background image

ZAKRES PRACA 
DYPLOMOWA

Zagadnienia teoretyczne 
(Zakres 1.7 – 1.8)

background image

1.7 Przemiany charakterystyczne pary 

wodnej

1.7.1 Para wodna – podstawowe informacje

1.7.2 Powstawanie pary wodnej

1.7.3 Rodzaje wykresów pary wodnej T – s, p – V i i –S

1.7.4 Wykresy pary wodnej dla przemian termodynamicznych

background image

1.7.1 Para wodna – podstawowe informacje 

Jeden z podstawowych czynników termodynamicznych. Za jej 
pośrednictwem przekształca się energię mechaniczną na pracę. 
Otrzymywana w dowolnej przemianie termodynamicznej, podczas 
której doprowadza się ciepło.  Para wodna będąca w równowadze 
termodynamicznej z cieczą nazywa się nasyconą. 

Rodzaje pary wodnej nasyconej:

Para nasycona mokra – para wodna w formie gazowej zawierająca 
pewną ilość cieczy określaną za pomocą współczynnika X.

Para nasycona sucha – para wodna w formie gazowej bez 
zawartości cieczy , układ jednofazowy

Para przegrzana – para wodna o temperaturze znacznie wyższej od 
temperatury nasycenia, ciśnienie i temperatura są niezależne od 
siebie

background image

1.7.2 Powstawanie pary wodnej

Każda substancja występuje w trzech stanach skupienia: stały, ciekły i 
gazowy. Zmiana stanu chemicznego jednorodnego ciała odbywa się w 
ustalonym ciśnieniu p i ściśle określonej oraz stałej temperaturze. Pozwala to 
na stworzenie dla każdej z substancji wykresu T – s obrazującego przemiany 
stanów skupienia. 

 

Obszary ograniczone są krzywymi przejścia: topnienia, parowania i 
sublimacji. Określają zależności pomiędzy temperaturą i ciśnieniem w 
procesach zmiany stanu skupienia. W punktach leżących na krzywych mogą 
istnieć w równowadze termodynamicznej obok siebie dwie graniczące fazy. 
Wzrostowi temperatury towarzyszy wzrost p. Jednak są odstępstwa, w 
przypadku wody, dla której wzrost T odpowiada spadek p dla krzywej 
topnienia ze względu na zwiększenie się objętości właściwej przy krzepnięciu 
wody.

background image

Każdy wykres T – s posiada dwa punkty charakterystyczne dla danej 
substancji:

A) Punkt potrójny Tr – miejsce zejścia się wszystkich krzywych 
przejścia, gdzie może obok siebie istnieć w równowadze 
termodynamicznej wszystkie trzy fazy.

B) Punkt krytyczny K – miejsce, w którym jeszcze można znaleźć 
granicę między fazą gazową i ciekłą ale powyżej niego granica 
ulega rozmyciu i substancja przechodzi w praktycznie układ 
jednofazowy.  

Punkt Tr i K dla 

 

Punkt potrójny Tr

Punkt krytyczny K

T

p

T

p

K

Pa

K

MPa

273,16

611,2

647,27

22,115

background image

Woda podgrzewana w sposób izobaryczny

stopniowo przekształca się w parę 

wodną co obrazuje wykres.

Temperatura szybko rośnie aż do

punktu pęcherzyków, gdzie w cieczy

pojawiają się pierwsze pęcherzyki 

gazu. Dalszemu dostarczaniu ciepła

towarzyszy stabilizacja temperatury

W cieczy pojawia się co raz więcej pęcherzyków gazu. Zmniejsza się 
udział fazy ciekłej na korzyść fazy gazowej. W momencie 
osiągnięcia całkowitego przejścia z fazy ciekłej do gazowej w 
punkcie rosy mamy do czynienia z parą nasyconą suchą. Dalsze 
dostarczanie ciepła powoduje wzrost temperatury i powstanie pary 
przegrzanej szeroko wykorzystywanej w procesach energetycznych i 
technologicznych.

background image

1.7.3 Rodzaje wykresów pary wodnej 

W termodynamice najpopularniejszymi wykresami obrazującymi 
powstawanie pary wodnej są: T – s , p – V i i – s. Wykorzystywane są 
one w różnego rodzaju badaniach innych przemian, procesów.

1) Wykres T – s

Graficzne przestawienie wykorzystywane do badania silników 
cieplnych oraz umożliwiające przedstawienie obiegu cieplnego 
elektrowni.

background image

2) Wykres p – V

Graficzne przedstawienie termicznego równania stanu substancji z 
uwzględnieniem zmian p, T i v podczas przebiegu procesu.

3) Wykres i – s

Dogodny do rozpatrywania przemian izobarycznych i 
adiabatycznych oraz powszechnie używany podczas obliczeń 
termodynamicznych.

 

background image

1.7.4 Wykresy pary wodnej dla przemian 
termodynamicznych 

1) Przemiana izobaryczna

2) Przemiana izochoryczna

background image

3) Przemiana izotermiczna

4) Przemiana adiabatyczna bez tarcia (izentropowa)

background image

1.8 Obieg Clausiusa – Rankine’a

1.8.1 – Definicja i wykresy

1.8.2 – Podniesienie sprawności obiegu C – R 

1.8.2.1 – Zwiększenie parametrów pary świeżej dolotowej do turbiny

1.8.2.2 – Obniżenie parametrów czynnika w skraplaczu

1.8.2.3 – Międzystopniowy przegrzew pary

1.82.4 – Upusty regeneracyjne do podgrzewania wody zasilającej 

background image

1.8.1 Definicja i wzory

Obieg porównawczy prezentujący w sposób graficzny cały przebieg 
procesu przemian czynnika roboczego. W energetyce prezentuje obieg 
idealnej siłowni parowej i służy do oceny pracy rzeczywistej siłowni.

W idealnej siłowni parowej brak jest tarcia, funkcjonują idealna turbina 
i kocioł (brak strat ciepła i teoretyczna sprawność), brak strat ciśnienia 
i energii podczas przepływu czynnika rurociągiem, pompy zasilające 
dokonują sprężu izentropowego kondensatu bez dławienia, całkowite 
przekazanie ciepła spalania do czynnika obiegowego. 

background image

1.8.2 Podniesienie sprawności obiegu C – R 

1.8.2.1 – Zwiększenie parametrów pary świeżej dolotowej do turbiny

Modyfikacja procesu spalania paliwa w ten sposób aby otrzymać 
wyższe parametry (p i T) pary świeżej dostarczanej do turbiny. 
Uzyskuje się wzrost sprawności termicznej obieg i spadek 
jednostkowego zużycia paliwa. 

background image

• 1.8.2.2 Obniżenie parametrów czynnika w skraplaczu 

(ciśnienia)

Dzięki zastosowaniu zwiększenia powierzchni kondensatora, 
wzrostowi przepływu wody przez kondensator lub obniżenie 
temperatury wody chłodzącej ostatecznie uzyskujemy obniżenie 
parametrów czynnika obiegowego w skraplaczu. Zwiększenie 
sprawność termiczną obiegu poprzez większy przyrost pracy obiegu 
w porównaniu do przyrostu doprowadzonego ciepła. Dodatkowa 
praca obiegu > dodatkowe ciepło doprowadzone.

background image

• 1.8.2.3 – Międzystopniowy przegrzew pary

Powszechnie stosowana metoda podwyższenia sprawności 
elektrociepłowni. Przegrzewacz pary umieszcza się w kanałach 
spalinowych kotła. Turbinę dzieli się na kilka kadłubów. Z każdego 
kadłuba parę odlotową kieruje się ponownie do kotła w celu 
podniesienia jej temperatury do temperatury pary docierającej do 
pierwszego kadłuba. Uzyskujemy wzrost sprawności, polepszenie 
parametrów pary dolotowej i spadek strat ciepła do otoczenia.

Przegrzew pary widoczny jest na wykresie T – s w postaci 
„drugiego” obiegu (m1a – m2 – 2a – 2a’ – m1a), którego sprawność 
decyduje o efektywności rozwiązania.

 

background image

Optymalne ciśnienie przegrzewania pary warunkuje kilka rzeczy:

- początkowe i końcowe parametry przegrzania (p i T)

- temperatura regeneracyjne podgrzewania wody zasilającej kocioł

- straty wewnętrzne pomp zasilających

- straty wewnętrzne turbiny i w układzie regeneracyjnym wody 
zasilającej

- straty spowodowane zawilgoceniem pary w ostatnich stopniach 
turbiny 

- straty spowodowane spadkiem ciśnienia w układzie przegrzewania 
międzystopniowego w rurociągach głównych

background image

• 1.8.2.4 Upusty regeneracyjne do podgrzewania wody 

zasilającej

Podgrzewanie kondensatu i wody zasilającej parą, która częściowo 
wykonała pracę z upustów turbiny. Liczba upustów uzależniona jest 
od mocy turbozespołu i parametrów początkowych. Uzyskujemy 
wzrost teoretycznej i rzeczywistej sprawności obiegu, wzrost strat 
ciepła poprzez upusty i zwiększenie kosztów obiegu.

 - sprawność obiegu, stosunek całkowitego ciepła zamienionego na 
pracę do ciepła dostarczonego do obiegu w kotle

 


Document Outline