Nawierzchnie drogowe dzielimy ze względu na:
1. Rodzaj materiałów
1.1. BITUMICZNE
a)
ASFALTOWE
b)
SMOŁOWE (obecnie nie stosowane)
1.2. BETONOWE
1.3. Z KOSTKI KAMIENNEJ
1.4. Z KOSTKI BETONOWEJ WIBROPRASOWANEJ
1.5. KLINKIEROWE
1.6. BRUKOWCOWE
1.7. PREFABRYKOWANE Z PŁYT BETONOWYCH
1.8. TŁUCZNIOWE
1.9. żWIROWE
1.10. ŻuŻlowe
1.11. Gruntowe
2. Ze względu na sposób przenoszenia obciążeń
2.1. Podatne
2.2. sztywne
2.3. Półsztywne
2.4. Odwrócone
NAWIERZCHNIE PODATNE
•
Materiał –warstwy asfaltowe ułożone na podbudowach z kruszyw niezwiązanych spoiwem;
•
Duża podatność
•
Ugięcia pod kołem ciężkiego pojazdu znaczne (do 0,7 mm; nawet 1,5 mm);
•
Odkształcenia –sprężyste i trwałe;
•
Możliwość tworzenia się kolein;
•
Brak szczelin dylatacyjnych i skurczowych;
•
Grubość bardzo mocno zależy od nośności podłoża
NAWIERZCHNIE SZTYWNE
•
Materiał –płyty betonowe na różnych podbudowach;
•
Duża sztywność
•
Małe odkształcenia sprężyste;
•
Ugięcia bardzo małe 0,1 mm do 0.2 mm;
•
Brak kolein;
•
Istnieją szczeliny (poza betonem ciągle zbrojonym);
•
Możliwość przemieszczeń i spękań przy szczelinach
•
Grubość płyt w mniejszym stopniu zależy od nośności podłoża
NAWIERZCHNIE PÓŁSZTYWNE
•
Typ pośredni
•
Przynajmniej jedna warstwa sztywna pod warstwami asfaltowymi;
•
Materiał –warstwy asfaltowe na podbudowach związanych cementem (beton cementowy,
chudy beton, stabilizacja gruntu cementem, stara nawierzchnia betonowa);
•
Możliwość tworzenia się kolein przy grubych warstwach asfaltowych;
•
Możliwość tworzenia się spękań odbitych
Nawerzchnie podatne i półsztywne:
Materiały do warstwy ścieralnej:
•
SMA (mastyks grysowy),
•
Beton asfaltowy (BA),
•
Asfalt lany,
•
Asfalt porowaty.
•
Cienkie dywaniki asfaltowe ( od 15 do 25 mm )
Materiały do warstwy wiążącej:
•
Beton asfaltowy
•
Mieszanki o podwyższonym module sztywności (specjalne nowe typy)
•
SMA
Materiały do podbudowy zasadniczej podatnej:
•
kruszywa łamane stabilizowane mechanicznie (o ciągłym uziarnieniu 0/31,5 mm)
•
tłuczniowe (jednofrakcyjne makadamowe–teraz nie stosowane)
•
z betonu asfaltowego
Materiały do podbudowy zasadniczej sztywnej i półsztywnej:
•
z betonu cementowego B15, B20
•
z chudego betonu R=6-9 MPa
•
z kruszywa stabilizowanego cementem R=3-5 MPa
Materiały do podbudowy pomocniczej:
•
kruszywa naturalne stabilizowane mechanicznie(pospółka, piasek gruboziarnisty, żwir,
mieszanka)
•
grunty i kruszywa stabilizowane cementem, popiołami lotnymi, wapnem, bitumami
(asfaltem upłynnionym, asfaltem spienionym, emulsją) –o niższej wytrzymałości i jakości niż
do podbudowy zasadniczej, Rm= 2,5MPa; Rm=1,5MPa
Ulepszone podłoże stosowane jest tam, gdzie:
•
Podłoże naturalne ma zbyt małą nośność (CBR <10%)
•
Podłoże jest wrażliwe na wodę i nieprzepuszczalne
•
Podłoże jest wrażliwe na mróz (wysadzinowe, niepewne)
Ulepszone podłoże gruntowe:
•
Warstwa mrozoochronna,
•
Warstwa odsączająca, k > 8 m/dobę
•
Warstwa odcinająca( Piasek drobnoziarnisty, Geosyntetyki)
Funkcje warstw:
1. ścieralna
•
Zapewnienie odpowiedniej równości i szorstkości (komfort i bezpieczeństwo).
•
Ochrona nawierzchni przed wpływem czynników atmosferycznych,
2. wiążąca
•
Zwiększenie nośności konstrukcji nawierzchni
•
Rozłożenie obciążeń od kół
•
Powiązanie warstwy ścieralnej z warstwami dolnymi
3.podbudowa zasadnicza
•
Fundament konstrukcji nawierzchni
•
Przejęcie obciążeń i ich rozłożenie na podłoże gruntowe
Ze względów wytrzymałościowych jest to najważniejsza część konstrukcji nawierzchni.
4.podbudowa pomocnicza
•
Wspomaga podbudowę zasadniczą w przenoszeniu obciążeń i ich rozłożeniu na podłoże
gruntowe.
•
Materiały niższej jakości niż do podbudowy zasadniczej
•
Ochrona przed wodą i mrozem.
•
Nośność.
5.ulepszone podłoże
•
Poprawienie nośności gruntu
•
Poprawienie odwodnienia gruntu
•
Poprawienie mrozoodporności gruntu
6. ulepszone podłoże – rola platformy roboczej
•
Ruch ciężkich maszyn (układarek)
•
Zagęszczenie podbudowy
Aby utworzyć platformę roboczą można:
•
Wykonać stabilizację cementem 10 –15 cm
•
Wbudować warstwę kruszywa ( CBR = 40% ) 20 –25 cm
7. ulepszone podłoże – rola warstwy odsączającej
•
Odprowadzenie wody, która dostaje się pod nawierzchnię (z góry i z dołu przez
podciąganie kapilarne)
•
Stosuje się gdy (ZWG) Zwierciadło Wody Gruntowej jest blisko spodu konstrukcji
nawierzchni (mniej niż 1,5 m)
•
Warstwa odsączająca z piasku, pospółki
•
Piasek, pospółka o dużej wodoprzepuszczalności (nie mogą być zaglinione, zapylone)
•
Współczynnik filtracji co najmniej k = 8 m/dobę
•
Grubość warstwy 15 –30 cm
•
Spadek poprzeczny 2 –4%
•
Rozłożona na całej szerokości korpusu ziemnego
•
Wyprowadzona 20 cm ponad dna rowu, albo na skarpę w wykopie, albo do drenu
podłużnego
8. ulepszone podłoże – rola warstwy mrozoochronnej
•
Przeciwdziałanie wysadzinom mrozowym i przełomom
•
Całkowite wyeliminowanie wysadzin –wymagałoby zastosowania materiałów
niewysadzinowych na pełną głębokości przemarzania (w Polsce 100 –140 cm ) –
BYŁOBY TO NIE EKONOMICZNE!!!!
•
Zminimalizowanie wysadzin –zastosowanie materiałów niewysadzinowych
Autostrady : 0.9 głębokości przemarzania
Drogi lokalne : 0.4 głębokości przemarzania
•
Zapewnienie częściowe odwodnienia wgłębnego k > 5 m/dobę
•
Zapewnienie nośności (wzmocnienie gruntu rodzimego)
Materiał warstwy mrozoochronnej –pospółka, piasek, mieszanka kruszyw naturalnych i
łamanych
Warstwa mrozoochronna powinna być wyprowadzona podobnie
jak odsączająca 20 cm ponad dna rowu, albo na skarpę w wykopie, albo do drenu
podłużnego
9. Warstwa odcinająca - specjalna warstwa wykona na gruncie spoistym pod kruszywem
(tłuczniem lub żwirem):
•
Odcina dolne warstwy nawierzchni od gliniastego podłoża
•
Przeciwdziała mieszaniu się warstw nawierzchni z gliniastym gruntem podłoża
•
Materiały – geosyntetyki (geotkaniny, geowłókniny)
10. Podłoże
•
ważne do głębokości przemarzania
•
σ
z
<0,02 MPa
Nawierzchnie Sztywne (betonowe)
PODBUDOWA
•
Chudy beton
•
Stabilizacja kruszywa cementem
•
Kruszywo łamane (rzadko)
Ulepszone podłoże tak jak dla nawierzchni Asfaltowych
Poprawienie
•
nośności gruntu
•
odwodnienia pod drogą
•
mrozoodporności gruntu
PŁYTA BETONOWA:
•
Beton B40 lub mocniejszy,
•
Wytrzymałość na rozciąganie przy zginaniu minimum 5,5 MPa,
•
Nasiąkliwość poniżej 4%,
•
Wysoka mrozoodporność,
•
Wysokie wymagania dla kruszyw w górnej części płyty (mała polerowalność, duża
wytrzymałość na miażdzenie).
WARSTWA POŚLIZGOWA – między podbudową, a płytą betonową
•
Gruba folia z tworzywa sztucznego
•
Piasek otaczany asfaltem
•
warstwa grubości od 2 cm do 3 cm
•
Papa
•
(Papier)
WARSTWA POŚLIZGOWA - Zlikwidowanie (redukcja) przyczepności płyty betonowej
do podłoża
Skutek:
•
Redukcja tarcia i naprężeń termicznych,
•
Zwiększenie naprężeń na spodzie płyty od obciążeń użytkowych
•
Redukcja naprężeń sumarycznych