Aby  przerwać  hibernację  po  wciśnięciu  „Undo”,
wybierz  „Hibernate”  z  menu  narzędzi  i  wciśnij  ENTER.  Nie  używaj  klawiszy  kierunkowych  do
przesuwania teleskopu, gdy pozostaje w stanie hibernacji.

Ustawianie ostrości.

Mechanizm  ustawiania  ostrości  polega  na  zmianie  położenia  lustra
głównego,  które  jest  zamontowane  na  pierścieniu  ślizgającym  się  we
wnętrzu  tuby  optycznej  w  przód  i  w  tył.  Gałka  regulacji  ostrości,  za
pomocą której zmieniamy położenie lustra znajduje się na tylnej ściance
tuby optycznej zaraz pod nasadką kątową i okularem. W celu ustawienia
ostrości  należy  obracać  gałką.  Jeśli  gałka  nie  chce  się  obrócić,  oznacza
to, że znajduje się w skrajnym położeniu. Należy wtedy obrócić gałką w
przeciwnym  kierunku,  aż  do  uzyskania  ostrego  obrazu.  Po  ustawieniu
ostrości na dany obiekt, jeśli chcesz ustawić ostrość na obiekt znajdujący
się  bliżej  obróć  gałkę  regulacji  ostrości  zgodnie  z  kierunkiem  ruchu
wskazówek zegara. Jeśli chcesz ustawić ostrość na obiekt znajdujący się
dalej, obróć gałkę ostrości w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek
zegara.  Pojedynczy  obrót  gałką  regulacji  ostrości  zmienia  położenie
lustra  w  niewielkim  stopniu,  dlatego  też,  aby  przestawić  ostrość  z
obiektu  położonego  bardzo  daleko,  na  obiekt  położony  blisko  należy  wiele  razu  obrócić  gałką  (np.
około 20).

Podczas  obserwacji  astronomicznych  obrazy  gwiazd,  na  które  nie  jest  ustawiona  ostrość  są  bardzo
nikłe i trudne do zauważenia. Jeśli obracasz gałką zbyt szybko możesz przeoczyć właściwe ustawienie
ostrości  dla  danej  gwiazdy.  Dlatego  też  dla  nabrania  wprawy  pierwsze  ustawienia  ostrości  należy
przeprowadzać  na  jasnym  obiekcie  np.  Księżycu  lub  planecie,  który  jest  widoczny  nawet  przy
niedokładnym  ustawieniu ostrości. Finalną  regulację  ostrości  najlepiej przeprowadzać tak, aby lustro
poruszało  się  w  kierunku  przeciwnym  do  kierunku  działania  siły  ciążenia.  Minimalizuje  to  zmiany
położenia  lustra.  Podczas  obserwacji  astronomicznych  regulacja  ostrości  w  ten  sposób  przebiega  za
pomocą obracania gałka ostrości w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

Wyrównanie szukacza

Prawidłowe wyrównanie szukacza pomaga łatwo i szybko odnajdować obiekty na niebie. Wyrównanie
szukacza  najłatwiej  przeprowadzić  w  dzień.  Ustawianie  szukacza  odbywa  się  za  pomocą  trzech
wkrętów regulacyjnych. Aby wyrównać szukacz:

1.  Wybierz  cel  w  odległości  około  1,5  kilometra.  Wyeliminuje  to  możliwość  wystąpienia  błędu
paralaksy.
2. Zwolnij blokady wysokości i azymutu i wyceluj teleskop na obiekt.
3. Wyśrodkuj obiekt w optyce teleskopu. W tym celu może wystąpić potrzeba przesunięcia teleskopu.
4. Patrząc przez szukacz ustaw go za pomocą śrubki po prawej stronie mocowania w taki sposób, aby
siatka celownicza była wyśrodkowana poziomo na celu.
5. Za pomocą śrubki na górze mocowania ustaw szukacz i wyśrodkuj obiekt w pionie.

Obraz obiektu jest odwrócony (prawo-lewo i góra-dół) w szukaczu. Jest to normalne zjawisko w takim
układzie optycznym, jakim jest szukacz. Z tego powodu przyzwyczajenie się do regulacji może zająć
Ci trochę czasu.

Obliczanie powiększenia

Powiększenie  teleskopu  zależy  od  długości  ogniskowej  okularu  użytego  do  obserwacji  i  od  długości
ogniskowej  teleskopu.  Aby  obliczyć  powiększenie  należy  długość  ogniskowej  teleskopu  podzielić
przez długość ogniskowej okularu także wyrażoną w milimetrach:

długość ogniskowej teleskopu

powiększenie = ---------------------------------------------------------

długość ogniskowej okularu

Na przykład używając okularu o ogniskowej 40 mm, przy ogniskowej teleskopu C8-S wynoszącej
2032 mm otrzymujesz powiększenie 51x.

Wielkość  powiększenia  możliwego  do  uzyskania  na  każdym  teleskopie  ma  swoje  granice.  Są  one
spowodowane  prawami  fizyki  i  zdolnościami  ludzkiego  oka.  Maksymalne  powiększenie  oblicza  się
mnożąc średnicę obiektywu teleskopu wyrażona  w milimetrach razy dwa, np. dla C8-S wynosi około
400x. Jednakże najbardziej użyteczne powiększenia dla tych teleskopów są w przedziale 25x – 250x.
Większe  powiększenia  mają  sens  przy  obserwacjach  astronomicznych  Księżyca  lub  planet  i  są  w
bardzo  dużej  mierze  zdeterminowane  przejrzystością  atmosfery  (tzw.  seeing).  Warto  także  wiedzieć,
ż

e przy dużych powiększeniach następuje spadek kontrastu, dlatego też obserwacje warto rozpoczynać

od mniejszych powiększeń – wtedy obraz jest jaśniejszy i bardziej kontrastowy.

Określanie pola widzenia

Określenie pola widzenia jest ważne, gdy potrzebujesz znać rozmiary kątowe obserwowanego obiektu.
Aby obliczyć aktualne pole widzenia podziel pole widzenia okularu (podawane w specyfikacji
okularu) przez powiększenie.

Używając okularu 40mm z poprzedniego przykładu, którego pole widzenia wynosi 46°, a uzyskiwane
powiększenie 51x, to pole widzenia teleskopu wynosi 0,9°:

Pole widzenia = 46°/51 = 0,9°

Chcąc przeliczyć pole widzenia w stopniach na metry, dla obiektu oddalonego o 100m, pomnóż
wartość w stopniach przez 1,74. Dla obiektu oddalonego o 1000m stopnie mnożymy przez 17,4.

Ogólne wskazówki do obserwacji.

Istnieją trzy podstawowe zasady prowadzenia obserwacji, przestrzeganie których jest warunkiem
uzyskania obrazów dobrej, wysokiej jakości. Są to:
1.

Unikaj obserwacji przy dużym zachmurzeniu i mgle lub innym zanieczyszczeniu przejrzystości

powietrza. Utrudnia lub całkowicie uniemożliwia to uzyskanie ostrego obrazu i wpływa na obniżenie
ilości widzianych szczegółów.
2.

Unikaj obserwacji nad powierzchniami emitującymi ciepło np. rozgrzany dach. Falowanie

powietrza utrudnia lub całkowicie uniemożliwia uzyskanie ostrego obrazu i wpływa na obniżenie
ilości widzianych szczegółów.
3.

Unikaj obserwacji przez szyby w oknach, drzwiach itp. Szkło używane do wyrobu takich szyb jest

optycznie niskiej jakości, co wpływa na obniżenie jakości obrazu.
4.

Jeśli nosisz szkła korekcyjne możesz, jeśli jest taka potrzeba, zdjąć je podczas obserwacji. Jeśli

jednak używasz kamery zawsze powinieneś ustawiać ostrość w szkłach korekcyjnych dla uzyskania
jak najlepszej jakości obrazu. Jeśli masz wadę astygmatyzmu powinieneś zawsze prowadzić
obserwacje szkłach korekcyjnych.

Podstawy astronomii

Do  tego  momentu  instrukcja  mówiła  o  budowie  i  podstawowych  zasadach  działania  Twojego
teleskopu. Jednak, aby lepiej je rozumieć, musisz się trochę dowiedzieć na temat nocnego nieba. Ten
rozdział  mówi  o  astronomii  obserwacyjnej  w  ogólności  i  zawiera  informacje  o  nocnym  niebie  i
nastawianiu na oś biegunową.

Układ współrzędnych niebieskich

Aby pomóc sobie w odnajdywaniu obiektów na niebie, astronomowie używają system współrzędnych
niebieskich  podobny  do  współrzędnych  geograficznych  na  Ziemi.  Ma  on  bieguny,  linie  długości  i
szerokości oraz równik. W niezbyt długich odcinkach czasu są one stałe względem gwiazd.

Równik  niebieski  opisuje  360  stopni  wokół  Ziemi  i  oddziela  północną  półkulę  niebieską  od
południowej.  Tak  jak  równik  na  naszej  planecie,  przypisana  jest  mu  wartość  zero  stopni.  Na  Ziemi
byłaby  to  szerokość  geograficzna.  Jednak  na  niebie  mówi  się  o  deklinacji  –  w  skrócie  DEC.  Linie
deklinacji są nazywane zgodnie z odległością kątową – poniżej i powyżej równika niebieskiego. Dzieli
się  je  na  stopnie,  minuty  łuku  oraz  sekundy  łuku.  Odczyty  deklinacji  na  południe  od  równika  mają
znak  minus  (-)  przed  współrzędną  a  te  na  północ  od  równika  niebieskiego  albo  nie  mają  znaku  albo
poprzedza je znak plus (+).

Niebieski  odpowiednik  długości  nazywamy  rektascensją,  w  skrócie  R.  A.  Tak  jak  na  Ziemi  linie  te
biegną od bieguna do bieguna i są ułożone w równych odstępach, co 15 stopni. Chociaż linie długości
są ułożone według odległości kątowych, są także miernikiem czasu. Każda główna linia długości różni
się od kolejnej o godzinę. Ponieważ Ziemia obraca się raz w ciągu 24 godzin, w sumie są 24 linie. W
związku  z  tym  współrzędne  w  rektascensji  są  oznaczone  w  jednostkach  czasu.  Zaczynają  się  od
arbitralnego  punktu  w  konstelacji  Ryb  oznaczonego  jako  0  godzin,  0  minut,  0  sekund.  Wszystkie
pozostałe  punkty  są  oznaczone  według  tego  jak  daleko  (albo  jak  długo)  zalegają  za  tą  współrzędną
podczas, gdy przechodzi ona nad głową poruszając się na zachód.

Rys. 5.1. Sfera niebieska widziana z zewnątrz – pokazana jest rektascensja i deklinacja.

Ruch gwiazd

Dzienny ruch Słońca na sferze niebieskiej jest znany nawet najbardziej przypadkowym obserwatorom.
To  jednak  nie  Słońce  się  porusza  jak  przypuszczali  dawni  astronomowie,  ale  Ziemia.  Jej  obrót
powoduje,  że  gwiazdy  zakreślają  na  niebie  wielkie  koła.  Ich  rozmiar  zależy  od  tego,  w  jakiej  części
nieba  znajduje  się  gwiazda.  Gwiazdy  w  pobliżu  równika  niebieskiego  tworzą  największe  koła
wschodząc na wschodzie i zachodząc na zachodzie. Idąc w stronę bieguna niebieskiego, czyli punktu,

wokół  którego  wydają  się  krążyć  gwiazdy  na  półkuli  północnej  te  koła  stają  się  coraz  mniejsze.
Gwiazdy z  umiarkowanych szerokości niebieskich wschodzą na północnym wschodzie a zachodzą na
północnym zachodzie. Gwiazdy na wysokich szerokościach niebieskich są zawsze ponad horyzontem
i są zwane okołobiegunowymi, ponieważ nigdy  nie wschodzą i nigdy nie zachodzą. Nigdy jednak nie
zobaczysz  jak  gwiazda  zakreśla  pełne  koło,  ponieważ  podczas  dnia  światło  Słońca  zagłusza  światło
gwiazd.  Jednak  część  kolistego  ruchu  w  tej  okolicy  nieba  można  zobaczyć  ustawiając  na  trójnogu
kamerę  i  otwierając  migawkę  na  kilka  godzin.  Na  wywołanym  filmie  będzie  widać  półkola  wokół
bieguna (ten opis ruchów gwiazd odnosi się także do półkuli południowej z tym, że wszystkie gwiazdy
na południe od równika niebieskiego poruszają się wokół południowego bieguna niebieskiego).

Rys.  5.2.  (obok)  Wszystkie  gwiazdy
wydają  się  krążyć  wokół  biegunów
niebieskich.  Jednak  wygląd  tego  ruchu
różni  się  w  zależności  od  tego,  na  jaką
część

nieba

patrzysz.

Blisko

północnego bieguna gwiazdy zakreślają
rozpoznawalne  koła  wycentrowane  na
biegun  (1).  Gwiazdy  blisko  bieguna
także  podążają  po  kolistych  torach
wokół  bieguna.  Jednak  nie  widać
całego  koła  ze  względu  na  to,  że
zasłania horyzont. Dlatego widać to tak,
ż

e wschodzą na wschodzie i zachodzą

na zachodzie (2). Patrząc w stronę
przeciwnego

bieguna,

gwiazdy

podążają  w  przeciwnym  kierunku,
zakreślając  koło  wokół  przeciwnego
bieguna (3).

Skala szerokości geograficznej

Najprostszym  sposobem  wyrównania  teleskopu  na  Gwiazdę  Polarną  jest  ustawienie  go  z
wykorzystaniem  skali  szerokości  geograficznej.  Metoda  ta  jest  dużo  prostsza  niż  odnajdowanie
Bieguna Niebieskiego za  pomocą identyfikacji  gwiazd położonych  blisko  niego i polega  na istnieniu
stałej wyznaczającej położenie osi polarnej. Montaż teleskopów serii Advanced może być regulowany

w zakresie od 30 do 60 stopni.
„Stała”, o której wspomniano wcześniej jest
zależnością pomiędzy szerokością geograficzną
miejsca

obserwacji,

kątem

pomiędzy

północnym (południowym) horyzontem, a
biegunem niebieskim. Kąt ten jest zawsze
równy

szerokości

geograficznej

miejsca

obserwacji.

W Polsce skale szerokości geograficznej
ustawia się na 52 stopnie.

Aby ustawić teleskop:

1. Upewnij się, że montaż jest skierowany na północ.
2. Wypoziomuj statyw. W tym celu montaż posiada wbudowana poziomnicę.

Uwaga:  wypoziomowanie  statywu  jest  niezbędne  tylko  przy  wyrównywaniu  statywu  opisywaną  tu
metodą. Dokładne wyrównanie montażu  przy wykorzystaniu innych metod opisanych w instrukcji nie
wymaga poziomowania statywu.

3.  Ustaw  montaż  tak,  aby  wskazanie  skali  szerokości  geograficznej  zgadzało  się  z  współrzędną
Twojego miejsca obserwacji.

Powyższa  metoda  nie  jest  idealna,  lecz  pomaga  wyeliminować  potrzebę  wielu  korekcji  podczas
ś

ledzenia gwiazd, a także sprawdza się w astrofotografii przy krótkich ekspozycjach (kilka minut).

Nakierowywanie na Gwiazdę Polarną

Metoda  ta  wykorzystuje  Gwiazdę  Polarną  jako  „wskaźnik”  Północnego  Bieguna  Niebieskiego.
Wynika  to  stąd,  że  Gwiazda  Polarna  leży  mniej  niż  1°  od  bieguna.  Nie  jest  to  idealna  metoda
wyrównania, gdyż występuje w niej niedokładność 1°. Wyrównanie należy przeprowadzać w nocy.

1. Ustaw teleskop kierując jego oś na północ.
2.  Poluzuj  blokadę  osi  DEC  i  ustaw  tubę  równolegle  do  osi  teleskopu.  Koło  nastawcze  deklinacji
powinno  wskazywać +90°. Jeśli  występuje jakaś  niedokładność  w  ustawieniu tuby i  wskazaniu skali
deklinacji, należy skupić się na ustawieniu tubusa równolegle do osi teleskopu.
3. Regulując wysokość i azymut montażu ustaw Gwiazdę polarną w polu widzenia szukacza.
4. Ustaw Gwiazdę Polarną w centrum pola widzenia okularu teleskopu za pomocą mikroruchów.

Uwaga:  podczas  wyrównywania  na  Biegun  Północny  nie  poruszaj  teleskopu  w  osi  R.A.  ani  DEC.
Nie  chciej  poruszać  całym  teleskopem  tylko  osią  polarną.  Teleskop  jest  po  to,  żeby  po  prostu
zobaczyć gdzie jest nakierowana oś polarna.

Jak  wcześniej  wspomniano,  opisana  metoda  nie  umożliwia  idealnego  wyrównania.  W  dalszej  części
instrukcji  opiszemy  metody  zwiększania  precyzji  wyrównania  teleskopu  na  Północny  Biegun
Niebieski.

Odnajdywanie północnego bieguna niebieskiego

Na  każdej  półkuli  jest  punkt  na  niebie,  wokół  którego  wydają  się  krążyć  wszystkie  gwiazdy.  Takie
punkty nazywamy biegunami niebieskimi, a ich nazwy pochodzą od półkuli, na której się znajdują. Na
przykład na północnej półkuli wszystkie gwiazdy krążą wokół północnego bieguna niebieskiego. Gdy
oś biegunowa teleskopu jest skierowana na biegun, staje się równoległa do osi obrotu Ziemi.

Wiele  metod  wyrównywania  biegunowego  wymaga,  abyś  wiedział,  jak  znaleźć  biegun  niebieski
identyfikując  gwiazdy  na  tym  obszarze.  Na  północnej  półkuli  odnajdywanie  bieguna  nie  jest  trudne.
Na  szczęście  jest  gwiazda  widoczna  gołym  okiem  oddalona  od  niego  o  mniej  niż  jeden  stopień.  Tą
gwiazdą jest Gwiazda Polarna na końcu dyszla Małego Wozu. Ponieważ Mały Wóz (prawie tożsamy z
Wielką  Niedźwiedzicą)  nie  jest  szczególnie  jasną  konstelacją  na  niebie,  może  być  trudno  go
zlokalizować  z  rejonów  miejskich.  Jeśli  tak  jest,  użyj  dwóch  gwiazd  z  tyłu  Wielkiego  Wozu  jako
wskazówek.  Narysuj  przechodzącą  przez  nie  umowną  linię  skierowaną  w  stronę  Małego  Wozu.
Zobaczysz  wtedy,  że  wskazują  na  Gwiazdę  Polarną  (zob.  rys.  5.4).  Ustawienie  Wielkiego  Wozu
zmienia się w  ciągu roku albo inaczej  na to patrząc – w  ciągu  nocy  (zob. rys. 5.3). Gdy Wielki Wóz
jest  nisko  na  niebie (np. blisko  horyzontu)  może być trudno  go zlokalizować. W takich przypadkach
skorzystaj  z  Kasjopei  (zob.  rys.  5.4).  Obserwatorzy  na  południowej  półkuli  nie  są  takimi
szczęśliwcami.  Gwiazdy  wokół  południowego  bieguna  nie  są  tak  jasne  jak  te  wokół  północnego.

Wyrównanie na Północny Biegun Niebieski metodą pomiaru odchylenia w deklinacji

Niniejsza  metoda  wyrównania teleskopu  na Północny  Biegun  Niebieski pozwala  na  najdokładniejsze
wyrównanie  teleskopu  i  jest  wymagana,  jeśli  zamierzasz  wykonywać  zdjęcia  o  długiej  ekspozycji.
Metoda  ta  polega  na  obserwacji  odchylenia  ruchu  gwiazd.  Pomaga  to  ustalić  rozbieżność  pomiędzy
punktem,  w  który  jest  nakierowana  oś  teleskopu,  a  punktem,  w  którym  rzeczywiście  znajduje  się
Północny Biegun Niebieski oraz  kierunek tej rozbieżności. Metoda jest prosta, wymaga jednak  dużej
ilości  czasu  i  cierpliwości,  szczególnie,  gdy  jest  przeprowadzana  po  raz  pierwszy.  Metoda  powinna
być przeprowadzana po wyrównaniu teleskopu za pomocą wcześniej przedstawionych metod.

Najpierw  należy  wybrać  dwie  jasne  gwiazdy.  Jedna  powinna  być  blisko  wschodniego  horyzontu,  a
druga  w  pobliżu  południowego  horyzontu  oraz  blisko  południka.  Obie  gwiazdy  powinny  znajdować
się  blisko  równika  niebieskiego  (DEC  =  0°).  Należy  obserwować  ruch  tych  gwiazd  w  deklinacji.
Podczas  obserwacji  gwiazdy  blisko  południka  ujawniają  się  wszelkie  błędy  w  ustawieniu  w
płaszczyźnie  wschód-zachód.  Podczas  obserwacji  gwiazdy  blisko  wschodniego/zachodniego
horyzontu  ujawniają się  wszelkie błędy  w  ustawieniu  w płaszczyźnie północ-południe. Pomocne jest
prowadzenie obserwacji przez okular z podświetlaną siatką celowniczą pomagającą ustalić odchylenia.
Przy  bardzo  precyzyjnym  wyrównywaniu  wskazane  jest  również  użycie  soczewki  Barlow’a
zwiększającej  powiększenie  i  pozwalającej  wcześniej  ustalić  odchylenia.  Patrząc  na  południe
skorzystaj  z  nasadki  kątowej  zwiększającej  komfort  obserwacji.  W  przypadku  okularu  z  siatką
celowniczą ramiona należy ustawić równolegle do osi deklinacji i rektascensji. Porusz teleskop w osi
R.A. i DEC, aby wprawdzie równoległość.

Najpierw  sprawdź  gwiazdę  znajdująca  się  w  pobliżu  równika  niebieskiego  i  południka.  Gwiazda  ta
powinna  być  maksymalnie  30  minut  od  południka  oraz  5°  od  równika  niebieskiego.  Przeprowadź
obserwacje ruchu gwiazdy:

1. Jeśli gwiazda zbacza na południe, znaczy to, że oś polarna teleskopu jest skierowana za bardzo  na
wschód.
2.  Jeśli  gwiazda  zbacza  na  północ,  znaczy  to,  że  oś  polarna  teleskopu  jest  skierowana  za  bardzo  na
zachód.

Wprowadź  poprawki  do  ustawienia  montażu  w  celu  wyeliminowania  zaobserwowanych  odchyleń,  a
następnie  przejdź  do  drugiej  gwiazdy  –  znajdującej  się  blisko  wschodniego  horyzontu.  Gwiazda  ta
powinna być 20° ponad horyzontem i 5° od równika niebieskiego.

1. Jeśli gwiazda zbacza na południe, znaczy to, że oś polarna teleskopu jest ustawiona zbyt nisko.
2. Jeśli gwiazda zbacza na północ, znaczy to, że oś polarna teleskopu jest ustawiona zbyt wysoko.

Wprowadź  kolejne  poprawki wg. zaobserwowanych  odchyleń i wyeliminuj błędy. Niestety poprawki
wprowadzane  po  raz  drugi  wpływają  na  poprzednie  korekty  wyrównania.  Dlatego  należy  powtórzyć
proces  jeszcze  raz  sprawdzając  odchylenia  w  obu  osiach.  Po  wyeliminowaniu  wszelkich  odchyleń
teleskop  jest  wyrównany  idealnie.  Z  powodzeniem  można  wykonywać  nim  fotografie  obiektów
głębokiego nieba o długiej ekspozycji.

Uwaga:  jeśli  wschodnie  niebo  jest  przysłonięte,  jest  możliwość  dokonania  poprawek  za  pomocą
gwiazdy znajdującej się w pobliżu zachodniego horyzontu. Należy jednak odwrócić kierunki korekcji
błędów  w  płaszczyźnie  góra-dół.  W  przypadku  korzystania  z  tej  metody  wyrównania  na  półkuli
południowej również zmieniają się kierunki odchyleń w osiach R.A. i DEC.

Obserwacje nieba

Gdy już wyregulujesz swój teleskop, jesteś gotowy do obserwacji. W tym rozdziale znajdują się
wskazówki do obserwacji wizualnych zarówno dla obiektów Układu Słonecznego jak i
mgławicowych oraz ogólny opis warunków obserwacji, które mogą je utrudnić.

Obserwacje Księżyca

Często zdarza się, że kusi nas, aby oglądać Księżyc, gdy jest w
pełni.  W  tym  czasie  półkula,  którą  widzimy  jest  w  pełni
oświetlona i jej światło może przytłaczające. Poza tym podczas
tej  fazy  tarcza  jest  bardzo  mało  kontrastowa  albo  całkowicie
pozbawiona kontrastu.

Jednym  z  najlepszych  momentów  na  obserwacje  Księżyca  są
fazy  pośrednie  (około  pierwszej  i  ostatniej  kwadry).  Długie
cienie  ujawniają  wiele  szczegółów  na  powierzchni  Księżyca.
Przy  małym  powiększeniu  będziesz  mógł  uchwycić  w  polu

widzenia  większą  część  tarczy.  Opcjonalny  reduktor/korektor  pozwala  oglądać  zapierające  dech  w
piersiach  widoki  całego  dysku,  jeśli  użyjemy  go  z  okularem  o  małym  powiększeniu.  Przejdź  na
wyższe powiększenie, aby zogniskować na mniejszym obszarze. Wybierz księżycowe tempo śledzenia
z  opcji  śledzenia  teleskopu,  aby  utrzymać  Księżyc  pośrodku  pola  widzenia  nawet  przy  dużych
powiększeniach.

Wskazówki do obserwacji Księżyca

Aby zwiększyć kontrast i wydobyć szczegóły księżycowej powierzchni, użyj filtrów. Żółty filtr dobrze
działa,  jeśli  chcesz  zwiększyć  kontrast,  podczas  gdy  filtr  neutralnej  gęstości  lub  polaryzujący
zmniejszy ogólną jasność powierzchni i poświatę.

Obserwowanie planet

Wśród innych fascynujących celów jest pięć planet widocznych
gołym  okiem.  Możesz  zobaczyć  jak  Wenus  zmienia  fazy
podobnie  jak  Księżyc.  Mars  ujawni  dużo  szczegółów
powierzchniowych  oraz  jedną,  jeśli  nie  dwie,  czapę  polarną.
Będziesz  mógł  zobaczyć  pasy  chmur  na  Jowiszu  oraz  Wielką
Czerwoną  Plamę  (o  ile  jest  widoczna  w  czasie,  gdy
obserwujesz). Dodatkowo będziesz  mógł zobaczyć jak księżyce
Jowisza  okrążają  tą  olbrzymią  planetę.  Saturn,  ze  swoimi
pięknymi

pierścieniami,

jest

łatwo

widoczny

przy

umiarkowanym powiększeniu.

Wskazówki do obserwacji planet

-

Pamiętaj, że warunki atmosferyczne są zwykle czynnikiem, który ogranicza to jak wiele będzie

widocznych szczegółów na planecie. Unikaj więc obserwacji planet gdy są nisko nad horyzontem
albo gdy są bezpośrednio nad źródłem wypromieniowującym ciepło, takim jak dach albo komin.
Zobacz także fragment “warunki seeingu” w dalszej części tego rozdziału.

Aby zwiększyć kontrast i wydobyć szczegóły na powierzchni planet, używaj filtrów okularowych

Celestrona.

Obserwacje Słońca

Chociaż  wielu  amatorów  astronomii  wydaje  się  nie  zauważać  tej  dziedziny,  obserwacje  Słońca
dostarczają  zarówno  satysfakcji  jak  i  dobrej  zabawy.  Jednak  ponieważ  Słońce  jest  tak  jasne,  należy
przedsięwziąć  specjalne  środki  ostrożności  podczas  obserwacji  naszej  dziennej  gwiazdy  aby  nie
uszkodzić wzroku albo teleskopu.

Nigdy nie rzutuj obrazu Słońca przez nasz teleskop. Ze względu na bardzo złożony system optyczny,
wewnątrz  tubusa  nagromadziłyby  się  wtedy  ogromne  ilości  ciepła.  To  może  uszkodzić  teleskop  i
wszelkie przymocowane do niego akcesoria.

Dla bezpiecznego oglądania Słońca używaj filtra, który redukuje jego światło powodując, że łatwo je
oglądać.  Z  filtrem  możesz  zobaczyć  jak  plamy  słoneczne  przesuwają  się  po  tarczy  oraz  pochodnie,
które są jasnymi obszarami widzianymi blisko krawędzi tarczy Słońca.

Wskazówki do obserwacji Słońca

-

najlepszym czasem na obserwacje Słońca jest wczesny ranek lub późne popołudnie gdy powietrze

jest chłodniejsze.

aby wyśrodkować Słońce bez patrzenia w okular, przesuwaj teleskop do momentu aż cień jego

tubus uformuje okrągły cień.

aby być pewnym co do dokładności śledzenia, pamiętaj aby wybrać tempo śledzenia dostosowane

do ruchu Słońca.

Obserwacje obiektów głębokiego nieba

Obiekty  mgławicowe  czy  też  obiekty  głębokiego  nieba  to  te,  które  znajdują  się  poza  granicami
naszego  Układu  Słonecznego.  Są  to  gromady  gwiazd,  mgławice  planetarne,  mgławice  dyfuzyjne,
gwiazdy  podwójne  oraz  inne  galaktyki  poza  naszą  Drogą  Mleczną.  Większość  z  nich  ma  duże
rozmiary kątowe. Tak więc, aby je oglądać wystarczą małe lub średnie powiększenia. Wizualnie są za
słabe,  aby  ujawnić  kolor  widoczny  na  fotografiach  o  długim  czasie  ekspozycji.  Zamiast  tego
wyglądają  na  czarno  białe.  I  ze  względu  na  małą  jasność  powierzchniową  należy  je  obserwować  z
ciemnego  stanowiska.  Zanieczyszczenie  światłem  wokół  wielkich  ośrodków  miejskich  zagłusza
większość  mgławic  sprawiając,  że  są  trudne,  jeśli  nie  niemożliwe  do  obserwacji.  Filtry  redukcji
zanieczyszczenia światłem pomagają zmniejszyć jasność tła zwiększając kontrast.

Warunki atmosferyczne

Warunki  atmosferyczne  mają  wpływ  na  to,  co  widzisz  przez  teleskop  podczas  sesji  obserwacyjnej.
Składają się na nie: przejrzystość, rozjaśnienie nieba i seeing. Rozumienie warunków atmosferycznych
i ich wpływu na obserwacje pomoże ci wycisnąć jak najwięcej z twojego teleskopu.

Przejrzystość

Na przejrzystość atmosfery mają wpływ chmury, wilgoć oraz inne unoszące się cząstki. Grube chmury
typu cumulus są całkowicie nieprzezroczyste, podczas gdy cirrusy mogą być cienkie, pozwalając, aby
przeszło przez nie światło najjaśniejszych gwiazd. Zamglone niebo pochłania więcej światła niż czyste
sprawiając,  że  słabsze  obiekty  są  trudniej  widoczne  i  redukując  kontrast  jaśniejszych  obiektów.
Aerozole  wyrzucane  do  atmosfery  przez  erupcje  wulkaniczne  także  wpływają  na  przejrzystość.
Idealne warunki są wtedy, gdy niebo jest czarne jak atrament.

Rozjaśnienie nieba

Ogólne rozjaśnienie nieba przez Księżyc, zorze, naturalne świecenie powietrza oraz zanieczyszczenie
ś

wiatłem znacznie wpływają na przejrzystość. Podczas gdy nie jest to problem w przypadku

Astrofotografia

Po  jakimś  czasie  obserwacji  nocnego  nieba  być  może  zechcesz  sfotografować  je.  Twój  teleskop
umożliwia  kilka  różnych  form  fotografowania nieba, w tym  krótkie  ekspozycje  w ognisku głównym,
projekcja  okularowa,  fotografie  deep  sky  przy  długich  ekspozycjach,  fotografia  naziemna  oraz
obrazowanie CCD. Każdy z nich jest omówiony w sposób wystarczająco szczegółowy, aby pozwolić
Ci  zacząć.  Omawiane  tematy  to  między  innymi  potrzebne  akcesoria  oraz  trochę  prostych  technik.
Więcej  informacji  jest  dostępnych  w  niektórych  publikacjach  wyszczególnionych  na  końcu  tej
instrukcji.

Oprócz  różnorodnych  akcesoriów  do  astrofotografii  potrzebny  jest  do  tego  odpowiedni  aparat
fotograficzny. Nie musi on posiadać wielu funkcji, które posiadają nowoczesne aparaty fotograficzne,
na  przykład  autofokusa  lub  blokady  podniesienia  lustra.  Odpowiedni  aparat  powinien  za  to  posiadać
funkcję czasu „B”. Najlepsze do tego celu są lustrzanki, najpopularniejsze obecnie aparaty  na film 35
mm.

Dodatkowo  czas  „B”  oraz  manualna  obsługa  nie  powinna  być  skonstruowana  w  oparciu  o  zasilanie
bateryjne.  Wiele  nowoczesnych  aparatów  posiada  elektroniczną  blokadę  otwarcia  migawki.  Po
wyczerpaniu  baterii  (czasami  następuje  to  po  kilku  lub  kilkunastu  minutach)  migawka  zostaje
zamknięta  bez  względu  na  to,  czy  ekspozycja  powinna  być  już  zakończona,  czy  nie.  Należy,  więc
zaopatrzyć  się  w  aparat  z  ręcznym  sterowaniem  czasu  otwarcia  migawki.  Firmy  Olympus,  Nikon,
Minolta, Pentax, Canon oferują tego typu aparaty.

Aparat  powinien  posiadać  odkręcany  obiektyw  w  celu  przymocowania  korpusu  aparatu  do  wyciągu
okularowego  lub  zmiany  obiektywu  na  inny  przy  fotografii  za  pomocą  adaptera  „piggyback”.  Jeśli
masz problem z zakupem nowego aparatu, możesz kupić używany, nawet taki, który nie jest w 100%
sprawny. Na przykład światłomierz nie musi być sprawny, gdyż w astrofotografii czas ekspozycji jest
sterowany ręcznie.

Do sterowania aparatem potrzebny jest ponadto wężyk spustowy z możliwością blokady.

Krótkie ekspozycje w ognisku głównym

Jest  to  najłatwiejsza  i  najlepsza  metoda  rozpoczęcia  przygody  z  astrofotografią.  Polega  ona  na
zamocowaniu  aparatu  wprost  do  wyciągu  okularowego  („Visual  Back”)  z  pominięciem  okularu  i
obiektywu  aparatu.  Aby  zamocować  aparat  do  wyciągu  potrzebujesz  T-adapter  (dostępny  w  ofercie
Celestron’a)  oraz  T-ring  odpowiedni  dla  Twojego  modelu  aparatu  fotograficznego.  T-ring  jest
mocowany w miejsce obiektywu. Krótkie ekspozycje w ognisku głównym pozwalają na wykonywanie
większości zdjęć Księżyca oraz Słońca. Aby podłączyć aparat fotograficzny do teleskopu:

1. Odłącz wszystkie akcesoria optyczne (wyjmij okular z wyciągu, odłącz obiektyw od aparatu).
2. Połącz T-adapter z T-ring’iem.
3. Podłącz korpus aparatu wkręcając w miejsce obiektywu T-ring.
4. Przykręć T-adapter do wyciągu „Visual Back” z tyłu teleskopu mocując aparat w  odpowiedniej do
potrzeb pozycji.

Po  zamocowaniu  aparatu jesteś  gotowy  do  wykonania pierwszych  zdjęć. Na  początek  wybierz łatwy
obiekt do fotografii, np. Księżyc. Aby wykonać zdjęcie:

1. Włóż do  aparatu  film  o średniej lub  wysokiej  czułości.  Film  o  wysokiej  czułości  można stosować
tylko,  gdy  Księżyc  nie  jest  w  pełni.  Gdy  Księżyc  jest  w  pełni  lub  blisko  pełni  odpowiedniejsze  są
filmy o średniej czułości.
Oto zalecane filmy:
- T-Max 100
- T-Max 400

- dowolny film kolorowy do slajdów od 100 do 400 ISO
- Fuji Super HG 400
- Ektar 25 lub 100

2. Wyśrodkuj Księżyc w polu widzenia swojego teleskopu.
3. Zogniskuj teleskop obracając gałką ogniskowania, aż obraz stanie się ostry.
4. Ustaw prędkość migawki na odpowiednie czas naświetlania (zobacz tabelę 7-1).
5. Zwolnij migawkę za pomocą wężyka spustowego.
6. Przewiń film i powtórz procedurę.

Faza księżyca

ISO 50

ISO 100

ISO 200

ISO 400

Sierp

1/2

1/4

1/8

1/15

Kwadra

1/15

1/30

1/60

1/125

Pełnia

1/30

1/60

1/125

1/250

Tabela 7.1.

Zalecane czasy otwarcia migawki aparatu podczas fotografowania Księżyca metodą krótkich

ekspozycji w ognisku głównym.

Czasy  ekspozycji  wyszczególnione  w  tabeli  7.1.  należy  traktować  jako  punkt  startowy.  Zawsze
wykonuj  dodatkowo  ekspozycje,  które są  dłuższe i  krótsze,  niż zalecany  czas.  Poza tym  wykonaj po
kilka  fotek  dla  każdej  prędkości  migawki.  Dzięki  temu  będziesz  miał  pewność,  że  uzyskasz  dobre
zdjęcie.

-  jeśli  używasz  kliszy  czarno  białej,  spróbuj  żółtego  filtra,  aby  zmniejszyć  intensywność  światła  i
zwiększyć kontrast,
- dokładnie zapisuj swoje czasy ekspozycji. Ta informacja będzie przydatna, jeśli zechcesz powtórzyć
swoje wyniki albo wysłać niektóre swoje zdjęcia do różnych czasopism astronomicznych w nadziei na
opublikowanie!
-  ta  technika  jest  także  stosowana  do  fotografowania  Słońca  za  pomocą  odpowiedniego  filtra
słonecznego.

Projekcja okularowa

Projekcja  okularowa  jest  używana  do  fotografowania
obiektów  o  małych  rozmiarach  kątowych  (Księżyc,
planety).  Planety,  pomimo  iż  są  dużymi  obiektami
widoczne  są,  jako  małe  obiekty  kątowe  z  powodu  dużej
odległości  dzielącej  je  od  Ziemi.  Do  ich  obserwacji
wymagane  jest  uzyskanie  dużego  powiększenia.  Niestety
podłączenie samego  aparaty  do teleskopu  nie  daje  dużego
powiększenia.  Dlatego  w  celu  zwiększenia  powiększenia
należy zastosować okular. Potrzebne są do tego dodatkowe
akcesoria  –  tele-extender  („przedłużka”)  mocowany  do
wyciągu „Visual Back” oraz adapter T-ring odpowiedni do
Twojego aparatu.

Użycie  większego  powiększenia  zmniejsza  znacznie  pole
widzenia,  dlatego  znalezienie  i  wyśrodkowanie  obiektu
może  okazać  się  dość  trudne.  Pomocne  jest  wcześniejsze
dokładne  wyrównanie  szukacza.  Dzięki  temu  obiekt  będzie  od  razu  w  polu  widzenia  okularu,  po
wyśrodkowaniu go w szukaczu.

Kolejnym problemem związanym z dużym powiększeniem są wibracje. Jakiekolwiek wstrząsy (nawet
drgania  weżyka  spustowego)  mogą  spowodować  poruszenie  obrazu  i  rozmazanie  zdjęcia.  Wyjściem

jest  użycie  samowyzwalacza,  gdy  czas  ekspozycji  jest  krótszy,  niż  jedna  sekunda  (często
wykorzystywane  przy  fotografowaniu  Księżyca).  Przy  ekspozycjach  powyżej  sekundy  można
wykorzystać „sztuczkę z kapeluszem”. Polega ona na wykorzystaniu, jako migawki czarnej kartki lub
innego  przedmiotu  trzymanego  w  ręku  u  wlotu  tuby  optycznej.  Ręcznie  należy  zasłonić  (nie
dotykając)  wlot  tubusa  przecinając  bieg  promieni  światła.  Po  naciśnięciu  migawki  należy  odczekać
kilka sekund, aż znikną ewentualne drgania. Następnie należy odsłonić wlot tubusa na określony czas,
a następnie ponownie zasłonić wlot i zamknąć migawkę. Przewin film szykując aparat do następnego
zdjęcia.  Pamiętaj,  aby  „przysłonę”  trzymać  w  odległości  kilku  centymetrów  i  nie  dotykać  teleskopu.
Najłatwiej tą metodą jest wykonywać zdjęcia w dwie osoby: jedna trzyma przysłonę, a druga zwalnia
migawkę. Oto dokładny opis całego procesu:

1. Znajdź i wyśrodkuj w wizjerze aparatu fotografowany obiekt.
2. Ustaw maksymalni ostry obraz.
3. Zasłoń wlot tubusa teleskopu przysłoną.
4. Otwórz migawkę aparatu.
5. Poczekaj, aż ustaną ewentualne drgania. Poczekaj na chwile, gdy seeing jest dobry.
6. Odsłoń wlot tubusa na określony wcześniej czas.
7. Zasłoń wlot tubusa.
8. Zamknij migawkę aparatu.

Przewiń  film  przygotowując  aparat  do  następnego  zdjęcia.  Nie  zapomnij  zrobić  kilka  zdjęć  danego
obiektu o różnym czasie ekspozycji. Warto jest również zapisywać szczegóły wszystkich zdjęć w celu
późniejszego  wykorzystania  najlepszych  ustawień.  Zapisz  datę,  rodzaj  teleskopu,  czas  ekspozycji,
użyty okular, światłosilę, rodzaj użytego filmu oraz inne uwagi np. seeing.

Poniższa  tabela  przedstawia  czas  ekspozycji  przy  projekcji  okularowej  dla  okularu  10mm.  Czas
ekspozycji podano w sekundach.

Obiekt

ISO 50

ISO 100

ISO 200

ISO 400

Księżyc

1/2

Merkury

Wenus

1/2

1/4

1/8

1/5

Mars

Jowisz

Saturn

Tabela 7.2.

Zalecane czasy ekspozycji przy projekcji okularowej.

Czasy  ekspozycji  wyszczególnione  w  tabeli  7.2.  należy  traktować  jako  punkt  startowy.  Zawsze
wykonuj  dodatkowo  ekspozycje,  które są  dłuższe i  krótsze,  niż zalecany  czas.  Poza tym  wykonaj po
kilka  fotek  dla  każdej  prędkości  migawki.  Dzięki  temu  będziesz  miał  pewność,  że  uzyskasz  dobre
zdjęcie.  Nie  jest  niczym  nienormalnym,  że  w  celu  zrobienia  jednego  dobrego  zdjęcia  należy
wykorzystać całą rolkę filmu.

Uwaga!  Nie  oczekuj,  że  fotografie  obiektów  pozwolą  Ci  zobaczyć  więcej  szczegółów  obiektów,  niż
podczas obserwacji wizualnych.

Długie ekspozycje w ognisku głównym

Jest  to  najtrudniejsza  forma  astrofotografii,  polecana  dla  tych,  którzy  już  bardzo  dobrze  opanowali
sztukę  krótkich  ekspozycji  w  ognisku  głównym  oraz  projekcję  okularową.  Metoda  ta  służy  do
fotografowania obiektów głębokiego nieba, takich jak mgławice, gromady gwiazd, galaktyki. Znajdują
się one poza granicami Układu Słonecznego. Mogłoby się wydawać, że do ich obserwacji i fotografii
potrzebne  są  duże  powiększenia.  Prawda  jest  jednak  inna.  Wynika  to  z  tego,  że  większość  tych
obiektów zajmuje duże obszary kątowe i z powodzeniem dają się fotografować  w ognisku głównym.

Mała  jasność  tych  obiektów  wymaga  jednak  długiego  czasu  naświetlania,  co  czyni  ten  rodzaj
fotografii bardzo trudnym.

Istnieje  kilka  rodzajów  długich  ekspozycji  ognisku  głównym  i  wybór  metody  determinuje  rodzaj
potrzebnych  akcesoriów.  Najlepszą  metodą  jest  metoda  fotografii  z  wykorzystaniem  prowadzenia
pozaosiowego  (off-axis  guider).  Metoda  ta  pozwala  na  jednoczesne  fotografowanie  obiektu  i
prowadzenie teleskopu. Celestron w swej ofercie posiada wysoce zaawansowany guider pozaosiowy o
nazwie „Radial Guider”. Dodatkowo potrzebny jest T-ring do połączenia guider z aparatem.

Dodatkowo potrzebny jest okular prowadzący. W przeciwieństwie do metod astrofotografii opisanych
wcześniej,  długie  ekspozycje  w  ognisku  głównym  wymagają  bardzo  dokładnego  i  skrupulatnego
prowadzenia przez  długi  okres  czasu. Pomocny  w tym jest  okular prowadzący  z podświetlaną siatką
celowniczą pozwalający śledzić gwiazdę prowadzącą. Celestron oferuje okular „Micro Guide”.

Cała procedura przebiega następująco:

1. Wyrównaj teleskop na Północny Biegun Niebieski.
2. Odłącz od teleskopu wszystkie akcesoria optyczne.
3. Zamocuj guider pozaosiowy do teleskopu.
4. Do guider’a zamocuj T-ring.
5. Korpus aparatu fotograficznego połącz do T-ring’a.
6. Ustaw w aparacie czas „B”.
7. Ustaw ostrość teleskopu na gwiazdę.
8. Wyśrodkuj fotografowany obiekt w polu widzenia aparatu fotograficznego.
9. Znajdź  odpowiednia  gwiazdę prowadzącą  w polu  widzenia. Ta  czynność  może  zająć Ci  najwięcej
czasu.
10. Otwórz migawkę za pomocą wężyka spustowego.
11.  Obserwuj  gwiazdę  prowadzącą  przez  cały  czas  naświetlania  i  w  razie  potrzeby  wprowadzaj
odpowiednie korekcje za pomocą klawiszy kierunkowych.
12. Po zakończeniu ekspozycji zamknij migawkę.

Do  astrofotografii  o  długich  ekspozycjach  w  ognisku  głównym  używaj  filmów  wysokiej  czułości  w
celu uchwycenia maksymalnej ilości szczegółów przy jak najkrótszym czasie ekspozycji.

Zalecane filmy:
• Ektar 1000 (color print)
• Konica 3200 (color print)
• Fujichrome 1600D (color slide)
• 3M 1000 (color slide)
• Scotchchrome 400
• T-Max 3200 (black and white print)
• T-Max 400 (black and white print)

Gdy nabierzesz doświadczenia w długich ekspozycjach w ognisku głównym możesz spróbować użyć
do fotografowania specjalnych filmów przeznaczonych do astrofotografii. Oto one:
• Ektar 125 (color print)
• Fujichrome 100D (color slide)
• Tech Pan, gas hypered (black and white print)
• T-Max 400 (black and white print)

Nie ma uniwersalnych tabeli wzorcowych do określenia czasu ekspozycji, które pomogłyby Ci zacząć.
Najlepsza  „ściągawką”  jest  skorzystanie  z  innych  publikacji  zdjęć  wraz  z  opisami  czasu  ekspozycji
oraz  kombinacji  użytych  akcesoriów  i  wykorzystanego  filmu.  Można  wykonać  również  zdjęcia
próbne. Warto zawsze robić zdjęcia o różnym czasie ekspozycji w celu określenia najlepszego.

Fotografowanie obiektów ziemskich

Twój teleskop jest doskonałym teleobiektywem do fotografii naziemnej (terenu). Fotografie naziemne
najlepiej robi się mając teleskop skonfigurowany w trybie azymutalnym i przy wyłączonym napędzie.
Aby  wyłączyć  napęd,  wciśnij  klawisz  MENU  (9)  w  pilocie  ręcznego  sterowania  i  przewiń  do
podmenu "Tracking Mode", czyli „tryb śledzenia”. Użyj klawiszy przewijania w górę i w dół (10), aby
wybrać  opcję  "Off",  czyli  wyłączony  i  wciśnij  ENTER.  To  wyłączy  silniki  śledzenia  tak,  że  obiekty
pozostaną w polu widzenia Twojego aparatu.

Odmierzanie czasu ekspozycji

Teleskop Advanced Series ma stałą aperturę, a w związku z tym także stałe światłosiły. Aby właściwie
naświetlić fotografowane obiekty, będziesz musiał odpowiednio ustawić prędkość migawki.
Większość aparatów SLR 35 mm oferuje pomiarowanie przez obiektyw przez co będziesz wiedział
czy Twoje zdjęcie jest niedoświetlone czy prześwietlone. Regulacje dla właściwego naświetlenia
przeprowadza się zmieniając prędkość migawki. Zajrzyj do instrukcji swojego aparatu, aby uzyskać
szczegółowe informacje na temat pomiarowania i zmieniania prędkości migawki.

Redukcja wibracji

Ręczne wyzwolenie migawki może spowodować wibracje i da zamazane zdjęcia. Aby zredukować
wibracje podczas zamykania migawki, użyj wężyka spustowego. Pozwoli on utrzymać ręce z daleka
od aparatu i soczewki eliminując możliwość wprowadzenia wibracji. Można stosować wyzwalacze
mechaniczne, ale najlepsze są pneumatyczne. Zamazane zdjęcia mogą powstać także wtedy, gdy
ustawimy za małą prędkość migawki. Aby temu zapobiec, używaj filmów, które pozwalają na
prędkości migawki większe niż 1/250 sekundy podczas trzymania obiektywu w ręku. Jeśli obiektyw
jest zamocowany na trójnogu, długość ekspozycji jest praktycznie nieograniczona.

Kolejny sposób na zredukowanie wibracji to "Vibration Suppression Pads", czyli podkładki tłumiące
wibracje (w katalogu pozycja #93503). Spoczywają one między gruntem a nogami trójnogu.
Zmniejszają amplitudę wibracji i czas ich trwania.

Kamera CCD

Uniwersalność  teleskopów  serii  Advanced  GT  pozwala  na  ich  wykorzystanie  w  różnych
konfiguracjach  światłosiły  do  obrazowania  CCD.  Mogą  być  one  używane  jako  f/6,3  (z  opcjonalną
redukcją/korektorem),  jako  f/10  oraz  f/20  (z  soczewką  Barlow’a  2x),  przez  co  są  one  najbardziej
uniwersalnymi teleskopami obecnie na rynku. Dzięki temu systemy te są idealne zarówno do obiektów
„deep sky”, jak również do planet.

Kluczowymi  czynnikami  w  obrazowaniu  CCD  są:  czas  ekspozycji,  pole  widzenia,  rozmiar  obrazu
oraz rozdzielczość w pikselach. Wraz ze wzrostem światłosiły teleskopu, zmniejsza się potrzebny czas
ekspozycji, zwiększa się pole  widzenia, lecz skala obiektu  względem  obrazu  maleje. Jak jest różnica
pomiędzy światłosiły f/6,3, a f/10? F/6,3 ma ogniskową o długości 2/3 światłosiły f/10. Zmniejsza to
czas ekspozycji o 2,5 raza w stosunku do światłosiły  f/10. Pole widzenia wzrasta o 50% (patrz tabela
poniżej).

Model teleskopu

wiatłosiła f/10

wiatłosiła f/6,3

C6-S

1500mm

945mm

C8-S

2032mm

1280mm

Długość ogniskowej

C9,25-S

2350mm

1481mm

C6-S

10.8 x 8.25 (arc min)

17 x 13 (arc min)

C8-S

8 x 6.1 (arc min)

12.6 x 9.7 (arc min)

Pole widzenia

(liczone dla kamery CCD SBIG

ST 237 z sensorem 4.7mm x

3.6mm)

C9,25-S

6.9 x 5.3 (arc min)

11 x 8.4 (arc min)

Tabela 7.3.

Automatyczne prowadzenie „Auto Guide”

Teleskop  Advanced  GT  ma  oznaczony  port  automatycznego  prowadzenia  do  użytkowania  z
autoguiderem  CCD.  Schemat  poniżej  może  być  przydatny  podczas  podłączania  przewodu  kamery
CCD  do  teleskopu  i  kalibrowania  autoguidera.  Zauważ,  że  cztery  wyjścia  są  aktywne-niskie  z
wewnętrznymi podciągami i są zdolne do zmniejszenia 25 mA prądu stałego.

1 = 5v
2 = Uziemienie
3 = +RA (na prawo)
4 = +DEC (w górę)
5 = -DEC (w dół)
6 = -RA (w lewo)

KONSERWACJA TELESKOPU

Chociaż Twój teleskop nie wymaga zbyt dużo czynności związanych z konserwacją, należy pamiętać
o paru rzeczach, dzięki którym Twój teleskop będzie sprawował się jak najlepiej.

Oto kilka wskazówek jak zadbać o Twój teleskop:

Jeśli nie używasz teleskopu, zawsze zakładaj ochronne zakrywki na okulary i obiektyw –

uchronisz w ten sposób optykę teleskopu przed kurzem i innymi zabrudzeniami.

Niewielka ilość kurzu na optyce nie wymaga czyszczenia. Jeśli jednak jest go więcej usuń

brud przy pomocy sprężonego powietrza i/lub czystego  delikatnego pędzelka.  Zabrudzenia w
postaci  plam,  odcisków  palców  radzimy  usuwać  przy  pomocy  specjalnych  preparatów
czyszczących  będących  w  ofercie Delta Optical  np. płynu  Optical  Wonder i/lub  flamastra  do
czyszczenia optyki Lens Pen.

W  przypadku  poważniejszych  zabrudzeń,  zwłaszcza  wewnętrznych  elementów  optyki  teleskopu,
radzimy  czyszczenie  zlecić  profesjonalnym  firmom  –  skontaktować  się  z  serwisem  lub  miejscem
zakupu produktu.

Kolimacja

Jakość  obrazu  uzyskiwanego  przez  teleskop  w  dużym  stopniu
zależy  od  poprawnej  kolimacji,  która  polega  na  wyrównaniu
układu  optycznego  teleskopu.  Teleskop  był  skolimowany
fabrycznie przed  wysyłką, jednak  w  wyniku  upadku lub silnego
wstrząsu  ustawienie  optyki  może  ulec  zmianie.  Korekcja
kolimacji polega na regulacji ustawienia lusterka wtórnego.

W  celu  sprawdzenia  kolimacji  potrzebne  jest  jasne  źródło
ś

wiatła, np. jasna gwiazda znajdująca się blisko Zenitu (w takim

położeniu najmniejszy wpływ maja zawirowania atmosfery).
Włącz  automatyczne  śledzenie  obiektu.  Jeśli  jednak  nie  chcesz
lub  nie  masz  możliwości  włączenia  teleskopu  wykorzystaj  do
kolimacji Gwiazdę Polarną.

Przed  rozpoczęciem  kolimacji  upewnij  się,  że  teleskop  jest
odpowiednio  zaadoptowany  do  temperatury  otoczenia.  W
przypadku  dużej  różnicy  temperatur  potrzeba  na  to  około  45
minut.

Spójrz na jasną  gwiazdę  znajdująca się blisko Zenitu. Użyj  okularu zapewniającego średnie lub  duże
powiększenie (o ogniskowej od 12 do 6 mm). W celu oceny kolimacji należy dokładnie wyśrodkować
gwiazdę  w  polu  widzenia  okularu.  Po  ustawieniu  ostrości,  rozreguluj  ostrość  i  oceń  powstałe  w  ten
sposób  otoczki  wokół  obserwowanej  gwiazdy.  Jeśli  okręgi  nie  są  rozłożone  idealnie  symetrycznie
teleskop wymaga kolimacji.

Kolimacja  odbywa  się  za  pomocą  regulacji  ustawienia  lusterka  wtórnego.  Służą  do  tego  śruby
znajdujące  się  w  uchwycie  lusterka  wtórnego.  Aby  się  do  nich  dostać  należy  zdjąć  z  uchwytu
zakrywkę  podważając  ją  delikatnie  śrubokrętem.  Za  pomocą  śrubek  kolimacyjnych  dokonaj  korekcji
tak,  aby  gwiazda  znajdowała  się  w  centrum  pola  widzenia  i  okręgi  wokół  niej  układały  się
symetrycznie. Poprawki należy wykonywać stopniowo wykonując śrubkami kolimacyjnymi 1/6 – 1/8
obrotu, a następnie centrując gwiazdę w okularze.

Procedura kolimacji jest prosta i przebiega następująco:

1.  Patrząc  na  jasna  gwiazdę  przez  okular  zapewniający  średnie  lub  duże  powiększenie  (12  -  6  mm)
rozreguluj  ostrość  do  momentu  ukazania  się  okręgów  z  cieniem  wokół  gwiazdy  (patrz  rys.  7.2.).
Wyśrodkuj gwiazdę w okularze i zwróć uwagę, w którą stronę zwrócony jest cień otaczający gwiazdę.

2. Umieść palce ręki przed krawędzią wlotu tubusa uważając, aby nie dotknąć płyty korekcyjnej. Cień
ręki powinien być widoczny w okularze. Przesuń palce wzdłuż krawędzi wlotu tubusa i zatrzymaj, gdy
cień ręki jest widoczny w miejscu, gdzie okręgi wokół gwiazdy są najcieńsze.

3.  Znajdź  śrubkę  kolimacyjna  znajdującą  się  najbliżej  palców  twojej  ręki.  Jest  to  śrubka,  która
powinna  być  regulowana,  jako  pierwsza.  Jeśli  twój  palec  znajduje  się  dokładnie  pomiędzy  dwiema
ś

rubkami kolimacyjnymi pierwszą śrubka regulacyjną będzie śrubka położona naprzeciwko palca.

4.  Za  pomocą  klawiszy  kierunkowych  przestaw  teleskop  tak,  aby  obraz
gwiazdy  przesunął  się  w  stronę  krawędzi  pola  widzenia  w  kierunku
skrzywienia pierścieni otaczających gwiazdę.

5.  Patrząc  przez  okular  obróć  śrubkę  kolimacyjną  za  pomocą  klucza
imbusowego.  Zazwyczaj  część  obrotu  pozwala  już  na  zorientowanie  się  o
kierunku  zmian  obrazu.  Należy  obracać  śrubka  tak,  aby  obraz  gwiazdy
przesuwał się ku środkowi pola widzenia.

6.  Jeśli  w  trakcie  kolimacji  śruba  wydaje  się  odkręcona  zbyt  luźno,  dokręć
pozostałe dwie śruby o ilość obrotów, o która obróciłeś pierwsza śrubę.

7.  Gdy  gwiazda  znajdzie  się  w  środku  pola  widzenia  sprawdź,  czy  okręgi

wokół niej są idealnie koncentryczne. Jeśli nadal występuje skrzywienie przeprowadź poprawki w
sposób opisany w punktach 2-6 powyżej.