background image

RYNEK KAPITAŁOWY I 
PIENIĘŻNY

Podstawowe pojęcia

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Rynek to:

1.

całokształt transakcji przedmiotem 

obrotu na danym rynku oraz

2.

zespół instytucji je 

przeprowadzających lub 

pomagających je przeprowadzać, 

oraz

3.

zespół reguł, według których 

zawierane są transakcje, oraz

4.

ogół urządzeń i czynności 

prowadzących do zawierania 

transakcji.

2

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Rynek finansowy – rynek, na którym 
przedmiotem obrotu są instrumenty finansowe.

3

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Instrument finansowy – kontrakt pomiędzy 
dwoma stronami regulujący zależność 
finansową, w jakiej obie strony pozostają.

Papier wartościowy to szczególnego rodzaju 
instrument finansowy, będący dokumentem 
stwierdzającym istnienie określonego prawa 
majątkowego (najczęściej wierzytelności lub 
udziału w spółce) w taki sposób, że posiadanie 
dokumentu staje się niezbędną przesłanką 
realizacji prawa (tzw. legitymacja formalna).

4

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Dłużny instrument finansowy – kontrakt 
pomiędzy dwoma stronami regulujący 
zależność finansową, w jakiej obie strony 
pozostają, przy czym jedna ze stron 
stwierdza, że jest dłużnikiem drugiej i jest 
zobowiązana wobec niej do spełnienia 
określonego świadczenia mogącego mieć 
charakter pieniężny lub niepieniężny.

5

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Dłużny papier wartościowy – 
szczególnego rodzaju instrument finansowy, 
będący dokumentem stwierdzającym 
istnienie wierzytelności w taki sposób, że 
posiadanie dokumentu staje się niezbędną 
przesłanką realizacji prawa (tzw. legitymacja 
formalna).

6

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Instrument finansowy:

papiery wartościowe

nie będące papierami wartościowymi tytuły 

uczestnictwa w instytucjach zbiorowego 

inwestowania

nie będące papierami wartościowymi instrumenty 

rynku pieniężnego

nie będące papierami wartościowymi finansowe 

instrumenty pochodne

towarowe instrumenty pochodne

inne instrumenty dopuszczone lub będące 

przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do 

obrotu na rynku regulowanym na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa 

członkowskiego UE.

7

background image

PODSTAWOWE POJĘCIA

Papier wartościowy:

akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty 

subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy 

zastawne, certyfikaty inwestycyjne, i inne zbywalne 

papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa 

majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z 

akcji lub z zaciągniętego długu, wyemitowane na 

podstawie właściwych przepisów prawa polskiego 

lub obcego,

inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w 

wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do 

nabycia lub objęcia w/w papierów wartościowych, 

lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia 

pieniężnego.

8

background image

RODZAJE DŁUŻNYCH 
INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

A.

Ze względu na możliwość kalkulacji 
wartości strumieni pieniężnych
 
generowanych przez instrument finansowy:

1.

o stałej dochodowości (instrumenty 
dyskontowe oraz kuponowe o stałym 
oprocentowaniu)

2.

o zmiennej dochodowości 
(instrumenty kuponowe o 
oprocentowaniu zmiennym).

9

background image

RODZAJE DŁUŻNYCH 
INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

B.

Ze względu na występowanie odsetek:

1.

dyskontowe (inwestor nabywa instrument 
po cenie równej wartości nominalnej 
pomniejszonej o dyskonto a w momencie 
wykupu otrzymuje wartość nominalną),

2.

kuponowe (inwestor nabywa instrument 
po cenie zależnej od zakładanej przez 
siebie YTM a w momencie wykupu 
otrzymuje wartość nominalną powiększoną 
o narosłe odsetki).

10

background image

RODZAJE PAPIERÓW 
WARTOŚCIOWYCH

1.

ze względu na przedmiot uprawnień w nich 

inkorporowanych:

papiery opiewające na wierzytelności pieniężne 

(czeki, weksle, obligacje, listy zastawne, bankowe 

papiery wartościowe, skarbowe papiery 

wartościowe, bony pieniężne NBP),

papiery zawierające uprawnienie do rozporządzania 

towarem, znajdującym się pod pieczą wystawcy 

dokumentu (konosamenty, dowody składowe),

papiery, w których inkorporowane są prawa 

udziałowe w spółkach akcyjnych (akcje);

papiery, w których inkorporowane są prawa 

udziałowe w zamkniętym funduszu inwestycyjnym 

(certyfikaty inwestycyjne).

11

background image

RODZAJE PAPIERÓW 
WARTOŚCIOWYCH

2.

ze względu na regulację obrotu 
papierami wartościowymi:

papiery imienne, z których prawa przenoszone 
są w drodze przelewu i wydania dokumentu,

papiery na zlecenie, które legitymują jako 
uprawnionego osobę imiennie wymienioną lub 
przez nią oznaczoną, zbywalne na podstawie 
indosu i wręczenia papieru,

papiery na okaziciela, które legitymują każdą 
osobę, przedstawiającą dokument, zbywalne 
na podstawie przeniesienia własności 
dokumentu i jego wydania. 

12

background image

SEGMENTY RYNKU FINANSOWEGO

1.

rynek pieniężny – rynek, na którym 

przedmiotem obrotu są instrumenty 

finansowe opiewające na wierzytelności 

pieniężne o krótkich terminach płatności (do 

1 roku);

2.

rynek kapitałowy – rynek, na którym 

przedmiotem obrotu są instrumenty 

finansowe opiewające na wierzytelności 

pieniężne o terminach płatności dłuższych niż 

1 rok oraz takie, w których inkorporowane są 

prawa udziałowe w wybranych rodzajach 

podmiotów gospodarczych.  

13

background image

SEGMENTY RYNKU KAPITAŁOWEGO 
W POLSCE

1.

Rynek obligacji:

a)

Rynek obligacji Skarbu Państwa

b)

Rynek obligacji komunalnych

c)

Rynek obligacji przedsiębiorstw.

2.

Rynek listów zastawnych.

3.

Rynek akcji.

4.

Rynek innych niż akcje 

instrumentów finansowych, w 

których inkorporowane są prawa 

udziałowe w podmiotach 

gospodarczych. 

14

background image

SEGMENTY RYNKU PIENIĘŻNEGO W POLSCE

1.

międzybankowy rynek depozytów – 

rynek depozytów banków komercyjnych o 

terminie zapadalności do 2 lat;

2.

rynek krótkoterminowych 

instrumentów finansowych o 

charakterze innym niż depozyty: 

a)

rynek bonów skarbowych

b)

rynek bonów pieniężnych NBP

c)

rynek krótkoterminowych instrumentów 

finansowych przedsiębiorstw (rynek KPD 

– krótkoterminowych papierów dłużnych)

d)

rynek transakcji SBB i BSB (buy-sell-

back/sell-buy-back ).

15

background image

CELE FUNKCJONOWANIA RYNKU 
KAPITAŁOWEGO I PIENIĘŻNEGO

1.

regulacja płynności systemu 

finansowego (poprzez lokowanie 

nadwyżek wolnych środków 

pieniężnych na tym rynku lub 

zaciąganie tam pożyczek),

2.

kontrola ilości pieniądza na rynku 

przez bank centralny (głównie 

poprzez tzw. operacje otwartego 

rynku) – tylko rynek pieniężny,

3.

transformacja terminów (zamiana 

skrajnie krótkookresowych pasywów 

na aktywa o dłuższym terminie 

spłaty), 

16

background image

CELE FUNKCJONOWANIA RYNKÓW (C.D.)

4.

efektywna alokacja kapitału (rynek 

finansowy pozwala na dowolny przepływ 

środków pieniężnych między podmiotami 

dysponującymi nadwyżką kapitału a 

podmiotami cierpiącymi na jego brak oraz 

na optymalne wykorzystanie tych środków),

5.

właściwa wycena instrumentów 

finansowych stanowiących przedmiot 

obrotu na obu rynkach,

6.

uzyskanie dochodu przez nabywców w/w 

instrumentów finansowych. 

17

background image

RYNEK KAPITAŁOWY I 
PIENIĘŻNY

Rodzaje ryzyka związanego z inwestowaniem w 

instrumenty rynku pieniężnego i kapitałowego. 
Rating

background image

RODZAJE RYZYKA ZWIĄZANEGO 
Z INWESTOWANIEM

1.

Ryzyko stopy procentowej – ryzyko 

wystąpienia efektu finansowego 

(dochodu lub kosztu) innego niż 

zaplanowany z powodu niemożności 

antycypowania przyszłego poziomu 

stóp procentowych w momencie 

zawierania umowy finansowej:

a)

ryzyko terminowej stopy procentowej;

b)

ryzyko refinansowania;

c)

ryzyko zmienności stóp procentowych.

19

background image

RODZAJE RYZYKA ZWIĄZANEGO 
Z INWESTOWANIEM

2.

Ryzyko kredytowe – ryzyko 
niedotrzymania zobowiązań przez 
emitenta.

3.

Ryzyko płynności – ryzyko zbyt niskiej 
płynności rynku by otworzyć lub zamknąć 
pozycję w planowanej wielkości.

4.

Ryzyko przedterminowego wykupu 
(występuje jedynie w przypadku, gdy 
obligacja zawiera opcję call).

20

background image

RODZAJE RYZYKA ZWIĄZANEGO 
Z INWESTOWANIEM

5.

Ryzyko inflacji.

6.

Ryzyko walutowe (występuje jedynie w 
przypadku, gdy d.i.f. jest nominowany w 
walucie obcej).

7.

Ryzyko niespodziewanego zdarzenia.

8.

Ryzyko ryzyka.

21

background image

RODZAJE RYZYKA ZWIĄZANEGO 
Z INWESTOWANIEM

1.

Ryzyko firmy (związane ze specyfiką 
działalności firmy; ryzyko niekorzystnych 
zmian w sprzedaży i dochodach firmy).

2.

Ryzyko finansowe (związane ze sposobem 
finansowania inwestycji przez firmę).

3.

Ryzyko niespodziewanego zdarzenia.

22

background image

RODZAJE RYZYKA ZWIĄZANEGO 
Z INWESTOWANIEM

4.

Ryzyko walutowe (występuje jedynie w 
przypadku, gdy u.i.f. jest nominowany w 
walucie obcej).

5.

Ryzyko płynności.

6.

Ryzyko rynku.

23

background image

RATING

to ocena wiarygodności kredytowej, czyli w 
uproszczeniu zdolności do regulowania 
bieżących zobowiązań, udzielana przez 
agencje ratingowe. Rating nadaje się 
poszczególnym emisjom dłużnych papierów 
wartościowych, nie otrzymuje go natomiast 
emitent.

24

background image

RODZAJE RATINGU 

Inwestycyjny najwyższy (od BBB+ 

lub A- wzwyż)

Inwestycyjny (od BBB- do BBB lub 

BBB+)

Spekulacyjny (od B- do BB+)

Wybitnie spekulacyjny (duży stopień 

ryzyka kredytowego, płatności 

nieregularne) (od C do CCC+)

Emitent nie spłaca długu (D).

25

background image

RODZAJE RATINGU 

  

26

background image

RYNEK KAPITAŁOWY I 
PIENIĘŻNY

Charakterystyka papierów 
wartościowych będących przedmiotem 
obrotu na rynku pieniężnym i 
kapitałowym

background image

OBLIGACJA

to papier wartościowy, emitowany w 
serii (czyli reprezentujący prawa 
majątkowe podzielone na określoną 
liczbę równych jednostek), w którym 
emitent stwierdza, że jest dłużnikiem 
właściciela obligacji (obligatariusza) i 
zobowiązuje się wobec niego do 
spełnienia określonego świadczenia 
(wykupu obligacji). Świadczenie to 
może mieć charakter pieniężny lub 
niepieniężny

28

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na zabezpieczenie 
spłaty
 obligacje dzielimy na:

1.

obligacje zabezpieczone, których 

spłata jest zabezpieczona 
całkowicie lub częściowo,

2.

obligacje niezabezpieczone, 

których spłata nie jest w ogóle 
zabezpieczona.

29

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na termin wykupu (czyli dzień, 
począwszy od którego obligacja podlega 
wykupowi) obligacje dzielimy na:

1.

klasyczne obligacje terminowe, czyli takie, które są 
wykupywane przez emitenta po dacie z góry 
określonej przez emitenta,

2.

obligacje z opcją wykupu na żądanie emitenta 
(callable bonds),
 w przypadku których emitent 
może zażądać wykupu w dowolnym momencie,

30

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na termin wykupu obligacje dzielimy 
na (c.d.):

3.

obligacje z opcją wykupu na żądanie 
posiadacza (putable bonds)
, w przypadku 
których posiadacz może zażądać wykupu w 
dowolnym momencie,

4.

obligacje bezterminowe (obligacje 
perpetualne, konsole)
, które nie podlegają 
wykupowi przez emitenta i w przypadku 
których posiadacz bezterminowo otrzymuje 
odsetki.

31

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na występowanie odsetek 

wyróżniamy:

1.

obligacje kuponowe, czyli takie, z tytułu własności 

których otrzymuje się odsetki,

2.

obligacje zerokuponowe, z tytułu własności których 

nie otrzymuje się odsetek (po upływie terminu 

wykupu właściciel obligacji otrzymuje od emitenta 

kwotę równą wartości nominalnej obligacji; brak 

odsetek jest rekompensowany sprzedażą obligacji z 

dyskontem). 

32

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na sposób naliczania 

odsetek wyróżniamy:

1.

obligacje o stałym oprocentowaniu, przy 

których emitent zobowiązuje się do 

dokonywania regularnych płatności 

odsetkowych obliczanych na bazie stałej 

stopy procentowej,

2.

obligacje o zmiennym oprocentowaniu, przy 

których emitent zobowiązuje się do 

dokonywania regularnych płatności 

odsetkowych obliczanych na bazie zmiennej 

stopy procentowej, w oparciu o tzw. stawkę 

referencyjną, niekiedy powiększoną o tzw. 

marżę odsetkową o z góry ustalonej, stałej 

wielkości (mającą charakter premii dla 

nabywcy obligacji). 

33

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na rodzaj świadczeń przypisanych 

do obligacji wyróżniamy:

1.

obligacje zwykłe, w przypadku których emitent 

zobowiązany jest wobec obligatariusza do spełnienia 

świadczenia pieniężnego, polegającego na zapłacie 

należności głównej (wartości nominalnej obligacji) 

lub (i) odsetek;

2.

obligacje zamienne, w przypadku których emitent 

zobowiązany jest do spełnienia świadczenia 

niepieniężnego polegającego na przyznaniu 

obligatariuszowi prawa objęcia innych instrumentów 

finansowych w zamian za te obligacje (w Polsce 

można objąć jedynie akcji emitenta), przy czym 

termin zamiany obligacji na akcje nie może być 

dłuższy niż termin wykupu obligacji;

34

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na rodzaj świadczeń 
przypisanych do obligacji
 wyróżniamy (c.d.):

3.

obligacje z prawem pierwszeństwa, w 
przypadku których emitent zobowiązany jest 
do spełnienia świadczenia niepieniężnego
polegającego na przyznaniu właścicielowi 
obligacji prawa do subskrybowania akcji 
emitenta z pierwszeństwem przed jego 
akcjonariuszami, przed terminem wykupu 
obligacji;

35

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na rodzaj świadczeń 
przypisanych do obligacji
 wyróżniamy 
(c.d.):

4.

obligacje z prawem do udziału w 
zysku emitenta
, w przypadku których 
emitent zobowiązany jest do 
spełnienia świadczenia 
niepieniężnego
 polegającego na 
przyznaniu właścicielowi obligacji 
prawa do udziału w zysku emitenta 
(prawo to wygasa z dniem wykupu 
obligacji).

 

36

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na rodzaj świadczeń przypisanych 
do obligacji
 wyróżniamy (c.d.):

5.

obligacje przychodowe, w przypadku których emitent 
zobowiązany jest do spełnienia świadczenia 
niepieniężnego
 polegającego na przyznaniu 
właścicielowi obligacji prawa do zaspokojenia swoich 
roszczeń z pierwszeństwem przed innymi 
wierzycielami emitenta:

z całości albo z części przychodów lub z całości albo 
części majątku przedsięwzięć, które zostały 
sfinansowane ze środków uzyskanych z emisji obligacji,

z całości albo z części przychodów z innych 
przedsięwzięć określonych przez emitenta.

37

background image

RODZAJE OBLIGACJI

Ze względu na rodzaj rynku, na którym 
obligacja jest notowana
:

1.

obligacje krajowe (emitent jest rezydentem kraju, 
w którym emisja jest lokowana);

2.

obligacje międzynarodowe (emitent nie jest 
rezydentem kraju, w którym emisja jest 
lokowana):

a)

obligacje zagraniczne (obligacje podmiotów 
zagranicznych na rynku krajowym, rozprowadzane przez 
dealerów krajowych);

b)

euroobligacje (nominowane w innej walucie niż waluta 
kraju lokowania, rozprowadzane przez międzynarodowe 
konsorcja dealerów).

38

background image

LIST ZASTAWNY

jest dłużnym papierem wartościowym 
imiennym lub na okaziciela; emitować go może 
jedynie bank hipoteczny.

Wpływy z emisji listów zastawnych służą:

1.

refinansowaniu kredytów hipotecznych 
udzielanych przez banki hipoteczne oraz

2.

nabywaniu przez banki hipoteczne 
wierzytelności innych banków z tytułu 
udzielonych przez nie kredytów 
hipotecznych.

39

background image

LISTY ZASTAWNE

Ograniczenia w emisji listów
zastawnych:

1.

refinansowanie kredytów hipotecznych 
wpływami z emisji listów zastawnych nie może 
przekroczyć sumy odpowiadającej 60% 
bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości 
obciążonych hipotekami;

2.

łączna kwota nominalnych wartości 
znajdujących się w obrocie listów zastawnych 
nie może przekroczyć 40-krotności funduszy 
własnych banku.

40

background image

LISTY ZASTAWNE

Listy zastawne zabezpieczone są konkretnymi, 
wyodrębnionymi wierzytelnościami emitenta, a 
nie całością jego aktywów.

Bank hipoteczny prowadzi rejestr 
zabezpieczenia listów zastawnych, do którego 
wpisywane są w odrębnych pozycjach 
określone wierzytelności (lub grupy 
wierzytelności) stanowiące podstawę emisji 
tych listów zastawnych. Bank prowadzi rejestr 
osobno dla hipotecznych listów zastawnych 
oraz dla publicznych listów zastawnych.

 

41

background image

RODZAJE LISTÓW ZASTAWNYCH

1.

hipoteczny list zastawny – papier 

wartościowy wyemitowany na podstawie 

wierzytelności banku hipotecznego 

zabezpieczonych hipotekami, w którym to liście 

bank zobowiązuje się wobec uprawnionego do 

spełnienia określonych świadczeń pieniężnych;

2.

publiczny list zastawny – papier wartościowy 

wyemitowany na podstawie kredytu 

zabezpieczonego gwarancją lub poręczeniem 

Skarbu Państwa, NBP, WE lub ich państw 

członkowskich, EBOiR, EBI lub BŚ, lub na 

podstawie wierzytelności banku hipotecznego z 

tytułu kredytów udzielonych w/w podmiotom.

42

background image

SKARBOWE PAPIERY 
WARTOŚCIOWE

Skarbowy papier wartościowy jest 
papierem wartościowym, w którym Skarb 
Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem 
właściciela takiego papieru, i zobowiązuje 
się wobec niego do spełnienia określonego 
świadczenia, które może mieć charakter 
pieniężny lub niepieniężny.

Aktualnie występują 2 rodzaje s.p.w.:

krótkoterminowe s.p.w. (bony skarbowe),

obligacje skarbowe. 

43

background image

BANKOWE PAPIERY WARTOŚCIOWE

to każdy papier wartościowy (w tym dłużny) 

wyemitowany przez bank na podstawie art. 

89 i n. Prawa bankowego.

Celem emisji b.p.w. jest gromadzenie przez 

banki środków pieniężnych w PLN lub w innej 

walucie wymienialnej.

Aby wyemitować b.p.w. bank musi podać 

warunki emisji do publicznej wiadomości i 

powiadomić Prezesa NBP o zamierzonej 

emisji papierów wartościowych na 30 dni 

przed terminem emisji, wskazując warunki i 

wartość emisji.

44

background image

WEKSEL

jest papierem wartościowym o określonej 

dokładnie przez prawo wekslowe formie, 

charakteryzującym się tym, że złożenie na 

nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę 

zobowiązania wekslowego podpisującego. 

Wystawiany jest z reguły na krótkie terminy 

(nie dłuższe niż 1 rok) i wykupywany przez 

wystawcę po cenie zazwyczaj równej 

nominałowi (kwocie wypisanej na wekslu). 

45

background image

RODZAJE WEKSLI

Weksel własny – papier wartościowy 

zawierający bezwarunkowe przyrzeczenie 

wystawcy zapłacenia określonej sumy 

pieniężnej we wskazanym miejscu i czasie i 

stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność 

osób na nim podpisanych.

Weksel trasowany – papier wartościowy 

zawierający skierowane do oznaczonej osoby 

bezwarunkowe polecenie zapłacenia 

określonej sumy pieniężnej we wskazanym 

miejscu i czasie i stwarzający bezwarunkową 

odpowiedzialność osób na nim podpisanych. 

46

background image

AKCJA

papier wartościowy, emitowany w serii 
przez przedsiębiorstwo będące spółką 
akcyjną, w którym emitent stwierdza, że 
nabywca akcji staje się współwłaścicielem 
spółki i - zgodnie z normami prawa 
obowiązującymi w Polsce - uzyskuje 
uprawnienia:

1.

o charakterze majątkowym (uprawnienia 
samoistne) oraz

2.

o charakterze korporacyjnym (uprawnienia 
akcesoryjne wobec majątkowych).

47

background image

AKCJA

Uprawnienia o charakterze 
majątkowym:

1.

prawo do udziału w zysku 
rocznym spółki (prawo do 
dywidendy),

2.

prawo poboru akcji nowej 
emisji,

3.

prawo do udziału w tzw. kwocie 
likwidacyjnej.

48

background image

AKCJA

Uprawnienia o charakterze 

korporacyjnym:

1.

prawo uczestniczenia w WZA,

2.

prawo głosu,

3.

prawo do informacji,

4.

bierne prawo wyborcze do organów spółki,

5.

prawo do zaskarżania uchwał WZA,

6.

prawo do wytaczania powództwa na rzecz spółki 

o naprawienie szkody.

49

background image

PRAWO DO DYWIDENDY

2 znaczenia:

prawo do udziału w zysku spółki 

(może być przeniesione z 
przeniesieniem akcji),

prawo do uchwalonej przez 

WZA dywidendy lub do 
przyszłych dywidend (może być 
przedmiotem obrotu).

50

background image

PRAWO DO DYWIDENDY

Problemy:

wysokość dywidendy przypadającej na akcje 

pokryte nie całkowicie;

podstawa wyliczenia kwoty zysku do 

podziału (oraz czy musi być zysk bilansowy 

za rok obrotowy, by wypłacić dywidendę za 

ten rok);

osoby uprawnione do dywidendy;

termin wypłaty dywidendy;

moment nabycia praw do dywidendy;

zaliczki dywidendowe.

51

background image

PRAWO POBORU

to ustawowe prawo pierwszeństwa objęcia 

przez dotychczasowych akcjonariuszy akcji 

nowych emisji w stosunku do liczby 

posiadanych akcji;

jest prawem zbywalnym.

Problemy:

Wyłączenie prawa poboru;

Wykonanie prawa poboru (zapisy na akcje).

52

background image

PRAWO DO UDZIAŁU W 
KWOCIE LIKWIDACYJNEJ

wyraża się w roszczeniu akcjonariusza 
o przeniesienie na niego odpowiedniej 
części majątku spółki, powstające w 
toku postępowania likwidacyjnego, 
jeżeli po zaspokojeniu wierzycieli 
pozostała jeszcze jakaś część majątku 
spółki, która może być 
rozdysponowana pomiędzy 
akcjonariuszy.

Problemy:

Podział kwoty likwidacyjnej między 
akcjonariuszy.

53

background image

RODZAJE AKCJI

Ze względu na uprzywilejowanie 

akcje dzielimy na:

1.

akcje zwykłe, czyli 

nieuprzywilejowane (1 akcja zwykła 

= 1 głos na WZA),

2.

akcje uprzywilejowane, w przypadku 

których, według norm prawa w 

Polsce, właściciel akcji może być 

uprzywilejowany co do:

a)

dywidendy

b)

podziału majątku polikwidacyjnego 

spółki

c)

głosu (na WZA).

54

background image

RODZAJE AKCJI (C.D.)

Uprzywilejowanie co do dywidendy

akcje posiadają pierwszeństwo w 

wypłacie dywidendy, która ma status 

dywidendy uprzywilejowanej - 

maksymalnie do wysokości 

dywidendy przypadającej na akcje 

zwykłe plus kwota nie 

przekraczająca stopy dyskonta 

weksli NBP).

Uprzywilejowanie co do głosu: na 1 

akcję może maksymalnie przypadać 

2 głosy na walnym zgromadzeniu 

akcjonariuszy. 

55

background image

RODZAJE AKCJI (C.D.)

Uprzywilejowanie co do podziału majątku 
polikwidacyjnego spółki
: akcje posiadają 
pierwszeństwo zaspokojenia, czyli 
pierwszeństwo do spłaty według ceny 
emisyjnej, lub prawo podwyższenia udziału 
przy podziale majątku analogiczne do 
podwyższenia udziału w zysku.

56

background image

RODZAJE AKCJI (C.D.)

Akcje uprzywilejowane możemy podzielić ze 
względu na sposób wypłacania dywidendy 
na:

1.

akcje kumulacyjne, zobowiązujące spółkę do 
wypłacania dywidendy za okres, w którym spółka 
nie osiągnęła zysków (dywidendy te wypłacane 
są w pierwszej kolejności, z chwilą ponownego 
osiągnięcia wystarczającego zysku przez spółkę),

2.

akcje niekumulacyjne, w przypadku których 
dywidenda jest wypłacana jedynie w latach, w 
których spółka osiąga dostateczne zyski.  

57

background image

PRAWO DO AKCJI

Papier wartościowy, z którego wynika 
uprawnienie do otrzymania, nie mających 
formy dokumentu, akcji nowej emisji 
spółki publicznej, powstające z chwilą 
dokonania przydziału tych akcji i 
wygasające z chwilą zarejestrowania akcji 
w depozycie papierów wartościowych albo 
z dniem uprawomocnienia się 
postanowienia sądu rejestrowego 
odmawiającego wpisu podwyższenia 
kapitału zakładowego do rejestru 
przedsiębiorców.

58

background image

RYNEK KAPITAŁOWY I 
PIENIĘŻNY

Rynek obligacji w Polsce.
Organizacja i funkcjonowanie

background image

SEGMENTY RYNKU OBLIGACJI I 
INSTRUMENTÓW POKREWNYCH W POLSCE

1.

Rynek obligacji:

a)

Rynek obligacji Skarbu Państwa (OSP)

b)

Rynek obligacji komunalnych

c)

Rynek obligacji przedsiębiorstw.

2.

Rynek listów zastawnych.

60

background image

OBLIGACJE SKARBU PAŃSTWA

Można dodatkowo podzielić ze względu na 
kryterium:

możliwości obrotu (rynkowe, nierynkowe, 
oszczędnościowe);

sposobu oferowania na rynku pierwotnym 
(hurtowe, detaliczne).

61

background image

OBLIGACJE HURTOWE I DETALICZNE

Obligacje hurtowe to OSP oferowane na 
przetargach organizowanych przez NBP 
Dealerom Skarbowych Papierów 
Wartościowych.

Obligacje detaliczne - sprzedaż i obsługę 
detalicznych obligacji Skarbu Państwa prowadzi 
PKO Bank Polski. Obligacje można kupować w 
oddziałach PKO Banku Polskiego oraz Punktach 
Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP. 
Sprzedaż odbywa się również przez Internet.

62

background image

DEALERZY SKARBOWYCH 
PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

są to banki, które wystąpiły do emitenta SPW o zawarcie 

umowy o pełnienie funkcji DSPW i osiągnęły największą 

liczbę punktów według kryteriów określonych przez Indeks 

Aktywności Dealerskiej;

Tytuł Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych na rok 

2012 został przyznany następującym bankom (w 

kolejności odpowiadającej pozycji zdobytej w konkursie): 1. 

PKO BP S.A 2. HSBC Bank plc 3. BRE Bank S.A. 4. ING Bank 

Śląski S.A. 5. Kredyt Bank S.A. 6. Bank Handlowy w 

Warszawie S.A. 7. Bank PEKAO S.A. 8. Deutsche Bank 

Polska S.A. 9. Soci,t, G,n,rale S.A. Oddział w Polsce 

10. Bank Millennium S.A. 11. Erste Group Bank AG 12. 

Goldman Sachs International 13. Barclays Bank plc 14. 

BGŻ S.A.

63

background image

DEALERZY SKARBOWYCH 
PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

mają prawo m. in. do:

wyłącznego uczestnictwa w przetargach na 
bony skarbowe i OSP,

wyłącznego uczestnictwa w przetargach na 
bony pieniężne NBP (jeżeli są jednocześnie 
dealerami rynku pieniężnego),

wyłącznego uczestnictwa w pozostałych 
operacjach otwartego rynku 
przeprowadzanych przez NBP (jeżeli są 
jednocześnie dealerami rynku 
pieniężnego).

64

background image

DEALERZY SKARBOWYCH 
PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

mają obowiązek (m. in.):

uczestniczenia we wszystkich rodzajach 
przetargów na SPW,

nabywania co kwartał min. 3% wartości 
nominalnej sprzedanych bonów skarbowych na 
przetargach w tym okresie,

kwotowania SPW na zorganizowanym 
elektronicznym rynku wtórnym, w godz. od 9.00 
do 16.30, i zawierania transakcji po podanych 
cenach,

przesyłania informacji o stanie rynku do NBP i 
emitenta, o zawartych transakcjach do KDPW.

65

background image

ROLA BANKÓW JAKO POŚREDNIKÓW 
PRZY EMISJI OBLIGACJI

konsultant i doradca w zakresie planowanej emisji 

obligacji

agent ds. emisji i płatności (jego zadania:

ocenić wiarygodność kredytową klienta i dopasować do niej 

wysokość programu emisji oraz wielkość dyskonta 

handlowego

dostosować potrzeby emisyjne klienta do aktualnej 

możliwości absorbcji  nowych emisji obligacji przez rynek

opracować tzw. memorandum informacyjne (warunki emisji)

rozesłać memorandum do potencjalnych nabywców obligacji 

i zorganizować tzw. „book building”

sprzedać emisję na rynku a wpływy z niej przekazać na 

rachunek emitenta (po potrąceniu prowizji i opłaty 

skarbowej od wystawienia weksli)

na bieżąco obsługiwać kasowo emisję). 

66

background image

ROLA BANKÓW JAKO POŚREDNIKÓW 
PRZY EMISJI OBLIGACJI

depozytariusz (jego zadania:

przyjęcie w depozyt emitowanych obligacji

prowadzenie rejestru ich aktualnych posiadaczy

wydawanie im świadectw depozytowych oraz 

odpowiednich dokumentów na ich żądanie, gdyby 

emitent był w zwłoce, czyli nie wykupił obligacje w 

umownym terminie);

gwarant emisji (underwriter) – może działać 

jako:

subemitent usługowy (nabywa całość emisji na rynku 

pierwotnym)

subemitent inwestycyjny (nabywa tylko tę część 

emisji na rynku pierwotnym, która nie znalazła 

nabywców);

67

background image

ROLA BANKÓW JAKO POŚREDNIKÓW 
PRZY EMISJI OBLIGACJI

dealer emisji (najczęściej jest jednocześnie 

subemitentem usługowym);

reprezentant (przy emisji sprzedanej pow. 15 

nabywcom; pełni funkcję przedstawiciela 

ustawowego obligatariuszy na zasadach 

określonych w ustawie oraz w umowie o 

reprezentację).

68


Document Outline