Ustrój V Republiki 

Francuskiej

Przygotował: Michał Cieciak i 

Paweł Chudzik

Ustrój polityczny Francji opiera 

się na Konstytucji

• Konstytucja V 

Republiki z 1958 r.: 
Państwo francuskie 
jest republika 
niepodzielną, 
socjalną, laicką i 
demokratyczna

Na konstytucję składa się Blok 

Konstytucyjny:

• konstytucja z 1958 roku 
• Deklaracja Praw Człowieka i 

Obywatela z 1789 roku 

• wstęp do Konstytucji z 1946 roku 
• zasady podstawowe wyznaczone 

przez ustawy Republiki 

• cele działalności państwa o randze 

konstytucyjnej 

Przyczyny upadku IV 

Republiki:

• Kryzys powojenny w latach 1944-1958
• Spadek wartości franka
• Wojny kolonialne (problem Algierii)
• Brak jedności w Zgromadzeniu Narodowym

Charles de Gaulle

•

Premier od 1955r.

•

Zwolennik silnej, 
jednoosobowej i 
ponadpartyjnej 
władzy wykonawczej

•

28 IX 1958 
referendum w sprawie 
Konstytucji

•

4 X 1958 
wprowadzenie nowej 
ustawy zasadniczej

Parlament (władza 

ustawodawcza)

• Zgromadzenie Narodowe (izba niższa)
• Senat (izba wyższa)

Zgromadzenie Narodowe

• Bierne prawo wyborcze do Zgromadzenia 

Narodowego przysługuje obywatelom 
francuskim, którzy ukończyli 23 lata i 
korzystają z pełni praw publicznych. Czynne 
prawo wyborcze mają osoby pełnoletnie.

• W Zgromadzeniu zasiada 577 

parlamentarzystów. Wybory z czerwca 
2007 pozwoliły na wybór trzynastej 
kadencji Zgromadzenia Narodowego Piątej 
Republiki (od 1958).

Senat

• Obecnie tworzy go 343 senatorów, a 

przewodniczącym jest Gerard Larcher

• Do września 2004 w Senacie zasiadało 331 

członków, wybieranych na okres 9 lat. Od tego 

czasu liczba senatorów ulega jednak 

stopniowemu rozszerzeniu, aż w 2011 osiągnie 

348. 

• Kadencja trwa 6 lat, po 3 następuje wymiana 

połowy senatorów

• Francuski Senat pełni przede wszystkim 

funkcję ustawodawczą. Jego konstytucyjnym 

zadaniem jest również sprawowanie kontroli 

nad rządem

Prezydent

• Jest głową państwa
• Desygnuje premiera, 

przewodzi radzie Ministrów, 

jest zwierzchnikiem sił 

zbrojnych i parafuje umowy 

międzynarodowe

• Może rozwiązać 

Zgromadzenie Narodowe i 

zarządzić referendum

• W sytuacjach 

nadzwyczajnych prezydent 

może przejąć pełnię władzy 

w państwie

• Jego kadencja trwa 5 lat 

(wczesniej 7)

Rada ministrów

• Jej przewodniczącym jest premier

• Jest odpowiedzialna przez Zgromadzenie Narodowe, które 

może przegłosować wotum nieufności

• Inicjatywa ustawodawcza

• Obecnie premierem jest François Fillon 

• Ministerstwo Finansów (podatki i budżet), 

• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (bezpieczeństwo, władze 

lokalne), 

• Ministerstwo Sprawiedliwości (więzienia, obsługa sądów, 

nadzór nad prokuraturą)

• Ministerstwo Edukacji

• Ministerstwo Obrony

• Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Zmiana konstytucji

• Konstytucja sztywna

• Poprawki dokonane przez Zgromadzenie 

Narodowe muszą być zatwierdzone przez Naród 

(społeczeństwo jest ustrojodawcą)

• Z inicjatywy prezydenta działającego na wniosek 

Premiera lub członków parlamentu

Precedencja we Francji

•

Prezydent Republiki 

•

Premier 

•

Przewodniczący Senatu 

•

Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego 

•

Byli Prezydenci Republiki: 

•

Ministrowie Rządu Republiki w kolejności ustalanej przez Prezydenta 

•

Byli Premierzy 

•

Przewodniczący Rady Konstytucyjnej 

•

Wiceprzewodniczący Rady Państwa 

•

Przewodniczący Rady ds. Ekonomicznych i Społecznych 

•

Deputowani 

•

Senatorowie 

•

Przedstawiciel Wymiaru Sprawiedliwości 

•

Pierwszy Przewodniczący Cour des Comptes 

•

Kanclerz kapituły orderu Legii Honorowej i jej członkowie 

•

Kanclerz kapituły orderu Wyzwolenia i jej członkowie 

•

Szef Sztabu Sił Zbrojnych 

•

Rzecznik Praw Obywatelskich