Pamięć autobiograficzna

 

 

Pamięć autobiograficzna 

– definicja

Obejmuje zdarzenia z własnego życia, 

doświadczenia osobiste i historię życia – 

osobiste wspomnienia człowieka.
Dotyczy zdarzeń, których byliśmy 

uczestnikami lub obserwatorami – 

intymny charakter, związek z jaźnią 

(self), strukturą Ja.
Zawdzięczamy jej poczucie spójności i 

ciągłości swego istnienia w czasie.
Obejmuje ona treści epizodyczne i 

semantyczne.

 

 

Specyfika wspomnień

Krytyczna rola Jaźni w kodowaniu, 

wydobywaniu i przekształcaniu 

wspomnień – „Ja robocze”.
Wspominanie to ponowne 

„przeżywanie” – dane percepcyjne, 

myśli, emocje, wyobrażenia (dla 

odległych wspomnień możemy 

przyjmować perspektywę 

obserwatora).
Silne przekonanie o autentyczności.
Autonarracje – z Ja w roli głównej.

 

 

Rodzaje wspomnień 

– wg Brewera

Wspomnienie osobiste – jednorazowe 

zdarzenie; silny składnik 

wyobrażeniowy reprezentacji.
Fakt autobiograficzny – pojedyncza 

informacja; reprezentacja abstrakcyjna.
Ogólne wspomnienie osobiste – 

powtarzające się epizody; zawiera 

uogólnione wyobrażenia.
Schemat Ja – doświadczenia związane z 

ja; charakter abstrakcyjny.

 

 

Organizacja pamięci 

autobiograficznej – wg 

Conwaya

Trzy typy wiedzy – o: (1) okresach życia; 
(2) zdarzeniach ogólnych 
(„minihistorie”) i (3) zdarzeniach 
specyficznych (wyobrażenia, szczegóły 
percepcyjne, uczucia).
Organizacja hierarchiczna – kategorie 
bardziej specyficzne, dotyczące 
krótszych odcinków czasu, zawierają się 
w ogólniejszych, bardziej 
abstrakcyjnych.

 

 

Metody badania pamięci 

autobiograficznej

Metoda wskazówek słownych 
(skojarzenia).
Wywiady i kwestionariusze (określone 
zdarzenia, fakty albo okres życia).
Dzienniki (skuteczność różnych 
wskazówek: kto, co, gdzie, kiedy?).
Obserwacja mimowolnych 
wspomnień.

 

 

Pamięć przeżyć 

z różnych okresów życia

Rozkład wspomnień autobiograficznych 
odpowiada funkcji potęgowej – kształt 
typowej krzywej zapominania, ale 
tempo zapominania wolniejsze: 
najwięcej wspomnień pochodzi z 
ostatnich dni i tygodni; stopniowy 
spadek wspomnień z ostatnich 20-30 
lat.
Amnezja dziecięca.
Reminiscencja po 40 r. ż.

 

 

Amnezja dziecięca

Prawie całkowity brak wspomnień 
pochodzących z pierwszych pięciu lat życia 
(zupełny z pierwszych 2-3 lat); 
Różni się od zwykłego zapominania.
Interpretacja: (1) neuropsychologiczna 
(niedojrzałość struktur mózgu czy systemu 
świadomej pamięci deklaratywnej); (2) 
psychoanalityczna (wyparcie: seksualność, 
agresja); (3) poznawcza (rodzaj 
kodowanych informacji; brak narracji; Ja 
poznawcze).

 

 

Reminiscencja po 40 r. ż.

Tendencja do wspominania zdarzeń z 

okresu dorastania i wczesnej młodości 

(zwłaszcza z okresu między 15-25 r.ż.).
„Moje czasy”.
Interpretacja – hipoteza: (1) dojrzewania 

(szczyt rozwoju); (2) poznawcza (wiele 

nowych doświadczeń); (3) kształtowania 

stabilnego systemu Ja (konsolidacja Ja, 

kształtowanie się dorosłej tożsamości).

 

 

Pamięć fleszowa

Szczegółowa i trwała pamięć okoliczności, 

w których została odebrana wiadomość o 

ważnym i zaskakującym zdarzeniu 

wywołującym silne emocje.
Osoby pamiętają o tym: Gdzie były? Co 

robiły? Od kogo/skąd się dowiedzieli? Jaka 

była reakcja? Jak się później zachowali?
Mechanizm neuronalny „teraz zapisuj”.
Kontrowersje dotyczą wierności i trwałości 

szczegółów w pamięci fleszowej.

 

 

Stopień wierności 

pamięci autobiograficznej

Rekonstruowanie wspomnień.
Wspomnienia związane są z 
aktualnym Ja.
Kontekst społeczny podczas 
wspominania.
Fałszywe wspomnienia.
Odzyskane wspomnienia.