1Kor

Pierwszy List Pawła do Koryntian

Pozdrowienie

Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa powołany z woli BoŜej,

oraz Sostenes, brat,

kościołowi Boga, który jest w Koryn-

cie, poświęconym w Chrystusie Jezusie, powołanym świę-
tym, wraz ze wszystkimi, którzy wzywają imienia naszego

Pana Jezusa Chrystusa — ich i naszego — na kaŜdym miejscu:

Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa

Chrystusa.

Wdzięczność za BoŜe działanie w kościele w Koryncie

Dziękuję Bogu za was zawsze, za łaskę BoŜą, daną wam w

Chrystusie Jezusie,

Ŝe we wszystkim zostaliście wzbogaceni w

Nim — we wszelkim słowie i we wszelkim poznaniu,

stosownie do tego, jak świadectwo Chrystusa zostało w was

utwierdzone,

tak Ŝe wam nie brakuje w Ŝadnym darze łaski,

[wam], którzy oczekujecie objawienia się naszego Pana Jezusa
Chrystusa,

który teŜ utwierdzi was aŜ do końca, nienagannych

w dniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Wierny jest Bóg,

przez którego zostaliście powołani

do wspólnoty

Jego Syna

Jezusa Chrystusa, naszego Pana.

Wezwanie do połoŜenia kresu kłótniom

Wzywam was zaś, bracia, przez imię naszego Pana Jezusa

Chrystusa, abyście wszyscy mówili jedno

i aby nie było mię-

Lub: abyście byli poza oskarŜeniem w dniu naszego Pana Jezusa Chry-
stusa.

Bóg jest wierny (pistos ho theos). To podstawa ufności Pawła (1Ts 5,24;
1Kor 10,13; Rz 8,36; Flp 1,16).

Bóg jest zarówno podmiotem powołującym (Rz 11,36), jak równieŜ
przyczyną tego powołania (Hbr 2,10.

Wspólnota, gr. koinwni,a (koinonia), określa partnerstwo, uczestnictwo: 2
Kor 13,13n.; Flp 2,1; 3,10. Dalej oznacza społeczność i bliskość jak w
Dz 2,42; Gal 2:9; 2 Kor 6,14; 1 J 1,3.7. Oznacza równieŜ wkład , jak w 2
Kor 8,4; 9,13; Flp 1,5.

Wszyscy mówili jedno, idiom z greckiego Ŝycia politycznego: mówić
jednym głosem, pozostawać w jednomyślności. Idiom ten, właściwy dla

str. 2

Pismo Święte

dzy wami rozłamów, lecz abyście byli w pełni nastawieni

na tę

samą myśl i na to samo zdanie.

Doniesiono mi bowiem o was,

bracia moi, przez tych od Chloe,

Ŝe są między wami kłótnie.

Mówię to natomiast dlatego, Ŝe kaŜdy z was mówi: Ja jestem

Pawła, a ja Apollosa,

ja Kefasa,

a ja Chrystusa.

Czy Chry-

stus jest podzielony? Czy Paweł został za was ukrzyŜowany
albo czy w imię Pawła zostaliście ochrzczeni?

Dziękuję Bogu,

Ŝe nikogo z was nie ochrzciłem poza Kryspusem

i Gajusem,

aby ktoś nie powiedział, Ŝe w moje imię zostaliście ochrzcze-

ni.

Ochrzciłem teŜ i dom Stefana; poza tym nie wiem, czy

kogoś innego ochrzciłem.

Chrystus bowiem nie posłał mnie

chrzcić, ale głosić ewangelię, nie w mądrości słowa, aby krzyŜ
Chrystusa nie został pozbawiony mocy.

greki klasycznej informuje nas pośrednio, Ŝe Paweł był zaznajomiony z
literaturą klasyczną (Robertson, BW 5).

Nastawieni, gr. kathrtisme,noi (kataridzomai), słowo, które w Mt 4,21
(Mk 1,19) odnosi się do naprawiania sieci, a w sensie moralnym pojawia
się w 1 Ts 3,10. Galen stosował to słowo na określenie nastawiania sta-
wów przez chirurga, a Herodot na łączenie części (Robertson BW 5).

Imię Chloe znaczy świeŜa zieleń. Określenie to było jednym z przymio-
tów Demeter, bogini rolnictwa. Na tej podstawie Lighfoot wnosi, Ŝe była
ona jedną z wyzwolonych kobiet, podobnie jak Febe (Rz 16,1), Hermes
(Rz 16,14), Nereusz (Rz 16,15).

Podziały  w  Koryncie  powstawały  na  tle  kaznodziejów  (1,12-4,21),  nie-
moralności (5,1-13), procesów między chrześcijanami (6,1-11), małŜeń-
stwa (7,1-40), mięsa ofiarowanego boŜkom pogańskim (1 Kor 8-10), za-
chowania  kobiet  w  kościele  (11,1-16),  Wieczerzy  Pańskiej  (11,17-34),
darów duchowych (1 Kor 12-14), zmartwychwstania (1 Kor 15). Kłótnie
wymienione  są  jako  uczynki  ciała  (Gal  5,19),  rzeczy  złe  (2  Kor  12,20;
Rz 1,19; 1 Tm 6,4).

Dz 18,24. Zob. 1 Kor 16,12.

Zob. Dz 15,7-11; Gal 2,7-10; Gal 2,11-14.

Kryspus przed swoim nawróceniem był przełoŜonym synagogi w Ko-

ryncie (Dz 18,18)

Gajus był prawdopodobnie gospodarzem kościoła w Koryncie (Rz

16,23).

Pozbawiony mocy lub skuteczności, treści, nie stał się pusty, bez zna-

czenia, niewaŜny.

Pismo Święte

str. 3

WaŜność Słowa o krzyŜu

GdyŜ Słowo o krzyŜu jest głupstwem dla tych, którzy giną,

dla nas jednak, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą BoŜą.

Napisano bowiem:

Zniszczę mądrość mądrych

i udaremnię rozwiązania rozumnych.

Gdzie jest mądry? Gdzie uczony? Gdzie badacz tego wieku?

Czy Bóg nie uczynił głupstwem mądrości tego świata?

skoro świat przez swoją mądrość nie poznał Boga w jego BoŜej
mądrości, spodobało się Bogu zbawić wierzących przez głupotę
głoszonego poselstwa.

Podczas gdy śydzi domagają się zna-

ków, a Grecy szukają mądrości,

my głosimy Chrystusa ukrzy-

Ŝowanego, dla śydów wprawdzie skandal,

a dla pogan głup-

stwo,

natomiast dla powołanych — i śydów, i Greków —

zwiastujemy Chrystusa, który jest mocą BoŜą i mądrością BoŜą.

gdyŜ to, co głupie u Boga, jest mądrzejsze od ludzi, i to, co

słabe u Boga jest mocniejsze od ludzi.

Lub: Pozbawię znaczenia mądrość mądrych i rozwiązania rozumnych

uniewaŜnię. Zob. Iz 29,14

Mądry odnosi się do greckich filozofów; uczony — do uczonych Ŝydow-

skich; badacz tego wieku — do dyskutantów i sceptyków w ogóle (Ro-
berson BW 5).

skandal, gr. ska,ndalon, (skandalon), (1) w sensie ścisłym języczek przy

pułapce lub — na zasadzie synekdochy — wnyk, potrzask, pułapka; (2)
przenośnie pułapka, tj. to, co sprawia, Ŝe dana osoba łapie się na grzech,
upada (Rz 11,9); (3) metaforycznie (a) jako pokusa, przynęta do grzechu
lub odstępstwa pokusa, zgorszenie, uprzedzenie (Mt 18,7); (b) to, co jest
źródłem takiej pokusy, przynęty, zgorszenia (1 Kor 1,23) znaczy rów-
nieŜ powód do upadku, zraŜenia się, uprzedzenia się, odejścia od pier-
wotnego zamiaru. Zoldiathes (okazja do odstępstwa).

Dz 17,32

str. 4

Pismo Święte

Słowo o krzyŜu i codzienność kościoła

Bo przyjrzyjcie się waszemu powołaniu,

bracia,

Ŝe niewie-

lu [wśród] was mądrych według ciała, niewielu wpływowych,
niewielu szlachetnie urodzonych,

ale to, co u świata głupiego,

wybrał Bóg, aby zawstydzić mądrych, i to, co u świata słabego,
wybrał Bóg, aby zawstydzić to, co mocne,

i to, co u świata

niskiego rodu, co wzgardzone, wybrał Bóg — to, co jest ni-
czym, aby to, co jest czymś, uniewaŜnić,

tak aby Ŝadne ciało

nie chlubiło się wobec Boga.

Dzięki Niemu zaś wy jesteście w

Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga,
zarówno sprawiedliwością oraz poświęceniem, jak i odkupie-
niem,

aby — jak napisano — Kto się chlubi, chlubił się w

Panu.

RównieŜ ja, gdy przyszedłem do was, bracia, nie przysze-

dłem z wzniosłością Słowa lub mądrości, ogłaszając wam
tajemnicę

BoŜą.

Postanowiłem bowiem nic nie znać

pośród was, poza Jezusem Chrystusem — i to tym ukrzy-

Ŝowanym.

Stanąłem teŜ przed wami w słabości i w strachu, i z

wielkim drŜeniem,

a moje Słowo i moje poselstwo nie były w

przekonywających słowach mądrości, lecz w przejawie Ducha i
mocy,

aby wasza wiara nie była w mądrości ludzkiej, ale w

mocy BoŜej.

Mądrość zaś opowiadamy wśród doskonałych,

jednak nie mądrość tego wieku ani władców

tego wieku, tra-

Powołanie u Pawła zwykle odnosi się do działania BoŜego mającego na

celu przyciągnięcie ludzi do wiary w Chrystusa. W tym przypadku łączy
teŜ w sobie stan, w którym dosięgło wierzących powołanie BoŜe (NET
557).

Ta grecka formuła grzecznościowa, bracia, odnosi się równieŜ do kobiet

(NET 557).

Jr 9,24.

Rz 16,25; 1 Kor 2,7; Kol 1,26; 2,2. Niektóre manuskrytpy, jak

B D F

G 33 1739 1881 Byz, mają świadectwo, gr. marturion (martyrion); u nas

tajemnica, gr. musterion (mysterion), za

vid

* A C 88.

Doskonałych lub dojrzałych. Paweł odróŜnia w swoich słowach naucza-

nie dla niemowląt (3:1) od nauczania dla dojrzałych (1 Kor 14,20; Flp
3,15; Ef 4,13; Hbr 5,14).

Lub: zwierzchności tego wieku.

Pismo Święte

str. 5

cących na znaczeniu;

ale opowiadamy BoŜą mądrość w ukrytej

tajemnicy, którą Bóg przed wiekami przeznaczył dla naszej
chwały,

której Ŝaden z władców tego wieku nie poznał, bo

gdyby poznali, nie ukrzyŜowaliby Pana chwały.

Ale jak jest

napisane:

Czego oko nie zobaczyło i ucho nie usłyszało,

i na ludzkie serce nie wstąpiło,
to Bóg przygotował tym, którzy Go kochają.

Nam zaś objawił to Bóg przez Ducha; gdyŜ Duch bada

wszystko — równieŜ głębokie sprawy Boga.

Bo kto z ludzi

zna sprawy ludzkie, jeśli nie duch człowieka, który jest w nim?
Tak teŜ spraw Boga nikt nie poznał, tylko Duch BoŜy.

My zaś

posiedliśmy nie ducha świata, ale Ducha, który jest z Boga,
abyśmy poznali to wszystko, czym nas Bóg obdarował z łaski.

O tym i mówimy nie w słowach nauczanych przez mądrość

ludzką, lecz w nauczanych przez Ducha — to, co duchowe

łącząc z tym, co duchowe.

Jednak człowiek zmysłowy nie

przyjmuje tych rzeczy, które naleŜą do Ducha BoŜego, są bo-
wiem dla niego głupstwem i nie jest w stanie ich poznać, gdyŜ
[muszą być] duchowo rozsądzane.

[Człowiek] duchowy jed-

nak rozsądza wszystko, sam zaś nie jest przez nikogo rozsądza-

Nie wiadomo, skąd Paweł zaczerpnął ten cytat. Klemens Rzymski od-

najduje go w LXX, w Iz 64,4. Być moŜe Paweł w dowolny sposób łączy
Iz 64,4; 65,17; 52,15, podobnie jak w Rz 3,10-18.

Z punktu widzenia gramatyki wyraŜenie to moŜe mieć rodzaj męski lub

nijaki. Jeśli męski, wówczas słowa te znaczyłyby: tych, którzy są du-
chowi łącząc z tym co duchowe (lub wyjaśniając im to, co duchowe) —
zob. w. 14. Jeśli nijaki to ja w naszym tekście, co teŜ ma sens — zob. w.
13.

łączyć, gr. sugkri,nw (synkrino), pierwotnie znaczyło dopasowywać. W

LXX  uŜywane  na  określenie  wyjaśniania  snów  (1  MjŜ  40,8.22;  41,12)
być moŜe na zasadzie porównywania. W późniejszej grece znaczyło po-
równywać, jak w 2 Kor 10,12. W papirusach Moulton and Milligan (Vo-
cabulary)  dają  mu  znacznie  decydować  (po  porównaniu).  U  nas  łączyć
(podobnie jak Lightfoot and Ellicott).

str. 6

Pismo Święte

ny.

Kto bowiem poznał myśl Pana, tak by Go pouczać?

My natomiast mamy myśl Chrystusa.

Oznaki cielesności:

Brak zrozumienia roli usługujących

Podziały w kościele

Ja teŜ, bracia, nie byłem w stanie mówić do was jako do

duchowych, lecz jako do cielesnych,

jako do niemowląt

w Chrystusie.

Mlekiem

was napoiłem, nie stałym po-

karmem, wciąŜ bowiem nie mogliście [go przyjąć], ale i

teraz jeszcze nie moŜecie,

gdyŜ wciąŜ jesteście cieleśni. Bo

skoro między wami zazdrość i kłótnia, to czy nie jesteście ciele-
śni i czy nie postępujecie po ludzku?

Gdy bowiem jeden mówi:

Ja właściwie jestem Pawła, a inny: A ja Apollosa, to czy nie
jesteście ludźmi?

Kim więc jest Apollos? Kim zaś jest Paweł?

Usługującymi, dzięki którym uwierzyliście, tak teŜ jak kaŜdemu
dał Pan.

Ja zasadziłem, Apollos podlał — ale wzrost dawał

Bóg.

Tak Ŝe ani ten, który sadzi, jest czymś, ani ten, który pod-

lewa, tylko Bóg, który daje wzrost.

Ten zaś, który sadzi, oraz

ten, który podlewa, są jedno; kaŜdy według swojego trudu
otrzyma własną zapłatę.

Bo [my] jesteśmy BoŜymi współpra-

cownikami;

[a wy] jesteście BoŜą rolą, BoŜą budowlą.

Nasza rola w budowaniu na fundamencie,

którym jest Chrystus

Według danej mi łaski BoŜej, jako mądry mistrz budowlany

załoŜyłem fundament, a inny na nim buduje. KaŜdy zaś niech
uwaŜa, jak na nim buduje.

Innego bowiem fundamentu nikt

nie jest w stanie załoŜyć obok tego, który jest załoŜony, a któ-
rym jest Jezus Chrystus.

A czy ktoś na tym fundamencie bu-

Nie w sensie, Ŝe jest poza wszelką krytyką, ale Ŝe nikt nawet się do tego

nie zabiera (NET 558).

Iz 40,30.

Podporządkowanych władzy ciała.

Mleko odnosi się do podstawowych prawd duchowego Ŝycia.

Paweł i Apollos są współpracownikami ze sobą, a nie z Bogiem; jednak

jako współpracownicy do Boga naleŜą (Wallace, Exegetical Syntax, 130,
za NET 559).

Pismo Święte

str. 7

duje ze złota, srebra, drogich kamieni, z drewna, siana czy sło-
my,

dzieło kaŜdego stanie się widoczne; pokaŜe to bowiem

ten Dzień,

jako Ŝe w ogniu zostanie [to] objawione i jakie jest

dzieło kaŜdego — ogień to wypróbuje.

Jeśli czyjeś dzieło,

wzniesione na tym fundamencie, przetrwa, ten otrzyma zapłatę;

jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten poniesie stratę, sam zaś będzie

zbawiony, tak jednak, jak przez ogień.

Kościół w swej naturze

i wynikająca z tego przestroga

Czy nie wiecie, Ŝe jesteście przybytkiem Boga

i Duch BoŜy

mieszka w was?

Jeśli ktoś niszczy przybytek Boga, tego

zniszczy Bóg, gdyŜ przybytek Boga jest święty i wy właśnie
nim jesteście.

Niech nikt samego siebie nie oszukuje; jeśli ktoś z was uwaŜa,

Ŝe jest mądry w obecnym wieku, niech się stanie głupim, aby
stać się mądrym.

GdyŜ mądrość tego świata jest głupstwem u

Boga. Napisane jest bowiem: On jest tym, który chwyta mądrych
w ich przebiegłość;

i znowu: Pan zna rozwaŜania mądrych,

Ŝe są jałowe.

A zatem niech się nikt nie chlubi ludźmi;

wszystko bowiem jest wasze,

czy to Paweł, czy Apollos, czy

Kefas, czy to świat, czy Ŝycie, czy śmierć, czy to rzeczy teraź-
niejsze, czy przyszłe — wszystko wasze,

wy zaś Chrystusa, a

Chrystus —Boga.

1,8; 5,5; 2 Kor 5,9-10; 1 Ts 5,4; Rz 13,12; Hbr 10, 25.

2 Ts 1,8; 2,8 por. z Dn 7,9; Mal 4,1 oraz Mt 3,12; Łk 3,16n.

W tym przypadku określenie przybytek Boga odnosi się do wszystkich

wierzących razem wziętych.

przebiegłość lub przemyślność. Job 5,13.

Ps 94,11.

str. 8

Pismo Święte

Tak niech człowiek nas zaszeregowuje: jako podwładnych

Chrystusa i odpowiedzialnych

za [ogłaszanie] tajemnic

Boga.

Od tych, na których spoczywa odpowiedzialność,

wymaga się tu ponadto, aby ktoś taki okazał się wierny.

Dla mnie zaś najmniejsza to rzecz, czy przez was będę rozli-

czony czy przez jakiś ludzki dzień [sądny], owszem,

i sam

siebie nie rozliczam.

Nic sobie bowiem nie wyrzucam, lecz nie

jestem przez to usprawiedliwiony; tym zaś, który mnie rozlicza,
jest Pan.

Dlatego o niczym nie sądźcie przed czasem, dopóki

nie przyjdzie Pan, który wyświetli to, co ukryte w ciemności, i
ukaŜe motywy serc; a wtedy kaŜdy otrzyma pochwałę od Boga.

To zaś, bracia, odniosłem do siebie samego i do Apollosa przez

wzgląd na was, abyście na nas nauczyli się nie wykraczać ponad
to, co napisano, aby jeden ponad drugiego nie wynosił się prze-
ciw innemu.

Bo kto ciebie wyróŜnia? Co zaś

masz, czego nie

otrzymałeś? A jeśli otrzymałeś, dlaczego chlubisz się tak, jak-
byś nie otrzymał?

JuŜ jesteście zaspokojeni, juŜ wzbogaciliście

się, bez nas staliście się królami. I oby zaczęło się wasze królo-
wanie, abyśmy i my zapanowali wraz z wami.

Myślę bowiem,

Ŝe Bóg nas, apostołów, mianował jako ostatnich, jakby na
śmierć skazanych, jako Ŝe staliśmy się widowiskiem dla świata i
aniołów, i ludzi.

My głupi dla Chrystusa, wy zaś rozumni w

Chrystusie; my słabi, wy mocni; wy szanowani, a my pogardza-
ni.

AŜ do obecnej godziny jesteśmy głodni i spragnieni, i

nadzy, i bici pięściami, i na tułaczce,

i trudzimy się pracując

własnymi rękami; szkalowani dobrze Ŝyczymy; prześladowani
znosimy,

zniesławiani zapraszamy;

staliśmy się jak śmieci

tego świata, nieczystości wszystkich aŜ dotąd.

zarządzający, gr. oivkono,moj (oikonomos), (1) dosłownie; (a) osoba od-

powiedzialna za dom lub posiadłość zarządca, menedźer (Łk 12,42); (b)
urzędnik odpowiedzialny za mienie i dobra publiczne skarbnik, nadzorca
(Rz 16,23); (2) przenośnie: osoba, której Bóg powierzył duchową odpo-
wiedzialność za coś (1 Kor 4,1; Friberg, za BW 5).

Lub: właściwie.

Lub: właściwie, jako partykuła uwydatniająca.

Lub: zachęcamy.

Lub: aŜ dotąd jak to, co przez wszystkich wymiatane.

Pismo Święte

str. 9

Piszę to nie po to, aby was zawstydzać, ale po to, aby was

upomnieć jako moje ukochane dzieci.

Bo choćbyście mieli

tysiące wychowawców w Chrystusie, jednak niewielu macie
ojców; ja was bowiem zrodziłem przez ewangelię w Chrystusie
Jezusie.

Zapraszam was zatem, bądźcie moimi naśladowcami.

Dlatego posłałem do was Tymoteusza, który jest moim uko-

chanym i wiernym dzieckiem w Panu i który przypomni wam
moje drogi w Chrystusie, zgodnie z tym, jak nauczam wszędzie,
w kaŜdym kościele.

PoniewaŜ zaś nie przychodzę do was,

niektórzy popadli w zarozumiałość;

ja jednak szybko przyjdę

do was, jeśli Pan zechce, i zapoznam się nie ze słowem zarozu-
miałych, lecz z ich mocą;

gdyŜ Królestwo BoŜe jest nie w

słowie, ale w mocy.

Czego chcecie? Czy mam przyjść do was

z rózgą, czy teŜ z miłością i w duchu łagodności?

Nagana za tolerowanie nierządu

Słyszy się powszechnie o nierządzie między wami i to

takim nierządzie, jakiego nie ma nawet między poganami,
jako Ŝe ktoś ma Ŝonę ojca.

A wy staliście się zarozumia-

li, zamiast się raczej zasmucić, aby usunąć spośród was

tego, który się tego czynu dopuścił.

Ja bowiem, nieobecny

ciałem, lecz obecny duchem, juŜ osądziłem — tak jak bym był
obecny — tego, który to popełnił:

Gdy się zgromadzicie w

imieniu naszego Pana, Jezusa Chrystusa, oraz mój duch z mocą
Pana naszego, Jezusa,

przekaŜcie takiego szatanowi na zgu-

bę

ciała,

aby duch był uratowany w dniu Pana.

Niezdrowa

1 Kor 14,33.

3 MjŜ 18,8; 22,11; 5 MjŜ 22,30. Mieć za Ŝonę oznacza utrzymywać

stosunki równieŜ seksualne (BAGD 332 s. v. 2.b.a). Nie wiadomo, czy w
tym przypadku chodziło o wspólne mieszkanie, czy o związek małŜeń-
ski.

zguba, gr. o;leqroj (oletros) równieŜ: zagłada, zniszczenie, ruina, śmierć

ciała, gr. sa,rx (sarks). Podobny idiom w 1 Tm 1,20 w odniesieniu do

Hymeneusza  i  Aleksandra.  Jeden  z  najtrudniejszych  tekstów  Nowego
Testamentu. Niektórzy uwaŜają wyłączenie z kościoła, które z kolei mia-
łoby  prowadzić  do  fizycznej  śmierci  wyłączonej  osoby  z  ostatecznym
skutkiem  zbawienia.  Inni  uwaŜają,  Ŝe  chodzi  o  cięŜką  chorobę,  która
miałaby prowadzić do opamiętania. Jeszcze inni twierdzą, Ŝe „na zgubę
ciała” znaczy: „w ramach waszego potępienia tego, co cielesne, a miało

str. 10

Pismo Święte

jest wasza chluba. Czy nie wiecie, Ŝe odrobina zakwasu całe
ciasto zakwasza?

Usuńcie stary kwas, abyście byli nowym

ciastem, jako Ŝe jesteście przaśni; bo teŜ Chrystus — nasza Pas-
cha — został złoŜony w ofierze.

Tak więc świętujmy nie w

starym zakwasie ani w zakwasie złości i występku, lecz w prza-
śnikach czystości i prawdy.

Napisałem wam w liście,

abyście nie przestawali z ludźmi

nierządnymi,

lecz wcale nie [miałem na myśli] nierządnych

tego świata lub chciwców, zdzierców, czy teŜ bałwochwalców,
bo wówczas musielibyście wyjść z tego świata.

Teraz zaś

napisałem  wam,  abyście  nie  przestawali,  jeśli  ktoś  mieni  się
bratem,  a  jest  człowiekiem  nierządnym,  chciwcem,  bałwo-
chwalcą,  oszczercą,  pijakiem  lub  zdziercą,  Ŝebyście  z  takim
nawet  wspólnie  nie  jadali.

Co mi bowiem sądzić tych z ze-

wnątrz? Czy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz?

Tych z

zewnątrz Bóg osądzi. Usuńcie złego spośród was samych.

Potępienie dla procesów chrześcijan przed sądami świeckimi

Czy śmie ktoś z was, mając sprawę do drugiego, być są-

dzony przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi?

Czy nie wiecie, Ŝe święci będą sądzić świat? A jeśli świat

ma być przez was sądzony, czy nie jesteście godni sądów w

[sprawach] najmniejszych?

Czy nie wiecie, Ŝe będziemy sądzić

aniołów? A co dopiero sprawy Ŝyciowe?

Jeśli więc macie do

rozstrzygnięcia [zwykłe] sprawy Ŝyciowe, to [ludzi] bez zna-
czenia w kościele — tych [jako sędziów] sadzacie?

Dla za-

wstydzenia was to mówię. Zatem nie ma wśród was ani jednego
mądrego, kto byłby w stanie rozstrzygnąć między jednym a
drugim jego bratem?

Tymczasem brat przeciw bratu występuje

z oskarŜeniem i to przed niewierzącymi!

W ogóle juŜ to jest

waszą poraŜką, Ŝe macie między sobą procesy. Dlaczego raczej
nie znosicie niesprawiedliwości? Dlaczego raczej nie ponosicie
szkody?

Tymczasem wy popełniacie niesprawiedliwość i wy-

miejsce wśród was”, a słowa: „aby duch był uratowany w dniu Pana” —
„aby duch kościoła był uratowany (ocalony, zbawiony) w dniu Pana
(zob. NET 561).

Chodzi o wcześniejszy zaginiony list Pawła.

Aluzja do 5 MjŜ 17,7; 19,19; 22,21.24; 24,7; por.: 1 Kor 5,2.

Pismo Święte

str. 11

rządzacie szkodę, i to braciom.

Albo czy nie wiecie, Ŝe nie-

sprawiedliwi  Królestwa  BoŜego  nie  odziedziczą?  Nie  łudźcie
się!  Ani  ludzie  nierządni,  ani  bałwochwalcy  ani  cudzołoŜnicy,
ani  zniewieściali,

ani homoseksualiści,

ani złodzieje, ani

chciwcy, ani pijacy, ani oszczercy, ani zdziercy Królestwa Bo-
Ŝego nie odziedziczą.

A takimi niektórzy z was byli; ale ob-

myliście się, ale zostaliście poświęceni, ale zostaliście uczynieni
sprawiedliwymi w imieniu Pana Jezusa Chrystusa i w Duchu
naszego Boga.

Wszystko mi wolno, ale...

Wszystko mi wolno,

ale nie wszystko poŜyteczne. Wszystko

mi wolno, ale ja niczemu nie dam sobą zawładnąć.

Pokarm

dla brzucha, a brzuch dla pokarmów; ale Bóg połoŜy kres jed-
nemu i drugim. Ciało zaś jest nie dla nierządu, lecz dla Pana, a
Pan dla ciała.

Bóg zaś i Pana wskrzesił, i nas przez swoją moc

wskrzesi.

Czy nie wiecie, Ŝe wasze ciała są członkami Chry-

stusa? Czy więc mam wziąć członki Chrystusa i uczynić je
członkami nierządnicy? W Ŝadnym razie!

Albo czy nie wie-

cie, Ŝe kto jest złączony z nierządnicą, jest z nią jednym ciałem?
Będą bowiem — mówi — ci dwoje jednym ciałem.

Kto zaś

jest złączony z Panem, jest [z Nim] jednym duchem.

Uciekajcie przed wszeteczeństwem. Wszelki grzeszny akt,

jakiego człowiek się dopuszcza, jest poza ciałem; kto jednak
dopuszcza się nierządu, grzeszy względem własnego ciała.

Albo czy nie wiecie, Ŝe wasze ciało jest przybytkiem Ducha

zniewieściali, gr. malakoi. (malakoi), oznacza ludzi ustępliwych, mięk-

kich, zniewieściałych, gnuśnych, tchórzliwych, opieszałych, równieŜ nie
umiejących się oprzeć czemuś; BAGD mówi, Ŝe oznacza równieŜ męŜ-
czyzn lub chłopców pozwalających się wykorzystać seksualnie; LN
88.281 podaje: bierny partner homoseksualnego stosunku płciowego.

1 Tm 1,10; Rz 1,27. LN 88.280: „męski” (w odróŜnieniu od partnera

spełniającego rolę kobiety) partner homoseksualnego stosunku płciowe-
go.

Być moŜe wyraŜenie to, podobnie jak wyraŜenie: Pokarm dla brzucha, a

brzuch dla pokarmów, jest cytatem wypowiedzi krąŜących w środowisku
korynckim.

1 MjŜ 2,24.

Ef 4,4; 5,30.

str. 12

Pismo Święte

Świętego, który jest w was i którego macie od Boga, i Ŝe nie
naleŜycie juŜ do siebie samych?

Drogo bowiem zostaliście

kupieni. Chwalcie zatem Boga w waszym ciele.

Sprawy Ŝycia małŜeńskiego

Co do spraw, o których pisaliście: Dobrze człowiekowi

nie dotykać kobiety;

jednak z powodu nierządu, niech

kaŜdy ma swoją Ŝonę i niech kaŜda ma własnego męŜa.

Niech mąŜ oddaje powinność Ŝonie i podobnie Ŝona mę-

Ŝowi.

Nie Ŝona rozporządza własnym ciałem, lecz mąŜ; podob-

nie nie mąŜ rozporządza własnym ciałem, lecz Ŝona.

Nie od-

mawiajcie  sobie  nawzajem,  chyba  Ŝe  moŜe  za  obopólną  zgodą
do pewnego czasu, aby się oddać modlitwie, a potem znów być
ze  sobą,  aby  was  szatan  nie  wystawiał  na  próbę  z  powodu  wa-
szej  niepowściągliwości.

To zaś mówię z wyrozumiałości, a

nie z nakazu.

Chciałbym zaś, aby wszyscy ludzie byli jak ja,

kaŜdy jednak ma od Boga własny dar łaski, jeden tak, a drugi
tak.

śonatym natomiast, męŜatkom i wdowom mówię: Dobrze im

[będzie], jeśli pozostaną jak ja.

Ale skoro brak im powściągli-

wości, niech się pobierają, bo lepiej jest się pobrać, niŜ płonąć
[niezaspokojonym pragnieniem poŜycia małŜeńskiego].

Tym z kolei, którzy są w małŜeństwie, podaję nakaz, nie ja,

lecz Pan: Niech Ŝona nie odchodzi od męŜa —

a jeśliby ode-

szła, niech pozostaje niezamęŜna albo niech się z męŜem pojed-
na — i niech mąŜ Ŝony nie oddala.

Pozostałym zaś mówię ja, nie Pan: Jeśli jakiś brat ma niewie-

rzącą Ŝonę, a ta pragnie z nim mieszkać, niech jej nie oddala;

Ŝona, jeśli ma niewierzącego męŜa, a ten pragnie z nią miesz-
kać, niech męŜa nie oddala.

GdyŜ niewierzący mąŜ został

uświęcony w Ŝonie i niewierząca Ŝona została uświęcona w
bracie [który jest jej męŜem]; w przeciwnym razie wasze dzieci

Dobrze człowiekowi nie dotykać kobiety: eufemizm oznaczający po-

wstrzymywanie się od poŜycia płciowego. Słowa te to być moŜe równieŜ
slogan kościoła w Koryncie, który Apostoł w dalszej części rozdziału
koryguje.

2 Kor 11,29.

Pismo Święte

str. 13

byłyby nieczyste, teraz natomiast są święte.

Jeśli jednak

niewierzący odchodzi, niech odchodzi; brat lub siostra nie zo-
stali [i nie są] w takich [przypadkach] zniewoleni;

Bóg zaś

powołał was w pokoju.

Bo skąd wiesz, Ŝono, Ŝe zbawisz mę-

Ŝa? Albo skąd wiesz, męŜu, Ŝe zbawisz Ŝonę?

Tylko

niech kaŜdy tak postępuje, jak mu przydzielił Pan,

[według tego], jak kaŜdego powołał Bóg. I tak zarządzam we
wszystkich kościołach.

Był ktoś powołany [jako] obrzezany?

Niech nie ukrywa obrzezania. W nieobrzezaniu został ktoś po-
wołany? Niech się nie obrzezuje.

Obrzezanie jest niczym i

nieobrzezanie jest niczym, tylko przestrzeganie przykazań Bo-
ga.

KaŜdy w powołaniu, w którym został powołany — w tym

niech pozostanie.

Zostałeś powołany, będąc niewolnikiem?

Nie martw się; ale jeśli i moŜesz stać się wolnym, raczej korzy-
staj.

Kto bowiem jako niewolnik został powołany w Panu, ten

jest wyzwoleńcem Pana; podobnie kto jako wolny został powo-
łany, jest niewolnikiem Chrystusa.

Drogo zostaliście kupieni;

nie stawajcie się niewolnikami ludzi.

KaŜdy w tym, w czym

został powołany, bracia, w tym niech pozostaje u Boga.

Co do dziewic zaś nakazu Pańskiego nie mam, daję jednak

radę jako ten, który dzięki okazanemu przez Pana miłosierdziu,
jest godny zaufania.

To zatem uwaŜam za dobre przy obecnej

udręce,

[mianowicie] Ŝe tak jest człowiekowi dobrze:

Robertson tłumaczy: Wierząca Ŝona czyni związek z męŜem związkiem

prawym; i brat czyni związek z niewierzącą Ŝoną prawym; inaczej wasze
dzieci byłyby dziećmi nieprawymi, jednak ze względu na legalność
związku same są dziećmi z prawego łoŜa (BW 5).

Niektórzy uwaŜają, Ŝe zniewolenie odnosi się do zgody jedynie na odej-

ście współmałŜonka, czyli: jeśli niewierzący odchodzi, naleŜy pozwolić
mu  odejść,  ale  samemu  pozostać  w  stanie  wolnym,  bez  prawa  do  po-
wtórnego  małŜeństwa.  Inni  uwaŜają,  Ŝe  zniewolenie  odnosi  się  do  mał-
Ŝeństwa, czyli: jeśli niewierzący odchodzi, współmałŜonek jest wolny —
równieŜ do powtórnego małŜeństwa. To drugie rozumienie bardziej od-
powiada gramatyce tekstu, a takŜe kontekstowi (ww. 10-11 oraz 39-40).
Luter  opowiadał  się  za  drugim  rozumieniem:  chrześcijanin  staje  się  w
tym wolny — równieŜ do kolejnego związku małŜeńskiego (BW 5).

Tylko lub Zatem.

udręka, gr. avna,gkh (ananke), moŜe oznaczać albo zewnętrzne utrapienie,

albo wewnętrzną potrzebę lub powinność. Jeśli chodzi o wewnętrzną po-

str. 14

Pismo Święte

Zostałeś związany z Ŝoną? Nie szukaj rozłączenia. Zostałeś

rozłączony z Ŝoną? Nie szukaj Ŝony.

A jeśli się i oŜeniłeś, nie

zgrzeszyłeś, i jeśli dziewica wyszła za mąŜ, nie zgrzeszyła; tacy
jednak będą mieli ucisk w ciele, a ja chciałbym wam tego
oszczędzić.

To zaś mówię, bracia: Czas został skrócony; przez

to, co pozostało, niech równieŜ ci, którzy mają Ŝony, będą jakby
nie mieli;

a ci, którzy płaczą, jakby nie płakali; a ci, którzy się

cieszą, jakby się nie cieszyli; a ci, którzy kupują, jakby nie po-
siadali;

a ci, którzy uŜywają świata, jakby go nie wykorzy-

stywali; przemija bowiem stan rzeczy

tego świata.

Chcę,

abyście byli wolni od trosk; kto jest bez Ŝony, troszczy się o
sprawy Pana, [o to], jak przypodobać się Panu;

a kto się oŜe-

nił, troszczy się o sprawy świata, [o to], jak przypodobać się
Ŝonie —

i [stał się człowiekiem, który Ŝyje w] rozdarciu.

RównieŜ kobieta niezamęŜna i dziewica troszczy się o sprawy
Pana, aby być świętą i ciałem i duchem; męŜatka zaś troszczy
się o sprawy świata, jak przypodobać się męŜowi.

To zaś dla

waszej własnej korzyści mówię, nie aby pętlę na was zarzucać,
lecz abyście w pięknym stylu i wytrwale, bez rozterek [trwali] w
Panu.

A jeśli ktoś uwaŜa, Ŝe postąpiłby niestosownie względem

swojej dziewicy, gdyby miała przekroczyć swe lata,

oraz Ŝe

tak powinno się stać, to niech czyni, co chce — nie grzeszy,
niech się pobierają.

Kto zaś postanowił w swoim sercu, moc-

no,  bez  [wewnętrznego]  przymusu,  a  panuje  nad  swoją  wolą  i
rozstrzygnął  to  w  swoim  sercu,  Ŝe  zachowa  swoją  dziewicę,
dobrze  uczyni.

Tak więc ten, kto poślubia swoją dziewicę,

dobrze czyni, a ten, kto nie poślubia, lepiej czyni.

trzebę, to tekst naleŜałoby przetłumaczyć: UwaŜam za dobre w obecnej
potrzebie (ze względu na obecną powinność).

Przy obecnej udręce uwaŜam zatem za dobre, Ŝe dobrze człowiekowi tak

jest

stan rzeczy, gr. sch/ma (schema), kształt, postać, zewnętrzna forma.

gdyby miała przekroczyć swoje lata lub: gdyby się miała zestarzeć.

Istnieją dwa główne poglądy na wiersze 36-38. (1) Chodzi w nim o ojca

albo opiekuna dziewczyny, uprawnionych do decydowania o jej losach
małŜeńskich; (2) Chodzi o narzeczonego dziewczyny. Druga moŜliwość
wydaje się bardziej prawdopodobna.

Pismo Święte

str. 15

śona jest związana tak długo, jak długo Ŝyje jej mąŜ; a jeśli

mąŜ jej zaśnie, jest wolna, by wyjść za kogo chce, byle w Panu.

Ale według mojej rady jest szczęśliwsza, jeśli tak pozostanie;

a sądzę, Ŝe i ja mam Ducha BoŜego.

Sprawa spoŜywania ofiar składanych bóstwom pogańskim

Co do ofiar składanych bóstwom [pogańskim], wiemy, Ŝe

wszyscy mamy właściwe poznanie.

Poznanie nadyma,

lecz miłość buduje.

Jeśli kto mniema, Ŝe coś poznał, jesz-

cze nie poznał, jak naleŜało poznać;

jeśli natomiast ktoś

kocha Boga, ten teŜ został przez Niego poznany.

Jeśli więc

chodzi  o  jedzenie  ofiarowane  bóstwom,  wiemy,  Ŝe  nie  ma  na
świecie  ani  jednego  bóstwa  i  nie  ma  Ŝadnego  innego  boga,
oprócz  Jednego.

I chociaŜ rzeczywiście są tak zwani bogo-

wie,

czy to w niebie, czy na ziemi — jak teŜ jest wielu bogów

i wielu panów —

to jednak dla nas jest tylko jeden Bóg Ojciec,

z którego wszystko i my dla Niego, oraz jeden Pan, Jezus Chry-
stus, przez którego wszystko i my przez Niego.

Lecz nie u

wszystkich  jest  poznanie;  niektórzy  zaś  przyzwyczajeni  dotąd
do  bóstwa,  spoŜywają  jakoby  jemu  złoŜoną  ofiarę  i  sumienie
ich,  jako  Ŝe  jest  słabe,  ulega  splamieniu.

Pokarm zaś nie po-

stawi nas przy Bogu: nie tracimy nic, jeśli nie jemy, i nic nie
zyskujemy, jeśli jemy.

UwaŜajcie natomiast, aby w jakiś spo-

sób to wasze prawo

nie stało się dla słabych powodem po-

tknięcia.

Bo jeśli ktoś zobaczyłby ciebie, mającego poznanie,

jak siedzisz w świątyni pogańskiej, to czy jego sumienie, jako
słabe, nie zostanie pobudzone do spoŜycia ofiary?

W twoim

Słowa:„...wszyscy mamy właściwe poznanie”, to najprawdopodobniej

koryncki slogan, mający usprawiedliwiać zachowanie członków wspól-
noty (zob. 6,12-13; 7,1; 10,23). Paweł po części się z tym sloganem zga-
dza, ale koryguje wypaczenia.

Słowa: „...nie ma Ŝadnego innego boga, oprócz Jednego”, to najprawdo-

podobniej koryncki slogan. Paweł po części się z tym sloganem zgadza,
ale koryguje wypaczenia.

1 Kor 10,19-21.

to wasze prawo lub: ten wasz przywilej.

str. 16

Pismo Święte

postępowaniu bowiem gubi się słaby,

brat, za którego umarł

Chrystus.

I tak, gdy grzeszycie względem braci i uderzacie w

ich słabe sumienie, grzeszycie przeciw Chrystusowi.

Z tego

powodu, jeśli pokarm przyczynia się do upadku mojego brata,
nie spoŜyję mięsa na wieki, aby nie przyczynić się do upadku
mojego brata.

Prawa apostoła

Czy nie jestem wolny?

Czy nie jestem apostołem? Czy

nie widziałem Jezusa, naszego Pana?

Czy wy nie jeste-

ście moim dziełem w Panu?

Jeśli nawet dla innych nie

jestem apostołem, to dla was jestem; pieczęcią mojego

apostolstwa wy jesteście w Panu.

Moja obrona przeciw tym,

którzy mnie oskarŜają, jest taka:

Czy nie mamy prawa jeść i

pić?

Czy nie mamy prawa brać z sobą siostry — kobiety, jak i

pozostali apostołowie i bracia Pana oraz Kefas?

Czy tylko ja i

Barnaba nie mamy prawa nie pracować?

Kto kiedy pełni słuŜ-

bę Ŝołnierską na własny koszt? Kto zasadza winnicę i nie je jej
owocu? Albo kto pasie stado i nie spoŜywa mleka ze stada?

Czy mówię to tylko po ludzku? Czy i Prawo tego nie mówi?

Bo to w Prawie MojŜesza jest napisane: Młócącemu wołowi nie

zawiąŜesz pyska.

Czy Bóg troszczy się tylko o woły?

Czy

nie mówi tego przede wszytkim ze względu na nas? Ze względu
na nas bowiem jest napisane, Ŝe oracz powinien orać w nadziei,
a młocarz [młócić] w nadziei uczestniczenia [w plonach].

Jeśli my wam posialiśmy [dobra] duchowe, to cóŜ wielkiego,

jeśli my wasze cielesne zbierzemy?

Jeśli inni w waszym pra-

wie uczestniczą, dlaczego nie tym bardziej my? Nie skorzystali-
śmy jednak z tego prawa, ale wszystko znosimy, aby Ŝadnej
przeszkody nie sprawiać ewangelii Chrystusa.

Czy nie wiecie,

Ŝe ci, którzy przy rzeczach poświęconych pracują, Ŝywią się
tym, co pochodzi z rzeczy poświęconych, ci którzy krzątają się

Lub: Przez twoje poznanie gubiony jest bowiem słaby... (w czasie teraź-

niejszym formy zwrotne pokrywają się z biernymi).

1 Kor 9,19; jednakŜe dostosowuje swoją wolność do wymogów miłości

(1 Kor 8,13).

1 Kor 15,8; Dz 9,17.27; 18,9; 22,14. 17n; 2 Kor 12,1nn.

5 MjŜ 25,4.

Pismo Święte

str. 17

przy ołtarzu, mają w ołtarzu współudział?

Tak teŜ i Pan

zarządził, aby ci, którzy ewangelię głoszą, z ewangelii Ŝyli.

jednak  nie  skorzystałem  z  Ŝadnej  z  tych  rzeczy.  Nie  napisałem
zaś  tego,  aby  w  ten  sposób  mogło  stać  się  w  odniesieniu  do
mnie;  bo  wolałbym  raczej  umrzeć,  niŜ...  —  mojej  chluby  nikt
mnie nie pozbawi.

Jeśli bowiem głoszę ewangelię, nie jest to

moją chlubą — to spoczywa na mnie taka potrzeba;

biada mi

jest bowiem, jeślibym ewangelii nie głosił.

Bo jeśli czynię to

ochotniczo, mam zapłatę; jeśli zaś nieochotniczo, to wywiązuję
się [tylko] ze złoŜonego we mnie zaufania.

Jaka jest więc mo-

ja zapłata? [Taka], Ŝe głosząc ewangelię słuŜę tą ewangelią za
darmo, aby nie korzystać z mojego prawa, jakie mam z racji
ewangelii.

Bo jako wolny od wszystkich, uczyniłem z siebie niewolnika

wszystkich, abym tym liczniejsze grono pozyskał.

I stałem się

dla  śydów  jak  śyd,  aby  śydów  pozyskać;  dla  tych,  którzy  są
pod  Prawem,  jak  ten,  który  jest  pod  Prawem  —  choć  sam  nie
jestem  pod  Prawem  —  aby  tych,  którzy są pod Prawem, pozy-
skać.

Dla tych, którzy są bez Prawa,

jak ten, który jest bez

Prawa — choć nie jestem bez Prawa BoŜego, lecz pod Prawem
Chrystusa — aby tych, którzy są bez Prawa, pozyskać.

Dla

słabych stałem się słaby, aby słabych pozyskać; dla wszystkich
stałem się wszystkim, Ŝeby przynajmniej niektórych zbawić.

A wszystko to czynię dla ewangelii, aby stać się jej współ-

uczestnikiem.

Czy nie wiecie, Ŝe biegacze na stadionie

wprawdzie wszy-

scy biegną, ale tylko jeden zdobywa nagrodę? Tak biegnijcie,
abyście [ją] zdobyli.

A kaŜdy zawodnik od wszystkiego się

wstrzymuje, tamci wprawdzie, aby zdobyć zniszczalny wieniec,
my zaś niezniszczalny.

Ja — zgodnie z tym, [co powiedzia-

łem] — tak biegnę, nie jakby bez celu, tak boksuję, nie jakbym
powietrze okładał;

lecz biję pod oko moje ciało

i biorę je w

4 MjŜ 18,8-20.

potrzeba lub: konieczność.

Rz 2,14

Stadion to równieŜ jednostka miary — ok. 185 m.

Lub: biję do sińców moje ciało...

str. 18

Pismo Święte

niewolę, abym w jakiś sposób innym ogłosiwszy, sam nie oka-
zał się nie wypróbowany.

Przykłady z dziejów Izraela

Nie chcę bowiem, abyście byli nieświadomi, bracia,

Ŝe nasi ojcowie wszyscy byli pod obłokiem i wszyscy
przeszli przez morze.

Wszyscy teŜ w MojŜesza byli

ochrzczeni w obłoku i w morzu,

wszyscy ten sam

pokarm duchowy jedli

i wszyscy ten sam napój duchowy pili;

pili bowiem z towarzyszącej im duchowej skały, a skałą tą był
Chrystus.

Ale większość z nich nie spodobała się Bogu, ciała

ich bowiem zostały rozrzucone po pustkowiu.

Rzeczy te stały

się dla nas przykładem, abyśmy my nie byli ludźmi poŜądają-
cymi złych rzeczy, jak tamci poŜądali.

Nie stawajcie się teŜ

bałwochwalcami, jak niektórzy z nich; jak napisano: Usiadł lud,
aby jeść i pić, i powstali, aby się bawić.

I nie oddawajmy się

nierządowi jak niektórzy z nich się oddawali i jednego dnia
padło dwadzieścia trzy tysiące [ludzi].

Nie wystawiajmy teŜ

na próbę Chrystusa, jak niektórzy z nich wystawiali i poginęli
od węŜów,

ani nie szemrajcie, tak jak niektórzy z nich szem-

rali, i poginęli [pobici] przez niszczyciela.

Rzeczy te przy-

kładowo spadły na tamtych i zostały spisane, by być przestrogą
dla nas, których dosięgnął koniec wieków.

Dlatego kto my-

śli, Ŝe juŜ stanął, niech uwaŜa, aby nie upadł.

Próba was [jesz-

cze] nie dopadła, za wyjątkiem ludzkiej;

Bóg jednak jest wier-

ny; On nie dopuści, aby was próbowano ponad to, co jesteście w

niewypróbowany, gr. avdo,kimoj

(adokimos) oznacza kogoś, kto nie prze-

szedł próby (1) w sporcie: został zdyskwalifikowany w zawodach (1 Kor
9,27); (2) w odniesieniu do fałszywego wyznania wiary: nie wytrzymać
próby (2 Tm 3.8); (3) w odniesieniu do niezdolności Ŝycia we właściwy
sposób: niezdatny, niegodny zaufania, bezwartościowy (Tt 1,16).

2 MjŜ 32,6.18nn.

4 MjŜ 25,1-9.

4 MjŜ 25,5-9.

2 MjŜ 12,23; 4 MjŜ 16,41-50.

Hbr 9,26.

tzn. za wyjątkiem normalnej ludzkiej.

Pismo Święte

str. 19

stanie [znieść], ale wraz z próbą uczyni i wyjście, abyście mogli
przetrwać.

Dlatego, moi ukochani, uciekajcie od bałwochwalstwa.

Przemawiam jak do rozsądnych: Wy osądźcie to, co mówię.

Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyŜ nie jest

wspólnotą krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy, czyŜ nie jest
wspólnotą

ciała Chrystusa?

PoniewaŜ jest jeden chleb, my,

liczni, jesteśmy jednym ciałem,

wszyscy bowiem bierzemy

cząstkę z jednego chleba.

Przyjrzyjcie się Izraelowi według

ciała; czy ci, którzy spoŜywają ofiary, nie są uczestnikami ołta-
rza?

Co zatem mówię? Czy to, Ŝe ofiara składana bóstwom

jest czymś? Albo Ŝe bóstwo jest czymś?

Raczej Ŝe to, co ofia-

rują, ofiarują demonom,

a nie Bogu; nie chcę natomiast, aby-

ście się stawali wspólnikami demonów.

Nie moŜecie pić kieli-

cha Pańskiego i kielicha demonów; nie moŜecie brać cząstki ze
stołu Pańskiego

i stołu demonów.

Czy pobudzamy Pana do

zazdrości? Czy jesteśmy mocniejsi niŜ On?

Wszystko wolno,

ale nie wszystko niesie korzyść; wszystko

wolno, ale nie wszystko buduje.

Niech nikt nie szuka swego,

lecz tego, co drugiej osoby.

wspólnotą lub uczestnictwem. Tłum. jako genetivus objectivus: uczest-

nictwem we krwi Chrystusa [...] uczestnictwem w ciele Chrystusa.

Kol 1,18; Ef 5,23.

Zob. 9,12; Hbr 2,14; 5,13.

Słowo demony, częste w Ewangeliach, w Listach Pawła pojawia się

tylko w tym fragmencie oraz w 1 Tm 4,1.

Łk 22,30; 1 Kor 11,20; Iz 65,11; Jr 7,18; Ez 16,18n; 23,41; Mal 1,7.

Wszystko wolno — słowa, które być moŜe są cytatem krąŜącego po

wspólnocie korynckiej powiedzenia.

Taka jest Pawłowa zasada relacji społecznych: 1 Kor 13,5; Gal 6,2; Rz

14,7; Rz 15,2; Flp 2,1nn.

Rz 15,2; Flp 2,4.

str. 20

Pismo Święte

Wszystko, co jest sprzedawane na targu mięsnym,

jedzcie, o

nic z powodu sumienia nie pytając;

gdyŜ Pańska jest ziemia

oraz [cała] jej pełnia.

Jeśli zaprasza was ktoś z niewierzą-

cych, a chcecie pójść, jedzcie wszystko, co przed wami posta-
wią, o nic z powodu sumienia nie pytając.

Jeśli jednak ktoś

powiedziałby wam: To jest ofiara złoŜona bóstwom, nie jedzcie
ze względu na tego, który to oznajmił, a takŜe na sumienie;

sumieniu zaś mówię nie twoim, lecz tej drugiej osoby; bo dla-
czego moja wolność ma być sądzona przez sumienie innej?

Jeśli ja z wdzięcznością biorę cząstkę, dlaczego mam być

obraŜany za to, za co ja dziękuję?

Cokolwiek zatem jecie czy

pijecie, cokolwiek czynicie, wszystko czyńcie na chwałę Boga.

Bądźcie ludźmi, którzy nie dają powodu do potknięć ani śy-

dom, ani Grekom, ani kościołowi Boga,

jak i ja wszystkich we

wszystkim zadawalam, nie szukając własnej korzyści, lecz wie-
lu, aby byli zbawieni.

Sprawa nakrywania głów

Bądźcie naśladowcami moimi, jak i ja — Chrystusa.

Chwalę was zaś, Ŝe we wszystkim o mnie pamiętacie i

— jak wam przekazałem — przekazu tego mocno się
trzymacie.

Chcę natomiast, abyście wiedzieli, Ŝe gło-

wą kaŜdego męŜa jest Chrystus, a głową Ŝony mąŜ, a głową
Chrystusa Bóg.

KaŜdy męŜczyzna, który się modli lub proro-

kuje z nakrytą głową, hańbi swoją głowę.

I kaŜda kobieta, któ-

ra się modli lub prorokuje z nie nakrytą głową, hańbi swoją

targ mięsny, gr. ma,kellon

(makellon) rynek Ŝywności, prostokątny

zabudowany z czterech stron dziedziniec z arkadami i stoiskami z kaŜdej
strony; na zasadzie synekdochy część tego rynku będąca targiem mię-
snym (Friberg, BW 5). Samo słowo jest transliteracją łacińskiego macel-
lum, słowa spokrewnionego z maceria oraz hebrajskim słowem na okre-
ślenie zabudowanego dziedzińca. Pojawia się u Dio Cassiusa i Plutarcha,
w papirusach oraz w inskrypcjach na określenie targu Ŝywności (Robert-
son, BW 5).

Szczególnie chodzi o dochodzenie, czy dana porcja mięsa pochodzi z

ofiary złoŜonej bóstwom. Ofiary te spoŜywano bowiem tylko w świąty-
niach tylko częściowo. Reszta trafiała na targowisko. Paweł doradza,
abyśmy nie byli zbyt dociekliwi i skrupulatni (zob. 8,4).

Ps 24,1; 50,12; 89,11.

Pismo Święte

str. 21

głowę, jedno bowiem i to samo jest z tą, która została ogolona.

Bo jeśli kobieta nie nakrywa się, to niech się ostrzyŜe; a skoro

brzydko kobiecie strzyc się lub golić, to niech się przykrywa.

jednej strony bowiem męŜczyzna nie powinien przykrywać
sobie głowy, dlatego Ŝe rozpoczyna

jako obraz i chwała Boga;

z drugiej strony kobieta jest chwałą męŜczyzny.

GdyŜ nie męŜ-

czyzna jest z kobiety, lecz kobieta z męŜczyzny.

RównieŜ nie

męŜczyzna został stworzony ze względu na kobietę, ale kobieta
ze względu na męŜczyznę.

Dlatego kobieta powinna mieć na

głowie [znak] władzy — ze względu na aniołów.

Zresztą w

Panu ani kobieta bez męŜczyzny, ani męŜczyzna bez kobiety.

Bo jak kobieta z męŜczyzny, tak teŜ męŜczyzna przez kobietę

— a wszystko z Boga.

Sami w sobie osądźcie: Czy kobiecie

pasuje modlić się do Boga bez nakrycia?

CzyŜ sama natura

nie uczy was, Ŝe męŜczyźnie, jeśli nosi długie włosy, przynosi
to wstyd,

a dla kobiety, jeśli nosi długie włosy, jest to jej

chwałą? GdyŜ włosy zostały jej dane za okrycie.

A jeśli ktoś

myśli być uparty, my takiego zwyczaju nie mamy ani kościoły
BoŜe.

Znaczenie Wieczerzy Pańskiej i sposób jej obchodzenia

To natomiast zarządzając, nie pochwalam, Ŝe schodzicie się

nie ku lepszemu, ale ku gorszemu.

Przede wszystkim więc

słyszę, Ŝe gdy się jako kościół schodzicie, powstają między
wami podziały — i po części temu wierzę.

Bo i muszą być

wśród was róŜne stronnictwa, aby ci, którzy są wypróbowani,
stali się wśród was widoczni.

Gdy więc schodzicie się razem,

nie ma wśród was spoŜywania Wieczerzy Pańskiej;

kaŜdy

bowiem własną wieczerzę kładzie przed sobą do zjedzenia — i
jeden jest głodny, a drugi pijany.

Czy nie macie domów, aby

jeść i pić? Albo czy na kościół BoŜy patrzycie z góry i zawsty-

Golono głowy kobiet, które dopuściły się cudzołóstwa (Iz 7,20). Kodeks

Justyniana przewidywał golenie głów cudzołoŜnicom, których mąŜ po
dwóch latach nie chciał przyjąć do domu (Robertson, BW 5).

1 MjŜ 1,28; 2,26.

Ze względu na obecnych w kościele aniołów (1 Kor 4,9; Ef 3,10; Ps

138,1), którzy takŜe przykrywają głowy (Iz 6,2).

Rz 2,14; chodzi o naturalny porządek rzeczy.

str. 22

Pismo Święte

dzacie tych, którzy nic nie mają? Co mam wam powiedzieć?
Czy mam was pochwalić? Za to nie pochwalam.

Ja bowiem przejąłem od Pana to, co teŜ wam przekazałem, Ŝe

Pan Jezus tej nocy, której został wydany, wziął chleb

i gdy

podziękował [Bogu], połamał i powiedział: To jest moje ciało
za was [wydane]; to czyńcie na moją pamiątkę.

Podobnie i

kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to nowe przymierze
we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć pijecie — na moją pamiątkę.

Bo ilekroć jecie ten chleb i pijecie z tego kielicha, ogłaszacie

śmierć Pana, dopóki [On] nie przyjdzie.

Z tego powodu, kto

by jadł chleb i pił z kielicha Pańskiego niegodnie, winien

bę-

dzie ciała i krwi Pana.

Niech więc człowiek samego siebie

poddaje próbie i w ten sposób niech je z tego chleba i pije z tego
kielicha.

Bo kto je i pije bez uwzględnienia ciała, je i pije

wyrok na siebie.

Dlatego jest między wami wielu słabych i

wątłych, a liczni śpią.

Jeśli zaś osądzalibyśmy siebie, nie byli-

byśmy sądzeni.

Sądzeni natomiast przez Pana, jesteśmy kar-

ceni [jak dzieci], abyśmy nie byli potępieni wraz ze światem.

Dlatego, moi bracia, gdy się schodzicie, aby jeść, czekajcie

jedni na drugich.

Jeśli ktoś głodny, niech je w domu, abyście

się nie schodzili na [własny] sąd. Co do pozostałych spraw,
zarządzę, gdy przyjdę.

A co do [darów] duchowych, bracia, nie chcę, abyście byli

nieświadomi [rzeczy].

Wiecie, Ŝe gdy byliście poganami, oszu-

kiwano was ilekroć was prowadzano przed nieme bóstwa.

Lub: będzie ponosił winę za zlekcewaŜenie...; spadnie na niego wina za

zlekcewaŜenie...

Aluzja do religijnych praktyk kapłanów pogańskich, którzy wprowadzali

ludzi w niepewność co do duchowego podłoŜa przeŜyć religijnych. Wy-
znawcy nie wiedzieli, czy ich przeŜycia pochodzą od duchów dobrych

O korzystaniu z darów duchowych

Zasada rozpoznawania źródła natchnienia

Pismo Święte

str. 23

Dlatego oświadczam wam, Ŝe nikt, kto przemawia w Duchu

BoŜym, nie mówi: Niech Jezus będzie przeklęty! I nikt nie jest
w stanie powiedzieć: Jezus jest Panem, jak tylko w Duchu Świę-
tym.

RóŜnorodność i współzaleŜność darów duchowych

RóŜnorodne zaś są dary łaski, lecz Duch ten sam;

i róŜnorod-

ne są posługi, lecz Pan ten sam;

róŜne teŜ są działania, lecz ten

sam Bóg, który działa na rzecz wszystkiego we wszystkich.

KaŜdemu natomiast dawany jest przejaw Ducha dla wspólnej

korzyści.

Z jednej strony bowiem za pośrednictwem Ducha

dawane jest Słowo mądrości, z drugiej kolejnemu, według tego
samego Ducha, Słowo rozpoznania,

innemu wiara w tym sa-

mym Duchu, kolejnemu dary łaski uzdrowień

100

w tym jednym

Duchu,

kolejnemu działania [związane z przejawami] mocy,

kolejnemu zaś proroctwo, kolejnemu natomiast rozróŜnienie
duchów, innemu rodzaje języków, kolejnemu wykład

101

języ-

ków —

wszystko to zaś sprawia jeden i ten sam Duch, roz-

dzielając kaŜdemu poszczególnie, jak chce.

Dokładnie bo-

wiem tak jak ciało jest jedno, a członków ma wiele, wszystkie
zaś członki ciała, których jest wiele, są jednym ciałem — tak i
Chrystus;

w jednym teŜ bowiem Duchu my wszyscy zostali-

śmy zanurzeni w jedno ciało — czy to śydzi, czy Grecy, czy
niewolnicy, czy wolni — i wszyscy zostaliśmy napojeni jednym
Duchem.

Bo teŜ ciało nie jest jednym członkiem, ale wieloma.

Jeśliby stopa powiedziałaby: PoniewaŜ nie jestem ręką, nie

jestem z tego ciała; czy przy tym [rzeczywiście] nie jest z tego
ciała?

I jeśli powiedziałoby ucho: PoniewaŜ nie jestem okiem,

nie jestem z tego ciała, czy przy tym [rzeczywiście] nie jest z
tego ciała?

Jeśliby całe ciało jest okiem, to gdzie słuch? Jeśli

całe słuchem, to gdzie węch?

Tymczasem Bóg umieścił człon-

ki, kaŜdy jeden z nich w ciele, tak, jak chciał.

Jeśli zaś wszyst-

kie byłyby jednym członkiem, to gdzie to ciało?

Członków

jest jednak wiele, a ciało jedno.

Nie moŜe więc oko powie-

czy złych. W chrześcijaństwie natomiast panuje jasność — zob. w. 3
(por. 1 Kor 10,19).

100

Dz 4,30; por. Jk 5,14; Łk 7,21.

101

Łk 24,27; Dz 9,36.

str. 24

Pismo Święte

oko powiedzieć ręce: Nie potrzebuję ciebie; albo głowa stopom:
Nie potrzebuję was.

Lecz te członki ciała, które zdają się być

słabsze, są o wiele bardziej potrzebne,

te, które w ciele uwa-

Ŝamy za mniej godne uwagi, otaczamy większym szacunkiem, a
nasze intymne wymagają więcej dbałości o przyzwoitość,

podczas gdy nasze przyzwoite takiej potrzeby nie mają. Lecz

Bóg tak zestawił ciało, Ŝe pomniejszemu dał większe znaczenie,

aby nie było w ciele rozdwojenia, ale aby członki tak samo się

o siebie troszczyły.

I jeśli cierpi jeden członek, cierpią z nim

wszystkie członki; jeśli doznaje chwały jeden członek, cieszą się
z nim wszystkie członki.

Wy zaś jesteście ciałem Chrystusa, a

z osobna członkami.

I te Bóg ustawił w kościele — najpierw

apostołów, po drugie proroków, po trzecie nauczycieli, następ-
nie [przejawy] mocy, dalej dary łaski uzdrowień, niesienia [róŜ-
nej] pomocy, umiejętności kierowania, róŜne rodzaje języków.

Czy wszyscy są apostołami? Czy wszyscy prorokami? Czy

wszyscy nauczycielami? Czy przez wszystkich przejawia się
moc?

Czy wszyscy mają dary łaski uzdrowień? Czy wszyscy

mówią językami? Czy wszyscy wykładają?

Gorąco zaś pra-

gnijcie większych darów łaski. A ja wam przy tym wskaŜę dro-
gę duŜo lepszą.

Miłość drogą najlepszą

Choćbym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości

bym nie miał, pozostałbym miedzią, co dźwięczy, lub
głośnym cymbałem.

Choćbym teŜ miał [dar] proro-

kowania, pojął wszystkie tajemnice, [posiadł] wszelkie

poznanie i choćbym miał całą wiarę, tak Ŝe przenosiłbym góry,
ale nie miał miłości — byłbym niczym.

I choćbym część po

części rozdał całą mą własność, i choćbym swoje ciało wydał,
by się chlubić,

102

lecz miłości bym nie miał, nic bym nie osią-

gnął.

Miłość czeka cierpliwie, miłość postępuje uprzejmie, nie za-

zdrości, miłość się nie wynosi, nie jest nadęta,

nie zachowuje

102

Według dokumentów C D F G L 81 1175 1881* i innych oraz wielu

pism patrystycznych: wydał, by było spalone. Wersja przyjęta w niniej-

szym tekście, potwierdzona przez

A B 048 33 1739*, jest bardziej

prawdopodobna.

Pismo Święte

str. 25

się niestosownie, nie szuka swojej [korzyści], nie jest porywcza,
nie zlicza sobie

103

złego,

nie cieszy się z niesprawiedliwości,

lecz dzieli radość z prawdy;

wszystko zakrywa, wszystkiemu

wierzy, ze wszystkim wiąŜe nadzieje, wszystko przetrzymuje.

Miłość nigdy nie ustaje; jeśli natomiast chodzi o proroctwa —

zostaną spełnione; jeśli o języki — skończą się, jeśli o poznanie
— straci swoją waŜność.

Bo po części poznajemy i po części

prorokujemy;

a gdy przyjdzie doskonałe, to, co cząstkowe,

przestanie mieć znaczenie.

Kiedy byłem dzieckiem, mówiłem

jak dziecko, myślałem jak dziecko, rozumowałem jak dziecko;
gdy stałem się męŜczyzną, zaniechałem spraw dziecięcych.

[Mówię tak], gdyŜ teraz widzimy przez [niewyraźne] odbicie

w zagadce, potem jednak — twarzą w twarz. Teraz poznaję po
części, potem poznam tak, jak zostałem poznany.

Teraz zatem

trwają wiara, nadzieja, miłość — te trzy; a z nich największa
jest miłość.

Dar języków na tle daru prorokowania

Zabiegajcie o miłość, gorąco pragnijcie duchowych

[darów],

104

a najbardziej tego, aby prorokować.

kto mówi językiem, mówi nie do ludzi, lecz do Boga;
nikt bowiem nie słucha, gdyŜ w Duchu wypowiada

tajemnice.

105

Kto natomiast prorokuje, mówi do ludzi dla zbu-

dowania, zachęty i pociechy.

Kto mówi językiem, buduje sie-

bie; a kto prorokuje, buduje kościół.

Pragnę, abyście wy wszy-

scy mówili językami, bardziej jednak, abyście prorokowali;
gdyŜ ten, kto prorokuje, jest większy niŜ ten, kto mówi języka-
mi, chyba Ŝeby wykładał, aby kościół doznał zbudowania.

teraz, bracia, gdybym przyszedł do was i mówił językami, na co
bym wam się przydał, jeślibym wam nie powiedział czy to w
objawieniu, czy w poznaniu, czy w nauce?

Podobnie z wydają-

cymi dźwięk przedmiotami martwymi, jak flet czy cytra: jeśli
nie nadawałyby zróŜnicowania tonom, jak moŜna by rozpoznać,
co grane na flecie, a co na cytrze?

RównieŜ jeśliby trąba wyda-

ła niewyraźny głos, kto by przygotowywał się do bitwy?

Tak i

103

Lub: nie zachowuje w myślach...

104

W gr. pneumatika

105

w Duchu lub pod wpływem Ducha.

str. 26

Pismo Święte

wy, jeśli za pomocą języka zrozumiałego słowa nie wydacie, jak
da się rozpoznać, co zostało powiedziane? Bo będziecie mówić
w powietrze.

Na świecie jest chyba tyle róŜnego rodzaju

dźwięków i nic nie jest bez dźwięku;

gdybym więc nie poznał

znaczenia dźwięku, byłbym dla tego, który mówi cudzoziem-
cem, a ten, który mówi, byłby cudzoziemcem dla mnie.

Podobnie i wy, poniewaŜ jesteście zapaleńcami duchów,

106

szukajcie [darów] dla zbudowania kościoła, abyście [w takie]
obfitowali.

W tym celu kto mówi językiem, niech się modli,

aby wykładał.

Jeśli bowiem modlę się językiem, mój duch się

modli, natomiast mój rozum jest nieproduktywny.

Co zatem

jest?

107

Będę się modlił w Duchu, ale takŜe będę się modlił ro-

zumem; będę śpiewał duchem, ale takŜe będę śpiewał rozumem.

PoniewaŜ jeśli błogosławisz w Duchu, to w jaki sposób zaj-

mujący miejsce nie zaznajomionego

108

powie amen przy twoim

dziękczynieniu, skoro nie rozumie, co mówisz?

Ty wprawdzie

pięknie dziękujesz, ale drugi się nie buduje.

Dziękuję Bogu,

Ŝe w większym stopniu niŜ wy wszyscy mówię językami,

ale

w kościele wolę powiedzieć pięć słów moim rozumem, aby i
innych pouczyć, niŜ dziesiątki tysięcy słów językiem.

Bracia,

nie bądźcie dziećmi w myśleniu, ale w złem zachowujcie się jak
niemowlęta — w myśleniu stawajcie się dojrzali.

W Prawie

jest napisane:

Przez ludzi obcego języka i obcych warg

przemówię do tego ludu,
ale i tak Mnie nie usłuchają, mówi Pan.

109

Języki zatem są na znak nie dla wierzących, ale dla niewierzą-

cych, a proroctwo nie dla niewierzących, ale dla wierzących.

106

zapaleńcy duchów, prawdopodobnie: poniewaŜ z zapałem odnosicie się

do przejawów duchowych darów, lub: gorliwcami uzewnętrzniania się
ducha u członków kościoła.

107

Co zatem jest? lub: Na czym zatem stoimy?

108

Nie zaznajomiony, gr. ivdiw,thj (idiotes), w sensie ścisłym: laik, nie

zaznajomiony. W zaleŜności od kontekstu: (1) nie wykształcony, nie
uczony (Dz 4:13); (2) nie-członek określonej wspólnoty, osoba poszuku-
jąca, człowiek nie zaznajomiony ze sprawą, nie wprowadzony w okre-
śloną kwestię (1 Kor 14,16. 23. 24); (3) nie wyćwiczony, (2 Kor 11,6).

109

Iz 28,11n w wolnym przekładzie.

Pismo Święte

str. 27

Jeśli się więc zgromadza cały kościół i wszyscy mówią języ-

kami, a wejdą nie zaznajomieni albo niewierzący, to czy nie
powiedzą, Ŝe wariujecie?

Jeśli natomiast wszyscy prorokują, a

wejdzie jakiś niewierzący albo nie zaznajomiony, to jest przez
wszystkich przekonywany, przez wszystkich dokładnie badany,

jawne stają się tajniki jego serca

110

i w ten sposób [moŜe się

stać], Ŝe upadnie na twarz, odda pokłon Bogu i oznajmi: Rze-
czywiście Bóg jest pośród was.

Sprawa porządku na zgromadzeniach kościoła

Co więc jest, bracia? Gdy się schodzicie, kaŜdy ma psalm

[lub] ma naukę, objawienie, język, wykład — wszystko niech
się dzieje dla zbudowania.

Jeśli ktoś mówi językiem, niech [to

czyni] dwóch lub najwyŜej trzech, i z osobna, a jeden niech
wykłada;

jeśli natomiast nie ma tłumacza, niech w kościele

zamilknie, niech mówi sobie i Bogu.

Prorocy niech mówią

dwaj lub trzej, a inni niech dokładnie badają;

111

jeśli zaś ko-

lejnemu siedzącemu zostało dane objawienie, wcześniejszy [z
mówiących] niech zamilknie.

MoŜecie bowiem pojedynczo

wszyscy prorokować, aby wszyscy mogli się uczyć i wszyscy
doznać zachęty.

A duchy proroków poddają się prorokom,

gdyŜ [Bóg] nie jest Bogiem zamieszania, ale pokoju.

Jak we wszystkich kościołach [skupiających] świętych

kobiety niech w kościołach milczą, gdyŜ nie pozwala się im

mówić;

112

lecz niech będą poddane, jak i Prawo mówi.

Jeśli

natomiast chcą się czegoś nauczyć, niech pytają w domu swoich
własnych męŜów; gdyŜ w kościele nie przystoi kobiecie mówić.

110

W rozumieniu apostoła Pawła proroctwo to nie tylko przepowiadanie

przeszłości, ale takŜe obnaŜanie istniejącego stanu rzeczy.

111

Por. 1 Kor 12,10 mówiący o rozróŜnianiu duchów.

112

Niektórzy czynią z tych słów całkowity zakaz zabierania głosu przez

kobiety  w  czasie  zgromadzeń  kościoła.  Takie  stanowisko  jednak  nie
harmonizuje  z  fragmentem  1  Kor  11,2-16.  O  wiele  bardziej  prawdopo-
dobne  jest  to,  Ŝe  Pawłowi  chodzi  o  to,  aby  kobiety  mające  wierzących
męŜów nie zabierały publicznie głosu w czasie dyskusji nad przesłaniem
proroków (w. 29). Zachodnie świadectwa tekstowe umieszczają wiersze
34  i  35  po  wierszu  40.  Umieszczenie  ich  jednak  tak,  jak  w  teście  prze-
kładu jest bardziej prawdopodobne. (zob. dyskusję na ten temat w NET
574).

str. 28

Pismo Święte

Czy od was Słowo Boga albo czy tylko do was samych dotar-

ło?

Jeśli ktoś uwaŜa, Ŝe jest prorokiem albo [człowiekiem] du-

chowym, niech zauwaŜy, Ŝe to, co wam piszę, jest przykaza-
niem Pana;

a jeśli ktoś [tego] nie uznaje, nie jest uznany.

Tak więc, bracia moi, gorąco pragnijcie prorokować i języ-

kami mówić nie przeszkadzajcie;

a wszystko niech się dzieje

godnie i według porządku.

Zmartwychwstanie — podstawa ewangelii

Zapoznaję was zaś, bracia, z ewangelią, którą wam

głosiłem, którą teŜ przejęliście, [na gruncie] której sta-
nęliście,

i przez którą dostępujecie zbawienia, skoro

trzymacie się jej w takim Słowie, w jakim wam ją ogło-

ogłosiłem, chyba Ŝe bez powodu uwierzyliście.

Przekazałem

wam bowiem przede wszystkim, co i przejąłem, Ŝe Chrystus
umarł za nasze grzechy według Pism,

Ŝe został pogrzebany i Ŝe

trzeciego dnia został wzbudzony

113

według Pism,

i Ŝe ukazał

się

114

Kefasowi, potem Dwunastu;

potem ukazał się ponad

pięciuset braciom naraz, z których większość dotychczas pozo-
staje [przy Ŝyciu], niektórzy zaś zasnęli;

potem ukazał się Ja-

kubowi, następnie wszystkim apostołom;

115

a w końcu po

wszystkich ukazał się i mnie jako poronionemu płodowi.

bowiem jestem najmniejszym z apostołów, który nie jestem
godzien nazywać się apostołem, poniewaŜ prześladowałem Ko-
ściół BoŜy,

jednak z łaski Boga jestem tym, czym jestem, a

Jego łaska względem mnie nie stała się próŜna, ale więcej od
nich wszystkich pracowałem, jednak nie ja, lecz łaska BoŜa,

113

Apostoł powołuje się na dwie grupy dowodów: (1) Pismo Święte — na

przykład Ps 16,8-11; Iz 53,5-6; oraz na sześć świadectw naocznych
świadków (Dz 1,21-22).

114

Zmartwychwstanie było realne. Chrystus nie zmartwychwstał w przeno-

śni, ani w pamięci apostołów, ani w ich odwaŜnej kontynuacji Jego po-
selstwa, ale prawdziwie, dosłownie i jako Osoba.

115

O tym porządku zjawień zmartwychwstałego Jezusa Paweł mógł się

dowiedzieć od samego Piotra w czasie swojej wizyty w Jerozolimie (Gal
1,18n).

Pismo Święte

str. 29

która jest ze mną.

Czy więc ja, czy oni, w ten sposób głosimy

i w ten sposób uwierzyliście.

WaŜność zmartwychwstania

116

A jeśli się o Chrystusie głosi, Ŝe został z martwych wzbudzo-

ny, jak mogą niektórzy między wami mówić, Ŝe nie ma zmar-
twychwstania umarłych?

Bo jeśli nie ma zmartwychwstania

umarłych, to i Chrystus nie został wzbudzony;

a jeśli Chrystus

nie został wzbudzony, to daremne jest nasze poselstwo o da-
remna jest wasza wiara;

okazujemy się teŜ fałszywymi świad-

kami Boga, Ŝe świadczyliśmy o Bogu, Ŝe wzbudził Chrystusa,
którego nie wzbudził, skoro rzeczywiście umarli nie są wzbu-
dzani.

Jeśli bowiem umarli nie są wzbudzani, to i Chrystus nie

został wzbudzony;

a jeśli Chrystus nie został wzbudzony,

bezcelowa jest wasza wiara; nadal jesteście w swoich grze-
chach,

ponadto i ci, którzy zasnęli w Chrystusie — poginęli.

Jeśli tylko w tym Ŝyciu pokładamy nadzieję w Chrystusie,

jesteśmy ze wszystkich ludzi najbardziej poŜałowania godni.

Tymczasem Chrystus został wzbudzony z martwych i jest

pierwszym owocem [zmartwychwstania] tych, którzy zasnęli.

Skoro bowiem przez człowieka jest śmierć, przez człowieka

teŜ jest zmartwychwstanie umarłych.

Bo jak w Adamie wszy-

scy umierają, tak teŜ w Chrystusie wszyscy zostaną oŜywieni.

KaŜdy zaś we własnym szyku: jako pierwszy owoc — Chry-

stus; potem, w czasie Jego przyjścia,

117

ci, którzy są Chrystusa,

następnie — koniec, gdy przekaŜe królowanie Bogu i Ojcu,

gdy usunie wszelką zwierzchność, wszelką władzę i moc.

Trzeba bowiem, aby On królował aŜ połoŜy wszystkich wro-

gów pod swoje stopy.

A jako ostatni wróg usunięta jest

118

116

Chrześcijaństwo opiera się na realności zmartwychwstania. Jeśli nie ma

zmartwychwstania, to (1) nie został wzbudzony Chrystus (w.12), (2) nie
ma sensu nasze zwiastowanie (w. 14); (3) Nie ma sensu wiara (w. 14);
(4) Jako kaznodziejowie bylibyśmy kłamcami (w. 15); (5) Nie ma prze-
baczenia grzechów (w. 17); (6) Nie byłoby nadziei dla zmarłych wierzą-
cych (w. 18); (7) Ŝycie chrześcijańskie byłoby najbardziej poŜałowania
godnym sposobem Ŝycia.

117

Przyjście, gr. parousi,a (parousia), termin techniczny na określenie

przybycia króla.

118

Czas teraźniejszy profetyczny; rozumiany w sensie czasu przyszłego.

str. 30

Pismo Święte

śmierć.

Wszystko bowiem poddał pod Jego stopy.

119

Gdy zaś

powiedział, Ŝe wszystko zostało poddane, jasne jest, Ŝe poza
Tym, który Mu wszystko poddał.

Gdy zaś wszystko będzie

Mu poddane, wówczas i sam Syn będzie poddany Temu, który
Mu wszystko poddał, aby Bóg był wszystkim we wszystkim.

120

W przeciwnym razie, co zrobią ci, którzy są chrzczeni ze

względu na umarłych? Jeśli umarli w ogóle nie są wzbudzani, to
po co są ze względu na nich chrzczeni?

121

Po co i my kaŜdej

godziny podejmujemy ryzyko?

Codziennie umieram,

122

bra-

cia, [zapewniam] na waszą chlubę,

123

którą mam w Chrystusie

Jezusie, naszym Panu.

Jeśli po ludzku walczyłem z dzikimi

zwierzętami w Efezie,

124

jaka moja korzyść? Jeśli umarli nie są

wzbudzani, jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy.

125

Nie łudź-

cie się: Złe kontakty towarzyskie psują dobre obyczaje.

126

Otrzeźwiejcie naprawdę i przestańcie grzeszyć; niektórym

bowiem [z was] brak zrozumienia Boga — mówię dla zawsty-
dzenia was.

119

Ps 8,6.

120

Rz 11,36; Kol 3,11.

121

Wiersz ten jest jednym z trudniejszych w pismach Pawłowych. Trudność

wiąŜe się szerokim znaczeniem przyimka u`pe,r

(hyper), który z rze-

czownikiem w dopełniaczu moŜe znaczyć — w zaleŜności od kontekstu
— ze względu na, w miejsce, w imię, zamiast, w związku z. Trudności ze
zrozumieniem tego tekstu ciągną się od staroŜytności. Do kontekstu jed-
nak najlepiej zdaje się pasować rozumienie ze względu. Widocznie część
ludzi zanurzała się w wodach chrztu, dlatego, Ŝe pragnęła połączyć się
ze swoimi umarłymi juŜ krewnymi po zmartwychwstaniu. Jeśli zmar-
twychwstania nie ma, to ta nadzieja pozbawiona jest sensu. (Inne stano-
wiska w kwestii rozumienia tego wiersza: NET 576

122

2 Kor 4,11

123

Lub: [zapewniam] na moją z was chlubę...

124

Paweł uŜywa języka przenośni. Obywatele rzymscy nie stawali do walk

z dzikim zwierzętami (Robertson, BW 5).

125

Iz 22,13; 56,12. Było to teŜ hasło epikurejczyków.

126

Cytat z poety Menandra (Thais 218), który Paweł przywołuje jako przy-

słowie (za NET 576).

Pismo Święte

str. 31

Zmartwychwstałe ciało

Ale powie ktoś: Jak wzbudzeni są umarli? I w jakim ciele

przychodzą?

127

Niemądry! To, co ty siejesz, nie zostaje oŜy-

wione, jeśli nie umrze.

A [jeśli chodzi o] to, co siejesz, nie

siejesz ciała, które ma powstać, lecz gołe ziarno, moŜe psze-
nicznym lub jakieś inne;

Bóg zaś daje mu ciało, jakie ze-

chciał, a kaŜdemu z nasion jego własne ciało.

Nie kaŜde ciało

jest  takim  samym  ciałem,  lecz  inne  jest  z  jednej  strony  ciało
ludzi,  inne  z  kolei  ciało  zwierząt,  jeszcze  inne  ciało  ptaków,  a
inne  ryb.

Są teŜ ciała niebieskie i ciała ziemskie, lecz inna z

jednej strony chwała ciał niebieskich, inna z drugiej ziemskich.

Inna chwała, a inna chwała księŜyca i inna chwała gwiazd; bo

gwiazda od gwiazdy róŜni się chwałą.

Tak teŜ jest ze zmar-

twychwstaniem umarłych: Zasiewane jest w zniszczalności,
wzbudzane jest w niezniszczalności;

zasiewane jest w pogar-

dzie, wzbudzane jest w chwale; zasiewane jest w słabości,
wzbudzane jest w mocy;

zasiewane jest ciało duszewne,

wzbudzane jest ciało duchowe. Jeśli jest ciało duszewne — jest
takŜe duchowe.

Jak teŜ napisano: Pierwszy człowiek, Adam,

stał się, by być

128

duszą Ŝyjącą,

129

ostatni Adam — by być du-

chem oŜywiającym.

Nie duchowe jest przy tym pierwsze, lecz

duszewne, potem duchowe.

Pierwszy człowiek z prochu zie-

mi, drugi człowiek — z nieba.

Jaki ziemski, tacy i ziemscy

ludzie; jaki niebieski, tacy i niebiescy.

I jak nosiliśmy obraz

127

Wywód Pawła jest odpowiedzią na te właśnie pytania, ale podejmuje teŜ

zagadnienie,  co  będzie  z  tymi,  których  przyjście  Pana  Jezusa  zastanie
przy Ŝyciu. W odpowiedzi apostoł odwołuje się do niepodobieństwa po-
między  ciałem  ziarna  sianego,  a  ciałem  wyrastającej  z  niego  rośliny.
Zwraca  teŜ  uwagę  na  róŜnorodność  ciał.  Ale  słowo  ciało  nie  jest  we
fragmencie  równoznaczne  z  materią.  Na  tej  podstawie  wnioskuje,  Ŝe
zmartwychwstałe  ciało  będzie  nieskaŜone  (w.  42),  chwalebne  (w.  43),
duchowe  (w.  44),  nieśmiertelne  (w.  53).  Ta  ostatnia  cecha  daje  chyba
najwięcej  do  myślenia  —  ciało  duchowe.  Dla  samego  Pawła  jest  to
wniosek: JeŜeli jest ciało cielesne, to jest takŜe ciało duchowe — w. 44b.
Ale wniosek ten nie jest „z sufitu wzięty.” Opiera się na obserwacji, Ŝe
(1) Jezus jest zapowiedzią zmartwychwstania (w. 20); (2) Jezus jest du-
chem oŜywiającym (w. 45); (3) Jezus pochodzi z nieba (w. 47); (4) Bę-
dziemy nosili podobieństwo do Jezusa (ww. 47-49).

128

By być, gr. eivj

(eis), hebraistyczne uŜycie tego przedimka za LXX.

129

1 MjŜ 2,7.

str. 32

Pismo Święte

ziemskiego, tak teŜ będziemy nosić

130

obraz niebieskiego.

natomiast mówię, bracia, Ŝe ciało i krew nie są w stanie odzie-
dziczyć Królestwa BoŜego ani zniszczalność nie odziedziczy
niezniszczalności.

Oto oznajmiam wam tajemnicę: Nie wszy-

scy zaśniemy, ale wszyscy będziemy przemienieni

w jednej

chwili,  w  oka  mgnieniu,  na  dźwięk  ostatniej  trąby;  gdyŜ  trąba
zabrzmi  i  umarli  wzbudzeni  zostaną  jako  niezniszczalni,  a  my
zostaniemy  przemienieni.

Trzeba bowiem, aby to co znisz-

czalne, przyoblekło niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przy-
oblekło nieśmiertelność.

Gdy zaś to, co zniszczalne, przyoble-

cze niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyoblecze nieśmier-
telność, wtedy stanie się Słowo, które zostało napisane:

Połknięta jest śmierć w zwycięstwie!

131

Gdzie jest, o śmierci, twoje zwycięstwo?

Gdzie jest, o śmierci, twoje Ŝądło?

132

A Ŝądłem śmierci jest grzech, mocą zaś grzechu Prawo;

Bogu zaś dzięki, który [nieustannie] daje nam zwycięstwo

przez naszego Pana, Jezusa Chrystusa.

Dlatego, bracia moi

ukochani, bądźcie stali, niewzruszeni, zawsze obfitujący w dzie-
le Pana, pewni, Ŝe wasz trud w Panu nie jest daremny.

Polecenia dotyczące składki na świętych w Jerozolimie

A co do składki na rzecz świętych, zróbcie i wy tak,

jak poleciłem kościołom Galacji.

Niech pierwszego

dnia tygodnia kaŜdy z was u siebie kładzie i oszczędza
to, co mu się udaje, aby składek nie było dopiero wte-

dy, gdy przyjdę.

A gdy się zjawię, tych, których macie za wy-

próbowanych, poślę z listami, aby odnieśli wasz dar do Jerozo-
limy;

a jeśliby okazałoby się słuszne, abym i ja poszedł, pójdą

ze mną.

130

Wiele powaŜnych świadectw tekstowych (m. in. P46 A C D F G) prze-

mawia za czytaniem: tak teŜ nośmy obraz niebieskiego (NET 577).

131

Iz 25,8.

132

Oz 13,14.

Pismo Święte

str. 33

Plany Pawła i działalność innych apostołów

Przyjdę do was natomiast, gdy przejdę Macedonię; poniewaŜ

Macedonię przemierzam;

u was zaś moŜe pozostanę lub prze-

zimuję, abyście mnie wyprawili w drogę dokądkolwiek pójdę.

Nie chcę was bowiem teraz przejazdem widzieć, gdyŜ mam

nadzieję jakiś czas pozostać u was, jeśli Pan pozwoli.

A w Efe-

zie pozostanę aŜ do Zielonych Świąt;

drzwi bowiem otworzyły

mi się wielkie i dające duŜe moŜliwości — a przeciwnicy są
liczni.

A gdyby przybył Tymoteusz, zadbajcie, aby przebywał u was

bez obaw; poniewaŜ dzieło Pana wykonuje jak i ja;

niech go

więc nikt nie lekcewaŜy. Wyprawcie go natomiast w pokoju,
aby przyszedł do mnie; bo czekam na niego z braćmi.

A co do

brata Apollosa, to bardzo go prosiłem, aby udał się do was wraz
z braćmi; nie miał jednak Ŝadnej chęci, aby teraz pójść, przyj-
dzie jednak, gdy znajdzie moŜliwość.

Końcowa zachęta i pozdrowienia

Bądźcie czujni, trwajcie w wierze, bądźcie męŜni, umacniajcie

się.

Wszystko niech u was się dzieje w miłości.

Proszę was natomiast, bracia: wiecie, Ŝe dom Stefanasa jest

pierwszym owocem Achai, a jego [domownicy] podjęli się po-
sługiwania świętym;

[proszę], abyście i wy się podporządko-

wywali się takim, jak równieŜ kaŜdemu, kto współpracuje i
trudzi się.

Cieszę się zaś z przybycia Stefanasa, Fortunata i

Achaika, Ŝe wasz brak

133

oni wypełnili;

bo wnieśli świeŜość

w mego ducha i waszego. Miejcie więc dla takich uznanie.

Pozdrawiają was kościoły Azji.

134

Pozdrawiają was w Panu

bardzo Akwila i Pryscylla z kościołem, który jest w ich domu.

Pozdrawiają was wszyscy bracia. Pozdrówcie jedni drugich

pocałunkiem świętym.

135

133

wasz brak, lub: to, czego brakowało z waszej strony... lub: wypełnili mi

waszą nieobecność (NET 578).

134

Chodzi o rzymską prowincję (Dz 10,10.26; Kol 1,6; 2,1; 4,13.16)

135

1 Tm 5,26; 2 Kor 13,12; Rz 3,8; 1 Ptr 5,14.

str. 34

Pismo Święte

Pozdrowienie moją — Pawła — ręką.

Jeśli ktoś nie kocha

Pana, niech będzie przeklęty! Marana tha.

136

Łaska Pana Je-

zusa [niech będzie] z wami!

Miłość moja [niech będzie] z

wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie.

136

Marana tha, gr. mara,na qa,, wyraŜenie aramejskie, znaczy: Nasz Pan

(Maran) nadchodzi (atha); lub w sensie prefectum proleptycznego: Nasz
Pan przyszedł. WyraŜenie to było prawdopodobnie hasłem wzywającym
do czujności i wyraŜającym pragnienie przyjścia Pana (zob. 1 Tm 4,14n;
Jk 5,7; Flp 4,5; Obj 1,7; 3,11; 22,20).