background image

Bazy danych 

 

Obecnie  dane  najczęściej  gromadzi  się,  przechowuje  i  przetwarza  za  pomocą  komputera.  Dane  w  postaci 
cyfrowej  mogą być umieszczone w  kilku tabelach,  w których dane  pozostają  w  ścisłym  związku  z  sobą.  Tego 
typu bazy są nazywane 

relacyjnymi

 

bazami

 

danych

 
Na dołączonej do podręcznika płycie CD-ROM, w katalogu 

Bazy

 

danych

, jest umieszczona przykładowa baza 

danych 

Dzienniczek

 

ucznia

. Dane w tej bazie są przechowywane w kilku tabelach: 

Semestr

Oceny

Kategorie

 

ocen

Przedmioty

Lista

 

ocen

. Każda tabela zawiera dane na inny temat. Dane 

w tabelach są tak zorganizowane, aby się nie powtarzały. Trzeba też od razu powiedzieć, że 
poszczególne tabele nie są obiektami całkowicie od siebie niezależnymi. Taka baza danych byłaby 
bardzo niefunkcjonalna. Między tabelami istnieją zatem określone powiązania nazywane 

relacjami

. Dokładniejsze wyjaśnienie tego pojęcia znajduje się w dalszej części rozdziału. Teraz 

wystarczy, że zapamiętasz, że relacja to pozostawanie w związku określonych pól dwóch tabel. 
Dzięki temu dane są odpowiednio usystematyzowane. Łatwiejsza też jest praca z taką bazą 
danych.  

 

Zanim rozpoczniesz pracę z tą bazą danych, zapisz ją w  folderze 

Mój dzienniczek

 

na dysku twardym komputera. 

 

Otwieranie gotowej bazy danych w programie 
Microsoft Access 

 

Ć

wiczenie 1. 

 

Otwórz  znajduj

ą

c

ą

  si

ę

  na  płycie  CD-ROM  baz

ę

 

Dzienniczek

 

ucznia

  (folder 

Bazy

 

danych

).  W  tym  celu 

wykonaj nast

ę

puj

ą

ce czynno

ś

ci: 

1.

 

Wywołaj polecenie

 

Start/Wszystkie programy/Microsoft Office/Microsoft Office Access 2007. 

2. Wci

ś

nij 

przycisk

 

pakietu

 

Office

 i

 

wybierz

 

Otwórz

 

background image

3.  Wska

ż

  miejsce  zapisu  pliku  bazy  danych  i  kliknij  przycisk 

Otwórz

.  Mo

ż

esz  te

ż

  dwukrotnie  klikn

ąć

  ikon

ę

 

Komputer

, nast

ę

pnie odpowiedni

ą

 nazw

ę

 dysku, znale

źć

  folder,  w którym została zapisana baza i  wreszcie 

klikn

ąć

 ikon

ę

 

Po wykonaniu powy

ż

szych czynno

ś

ci otworzy si

ę

 okno 

Menu bazy danych „Mój dzienniczek”

, takie jak na 

rysunku 1. 

 

Rysunek 1. Okno Menu bazy danych „Mój dzienniczek” 

Uwaga 

Otwórz plik 

Bazy danych Base

, znajduj

ą

cy si

ę

 na płycie CD-ROM w katalogu 

OpenOffice

, i sprawd

ź

, jak 

wygl

ą

da okno  programu 

Base

. Zapoznaj si

ę

 z opisami dotycz

ą

cymi jego u

ż

ytkowania. 

 

 

Warto  jeszcze  sprawdzi

ć

  alert  zabezpiecze

ń

  dla  Twojej  bazy  —  czy  program  nie  wył

ą

czył  potencjalnie 

niebezpiecznej  zawarto

ś

ci  bazy.  W  tym  celu  kliknij  przycisk 

Opcje…

 

i  w  wy

ś

wietlonym  oknie  zaznacz  opcj

ę

 

 (rysunek 2). 

 

 

background image

 

Rysunek 2. Sprawdzanie w otwartej bazie ostrzeżenia o zabezpieczeniach 

Klikaj

ą

c  kolejne  przyciski  w  menu,  mo

ż

esz  przegl

ą

da

ć

  informacje  oraz  dopisywa

ć

  dane  do  bazy.  Mo

ż

esz 

potraktowa

ć

  dzienniczek  jak  swój  własny  i  wykonywa

ć

  ró

ż

ne  operacje.  Aby  jednak  mo

ż

liwe  było 

wprowadzanie  zmian  w  bazie  danych,  nale

ż

y  klikn

ąć

  opcj

ę

 

Zapisz

 

jako…

 

(rysunek  3),  wybra

ć

  miejsce 

docelowe i zapisa

ć

 baz

ę

 

 

 

Rysunek 3. Widoczna na rysunku opcja Tylko do odczytu informuje, że baza została otwarta tylko do odczytu 

 

Klikaj

ą

c  w  menu  przycisk 

,  mo

ż

esz  ustali

ć

który semestr i który rok nauki b

ę

dzie aktywny (mo

ż

e by

ć

 aktywny tylko jeden semestr danego roku). Z kolei 

po  klikni

ę

ciu  przycisku 

Dopisywanie

przegl

ą

d

 

i

 

edycja

 

ocen

 

z

 

bie

żą

cego

 

semestru

 

wy

ś

wietli  si

ę

  okno 

przedstawione na rysunku 4. W tym oknie mo

ż

esz modyfikowa

ć

 list

ę

 przedmiotów. Przyciski w dolnej cz

ęś

ci 

okna słu

żą

 do nawigacji po ocenach (rekordach) oraz do wykonywania operacji usuwania, dodawania, cofania 

i zapisywania rekordów. 

 

Wciśnięcie przycisku 

Opcje

 spowoduje 

wyświetlenie okna 

Opcje zabezpieczeń 
pakietu Microsoft 
Office

 

Wciśnięcie przycisku 

Zapisz jako…

 umożliwia 

zapisanie bazy 

background image

 

Rysunek 4. Okno dopisywania, przeglądania i edycji ocen z bieżącego semestru 

 

Kolejne przyciski w menu umo

ż

liwiaj

ą

 

przegl

ą

danie i edycj

ę

 ocen ze wszystkich semestrów, 

 

przegl

ą

danie ocen według przedmiotów, 

 

dopisywane i edycj

ę

 listy przedmiotów, 

 

wyszczególnianie najlepszych ocen w bie

żą

cym semestrze, 

 

wyszczególnianie 

ś

redniej ocen z poszczególnych przedmiotów w bie

żą

cym semestrze, 

 

wy

ś

wietlanie 

ś

redniej ocen w ci

ą

gu wszystkich lat nauki, 

 

wy

ś

wietlanie 

ś

redniej ocen ze wszystkich lat według przedmiotów, 

 

wy

ś

wietlanie raportu z bie

żą

cego semestru, 

 

wy

ś

wietlanie raportu na temat ocen uzyskanych w ci

ą

gu wszystkich lat,  

 

przeniesienie ocen z bie

żą

cego semestru do arkusza kalkulacyjnego MS Excel. 

 

Je

ż

eli  klikniesz  przycisk 

,  znajduj

ą

cy  si

ę

  w  prawym  dolnym  rogu  okna,  baza  danych  zostanie 

zamkni

ę

ta. Je

ś

li u

ż

yjesz przycisku 

 znajduj

ą

cego si

ę

  w  prawym  górnym rogu  menu, zostanie zamkni

ę

te 

menu tej bazy, natomiast samo okno pozostanie otwarte. 

Aby zostały wy

ś

wietlone obiekty bazy danych, nale

ż

y — tak jak na rysunku 5. — rozwin

ąć

 list

ę

 z lewej strony 

okna i wybra

ć

 na przykład 

Tabele

background image

 

 

Rysunek 5. Wybór obiektów bazy danych 

Po  dokonaniu  wyboru  wy

ś

wietlone  zostan

ą

  wszystkie  tabele  utworzone  w  tej  bazie  danych.  Wystarczy 

wówczas podwójne klikni

ę

cie nazwy jednej z nich, aby wy

ś

wietli

ć

 jej zawarto

ść

 (rysunek 6). 

 

 

 

 

 

Rysunek 6. Okno tabeli Kategorie oceny 

 

Obiekty bazy danych 

Lewa strona okna bazy danych (rysunek 5.) zawiera 

obiekty

 bazy, czyli elementy, które wchodzą w jej skład, na 

przykład  tabele,  kwerendy,  formularze,  raporty.  Prawa  strona  okna  służy  do  wyświetlania  zawartości 
zaznaczonego obiektu. 

 

Tabele

 służą do przechowywania danych. Znajdziesz je po rozwinięciu listy obiektów  z lewej strony okna bazy 

danych. Po kliknięciu opcji 

Tabele

 zostaną wyświetlone wszystkie utworzone w danej bazie tabele. 

Przycisk pakietu Office 

Pasek tytułu 

Przyciski: Minimalizuj, 
Maksymalizuj, Zamknij 

Wstążka 
ułatwiająca szybki 
dostęp do 
różnorodnych 
funkcji programu 

Zawartość tabeli 
Kategorie oceny 

Okno bazy danych 

Okno programu 
Microsoft 
Access 2007 

Karty z 
poleceniami 

Pasek stanu 

Tabele zapisane 
w bazie 

Obiekty bazy danych: 

 

tabele 

 

kwerendy 

 

formularze 

 

raporty 

 

makra 

background image

Kwerendy

 

Kwerendy 

(

ang. queries; niem. die Abfragen

)

 s

ą

 zapytaniami (sformułowaniami) umo

ż

liwiaj

ą

cymi wy

ś

wietlanie 

pól  i  rekordów  z  tabel  lub  z  innych  kwerend  według  kryteriów  ustalonych  przez  u

ż

ytkownika,  a  tak

ż

porz

ą

dkowanie danych, wykonywanie oblicze

ń

 czy aktualizacj

ę

 danych. 

Kwerendy

  służą  do  wybierania  danych  spełniających  zadany  warunek,  łączenia  pół,  wykonywania  obliczeń, 

uzupełniania, dołączania lub usuwania rekordów. W jednej bazie danych może istnieć wiele kwerend. Można je 
konstruować na podstawie jednej lub wielu tabel i na podstawie innych kwerend. 

Formularze 

 

Formularze   

(

ang.  form;  niem.  das  Formular

w  programie  do  tworzenia  baz  danych  s

ą

  obiektami,  które 

upraszczaj

ą

 proces wprowadzania i aktualizacji danych. 

Raport 

 

Raport   

(

ang.  report;  niem.  der  Bericht

jest  prezentacj

ą

  wybranych  informacji  z  bazy  danych.  Raporty 

wykonuje si

ę

 najcz

ęś

ciej w formie wydruku. 

Formularze

  służą  do  wprowadzania,  przeglądania  i  aktualizowania  informacji. 

Raport

  to  przejrzyste 

zestawienie  wybranych  danych,  umożliwiające  ich  grupowanie  i  podsumowywanie,  przygotowane  w  celu 
wydruku. 

Ć

wiczenie 2. 

 

Znajduj

ą

c

ą

 si

ę

 na płycie CD-ROM baz

ę

 

Dzienniczek ucznia 

(folder 

Bazy danych

) zapisz na dysku twardym 

komputera. Otwórz tabel

ę

 

Przedmioty 

(rysunek 7). Dopisz nazwy przedmiotów, których uczysz si

ę

 w szkole. 

Zauwa

ż

ż

e  po  lewej  stronie  okna  obok  pola 

ID  przedmiotu 

znajduje  si

ę

  znak 

+

,  który  po  klikni

ę

ciu  mo

ż

na 

rozwin

ąć

background image

 

Rysunek 7. Tabela bazy danych 

 

Odpowiedz na pytania: 

1. Co to jest baza danych? 

2. Jakie obiekty mo

ż

e zawiera

ć

 baza danych? 

3. W jaki sposób otwiera si

ę

 istniej

ą

c

ą

 baz

ę

 danych? 

4. Do czego słu

żą

 kwerendy, a do czego 

 formularze i raporty? 

 

Tworzenie nowej bazy danych 

 

Tworzenie tabel 

Przed przystąpieniem do tworzenia nowej bazy danych należy określić, w jakim celu jest tworzona baza i jakie 
informacje ma przechowywać. Na tej podstawie można ustalić, jakie tabele się tam znajdą oraz jakie informacje 
będą one zawierały. Baza może składać się z jednej lub wielu tabel. Każda tabela powinna zawierać informacje 
dotyczące tylko jednego tematu, a w kilku różnych tabelach informacje nie powinny się powtarzać. 

Tabele w bazie danych można tworzyć za pomocą ułatwiającego pracę kreatora. Inną metodą jest samodzielne 
tworzenie tabel w widoku projektu. 

Teraz dowiesz się, w jaki sposób utworzono  tabelę w bazie 

Uczniowie

 (baza znajduje się na płycie CD-ROM w 

folderze 

Bazy

 

danych

). Podobną utworzymy w nowym pliku bazy danych i zapiszemy na dysku twardym 

komputera. Nowa tabela o nazwie 

Wypożyczenia

 

książek

 będzie zawierała następujące pola (kolumny): 

ID

 

książki

 (niepowtarzalny numer przypisany do danej książki), 

Data

 

wypożyczenia

 oraz 

ID

 

osoby

 

Tworzenie tabeli za pomoc

ą

 kreatora 

Otwórz  pustą  bazę  danych  programu  Microsoft  Access.  W  otwartym  oknie  programu  kliknij 

  i 

wpisz nazwę bazy 

 

Uczniowie

. Standardowo baza zapisywana jest w folderze 

Dokumenty

, ale jej lokalizację 

background image

można  zmienić.  Wciśnięcie  przycisku 

Utwórz

  spowoduje  wyświetlenie  okna  jak  na  rysunku  8. 

 

Rysunek 8. Okno utworzonej bazy danych Uczniowie 
 

Teraz możesz wcisnąć przycisk 

 , który spowoduje wyświetlenie z prawej strony okna z szablonami pól, 

które można wstawiać do tabeli (rysunek 9). 

background image

 

Rysunek 9. Szablony pól, które można wstawić do tabeli 
 

W naszej tabeli powinny się znaleźć pola: 

ID

 

książki

Data

 

wypożyczenia

ID

 

osoby

. Aby wstawić pierwszą 

nazwę kolumny, wciśnij prawy przycisk myszy na nagłówku pierwszej kolumny. Z podręcznego menu wybierz 

Zmień

 

nazwę

 

kolumny 

i wpisz 

ID książki

. Następnie w oknie 

Szablony

 

pól

 dwukrotnie kliknij jedną z nazw, 

na przykład 

Pojedynczy

 

wiersz

 

tekstu

, i zmień ją na 

Data

 

wypożyczenia

. W podobny sposób wstaw nazwę 

trzeciej kolumny i nadaj jej nazwę 

ID

 

osoby

.  

Po wciśnięciu znajdującego się w lewym górnym rogu okna przycisku 

Widok

 

projektu 

 wyświetli się 

okno, w którym możesz wpisać nazwę tabeli 

 

Wypożyczenia

 

książek

 
Twoja tabela powinna wyglądać, jak przedstawiona na rysunku 10. 
 

background image

 

Rysunek 10. Utworzona tabela Wypożyczenia książek 
 

Teraz należałoby sprawdzić, czy pola mają nadane właściwe typy danych i w razie potrzeby zmienić na 
odpowiednie. W tym celu wykonaj kolejne czynności: 

 

z list rozwijalnych wybierz dla wprowadzonych nazw pól właściwy typ danych, na przykład dla pola 

Data

 

wypożyczenia

 należy wybrać opcję 

Data/Godzina 

(rysunek 11.), a dla 

ID

 

osoby

 — opcję 

Liczba

 

 w dolnej części okna określ format, czyli w przypadku daty wypożyczenia sposób zapisu 

wprowadzonej daty (rysunek 12.), 
 

 

Rysunek 9.11. Określanie typów danych 
 

 

Rysunek 12. Określanie formatu dla wprowadzonych danych 
 

 

następnie w lewym górnym rogu okna wciśnij przycisk 

Widok

 

arkusza

 

danych

 
Program wyświetli pytanie, czy zapisać tabelę. Po zatwierdzeniu Twoja tabela jest gotowa 

background image

do wprowadzania danych (rysunek 13). 

 

Rysunek 13. Utworzona tabela Wypożyczenia książek 

 

W podobny sposób utwórz drugą tabelę, która będzie zawierać następujące pola: 

ID

 

osoby

Nazwisko

Imię

Data

 

urodzenia

. Dla każdego pola podaj odpowiednie właściwości. Tabelę zapisz pod nazwą 

Lista

 

uczniów

 

Ustalanie relacji mi

ę

dzy tabelami 

Teraz dowiesz się, w jaki sposób można tworzyć zależności między tabelami w bazie danych. Związki między 
tabelami w bazie danych są nazywane relacjami. 

Związki 

 

Zwi

ą

zki (relacje) w bazie danych to zale

ż

no

ś

ci mi

ę

dzy danymi, umieszczonymi w tabelach, umo

ż

liwiaj

ą

ce ich 

logiczne powi

ą

zanie z sob

ą

W bazie danych mogą wystąpić różne typy relacji między tabelami. Mogą to być relacje typu 

jeden-do-jednego

jeden-do-wielu

 lub 

wiele-do-wielu

. Co to oznacza? 

Związek (relacja) typu

 

jeden-do-jednego

 polega na tym, że jednemu wierszowi (rekordowi) tabeli zostaje 

przyporządkowany jeden wiersz innej tabeli. Przykładem może być relacja między przelewem bankowym i 
hasłem jednorazowym, gdzie konkretnemu przelewowi ze zbioru (z tabeli) przelewów można przyporządkować 
tylko jedno hasło jednorazowe ze zbioru (z tabeli) haseł jednorazowych i odwrotnie — jedno hasło jednorazowe 
można wykorzystać tylko do jednego przelewu. 

 

Związek (relacja) typu jeden-do-wielu

 polega na tym, że jednemu wierszowi (rekordowi) tabeli jest 

przyporządkowanych wiele wierszy innej tabeli. Przykładem może być nazwisko wychowawcy klasy 
(znajdujące się w jednym wierszu danej tabeli) połączone z wieloma wierszami innej tabeli, gdzie umieszczono 
nazwiska uczniów, których ten nauczyciel jest wychowawcą. Z drugiej strony, jednemu wierszowi z drugiej 
tabeli odpowiada tylko jeden wiersz z pierwszej tabeli. Oznacza to, że każdy uczeń ma tylko jednego 
wychowawcę, ale jeden wychowawca może mieć wielu uczniów. 

 
Zwi
ązek (relacja) typu wiele-do-wielu

  

• jeden nauczyciel uczy wielu uczniów, a każdy uczeń ma wielu nauczycieli, 
• jedna osoba może wypożyczyć wiele książek, a każda książka może być wypożyczona wiele razy. 

Ć

wiczenie 3. 

 

W  bazie  danych 

Uczniowie

  utwórz  zwi

ą

zki  (relacje)  miedzy  tabelami 

Lista

 

uczniów

  i 

Wypo

ż

yczenia

 

ksi

ąż

ek

. Aby tego dokona

ć

, wykonaj nast

ę

puj

ą

ce czynno

ś

ci: 

1.  Po  otworzeniu  bazy 

Uczniowie

  wybierz  z  karty 

Narz

ę

dzia

 

bazy

 

danych

  polecenie 

Relacje

  lub  kliknij 

przycisk 

2.  W  oknie 

Pokazywanie

 

tabeli

  zaznacz  pierwsz

ą

  tabel

ę

  i  kliknij 

Dodaj

.  Podobnie  nale

ż

y  post

ą

pi

ć

  z  drug

ą

 

tabel

ą

, a nast

ę

pnie zamkn

ąć

 okno. 

background image

3. Po dodaniu tabel okno b

ę

dzie wygl

ą

dało jak na rysunku 14. 

 

Rysunek 14. Dodawanie tabel w celu ustalenia relacji 

4.  Aby  mi

ę

dzy  tabelami 

Lista

 

uczniów

  i 

Wypo

ż

yczenia

 

ksi

ąż

ek 

stworzy

ć

  zwi

ą

zek  (relacj

ę

)  typu  jeden-do-

wielu, która w tym przypadku oznacza, 

ż

e jeden ucze

ń

 mo

ż

e wypo

ż

yczy

ć

 wiele ksi

ąż

ek, chwy

ć

 mysz

ą

 pole 

ID 

osoby 

w jednej tabeli, przeci

ą

gnij do drugiej w miejsce 

ID osoby

 i upu

ść

. W tym momencie pojawi si

ę

 okno 

Edytowanie

 

relacji

 (rysunek 15). 

 

Rysunek 15. Okno Edytowanie relacji 

Wskazówka 

 

Aby utworzy

ć

 relacj

ę

, tabele musz

ą

 by

ć

 zamkni

ę

te. 

 

5.  W  oknie 

Edytowanie

 

relacji

  zaznacz  pole  wyboru 

Wymuszaj

 

wi

ę

zy

 

integralno

ś

ci

.  Umo

ż

liwi  to 

powi

ą

zanie tabel — je

ż

eli wiersz dotycz

ą

cy danego ucznia w jednej tabeli zostanie wprowadzony, zmieniony 

background image

lub skasowany, automatycznie zmiana ta znajdzie odzwierciedlenie w drugiej. Nie b

ę

dzie równie

ż

 mo

ż

liwo

ś

ci 

wprowadzenia nowego  wiersza do tabeli 

Wypo

ż

yczenia

, je

ś

li rekord ten b

ę

dzie zawierał warto

ść

 

ID

 

osoby

która nie istnieje w tabeli 

Lista

 

uczniów

6.  Po  klikni

ę

ciu  przycisku 

OK 

zostanie  utworzony  zwi

ą

zek  (relacja)  typu  jeden-do-wielu,  schematycznie 

przedstawiony na rysunku 16. 

 

Rysunek 16. Związek (relacja) typu jeden-do-wielu 

 

Odpowiedz na pytania  

1.  Co oznacza poj

ę

cie relacyjna baza danych? 

2.  Jakie relacje mog

ą

 wyst

ą

pi

ć

 w bazie danych? 

3.  Na czym polega relacja jeden-do-wielu? 

4.  Do czego słu

ż

y ikona 

Prezentowanie danych z bazy za pomoc

ą

 

formularzy i raportów 

 

Tworzenie formularzy 

Formularze  służą  do  wprowadzania  danych  do  tabel  oraz  do  ich  aktualizowania.  Zanim  więc  rozpoczniesz 
uzupełnianie tabel, musisz przygotować odpowiedni formularz.

 

 

Formularze, podobnie jak tabele, można utworzyć samodzielnie w widoku projektu albo posłużyć się kreatorem, 
który ułatwi to zadanie (rysunek 17). 

background image

 

Rysunek 17. Opcje umożliwiające tworzenie formularzy 
 

Ć

wiczenie 4. 

 

Utwórz  formularz  do  tabeli 

Wypo

ż

yczenia

 

ksi

ąż

ek

,  a  nast

ę

pnie  wprowad

ź

  dane  dotycz

ą

ce  wypo

ż

ycze

ń

.  W 

tym celu wykonaj nast

ę

puj

ą

ce czynno

ś

ci: 

1. Otwórz baz

ę

 

Uczniowie

, wybierz opcj

ę

 

Kreator

 

formularzy

 (rysunek 18). 

2. W wy

ś

wietlonym oknie kreatora przenie

ś

 za pomoc

ą

 przycisku 

 kolejne nazwy pól formularza z listy 

Dost

ę

pne pola:

 

 na list

ę

 

Zaznaczone pola:

 (rysunek 18). 

 

background image

 

Rysunek 18. Określanie, które pola mają się znaleźć w utworzonym formularzu 

3. Wci

ś

nij przycisk 

Dalej

 i zdecyduj, jaki ma by

ć

 układ formularza. 

4. W kolejnym oknie okre

ś

l jego styl.

 

5. Po wpisaniu tytułu mo

ż

na klikn

ąć

 przycisk 

Zako

ń

cz

, aby zako

ń

czy

ć

 prac

ę

 kreatora. 

6. Na tym etapie formularz jest gotowy do uzupełnienia (rysunek 19). 

 

Rysunek 19. Gotowy formularz 

 

Do  formularza  możesz  wprowadzać  zmiany  lub  uzupełnić  go  o  inne  elementy.  Aby  zaprezentować 
najważniejsze możliwości, posłużymy się przykładem. 

 

background image

Przykład 1. 

 

W utworzonym wcze

ś

niej formularzu 

Wypo

ż

yczenia

 

ksi

ąż

ek

 

zmie

ń

 tytuł na 

Wypo

ż

yczenia

 

i dodaj wcze

ś

niej 

przygotowany i zapisany obrazek. W tym celu wykonaj poni

ż

sze czynno

ś

ci. 

1.  Otwórz  baz

ę

  danych 

Uczniowie

 

i  z  dost

ę

pnych  obiektów  wybierz 

Formularze

.  Nast

ę

pnie  dwukrotnym 

klikni

ę

ciem otwórz formularz 

Wypo

ż

yczenia

 

ksi

ąż

ek

2. Aby rozpocz

ąć

 wprowadzanie zmian w formularzu, wybierz opcj

ę

 

Widok projektu

 

(rysunek 20). 

 

Rysunek 20. Okno wyboru widoku Formularza 

Wskazówka 

 

Je

ś

li  w  Twojej  bazie  danych  wy

ś

wietla  si

ę

 

Ostrze

ż

enie

 

o

 

zabezpieczeniach

 

mówi

ą

ce, 

ż

e  okre

ś

lona 

zawarto

ść

 bazy danych została wył

ą

czona, kliknij przycisk 

Opcje

 

i zaznacz opcj

ę

 

3. Wy

ś

wietlone okno b

ę

dzie wygl

ą

dało tak, jak na rysunku 21. Zwró

ć

 uwag

ę

ż

e w górnej cz

ęś

ci okna zostały 

uaktywnione narz

ę

dzia projektowania. 

 

background image

 

Rysunek 21. Wygląd formularza w widoku projektu 

 

4. W chwili klikni

ę

cia nagłówka formularza zostaje uaktywniony kursor umo

ż

liwiaj

ą

cy zmian

ę

 tytułu. 

5.  Zmie

ń

  tytuł  na 

Wypo

ż

yczenia

.  Za  pomoc

ą

  narz

ę

dzi  formatowania  podobnych  do  tych  w  edytorze  tekstu 

wy

ś

rodkuj tytuł i zmie

ń

 jego kolor. 

6. Nast

ę

pnie wklej element graficzny. T

ę

 czynno

ść

 umo

ż

liwi Ci klikni

ę

cie ikony 

7. W wy

ś

wietlonym oknie wska

ż

 miejsce zapisu pliku graficznego, który ma zosta

ć

 wklejony. 

8.  Podwójne  klikni

ę

cie  wybranego  pliku  graficznego  spowoduje, 

ż

e  zostanie  on  wstawiony  do  formularza. 

Element graficzny mo

ż

esz przenie

ść

 w dowolne miejsce formularza. 

9. Pami

ę

taj o dopisaniu zmian do formularza. 

Ć

wiczenie 5. 

 

Otwórz formularz 

Wypo

ż

yczenia

 i wprowad

ź

 dane do kolejnych 10 wierszy. Podczas wpisywania korzystaj z 

przycisków nawigacyjnych (posługiwanie si

ę

 przyciskami omówiono w podrozdziale 9.2 podr

ę

cznika). 

 

 

background image

Raporty 

Raport  służy  do  prezentacji  danych  na  wydruku.  Projektując  raport,  masz  możliwość  ustalenia  jego  wyglądu 
przez  wybór  odpowiednich  opcji.  Informacje  w  raportach  mogą  być  grupowane  lub  porządkowane  według 
określonego kryterium. Szybkim sposobem tworzenia raportów jest — podobnie jak w przypadku formularzy — 
użycie kreatora raportów. Aby zapoznać Cię ze sposobem tworzenia raportów, posłużymy się przykładem. 

Przykład 2. 

 

Za  pomoc

ą

  kreatora  utwórz  raport  do  tabeli 

Lista

 

uczniów

  zawieraj

ą

cy  identyfikatory  osób,  ich  nazwiska  i 

imiona. W tym celu wykonaj nast

ę

puj

ą

ce czynno

ś

ci: 

1. Otwórz baz

ę

 danych 

Uczniowie

2. Na karcie 

Tworzenie

 

wybierz 

3.  W  oknie 

Kreator

 

raportów

 

okre

ś

l  tabel

ę

  (lub  kwerend

ę

ź

ródłow

ą

,  z  której  b

ę

d

ą

  pobierane  dane.  W 

naszym przykładzie jest to 

Lista

 

uczniów

 

(rysunek 22). 

4.  Nast

ę

pnie  z  listy  dost

ę

pnych  pól  wybierz  te,  które  maj

ą

  si

ę

  znale

źć

  w  raporcie,  i  przemie

ść

  je  na  list

ę

 

Zaznaczone

 

pola

 

(zaznaczaj

ą

c je i wciskaj

ą

c pojedyncz

ą

 strzałk

ę

). 

 

Rysunek 22. Okno Kreator raportów 

5. Klikaj

ą

c przycisk 

Dalej

, b

ę

dziesz przechodzi

ć

 do kolejnych okien kreatora, w których okre

ś

lisz, czy rekordy 

maj

ą

 by

ć

 sortowane (dla jakich pól i w jakim porz

ą

dku), jaki ma by

ć

 układ raportu (kolumnowy, tabelaryczny, 

wyjustowany), jak

ą

 przyj

ąć

 orientacj

ę

 strony (poziom

ą

 czy pionow

ą

), jaka ma by

ć

 szata graficzna raportu (styl)  

i tytuł. 

6. Po klikni

ę

ciu przycisku 

Zako

ń

cz

 

zostanie wy

ś

wietlony gotowy raport. 

background image

Raport,  podobnie  jak  formularz,  można  wzbogacić  o  nowe  elementy:  tytuł,  nowe  pola,  obrazki,  przyciski. 
Zmiany  i  aktualizacje  w  raporcie  przeprowadza  się  w  widoku  projektu  w  podobny  sposób,  jak  w  przypadku 
formularza.  

 

Czy  wiesz,  że  w  pewnych  sytuacjach  utworzenie  raportu  nie  będzie  możliwe?  Jeśli  w  systemie  nie  ma 
zainstalowanej  drukarki,  pojawia  si
ę  komunikat  o  konieczności  zainstalowania  sterowników  drukarki. 
Dopiero wtedy mo
żna kontynuować tworzenie raportu.  

 

Korzystaj

ą

c  z  przygotowanej  na  płycie  CD-ROM  bazy  danych 

Dzienniczek

 

ucznia

,  wykonaj 

nast

ę

puj

ą

ce 

ć

wiczenia: 

Ć

wiczenie 6.

 

 

Otwórz  raport 

Raport

 

 

wszystkie

 

oceny

 

w  bie

żą

cym

 

semestrze

.  W  widoku  projektu  usu

ń

  rekordy 

dotycz

ą

ce roku i semestru. Zapisz raport pod nazw

ą

 

Bie

żą

cy

 

semestr

 

 

oceny

Ć

wiczenie 7.

 

 

Otwórz  formularz  – 

  Oceny  z  poszczególnych  przedmiotów. 

Wprowad

ź

  trzy  nowe  rekordy,  a  nast

ę

pnie 

uzupełnij je danymi. 

 

Odpowiedz na pytania  

1.  W jakim celu tworzy si

ę

 formularze do bazy danych? 

2.  Jak utworzy

ć

 raport do bazy danych?