Przyczyny wprowadzenia
reformy
- stara i nowa
podstawa programowa.
Diana Deres
Przyczyny wprowadzenia
reformy
- stara i nowa
podstawa programowa.
Diana Deres
Przyczyny wprowadzenia reformy.
pogorszenie efektów pracy polskiej szkoły,
duża część uczniów ma fundamentalne
braki w wykształceniu, uniemożliwiające
płynne kontynuowanie procesu nauczania.
Co się stało?
1. wzrost aspiracji edukacyjnych młodych Polaków.
Szkoły
Szkoły
z maturą
z maturą
ZSZ
ZSZ
Studia wyższe
50%
50%
50%
~400 tys.
~400 tys.
Obecnie:
Obecnie:
Szkoły
Szkoły
z maturą
z maturą
ZSZ
ZSZ
80%
80%
20%
20%
Studia wyższe
~2 mln
~2 mln
Przed rokiem 2000:
Przed rokiem 2000:
Obecnie w szkołach kończących się
Obecnie w szkołach kończących się maturą
maturą
uczy się duża grupa uczniów, którzy kilka lat temu
uczy się duża grupa uczniów, którzy kilka lat temu
poszliby do
poszliby do zasadniczych szkół zawodowych
zasadniczych szkół zawodowych
.
.
Średni poziom uzdolnień uczniów szkół
Średni poziom uzdolnień uczniów szkół
kończących się maturą znacznie się
kończących się maturą znacznie się obniżył
obniżył
.
.
Potrzeba więcej czasu na omówienie każdego tematu.
Potrzeba więcej czasu na omówienie każdego tematu.
albo
albo zmienić
zmienić
organizację procesu kształcenia
organizację procesu kształcenia
Treści nauczania trzeba
Treści nauczania trzeba ograniczyć
ograniczyć
…
…
Co można zrobić?
Możliwe są dwa rozwiązania tego problemu:
I. Zachowanie systemu edukacji w niezmienionym
kształcie, a podniesieniu poprzeczki przy rekrutacji do
szkół kończących się maturą oraz na studia.
Drastycznie zmniejszy się liczba młodzieży
posiadająca wyższe wykształcenie
Rozwiązanie to zostało odrzucone, ponieważ należy
się cieszyć z większej liczby osób wykształconych, należy
jedynie usprawnić system ( jednym z takich sposobów
jest system Boloński – mniej zdolna młodzież studiuje na
poziomie trzech lat, bardziej zdolni podejmują kolejny
etap edukacji 2-letni uzyskując tytuł magistra.)
II. Odpowiednio zaprojektowana podstawa programowa.
Różnica między starą a nową podstawą programową
stara podstawa programowa dwukrotnie
realizuje pełny cykl kształcenia ogólnego :
po raz pierwszy w gimnazjum i po raz drugi w
szkole ponadgimnazjalnej kończącej się maturą.
Nie udał się plan dwukrotnej realizacji
trzyletniego cyklu kształcenia np. na lekcjach
historii w obu cyklach brakuje czasu na realizację
ostatniego chronologicznie działu historii co
prowadzi do niewiedzy uczniów w zakresie
najnowszej historii Polski.
Co należy uczynić?
Nowa podstawa programowa proponuje spójność
programową pomiędzy kolejnymi etapami nauki.
Szkoła podstawowa
Szkoła podstawowa
Liceum,
Liceum,
technikum,…
technikum,…
Przedszkole
Przedszkole
Gimnazjum
Gimnazjum
Płynny start szkolny
diagnoza dojrzałości dziecka i wsparcie decyzji
diagnoza dojrzałości dziecka i wsparcie decyzji
rodziców
rodziców
łagodne przejście od metodyki przedszkolnej do
łagodne przejście od metodyki przedszkolnej do
szkolnej
szkolnej
opieka świetlicowa jak w przedszkolu, przy
opieka świetlicowa jak w przedszkolu, przy
wsparciu nauczycieli plastyki, muzyki, wf …
wsparciu nauczycieli plastyki, muzyki, wf …
zajęcia wyrównujące szanse edukacyjne
zajęcia wyrównujące szanse edukacyjne
wychowanie fizyczne z ofertą zajęć sportowych
wychowanie fizyczne z ofertą zajęć sportowych
lub rekreacyjnych do wyboru
lub rekreacyjnych do wyboru
od pierwszej klasy obowiązkowa nauka języka obcego
od pierwszej klasy obowiązkowa nauka języka obcego
Istota reformy: spójność
programowa
Szkoła podstawowa
Szkoła podstawowa
Przedszkole
Przedszkole
Gimnazjum
Gimnazjum
Liceum,
Liceum,
technikum,…
technikum,…
rzetelne
rzetelne
kształcenie ogólne
kształcenie ogólne
z podstawowych
z podstawowych
dziedzin akademickich
dziedzin akademickich
dwa języki obce
dwa języki obce
, w tym jeden kontynuowany
, w tym jeden kontynuowany
do wyboru:
do wyboru:
zajęcia artystyczne, techniczne, sportowe
zajęcia artystyczne, techniczne, sportowe
nauczanie z wykorzystaniem nowoczesnych
technologii
język polski, 2 języki obce, matematyka, wf
język polski, 2 języki obce, matematyka, wf
2-3 wybrane przedmioty maturalne
2-3 wybrane przedmioty maturalne
na poziomie rozszerzonym z dużą liczbą godzin
na poziomie rozszerzonym z dużą liczbą godzin
blok zajęć przyrodniczych lub humanistycznych,
blok zajęć przyrodniczych lub humanistycznych,
dopełniających wybór ucznia
dopełniających wybór ucznia
inne zajęcia do wyboru
inne zajęcia do wyboru
Jak osiągnąć spójność
programową?
Szkoła podstawowa
Szkoła podstawowa
Przedszkole
Przedszkole
Gimnazjum
Gimnazjum
Liceum,
Liceum,
technikum,…
technikum,…
Precyzyjny opis efektów
Precyzyjny opis efektów
kształcenia
kształcenia
Większa autonomia szkół w kreowaniu procesu kształcenia
Większa autonomia szkół w kreowaniu procesu kształcenia
Nadzór pedagogiczny skoncentrowany na efektach pracy szkoły
Nadzór pedagogiczny skoncentrowany na efektach pracy szkoły
Włączenie rodziców w podnoszenie jakości
Włączenie rodziców w podnoszenie jakości
kształcenia
kształcenia
Odpowiednie kształcenie i doskonalenie nauczycieli
Odpowiednie kształcenie i doskonalenie nauczycieli
NOWA PODSTAWA
NOWA PODSTAWA
PROGRAMOWA
PROGRAMOWA
Podstawa programowa to zapis tego, czego państwo zobowiązuje
Podstawa programowa to zapis tego, czego państwo zobowiązuje
się nauczyć przeciętnie uzdolnionego ucznia
się nauczyć przeciętnie uzdolnionego ucznia
Podstawa programowa opisuje efekty kształcenia
Podstawa programowa opisuje efekty kształcenia
po każdym etapie edukacji – krajowa struktura kwalifikacji
po każdym etapie edukacji – krajowa struktura kwalifikacji
Nowa podstawa programowa zastąpi także standardy
Nowa podstawa programowa zastąpi także standardy
wymagań egzaminacyjnych
wymagań egzaminacyjnych
NOWA PODSTAWA
NOWA PODSTAWA
PROGRAMOWA
PROGRAMOWA
Efekty kształcenia wyrażone są w języku
Efekty kształcenia wyrażone są w języku wymagań
wymagań
na koniec każdego etapu kształcenia.
na koniec każdego etapu kształcenia.
Wymagania ogólne
Wymagania ogólne
– opisują cele kształcenia
– opisują cele kształcenia
Wymagania szczegółowe
Wymagania szczegółowe
– opisują treści kształcenia
– opisują treści kształcenia
modelowanie
modelowanie
myślenie strategiczne
myślenie strategiczne
rozumowanie
rozumowanie
Wymagania
ogólne
rozwiązywanie
rozwiązywanie
równań
równań
kwadratowych
kwadratowych
Wymagania
szczegółowe
Cele kształcenia
Cele kształcenia
Przyswojenie przez uczniów określonego zasobu
Przyswojenie przez uczniów określonego zasobu wiadomości
wiadomości
na temat faktów, zasad, teorii i praktyk;
na temat faktów, zasad, teorii i praktyk;
Zdobycie przez uczniów
Zdobycie przez uczniów umiejętności
umiejętności
wykorzystania
wykorzystania
posiadanych
posiadanych
wiadomości do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów;
wiadomości do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów;
Kształtowanie u uczniów
Kształtowanie u uczniów postaw
postaw
warunkujących sprawne
warunkujących sprawne
i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie.
i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie.
Najważniejsze umiejętności:
Najważniejsze umiejętności:
czytanie
czytanie
– rozumiane jako umiejętność rozumienia, wykorzystywania
– rozumiane jako umiejętność rozumienia, wykorzystywania
i refleksyjnego przetwarzania tekstów, w tym tekstów kultury,
i refleksyjnego przetwarzania tekstów, w tym tekstów kultury,
prowadzące do osiągnięcia własnych celów, rozwoju osobowego oraz
prowadzące do osiągnięcia własnych celów, rozwoju osobowego oraz
aktywnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa;
aktywnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa;
myślenie matematyczne
myślenie matematyczne
– umiejętność wykorzystania narzędzi
– umiejętność wykorzystania narzędzi
matematyki tam, gdzie wymagają tego potrzeby codziennego życia
matematyki tam, gdzie wymagają tego potrzeby codziennego życia
oraz
oraz
formułowania sądów opartych na rozumowaniu matematycznym;
formułowania sądów opartych na rozumowaniu matematycznym;
myślenie naukowe
myślenie naukowe
– umiejętność wykorzystania wiedzy o
– umiejętność wykorzystania wiedzy o
charakterze
charakterze
naukowym do identyfikowania i rozwiązywania problemów, a także
naukowym do identyfikowania i rozwiązywania problemów, a także
formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych
formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych
dotyczących przyrody lub społeczeństwa.
dotyczących przyrody lub społeczeństwa.
Inne ważne umiejętności:
Inne ważne umiejętności:
•
komunikowania się
komunikowania się
w języku ojczystym i w językach obcych;
w języku ojczystym i w językach obcych;
•
sprawnego posługiwania się nowoczesnymi
sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiami
technologiami
informacyjnymi i komunikacyjnymi;
informacyjnymi i komunikacyjnymi;
•
wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej
wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej analizy informacji
analizy informacji
;
;
•
rozpoznawania własnych potrzeb edukacyjnych oraz
rozpoznawania własnych potrzeb edukacyjnych oraz uczenia się
uczenia się
;
;
•
pracy zespołowej
pracy zespołowej
.
.
FUNKCJE PODSTAWY
PROGRAMOWEJ?
W JAKI SPOSÓB OPISANE SĄ WIADOMOŚCI ORAZ
UMIEJĘTNOŚCI?
Wiadomości i umiejętności, które uczeń
zdobywa na każdym etapie edukacyjnym,
opisane są, zgodnie z ideą europejskiej
struktury kwalifikacji,
w języku efektów kształcenia.
JAKIE SĄ KONSEKWENCJE PRZENIESIENIA AKCENTU W
PODSTAWIE PROGRAMOWEJ Z PROCESU DYDAKTYCZNEGO
NA EFEK TY KSZTAŁCENIA?
Zastosowanie w
dokumencie tzw.
języka
wymagań
Sformułowanie
celów kształcenia
w języku
wymagań
ogólnych
Sformułowanie
treści nauczania
oraz oczekiwanych
umiejętności
uczniów
w języku
wymagań
szczegółowych
PODSTAWA PROGRAMOWA
A PROGRAM NAUCZANIA
Każdy polonista może przygotować w
oparciu o podstawę programową
program nauczania obejmujący jeden
przedmiot lub bloki dwóch lub więcej
przedmiotów
W przypadku bloku kilku przedmiotów,
zadaniem nauczyciela jest realizacja
wymagań oraz ocenianie uczniów ze
wszystkich przedmiotów wchodzących w
skład bloku.
PODSTAWA PROGRAMOWA
A OCENIANIE
Egzaminy zewnętrzne odwoływać się będą
nie tylko do wymagań sformułowanych na
koniec odpowiedniego etapu edukacyjnego,
lecz także do wymagań z etapów
wcześniejszych.
Uwaga! W ocenianiu wewnątrzszkolnym
wymagania mogą być rozszerzone zgodnie z
realizowanym programem kształcenia.
POLONISTYCZNE CELE KSZTAŁCENIA –
WYMAGANIA OGÓLNE
I.
Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich
informacji.
II.
Analiza i interpretacja tekstów kultury.
III.
Tworzenie wypowiedzi.
OPIS WYMAGAŃ OGÓLNCH (na
przykładzie gimnazjum)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
USYSTEMATYZOWANIE
PROBLEMOWE
WYMAGAŃ SZCZEGÓŁOWYCH
WYMAGANIA
SZCZEGÓŁOWE
PRZYKŁADOWE ZAPISY
WYMAGAŃ
SZCZEGÓŁOWYCH
2.
Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń:
zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane
przez nauczyciela
Wstępne rozpoznanie
Uczeń:
a)opisuje odczucia, które budzi w nim dzieło
b)określa problematykę utworu
Interpretacja
Uczeń:
a)przedstawia propozycję odczytania konkretnego tekstu
kultury i uzasadnia ją
b)uwzględnia w interpretacji potrzebne konteksty, np.
biograficzny, historyczny
c)interpretuje głosowo wybrane utwory literackie (recytowane
w całości lub we fragmentach)
TEKSTY KULTURY
każdy wytwór kultury stanowiący całość,
uporządkowany według określonych reguł, np.
tekst literacki
spektakl teatralny
film
dzieło sztuki malarskiej
wszelkie działania artystyczne realizujące jakiś
utrwalony wzorzec kulturowy
TEKSTY KULTURY W PODSTAWIE
PROGRAMOWEJ DO JĘZYKA
POLSKIEGO TO PRZEDE WSZYSTKIM
TEKSTY LITERACKIE
Nauczyciel gospodarzem
kanonu lektur!
SERCE” LITERATURY POLSKIEJ (ŚCISŁY
KANON)
Gimnazjum
Szkoła ponadgimnazjalna
1.
*Jan Kochanowski –
wybrane fraszki, Treny
(V, VII, VIII)
2.
*Ignacy Krasicki –
wybrane bajki
3.
Aleksander Fredro
*Zemsta
4.
Adam Mickiewicz
*Dziady cz. II
5.
*Henryk Sienkiewicz –
wybrana powieść
historyczna (
Quo vadis,
Krzyżacy lub Potop)
6.
*Bogurodzica
7.
*Jan Kochanowski –
wybrane pieśni, treny
(inne niż w gimnazjum)
i psalm
8.
Adam Mickiewicz
*Dziadów część III
9.
Adam Mickiewicz *Pan
Tadeusz
10.
Bolesław Prus *Lalka
11.
Stanisław Wyspiański
*Wesele
12.
*Bruno Schulz –
wybrane opowiadanie
13.
Witold Gombrowicz
*Ferdydurke
SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA
Inne (pozaliterackie) teksty kultury:
Poziom
podstawowy
• Wybrane filmy z twórczości
polskich reżyserów (np.
Krzysztofa Kieślowskiego,
Andrzeja Munka, Andrzeja
Wajdy, Krzysztofa
Zanussiego)
• Homilia Jana Pawła II
wygłoszona w Warszawie
na Placu Zwycięstwa
(Piłsudskiego) 2 czerwca
1979 roku – nagranie
telewizyjne
Poziom rozszerzony
Wybrane filmy z klasyki
kinematografii
światowej (np. Ingmara
Bergmana, Charlesa
Chaplina, Federico
Felliniego, Akiry
Kurosawy, Andrieja
Tarkowskiego, Orsona
Wellesa)
spektakle teatralne (w
tym Teatru TV) –
przynajmniej jeden w
roku
stała lektura gazety
codziennej, tygodnika
opinii, miesięcznika i
kwartalnika
ZADANIA SZKOŁY NA II ETAPIE EDUKACYJNYM.
UWAGI O REALIZACJI (na przykładzie szkoły
podstawowej)
ZADANIA NAUCZYCIELA JĘZYKA POLSKIEGO
NA II ETAPIE EDUKACYJNYM:
