background image

 

 

background image

 

 

Żubr (Bison bonasus) - 

gatunek łożyskowca z rodziny krętorogich, rzę

du parzystokopytnych. W 2009 roku światowe 

zasoby gatunku wynosiły około 4230 

osobników, z czego jedna trzecia przebywała 

w hodowlach zamkniętych, pozostałe tworzyły 

32 całkowicie lub częściowo wolne populacje.

 

background image

 

 

Według danych z 2010 roku w Polsce żyły 

Według danych z 2010 roku w Polsce żyły 

1224 żubry, z czego 191 w ośrodkach 

1224 żubry, z czego 191 w ośrodkach 

hodowlanych i ogrodach zoologicznych. 

hodowlanych i ogrodach zoologicznych. 

Prawie połowa polskiej wolnej populacji 

Prawie połowa polskiej wolnej populacji 

skupiona jest w Puszczy Białowieskiej, 

skupiona jest w Puszczy Białowieskiej, 

ponadto dzikie żubry w Polsce spotkać 

ponadto dzikie żubry w Polsce spotkać 

można w Bieszczadach, Puszczy 

można w Bieszczadach, Puszczy 

Knyszyńskiej, Puszczy Boreckiej oraz w 

Knyszyńskiej, Puszczy Boreckiej oraz w 

rejonie Mirosławca i Drawska 

rejonie Mirosławca i Drawska 

Pomorskiego w województwie 

Pomorskiego w województwie 

zachodniopomorskim. 

zachodniopomorskim. 

background image

 

 

Taksonomia

Żubr został opisany naukowo 

przez Karola Linneusza jako Bos 
bonasus
. Obecnie klasyfikowany jest 
w rodzaju Bison razem z 
północnoamerykańskim bizonem (Bis
on bison
). Wyróżnia się podgatunki: 

background image

 

 

Żubr nizinny (Bison bonasus 

bonasus)

 Przed I wojną światową zamieszkiwał w 

stanie dzikim jedynie Puszczę 
Białowieską. W wyniku działań 
wojennych i kłusownictwa do 1920 nie 
dotrwał żaden osobnik tej populacji. 
Odtworzono ją dzięki osobnikom 
trzymanym w niewoli. 

background image

 

 

Żubr kaukaski (górski) 

(Bison bonasus caucasicus)

 

Mniejszy od żubra nizinnego. Zamieszkiwał 
niegdyś Kaukaz. Na górze Alous zostały 
zabite ostatnie trzy sztuki w 1927 roku. 
Obecnie trwają prace nad odtworzeniem 
podgatunku na podstawie żyjących 
mieszańców z żubrem nizinnym. Do 
podgatunku zalicza się osobniki fenotypowo 
odpowiadające cechom żubra górskiego.

 

background image

 

 

Żubr węgierski (karpacki) 

(Bison bonasus hungarorum)

Żył na terenie południowych 
Karpat i Siedmiogrodu. Wymarł około 1790 
lub w 1762 roku. Istnienie tego podgatunku 
nie jest jednak pewne, ponieważ został on 
opisany na podstawie fragmentu 
mózgoczaszki jednego dorosłego samca. 

background image

 

 

background image

 

 

 

 

Głowa żubra jest stosunkowo duża i ciężka o 

Głowa żubra jest stosunkowo duża i ciężka o 

szerokim i wypukłym czole, oczy małe, krótkie 

szerokim i wypukłym czole, oczy małe, krótkie 

rogi skierowane do góry i zagięte do środka. 

rogi skierowane do góry i zagięte do środka. 

Szyja żubra jest gruba, krótka z wyraźnym 

Szyja żubra jest gruba, krótka z wyraźnym 

podgardlem. Przód tułowia wygląda na bardzo 

podgardlem. Przód tułowia wygląda na bardzo 

potężny na skutek silnie rozwiniętego kłębu i 

potężny na skutek silnie rozwiniętego kłębu i 

porastającej go kasztanowo-brunatnej sierści, 

porastającej go kasztanowo-brunatnej sierści, 

która w zimie jest ciemniejsza niż latem. Sierść 

która w zimie jest ciemniejsza niż latem. Sierść 

w dolnej części głowy, przodu i szyi jest długa, 

w dolnej części głowy, przodu i szyi jest długa, 

na głowie, karku i kłębie występuje grzywa 

na głowie, karku i kłębie występuje grzywa 

złożona z włosów ościstych.

złożona z włosów ościstych.

background image

 

 

 

 

Samiec

Samiec

background image

 

 

Obserwuje się dymorfizm płciowy wyrażony 

rozmiarami ciała:

• Samce

– masa ciała średnio 700, minimalnie 440, 

maksymalnie 920 kg

wysokość w kłębie średnio 172, maksymalnie 188 

cm

• Samice

– masa ciała średnio 420-460, minimalnie 320, 

maksymalnie 640 kg

wysokość w kłębie średnio 152 cm

background image

 

 

 

 

Ponadto cechą 

Ponadto cechą 

charakterystyczną 

charakterystyczną 

byków jest znaczna 

byków jest znaczna 

dysproporcja między 

dysproporcja między 

przednią a tylną częścią 

przednią a tylną częścią 

ciała. Przód mają szeroki, 

ciała. Przód mają szeroki, 

masywny, z wyraźnym 

masywny, z wyraźnym 

garbem, porośnięty 

garbem, porośnięty 

długą, kudłatą grzywą, 

długą, kudłatą grzywą, 

tył zaś stosunkowo mały i 

tył zaś stosunkowo mały i 

pokryty krótką sierścią

pokryty krótką sierścią

 

 

background image

 

 

background image

 

 

Żubry zjadają wiele gatunków roślin. Podstawę diety 

stanowią rośliny zielne i trawy znajdowane na dnie 

lasu i na zrębach oraz na łąkach i polach uprawnych 

w jego pobliżu. Niechętnie zjadane są turzyce o 

ostrych liściach. Uzupełnienie diety, zwłaszcza w 

okresie późnej zimy i wczesną wiosną stanowią kora 

oraz pędy niektórych drzew i krzewów. Szczególnie 

chętnie spałowane są dąb, jesion i grab. Ponadto 

zimą zjadane są żołędzie oraz kasztany potrzebne 

źródło. W Bieszczadach poza okresem wegetacyjnym 

ważnym pokarmem są zimozielone liście jeżyn.

 

background image

 

 

Dorosły żubr zjada od 40 do 60 kg paszy 

na dobę. Żerowanie zajmuje mu 50-

80% czasu od wschodu do zachodu 

Słońca. 

background image

 

 

Na stanowiskach niektórych wolnych populacji żubrów 

praktykuje się dokarmianie zimowe. Wszędzie 

podstawą karmy zimowej jest siano łąkowe, a w 

Puszczy Białowieskiej dodatkowo ścina się całe 

drzewa topoli osiki ułatwiając zwierzętom dostęp do 

kory oraz pędów.Udostępnianie żubrom dodatkowego 

pokarmu z jednej strony pozwala ograniczyć 

śmiertelność, ale stanowi też pewne zagrożenie. 

Wokół miejsc dokarmiania formują się duże stada, co 

może sprzyjać przenoszeniu się chorób. Ponadto 

zaburzone zostają naturalne zachowania, w tendencje 

do migracji i zasiedlania nowych terenów.

 

background image

 

 

Rozród

Samice dojrzewają płciowo w drugim 

lub trzecim roku życia, zazwyczaj rok 

później rodzą pierwsze młode. Samce 

osiągają dojrzałość w trzecim roku 

ale uczestniczą w rozrodzie 

przeważnie pomiędzy siódmym a 

dwunastym rokiem życia. 

background image

 

 

Ruja u samic występuje najczęściej od sierpnia do 

Ruja u samic występuje najczęściej od sierpnia do 

października. W czasie jej trwania przez dwa do 

października. W czasie jej trwania przez dwa do 

trzech dni towarzyszy jej jeden samiec odpędzający 

trzech dni towarzyszy jej jeden samiec odpędzający 

rywali. Ciąża trwa około dziewięciu miesięcy, 

rywali. Ciąża trwa około dziewięciu miesięcy, 

średnio 264 dni. Przed porodem samica opuszcza 

średnio 264 dni. Przed porodem samica opuszcza 

stado i wraca do niego dopiero z kilkudniowym 

stado i wraca do niego dopiero z kilkudniowym 

cielakiem. Rodzi zazwyczaj jedno ciele raz na dwa 

cielakiem. Rodzi zazwyczaj jedno ciele raz na dwa 

lata a okres karmienia trwa co najmniej rok. Młode 

lata a okres karmienia trwa co najmniej rok. Młode 

po przyjściu na świat ważą od 16 do 35 kg.

po przyjściu na świat ważą od 16 do 35 kg.

 

 

background image

 

 

Byki walczące w Puszczy Białowieskiej

 

background image

 

 

 

 

Numizmatyka, 

Numizmatyka, 

filatelistyka

filatelistyka

100 tałonów Litwa(1991) 

100 tałonów Litwa(1991) 

background image

 

 

 

 

100 rubli, Białoruś (1992)

100 rubli, Białoruś (1992)

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 


Document Outline