Tech_org_uslug_gastro_341[07]_Z3_03

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Bufety i bary - organizacja, typy barów, asortyment oferowanych potraw

i napojów

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Klasyfikacja i charakterystyka napojów zimnych bezalkoholowych,

alkoholowych oraz mieszanych

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Elementy miksologii. Organizacja i technika pracy w barze

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Zasady i techniki podawania napojów bezalkoholowych i alkoholowych

zimnych i ciepłych

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik, będzie Ci pomocny w zdobyciu niezbędnych wiadomości i umiejętności

związanych z organizacją pracy w bufecie i w barze.

W poradniku zamieszczono:

−

wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności i wiadomości, które
powinieneś mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej,

−

cele kształcenia tej jednostki modułowej,

−

materiał nauczania (rozdział 4), który umożliwia samodzielne przygotowanie się do
wykonania ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów. Wykorzystaj do poszerzenia wiadomości
wskazaną literaturę oraz inne źródła informacji. Obejmuje on również ćwiczenia, które
zawierają:

−

treść ćwiczeń,

−

sposób ich wykonania,

−

wykaz materiałów i sprzętu potrzebnego do realizacji ćwiczenia,

−

sprawdzian postępów, który umożliwi Ci sprawdzenie opanowania zakresu materiału po
zrealizowaniu każdego podrozdziału – wykonując sprawdzian postępów powinieneś
odpowiadać na pytanie tak lub nie, co oznacza, że opanowałeś materiał albo nie,

−

sprawdzian osiągnięć, czyli zestaw zadań testowych sprawdzających Twoje opanowanie
wiadomości  i umiejętności  z zakresu  całej  jednostki  modułowej.  Zaliczenie  tego
ćwiczenia  jest  dowodem  osiągnięcia  umiejętności  praktycznych  określonych  w  tej
jednostce modułowej.
Jeżeli  masz  trudności  ze  zrozumieniem  tematu  lub  ćwiczenia,  to  poproś  nauczyciela

o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz daną czynność.
Po opracowaniu materiału spróbuj rozwiązać sprawdzian z zakresu jednostki modułowej.

Jednostka modułowa „Organizacja pracy w bufecie”, której treści teraz poznasz jest jedną

z jednostek modułowych koniecznych do realizacji modułu Obsługa konsumenta (schemat
str. 4).

Bezpieczeństwo i higiena pracy

Podczas zajęć w pracowni obsługi konsumenta musisz posiadać odpowiedni strój,

przestrzegać regulaminu pracowni, przepisów bhp i higieny pracy oraz instrukcji
przeciwpożarowych, wynikających z rodzaju wykonywanych prac. Przepisy te poznałeś już
podczas trwania nauki i należy je bezwzględnie stosować.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

określać rodzaje stanowisk pracy w poszczególnych działach zakładu gastronomicznego,

−

charakteryzować zakres obowiązków pracowników na określonych stanowiskach,

−

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii,

−

określać wymagania dotyczące zachowań i wyglądu pracowników zakładu
gastronomicznego,

−

przygotowywać salę konsumencką, sprzęt, zastawę stołową do obsługi konsumenta,

−

udzielać konsumentowi informacji dotyczących oferowanych potraw i napojów oraz
doradzać w ich wyborze,

−

przyjmować i rejestrować zamówienia konsumentów,

−

dobierać zastawę stołową i sprzęt do określonego zamówienia,

−

stosować różne techniki przenoszenia zastawy stołowej,

−

stosować różne techniki podawania potraw i napojów,

−

rozliczać się z pobranych potraw i napojów oraz sprzętu i utargu,

−

dokonywać rozliczeń gotówkowych i bezgotówkowych operacji,

−

posługiwać się specjalistycznym oprogramowaniem komputerowym podczas realizacji
zadań,

−

stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz
ochrony środowiska podczas realizacji zadań,

−

korzystać z literatury zawodowej i innych źródeł informacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

określić podstawowe zadania i obowiązki barmana,

−

zaplanować wyposażenie bufetu, cocktail baru i aperitif baru,

−

zaplanować i przeprowadzić prace przygotowawcze do otwarcia bufetu i cocktail baru,

−

rozróżnić sprzęt barmański i określić jego zastosowanie,

−

dokonać klasyfikacji napojów bezalkoholowych i alkoholowych,

−

dokonać oceny towaroznawczej napojów bezalkoholowych i alkoholowych,

−

określić asortyment potraw i napojów oraz innych towarów w bufecie,

−

zastosować różne techniki sporządzani i podawania napojów gorących,

−

sporządzić naturalne soki owocowe i warzywne,

−

sklasyfikować napoje mieszane,

−

posłużyć się terminologią charakterystyczną dla międzynarodowej miksologii,

−

sporządzić i podać mieszane napoje bezalkoholowe,

−

sporządzić i podać mieszane napoje z niewielką ilością alkoholu,

−

zastosować zasady rozliczania się z towarów pobranych z bufetu,

−

dokonać rozliczeń gotówkowych i bezgotówkowych,

−

zorganizować pracę w bufecie zgodnie z wymogami ergonomii,

−

zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, sanitarno-epidemiologiczne,
ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Bufety i bary – organizacja, typy barów, asortyment

oferowanych potraw i napojów

4.1.1. Materiał nauczania

W gastronomii pojęcie bufet funkcjonuje w dwojakim znaczeniu. Można je rozumieć

jako stół (ladę) zastawiony potrawami, napojami, wyrobami cukierniczymi. W tym znaczeniu
bufet  ma  zastosowanie  podczas  serwisu  bufetowego  czyli  takiej  organizacyjnej  formy
podawania potraw i  napojów, podczas której goście obsługują  się sami lub samoobsługa jest
wspomagana przez kelnerów i kucharzy. Ta forma świadczenia usług jest stosowana również
w  lokalach  z  obsługą  kelnerską  w  porze  natężonego  ruchu  gości  lub  podczas  przyjęć
okolicznościowych.  Wynika  stąd  podział  bufetów  na  restauracyjne  i  odświętne.  Bufet
restauracyjny  może  być  organizowany  z  pełną  ofertą  dań  na  daną  porę  –  śniadaniowy,  na
lunch,  obiadowy  lub  też  z  ofertą  częściową – sałatkowy,  zakąskowy, z  napojami,  z  ciastami
i deserami.  Bufety  odświętne  organizuje  się  podczas  bankietu  angielskiego,  coctail-party
a także podczas bankietów i przyjęć zasiadanych jako specjalną ofertę.

W innym rozumieniu bufet to wydzielona część sali konsumenckiej różnego rodzaju

zakładów  gastronomicznych,  ograniczona  od  strony  klientów  ladą  bufetową,  gdzie  odbywa
się  porcjowanie  i  wykańczanie,  niekiedy  też  produkcja  potraw  oraz  sporządzanie  napojów.
Sprzedaż potraw, napojów i towarów handlowych. może się odbywać bezpośrednio dla gości
lub  poprzez  kelnerów  realizujących  zamówienie  w  bufecie.  Obecnie  w  restauracjach  bufet
coraz częściej znajduje się na zapleczu i stanowi część ekspedycji.

Wyposażenie bufetów
Bufet dzieli się na dwie zasadnicze części: ladę z płaszczyzną do pracy i regały do

ekspozycji towarów (kredens),a jego wyposażenie w urządzenia techniczne zależy od rodzaju
zakładu.

W restauracji wyposażenie bufetu składa się z:

−

lady chłodniczej do przechowywania przekąsek,

−

ekspresu do parzenia kawy,

−

aparatury do nalewania piwa,

−

ochładzaczy do napojów,

−

lady ekspedycyjnej i regałów.

W kawiarniach i cukierniach bufety należy wyposażyć w:

−

gabloty chłodnicze do przechowywania ciastek i deserów,

−

lady ekspedycyjne i regały,

−

ekspresy do parzenia kawy,

−

saturatory, ochładzacze do napojów,

−

chłodziarki do lodów.
W kawiarniach, w których podaje się śniadania, bufety stanowiące zaplecze sali są

ponadto wyposażone w:

−

urządzenia grzejne i naczynia do przygotowania śniadań,

−

miksery,

−

kostkarkę do lodu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

szafy chłodnicze.

W winiarniach należy w bufecie zainstalować:

−

ochładzacze do napojów,

−

ladę bufetową,

−

automatyczny korkociąg,

−

urządzenia do sporządzania grzańców,

−

regały.

W piwiarniach wyposażenie bufetu składa się z:

−

lady ekspedycyjnej i regałów,

−

specjalnej lady do piwa, z wieloma kranami do nalewania,

−

lady chłodniczej lub gabloty do przechowywania przekąsek.
Bary to rodzaje zakładów gastronomicznych różnych typów wynikających z oferty

sprzedaży,  których  wspólną  cechą  jest  samoobsługowy  lub  mieszany  system  obsługi  gości.
Bar  może  występować  samodzielnie,  w  innych  obiektach,  np.  w  hotelach,  na  dworcach,
lotniskach,  a  także  wspólnie  z  restauracją  (aperitif  bar,  coctail  bar)  lub  kawiarnią  (café  bar)
jako ich wydzielona część w sali konsumenckiej lub osobnym pomieszczeniu.
Bar samodzielny składa się z:

−

sali konsumpcyjnej, w której głównym elementem jest lada barowa wraz z hackerami,
czyli stołkami barowymi,

−

zaplecza, które składa się z magazynu towarów handlowych, magazynu surowców
i półfabrykatów wykorzystywanych do sporządzania przekąsek lub deserów oraz
magazynu napojów alkoholowych i bezalkoholowych,

−

pomieszczenia produkcyjnego, w którym wykańcza się przekąski lub desery,

−

magazynu opakowań,

−

zmywalni naczyń wyposażonej w maszynę do mycia naczyń,

−

zespołu socjalno-sanitarnego dla personelu,

−

zespołu sanitarnego i szatni dla gości.
Miejsce bufetu w barach alkoholowych i rozrywkowych ( coctail barach, aperitif barach,

pubach,  dancing  barach.)  to  tzw.  loża  barowa,  oddzielona  od  gości  ladą  barową,  za  którą
pracuje  barman  mając  do  dyspozycji  pulpit  roboczy,  szafki  w  ladzie  barowej,  kredens  (na
butelki  z  napojami,  towary  handlowe),  szkło,  narzędzia  barowe  i  odpowiedni  sprzęt  do
zapewnienia  właściwego  poziomu  usług.  Loża  w każdym  typie  baru  powinna  się
bezpośrednio łączyć z zapleczem, zapewniającym prawidłową pracę baru.

Typy barów [opracowanie na podstawie 14, str.188-189]
Rozróżnia się kilka typów barów: café bar, apéritif, bar, lobby bar, drink bar, snack bar,

grill bar, pub, coctail bar, dancing bar lub disco bar. Wszystkie wywodzą się z coctail baru,
różniąc się tylko zmniejszonym lub poszerzonym zakresem działalności.

Café bar - bar kawowy. Oferuje duży asortyment kaw, herbatę, ewentualnie kakao

i czekoladę pitną, napoje bezalkoholowe, alkoholowe: koniaki, brandy, likiery, ograniczony
wybór napojów mieszanych oraz wyroby cukiernicze i desery.

Apéritif bar, bary znajdujące się w holach, westybulach hotelowych, teatralnych,

parlamentarnych,  na  dworcach  lotniczych  i  morskich  lub  stanowią  samodzielną  jednostkę
gastronomiczną.  Oferują  napoje  zimne  (napoje  gazowane,  soki  itp.)  i  gorące  (kawę,  herbatę),
napoje  alkoholowe  (piwo,  wino,  wódki,  likiery  itd.)  oraz  napoje  mieszane  w  ograniczonym
asortymencie. Powinny dysponować też dodatkami do napojów, w postaci wysokogatunkowych
wyrobów handlowych, jak np.: paluszki, świderki, krakersy, chipsy, pop corn, orzeszki, migdały,
czekolady, a także przygotowanymi przegryzkami produkcji własnej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Snack bar, bar przekąskowy, który oferuje:

−

zimne i gorące przekąski produkcji własnej lub otrzymane z innego zakładu
gastronomicznego,

−

dodatki do przekąsek,

−

napoje zimne: napoje gazowane, soki itp.,

−

napoje gorące: kawa, herbata,

−

desery w ograniczonym asortymencie,

−

napoje alkoholowe: piwo, wino, wódki,

−

napoje mieszane w ograniczonym asortymencie,

−

wyroby handlowe.

Przekąski przygotowywane są przy gościach w barze przez kucharza, a podawane przez
barmana.

Grill bar, bar przekąskowy (specjalistyczny). Oferuje przekąski zimne i gorące wraz

z dodatkami,  przygotowywane  w  całości  lub  tylko  wykańczane  przede  wszystkim
w urządzeniach  typu  grill  (ruszt),  rożen,  kuchnia  mikrofalowa  oraz  zapiekane  w  kokilkach.
Ponadto  bar  dysponuje  napojami  zimnymi  (napoje  gazowane,  soki  itp.)  i  gorącymi  (kawa,
herbata),  napojami  alkoholowymi  (piwo,  wino,  wódki)  oraz  napojami  mieszanymi
w ograniczonymi  asortymencie.  Przekąski  przygotowywane  są  przy  gościach  w  barze  przez
kucharza i podawane przez barmana.

Pub, dawniej piwiarnia, dziś angielska odmiana amerykańskiego coctail baru.

Nowoczesne puby często są z rozrywką typu  „disco”. Pub oferuje duży asortyment piw oraz
napojów zimnych i gorących z zastosowaniem piwa, ograniczony asortyment innych napojów
zimnych  i  gorących oraz zmniejszony wybór napojów alkoholowych. Powinien dysponować
również  dodatkami  do  piwa,  w  postaci  wysokogatunkowych  wyrobów  handlowych,  a  także
zimnymi i gorącymi przekąskami.

Coctail bar, zwany również American Bar. Oferuje:

−

napoje zimne w bardzo dużym asortymencie: wody gazowane, soki,

−

napoje gorące: kawa, herbata,

−

napoje alkoholowe: piwo, wino, wódki, likiery,

−

napoje mieszane zimne i gorące: coctaile, long drinki, poncze i inne.

Ponadto bar powinien posiadać wysokogatunkowe wyroby handlowe oraz specjalne
„przegryzki” coctailowe własnej produkcji.

Dancing bar, disco bar, bar rozrywkowo-rekreacyjny. Jest zwykle częścią klubu

nocnego,  którego  działalność  rozpoczyna  się  w  porze  nocnej,  najczęściej  po  godz.  21.
W klubie  nocnym  zazwyczaj  zatrudniony  jest  zespół  muzyczny  lub  odbywa  się  dyskoteka.
W coctail barze oferuje się szczególnie duży wybór napojów prostych i mieszanych, niektóre
potrawy: przekąski zimne  i gorące, desery  lody  i inne, najczęściej podawane przez kelnerów
do  stolików-lóż,  usytuowanych  wokół  kręgu  –  parkietu  tanecznego,  z  podium  dla  orkiestry
lub z konsoletą dyskotekową i podium dla artystów.

Sprzęt meblowy w barach [opracowanie na podstawie ( 14)]
Lada barowa, może mieć kształt linii prostej, litery „L”, trapezu, litery „U”, półowalny,

półokrągły i okrągły. Optymalne wymiary lady barowej, to wysokość 112-115 cm.
i szerokość 60 cm.

Hockery, przy ladzie barowej, według tradycyjnych zwyczajów, należy umieścić ich

nieparzystą liczbę. Odpowiednia wysokość hockera to 80-83 cm. Każdy powinien mieć
podpórkę pod nogi na wysokości 30-40 cm. od podłogi.

Kredens barowy, wysokość blatu powinna wynosić 90-95 cm., a szerokość 25-45 cm.

Odległość pulpitu roboczego barmana od blatu kredensu barowego powinna wynosić 120 cm.
Górna półka stelażu ekspozycyjnego butelek nie powinna być wyżej niż 180 cm. od podłogi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Stoliki w sali barowej powinny być 2-osobowe, 4-osobowe lub 6-osobowe, ich wysokość

od 72 do 75 cm. Wysokość krzeseł, fotelików, kanap jest dopasowana do stołów i wynosi
ok. 40 cm.

Urządzenia techniczne baru:

−

kostkarka służy do wytwarzania kostek lodu,

−

młynek do kruszenia lodu, mechaniczny lub elektryczny,

−

ochładzacze do butelek, o regulowanej temperaturze od 4º do 12ºC,

−

zamrażarki, chłodziarki, montowane na ladzie, do oziębiania szkła lub butelek,

−

szafy i komory chłodnicze, które instaluje się na zapleczu baru,

−

gabloty i witryny chłodnicze, instaluje się w barach przekąskowych,

−

blender elektryczny kolumnowy lub kloszowy,
automatyczny dyspenser czyli dozownik napojów z możliwością dystrybuowania
różnych napojów,

−

dystrybutory do piwa beczkowego,

−

automatyczne dozowniki do napojów alkoholowych, dozujące 25 ml, 40 ml, 50 ml.
alkoholu,

−

ekstraktory, wyciskacze do soków cytrusowych, mechaniczne lub elektryczne,

−

ekspresy, urządzenia do parzenia kawy i sporządzania naparów herbaty,

−

bemary elektryczne lub gazowe, patelnie elektryczne, salamandry (płyty grzewcze),
grillowe, rożna, kuchnie mikrofalowe, występują w barach oferujących zakąski i dania
ciepłe np. snack i grill barach,

−

umywalka, zlew, zamontowane na pulpicie roboczym lady barowej,

−

zmywarka do mycia szkła i naczyń, powinna być zainstalowana na zapleczu.

Aranżacja baru
Wystrój baru powinien stwarzać odpowiednią (do pełnionej funkcji) atmosferę oraz

zapewniać gościom komfort psychiczny i fizyczny. Do spełnienia tych warunków przyczynia
się:

−

dobranie odpowiedniej kolorystyki wnętrza,

−

umieszczenie w barze funkcjonalnych mebli,

−

dostosowanie oświetlenia i nagłośnienia do typów barów,

−

zharmonizowanie elementów dekoracyjnych i dostosowanie ich do charakteru baru.

Pomieszczenia  w  barach  powinny  być  klimatyzowane  i  zapewniać  gościom  komfortowe
warunki  przebywania,  czyli  odpowiednią  temperaturę  i  wymianę  powietrza  w  lokalu.  Na
popularność  baru,  w  głównej  mierze,  wpływa  jego  wystrój,  wyposażenie,  stworzona
atmosfera oraz wysoki poziom świadczonych usług.

Przygotowanie bufetu, baru do działalności handlowo-usługowej obejmuje:

−

przygotowanie wszystkich powierzchni pod względem higieny,

−

przygotowanie właściwego asortymentu wyrobów i towarów oraz właściwe ich
wyeksponowanie,

−

przygotowanie narzędzi pracy i zastawy koniecznej do wydawania wyrobów,

−

sprawdzenie i ewentualna aktualizacja menu,

−

sprawdzenie i skompletowanie dokumentacji obowiązującej w bufecie (barze),

−

przygotowanie się barmana (bufetowego) do pracy (zadbanie o wygląd),

−

zaktualizowanie dostępności towarów w magazynie lub innym punkcie zakładu
gastronomicznego, przygotowanie stanowiska do rejestracji sprzedaży towarów
i wyrobów).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Czynności porządkowe w bufecie i barze
Do sprawnego działania bufetu i baru konieczne jest należyte ich przygotowanie przed

rozpoczęciem pracy oraz ich uporządkowanie po jej zakończeniu.

Do czynności porządkowych w bufecie i barze należy:

−

rozmrażanie i mycie 3-4 razy w miesiącu wszelkich szaf chłodniczych, ochładzaczy
butelek, kostkarki do lodu lub w każdym momencie kiedy zachodzi potrzeba,

−

mycie szkła konsumpcyjnego, narzędzi, przyborów, sprzętu podręcznego,

−

mycie lady barowej i blatów roboczych,

−

odkurzanie i utrzymanie w ładzie i porządku kredensu oraz stelaży z ekspozycją butelek,

−

czyszczenie podłogi w barze, codziennie przed lub po pracy,

−

wietrzenie baru i zapewnienie w nim temperatury latem 16-18ºC, a zimą 18-20ºC.

Bufety i bary muszą być gotowe do obsługi konsumenta przed otwarciem zakładu.

Dokumentacja bufetu to:

−

dokumentacja źródłowa, obejmująca: dowody dostaw, dowody magazynowe, dowody
pobrania produkcji gastronomicznej i cukierniczej, raport stanu bufetu z poprzedniego
dnia lub zmiany,

−

dowody sprzedaży (gotówkowe i bezgotówkowe),

−

raporty bufetowe, czyli zestawienia wartościowe i ilościowe przychodów i rozchodów.

Obecnie coraz częściej ilościowy stan bufetu jest wykazywany przez urządzenia rejestrujące
sprzedaż. Z kasy fiskalnej również można otrzymać wydruk przedstawiający utarg barmana
lub bufetowego na danej zmianie.

Raporty rozliczenia bufetu, w zależności od przyjętego systemu rozliczeniowego, mają

różne  formy.  Obecnie  stosowane  są  specjalistyczne  programy  komputerowe  przy  pomocy,
których  wszystkie  operacje  rozliczeniowe  są  wykonane  szybko  i  dokładnie.  Każdy  raport
zawiera nazwę zakładu lub baru, okres rozliczenia, nazwisko i imię pracownika baru, bufetu,
stan  przychodów  i  rozchodów  oraz  stan  zapasów.  Oryginał  raportu  jest  przekazywany  do
działu  rozliczeń.  Pracownik  baru,  bufetu  prowadzący  sprzedaż  bezpośrednią  składa  raport
wraz z utargiem u kierownika zakładu.

Zasady prowadzenia dokumentacji i rozliczenia pracowników bufetu
Pracownik bufetu i baru ma obowiązek:

−

przy odbiorze oraz przyjęciu potraw i napojów sprawdzić czy ich stan faktyczny jest
zgodny z podanym w dowodzie dostawy i potwierdzić odbiór,

−

sporządzić dowody przyjęcia na wszystkie dostawy otrzymane z zewnątrz,

−

sprzedawać potrawy i napoje z wykorzystaniem urządzeń rejestrujących sprzedaż lub na
podstawie faktury, a kelnerom wydawać na podstawie bonów zamówieniowych
z urządzeń rejestrujących sprzedaż,

−

w przypadku stwierdzenia ubytków nadzwyczajnych wskutek uszkodzenia lub
zniszczenia, powiadomić kierownika zakładu w celu powołania komisji (fakt zniszczenia
powinien być stwierdzony protokołem),

−

sporządzić raport dzienny rozliczenia bufetu na podstawie posiadanych dowodów, który
zawiera: nazwę zakładu (lub nazwę jednostki organizacyjnej w zakładzie), okres
rozliczeniowy, dane identyfikacyjne rozliczającego się pracownika (kod lub nazwisko),
przychód, rozchód oraz stan zapasów.

Raporty wykonywane w oparciu o urządzenia rejestrujące sprzedaż będą oddzielne dla
przychodu, oddzielne dla utargu, oddzielne dla stanu zapasów. Raport wraz z utargiem jest
oddawany do działu rozliczeń zakładu gastronomicznego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaki jest podział bufetów w zależności od ich przeznaczenia?
2.  Jakie jest wyposażenie bufetu usytuowanego w restauracji?
3.  W jaki sprzęt należy wyposażyć bufety w kawiarniach i cukierniach?
4.  Jakie jest wyposażenie barów w winiarniach i piwiarniach?
5.  Jakie pomieszczenia tworzą układ funkcjonalny samodzielnego baru?
6.  Co to jest loża barowa?
7.  Jaki asortyment potraw i napojów oferują poszczególne typy barów?
8.  Jaki sprzęt meblowy stanowi wyposażenie barów?
9.  Jakie urządzenia techniczne są niezbędne w barze?
10.  Jakie są wymagania dotyczące organizacji baru?
11.  Na czym polegają czynności porządkowe w bufecie i w barze?
12.  Na czym polega przygotowanie bufetu i baru do sprzedaży?
13.  Jakie są obowiązki pracownika bufetu i baru?
14.  Jaka dokumentacja obowiązuje w bufecie?
15.  Co to jest raport dzienny rozliczenia bufetu?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ zakres działalności i wyposażenie barów. Do wykonania ćwiczenia wykorzystaj

poniższą tabelę:

Tabela do ćwiczenia 1

Typ baru

Zakres działalności

Wyposażenie w sprzęt meblowy

i urządzenia techniczne

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku i literaturą,
2)  przeanalizować typy barów i określić zakres ich działalności,
3)  zaplanować  wyposażenie  barów  w sprzęt  niezbędny  do  realizacji  stawianych przed  nim

zadań,

4) wypełnić tabelę,
5) zaprezentować efekt pracy na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

materiały piśmiennicze,

−

zeszyt, arkusze papieru formatu A4,

−

film dydaktyczny, foliogramy dotyczące rodzajów barów i ich wyposażenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Zaprojektuj wyposażenie i aranżację wybranego typu baru.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania w poradniku oraz poszerzyć go wiadomościami z literatury

uzupełniającej (rozdział 6),

2) wyszukać w Internecie oraz specjalistycznych katalogach informacje dotyczące

wyposażenia oraz trendów w aranżacji barów,

3)  wybrać typ baru,
4)  wykorzystać informacje z ćwiczenia 1 dotyczące zakresu działalności baru,
5)  dobrać do wykonywania określonych zadań w barze niezbędny sprzęt techniczny,
6)  zaplanować wyposażenie baru w sprzęt meblowy,
7)  uwzględnić w układzie funkcjonalnym, jeśli to konieczne inne pomieszczenia,
8)  zaprojektować rozmieszczenie mebli, sprzętu w barze,
9)  sporządzić schemat z opisem układu pomieszczeń,
10)  rozmieścić meble i sprzęt na schemacie bufetu zgodnie z wymaganiami ergonomii,
11)  zaprojektować aranżację bufetu,
12)  sporządzić notatkę dotyczącą aranżacji bufetu,
13)  przedstawić schemat baru oraz propozycję jego aranżacji na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

materiały piśmiennicze,

−

zeszyt, arkusze papieru formatu A4,

−

plansze układu funkcjonalnego pomieszczeń w różnych typach barów i bufetów,

−

film dydaktyczny przedstawiający aranżację i wyposażenie różnych typów barów,

−

stanowisko komputerowe z łączem internetowym.

Ćwiczenie 3

Przeprowadź czynności przygotowawcze w bufecie i w coctail barze.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) przeczytać materiał nauczania w poradniku dla ucznia,
2) określić zakres czynności porządkowych w bufecie uwzględniając czynności codzienne

i okresowe,

3) określić zakres czynności porządkowych w coctail barze, uwzględniając czynności

codzienne i okresowe,

4)  dobrać odpowiednie środki czystości do wykonania prac porządkowych,
5)  dobrać i zgromadzić sprzęt i materiały pomocnicze do wykonania prac porządkowych,
6)  wykonać zaplanowane prace porządkowe w bufecie i w coctail barze,
7)  określić  czynności  związane  z  przygotowaniem  baru  do  działalności  handlowo-

usługowej,

8) wykonać zaplanowane czynności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

zeszyt, arkusze papieru formatu A4,

−

sprzęt porządkowy,

−

środki czystości,

−

atrapy dań i napojów stanowiące ofertę baru.

Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z dokumentacją rozliczeniową wybranego baru. Sporządź dzienny raport

z działalności baru.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku dla ucznia i literaturą uzupełniającą

(rozdział 6),

2)  przeanalizować dokumentację stanu zapasów,
3)  przeanalizować dokumentację źródłową przychodów,
4)  przeanalizować dokumentację źródłową rozchodów,
5)  sporządzić raport dzienny rozliczenia bufetu na podstawie posiadanych dowodów,
6)  zapisać zasady sporządzania raportu,
7)  zaprezentować  na  forum  grupy  sporządzony  raport  dzienny  i  omówić  zasady  jego

sporządzania.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

dokumentacja źródłowa przychodów i rozchodów w barze,

−

dokumentacja stanu zapasów,

−

materiały piśmiennicze,

−

zeszyt, arkusze papieru formatu A4,

−

kalkulator.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) scharakteryzować bufety w zależności od ich przeznaczenia?

2) określić wyposażenie bufetu w zależności od rodzaju zakładu

gastronomicznego?

3) określić pomieszczenia i ich przeznaczenie w samodzielnych

barach?

4) określić asortyment potraw i napojów w różnych typach barów?

5) zaplanować wyposażenie i aranżację baru?

6) zorganizować pracę w bufecie zgodnie z wymaganiami ergonomii?

7) zaplanować i przeprowadzić prace przygotowawcze do otwarcia

bufetu i cocktail baru?

8) prowadzić podstawową dokumentację rozliczeniową bufetu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Klasyfikacja

charakterystyka

napojów

zimnych

bezalkoholowych, alkoholowych oraz mieszanych

4.2.1. Materiał nauczania

Napoje bezalkoholowe chłodzące dzielą się na grupy:

−

wody mineralne źródlane,

−

wody gazowane,

−

napoje orzeźwiające,

−

soki, napoje, nektary owocowe i warzywne.

Wody mineralne źródlane obejmują:

−

wody lecznicze zawierające znaczne ilości soli mineralnych i minerałów, (mogą być
spożywane tylko w ilościach zgodnych ze wskazaniami lekarskimi),

−

wody mineralne stołowe.
Wody gazowane sporządzane są z uzdatnionej wody pitnej, sztucznie nasyconej

dwutlenkiem węgla.

Wody mineralne stołowe i wody gazowane są stosowane w gastronomii jako niezbędny

dodatek do posiłku oraz jako mix do szprycerowania napojów mieszanych.
Do znanych naturalnych wód mineralnych należą: Nałęczowianka, Muszynianka, Kropla
Beskidu, Żywiec Zdrój, Perrier, Vischy, Spa, San Antonio.

Do napojów orzeźwiających należą:
Coca – Cola jest napojem orzeźwiającym, dobrze gasi pragnienie. Sporządzany

z różnych składników między innymi: wyciąg mielonych orzeszków drzewa kola, wyciągi
z różnych korzeni, karmelu, cukru, kwasu cytrynowego oraz barwników roślinnych. Jest
napojem dobrze nasyconym dwutlenkiem węgla.

Ginger-Ale jest imbirowym napojem chłodzącym. Doskonale gasi pragnienie w upalne

dni. Dla uzyskania właściwego smaku oprócz imbiru stosuje się dodatek kwas cytrynowego,
wyciągi z różnych roślin, a dla uzyskania koloru dodaje się karmel . Może być gazowany jak
również bez gazu.

Napój gazowany słodzony – lemoniadę produkuje się z naturalnych soków,

koncentratów owocowych syropu cukrowego i kwasu cytrynowego oraz wody gazowanej.
Lemoniady są napojami orzeźwiającymi lekko kwaśnymi. Najpopularniejsze to 7

i Sprite.

Tonik Water to bezbarwny gazowany napój orzeźwiający, podnoszący energię

organizmu,  o  łagodnej  goryczce  spowodowanej  przede  wszystkim  dodatkiem  wyciągu  kory
chinowej  i zielonych  gorzkich  pomarańczy.  Tonik  znalazł  zastosowanie  do  sporządzania
napojów  mieszanych  zwłaszcza  wytrawnych,  które  dzięki  goryczce  zyskują  na  smaku.
Gorzkie  lemoniady  takie  jak:  Bitter  Lemon,  Bitter  Grapefruit  i  Bitter  Orange  są  odmianami
toniku, które oprócz goryczy wykazują smak wskazanego owocu.

Napoje orzeźwiające dobrze gaszą pragnienie, dostarczają energii, wyrównują utratę

składników mineralnych i witamin. Nie powinny być podawane do posiłku.

Soki, napoje, nektary owocowe i warzywne
Soki naturalne są wyciskane ze świeżych owoców lub warzyw. Do ich otrzymywania

służą urządzenia ręczne (wyciskarki) lub mechaniczne (wyciskarki, sokowirówki).

Soki owocowe i warzywne to 100% soki pitne, klarowane lub nieklarowane sporządzane

z niekonserwowanych świeżych soków. Do soków warzywnych dodaje się niewielką ilość
soli.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Koncentrat napoju otrzymuje się przez zagęszczenie soku owocowego do którego

dodano naturalne aromaty a dla uzyskania właściwego smaku zastosowano kwas cytrynowy
i syrop cukrowy.

Syropy owocowe są to soki wysokosłodzone. Stosowane często do wzmocnienia

aromatu soków sporządzanych z surowych owoców. Spotykamy w handlu szeroką gamę
syropów: grenadina – syrop z granatów, orszadowy, gomme (syrop cukrowy) oraz owocowe
(ananasowy, brzoskwiniowy, morelowy, kiwi itp.).

Napój owocowy jest sporządzany z soku świeżych owoców lub z koncentratu

owocowego z dodatkiem wody. Napoje zakwasza się kwasem cytrynowym, dosładza cukrem
oraz naturalnie aromatyzuje ekstraktami owocowymi.

Nektar owocowy otrzymuje się z przecierów owocowych i wody, który jest doprawiony

cukrem i kwasem cytrynowym.

Soki i nektary wykorzystywane są do przygotowywania napojów mieszanych, mogą być

podawane do śniadań oraz przed posiłkiem jako aperitif i po posiłku jako digestif.

Przed posiłkiem należy podawać napoje zaostrzające apetyt, np.: sok grapefruitowy,

pomidorowy, jabłkowy, a na zakończenie posiłku soki deserowe lub z dodatkiem ziół.

Wiele informacji określających dany napój umieszczonych jest na etykiecie jego

opakowania. Etykieta napojów chłodzących może zawierać następujące dane:

−

nazwa napoju np. Nałęczowianka, Coca-Cola,

−

pochodzenie, nazwa źródła, nazwa producenta,

−

skład napoju, instytut analizujący,

−

datę przydatności do spożycia np. Najlepiej spożyć przed 30.05.2007 r.,

−

dane dotyczące obecności składników mineralnych np.: żelaza, siarki, dwutlenku węgla,

−

zalecenia dotyczące zastosowania, przeciwwskazania użytkowania np. przed otwarciem
wstrząsnąć,

−

objętość opakowania,

−

hasła reklamowe.
Jednym z podstawowych wymogów decydujących o walorach smakowych napojów

zimnych jest ich temperatura podania, która powinna wynosić:

−

latem 5-6°C,

−

zimą 8-10°C.

Napoje alkoholowe są to napoje otrzymywane w wyniku fermentacji alkoholowej

cukrów i surowców zawierających skrobię. Surowcami do produkcji alkoholu są: ziemniaki,
melasa cukrowa, zboża, wiele gatunków roślin i owoców oraz miód.

Różne napoje alkoholowe zawierają tą samą substancję chemiczną – alkohol etylowy

(etanol).  Etanol  jest  substancją  bardzo  aktywną  biochemicznie.  Alkohol  spożywany
w nadmiernych  ilościach  lub  zbyt  często  jest  szkodliwy  dla  organizmu  człowieka,  poraża
centralny  układ  nerwowy  co  może  spowodować  uszkodzenie  mózgu.  Picie  alkoholu  przez
młodzież,  nawet  w  ilościach  nieszkodliwych  dla  dorosłych,  może  poważnie  uszkodzić  ich
procesy  rozwoju,  zaburzyć  zdolność  do  uczenia  się,  zapamiętywania,  logicznego
rozumowania, hamować rozwój emocjonalny.

Napoje alkoholowe spożywane przez osoby dorosłe w umiarkowanych ilościach,

odpowiednio dobrane do potraw ułatwiają procesy trawienne, podnoszą walory smakowe
spożywanego posiłku i uatrakcyjniają spotkania towarzyskie.

Podstawowe grupy napojów to:

−

wódki,

−

wina gronowe,

−

miody pitne,

−

cydry,

−

piwo.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wódki i ich klasyfikacja
Podstawowy podział wódek wyróżnia wódki czyste i wódki gatunkowe.
Wódki czyste sporządza się ze spirytusu rektyfikowanego doprowadzonego do właściwej

mocy poprzez rozcieńczenie wodą destylowaną lub odmineralizowaną. Wódki czyste są
o mocy od 38-75% alkoholu. Od gatunku użytego spirytusu zależy nazwa wódki czystej,
którą produkuje się w trzech typach jako: zwykłą, wyborową i luksusową. Wódki najwyższej
jakości są nazywane „premium”.

Wódki gatunkowe dzieli się na:

−

wódki wytrawne naturalne proste,

−

wódki wytrawne naturalne mieszane,

−

wódki wytrawne stołowe,

−

wódki półwytrawne,

−

wódki półsłodkie,

−

wódki słodkie,

−

wódki gatunkowe likiery,

−

wódki gatunkowe kremy,

−

wódki gatunkowe niskoprocentowe – cocktaile.
Arak jest wódką bezbarwną lub o złocistoróżowej barwie. Nazwa nie dotyczy jednego

trunku lecz całej grupy, a surowcami do produkcji mogą być: trzcina cukrowa, figi,
winogrona, daktyle, sok z owoców drzewa palmowego, ryż. Arak produkowany jest na Jawie,
Cejlonie, w Tajlandii, Goa i Chinach.

Armagnac jest wódką naturalną, szlachetną, otrzymaną przez jednokrotną destylację

wina uzyskanego z określonych odmian winogron uprawianych w Gaskonii we Francji.
Nazwa oraz proces produkcji jest zastrzeżony przepisami francuskiego dekretu z 1909 r.

Calvados – wódka naturalna, wytrawna otrzymywana poprzez dwukrotną destylację

odfermentowanego zacieru z określonych odmian jabłek. Nazwa zastrzeżona jest dla
wyznaczonego obszaru, francuskiego regionu – Normandii. Wódki jabłkowe produkowane
w innych miejscach świata nazywane są apple brandy.

Cognac to wódka gatunkowa naturalna, sporządzona ze starzonych destylatów winnych,

uważana za najszlachetniejszy trunek na świecie. Produkowany jest w regionie Cognac we
Francji ze ściśle określonych szczepów winogron. Nazwa produktu oraz proces produkcji jest
zastrzeżony przepisami francuskiego dekretu z 1909 roku. Inne alkohole tego typu,
produkowane poza tym regionem, nazywają się brandy lub winiaki.

Gin to bezbarwna, wódka gatunkowa wytrawna otrzymywana przez ekstrakcję substancji

aromatyczno-smakowych  oparami  spirytusu.  Podczas  destylacji  opary  spirytusu  przechodzą
przez  zbiorniki  zawierające  mieszankę  ziół  i  korzeni,  której  głównym  składnikiem  jest
jałowiec,  ponadto  najczęściej  używanymi  dodatkami  roślinnymi  są:  kolendra,  skórki
cytrusowe, kardamon, korzeń irysu i wiele innych.

Grappa jest wódką naturalną destylowaną z przefermentowanych, świeżych wytłoczyn

winogronowych pozostałych w czasie otrzymywania moszczu. Włoska Grappa jest
odpowiednikiem francuskiej wódki Marc.

Kirsch jest wódką naturalną, owocową (wiśnie), bezbarwną. Otrzymuje się przez

destylację przefermentowanego wraz z pestkami zacieru ze specjalnej odmiany wiśni.

Rakija to ogólna nazwa stosowana na Bałkanach dla naturalnych wódek otrzymywanych

przez destylację przefermentowanych różnych owoców. Najczęściej jest bezbarwna, posiada
silny owocowy aromat i ostry smak. Moc 40 – 50 % obj. alkoholu.

Rum jest wódką naturalną otrzymywaną poprzez destylację przefermentowanego zacieru

z soku, syropu oraz półproduktów trzciny cukrowej. Produkowany jest wszędzie tam, gdzie
rośnie trzcina cukrowa, szczególnie na wyspach basenu Morza Karaibskiego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Starka to tradycyjna polska wódka. W dawnych czasach starka była wytwarzana

z surowego spirytusu żytniego i starzona w beczkach dębowych od 5-20 lat, a czasem
i dłużej. W związku z tym w handlu możemy spotkać, np. Starkę Jubileuszową – 15 letnią,
Starkę Patria – 20 letnią czy Starkę Piastowską – 25 letnia.

Śliwowica jest wódką naturalną. Otrzymuje się ją z dojrzałych śliwek poddanych

fermentacji, a następnie dwukrotnej destylacji i leżakowaniu przez 2-8 lat, dzięki czemu
śliwowica nabiera złocistej barwy i doskonałego śliwkowego aromatu i smaku. Moc trunku
wynosi 45-50 % a czasem i 70%.

Tequila to wódka naturalna produkowana w Meksyku. Otrzymywana poprzez destylację

przefermnetowango zacieru z odpowiednich gatunków agawy (Agave Tequileana Weber,
Blue Agave). Agawy te uprawiane są w zastrzeżonym prawnie obszarze regionu Jalisco.

Whisky&whiskey naturalne wódki zbożowe, wytrawne, sporządzane z odleżakowanych

spirytusów zbożowych (głównie jęczmiennych i żytnich), jak również kukurydzianych,
ryżowych i innych. Rozróżnia się cztery zasadnicze typy:

−

szkocką whisky – Scotch whisky,

−

irlandzką whiskey – Irish whiskey,

–

amerykańską whiskey – Amerikan whiskey,

–

kanadyńską whisky – Canadian whisky.

Różnice między poszczególnymi typami whisk(e)y zależą od:

−

kraju pochodzenia,

−

surowców używanych do produkcji,

−

metod sporządzania zacieru,

−

rasy drożdży,

−

warunków przebiegu fermentacji,

−

sposobu destylacji,

−

sposobu leżakowania.

Tabela 1. Różnice między poszczególnymi typami whisk(e)y [opracowanie na podstawie (14)]

SCOTCH WHISKY

surowce - przede wszystkim jęczmień (malt
whisky),  inne  zboża  (grain  whisky)  głównie
żyto  przeznaczone  do  wyrobu  (mieszanej)
blended  whisky.  Słód  suszony  jest  dymem
z torfu i wrzosu.
destylacja – dwukrotna destylacja w kotłach
miedzianych tzw. pot-stills
leżakowanie  –  prawnie  wymagany  trzyletni
czas leżakowania w beczkach dębowych.

IRISH WHISKEY

surowce – używa się zarówno jęczmień
przetworzony  na  słód  jak  i  nieprzetworzony,  ponadto
żyto,  pszenicę  i  owies  .  Słód  suszony  jest  w  piecach
ogrzewanych

węglem

lub

elektrycznie,

bez

bezpośredniego kontaktu z dymem.
destylacja – surowy alkohol poddaje się trzykrotnej
destylacji – pot-stills.
leżakowanie – minimalny czas leżakowania 3 lata
w beczkach po rumie, sherry, winiaku i bourbonie.

CANADIAN WHISKY

surowce

–

przefermentowany

zacier

mieszany, przeważnie z kukurydzy i żyta.
destylacja – destylacja metodą patent – still
dwu-, trzykrotnie, aż do uzyskania pełnej
czystości .
leżakowanie – nowe beczki , z białego dębu
amerykańskiego

lub

beczkach

bourbonie,  sherry  i  winiakach.  Po  okresie
wstępnego  dojrzewania 1-2   lat są mieszane
między sobą oraz ze spirytusem i dojrzewają
ponownie w beczkach przez kilka lat.

AMERICAN WHISKEY

surowce  –  destylowana  ze  zboża  .  Od  rodzaju  zboża
zależy  jej  rodzaj.  Straight  whiskey  musi  zostać
wyprodukowana minimum z 51% z jednego składnika
(kukurydza,  żyto  lub  pszenica)  np.  ziarno  z  którego
robiona  jest  bourbon  whiskey  musi  zawierać  co
najmniej 51% kukurydzy.
destylacja – metodą ciągłą w aparatach kolumnowych
typu patent- still
leżakowanie  –  w  nowych  beczkach  z  białego  dębu
amerykańskiego  (w  małych  beczkach),  które  mają
wypalane wewnętrzne ścianki .

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Likiery są to, z małymi wyjątkami, wódki słodkie o charakterze deserowym. Ze względu

na  podstawowy  surowiec  likiery  dzielą  się  na:  cytrusowe,  owocowe,  miodowe,  orzechowe,
kokosowe,  czekoladowe,  kawowe,  miętowe,  waniliowe,  ziołowe,  kminkowe,  anyżowe,
korzenne specjalne (np. Goldwasser). Do najpopularniejszych marek likierów należą:
Cointreau, Curaçao  – triple  sec,  Grand  Marnier,  Blue  Curaçao  itd. Bardziej słodzone  likiery
nazywamy  kremami.  Spotykamy  kremy  przejrzyste(np.  Creme  de  cacao,  Creme  de  ananas)
i emulsyjne. Emulsyjne dzielimy na jajeczne i mleczne.

Wina gronowe i ich klasyfikacja
Wina gronowe są to produkty otrzymywane w procesie fermentacji alkoholowej miazgi

lub soku z winogron, a następnie poddane troskliwej i złożonej pielęgnacji. Wino może
zawierać od 8 do 23% obj. alkoholu.

Wina, uwzględniając ich charakter i sposób produkcji, dzielą się na:

−

wina gronowe naturalne (ciche), zawierają 9 – 18% alkoholu,

−

wina wzmocnione, są alkoholizowane spirytusem winnym, zawierają 15,5%–23%
alkoholu,

−

wina  musujące,  wytwarzane  z  win  poddanych  wtórnej  fermentacji  alkoholowej
w zamkniętych  butelkach  (metoda  tradycyjna)  lub  w  zamkniętych  kadziach  (metoda
kadziowa). W wyniku wtórnej  fermentacji powstaje wino nasycone dwutlenkiem węgla,
które zawiera 9–14% alkoholu. Najszlachetniejsze francuskie wino musujące to szampan
(otrzymywane tylko  metodą tradycyjną). Nazwa ta przysługuje tylko winom  musującym
pochodzącym z zastrzeżonego prawem określonego regionu Szampanii,

−

wina gazowane (sztucznie nasycane dwutlenkiem węgla), są to wina niskiej jakości i nie
mają zbyt zharmonizowanego smaku,

−

wina ziołowe (vermouthy) – są to wina gronowe z dodatkiem naturalnych przypraw
ziołowo-krzemowych, zawierają 16 – 18% alkoholu.

W zależności od barwy wyróżnia się:

−

wina gronowe białe,

−

wina gronowe różowe,

−

wina gronowe czerwone.

Sposób produkcji wina o różnej barwie jest nieco odmienny:

−

przy produkcji win białych, fermentacji poddaje się oddzielony od miazgi moszcz
z winogron białych lub czarnych,

−

przy produkcji win czerwonych, fermentuje się nie moszcz, lecz miazgę winogron
czarnych. W czasie fermentacji barwniki i garbniki zawarte w skórce czarnych winogron
przechodzą do moszczu, co pozwala uzyskać wino zabarwione na czerwono,

−

wino różowe produkuje się w sposób pośredni, tzn. przez bardzo krótki czas fermentuje
się miazgę winogron czarnych, po czym oddziela się lekko zabarwiony moszcz i poddaje
dalszej fermentacji już bez miazgi.

W zależności od zawartości cukru i alkoholu rozróżnia się wina (tab. 2):

−

stołowe: wytrawne i półwytrawne,

−

deserowe: półsłodkie i słodkie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Tabela 2. Oznaczenie typu win w zależności od zawartości cukru [na podstawie 14, s. 86]

Typy wina

Smak wina

angielskie francuskie

niemieckie

włoskie

Zawartość

cukru

wg/l

Moc

alkoholu

% obj.

wytrawne

dry

sec

trocken

secco

0-10

9-14

ło

półwytrawne

demi dry

semi dry

demi sec

semi sec

halb

trocken

mezzo secco

10-30

10-15

półsłodkie

demi sweet

semi sweet

demi doux

semi doux

halb süss mezzo dolce

30-60

12-18

słodkie

sweet

doux

süss

dolce

powyżej 60 14-18

W zależności od zawartości ekstraktu bezcukrowego, wina dzielimy na:

−

lekkie – to wina łagodne, stołowe, zawierające 9–12 % alkoholu,

−

ciężkie – to wina o dużej zawartości ekstraktu i większej ilości alkoholu (powyżej 16%).
Miody pitne zalicza się również do napojów winnych. Są otrzymywane przez

fermentację alkoholową brzeczki miodowej. Brzeczka miodowa to miód pszczeli
rozcieńczony wodą.

Ze względu na sposób przyrządzania brzeczki, miody dzielą się na:

−

niesycone (naturalne) – ich brzeczka jest poddawana fermentacji bez uprzedniego
gotowania,

−

sycone – brzeczka tych miodów jest gotowana, studzona a następnie fermentowana.

W zależności od użytego surowca do produkcji, wyróżnia się:

−

półtoraki, na 1 objętość miodu przypada 0,5 objętości wody,

−

dwójniak, na 1 objętość miodu przypada 1 objętość wody,

−

trójniak, na 1 objętość miodu przypadają 2 objętości wody,

−

czwórniak, na 1 objętość miodu przypadają 3 objętości wody.

W zależności od zastosowanych dodatków do produkcji, miody dzielą się na:

−

naturalne – pozbawione dodatków smakowych,

−

chmielowe – ich brzeczka została doprawiona w niewielkiej ilości chmielem,

−

korzenno-ziołowe – brzeczka tych miodów zaprawiana jest podczas warzenia ziołami,
korzeniami lub przyprawami,
owocowe – do brzeczki dodaje się soku owocowego.
Cydry to przefermentowane soki dojrzałych jabłek, sklarowane, o mocy 4 – 6%

alkoholu, lekko musujące i gazowane, odznaczające się świeżym aromatem. Są orzeźwiające,
dobrze gaszą pragnienie i podawane są często na apéritif.

Piwo otrzymuje się z przefermentowanej brzeczki przygotowanej ze słodu jęczmiennego

z dodatkiem ekstraktu chmielowego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Podział piw można przedstawić według schematu:

Klasyfikacja napojów mieszanych

Miksologia to nauka o napojach alkoholowych i bezalkoholowych oraz o technikach

sporządzania napojów prostych i mieszanych. Opiera się na standardowych napojach
mieszanych, które na całym świecie wykonywane są z tych samych składników i tą samą
techniką. Kategorie napojów mieszanych przedstawiono w tabeli 3.

Tabela 3. Kategorie napojów mieszanych [opracowanie na podstawie(14)]

Short drinks napoje o małej pojemności 50-100 m, bez lodu i rurki, miksowane są

różnymi technikami

Long drinks

napoje duże, podawane w porcjach 100-300 ml, podawane są z lodem i
rurką do picia.

Diverse
drinks

drinki odmienne, które sposobem wykonania i swym charakterem różnią się
od wyżej wymienionych, w ich skład wchodzą:
–

caffe drinks, napoje kawowe zimne i gorące, aromatyzowane
alkoholem,

–

party drinks, napoje podawane wieloporcjowo, zimne i gorące,

–

picker-uppers, napoje spełniające rolę rekonstruktorów samopoczucia.

Soft drinks

bezalkoholowe

napoje

lub

minimalną

domieszką

alkoholu

aromatyzującego, podaje się je w takich porcjach jak long drinki

Diet drinks

dietetyczne napoje, odżywcze, bezalkoholowe,

Hot drinks

podawane na gorąco napoje z dodatkiem alkoholu.

Napój mieszany składa się z co najmniej dwóch składników, które należą do różnych

grup destylatów dopasowanych do siebie smakiem i wyglądem. Ingrediencje napojów
mieszanych to:

−

składniki główne,

−

modyfikatory,

−

bonifikatory,

−

składniki dodatkowe,

−

przyprawy,

−

składniki szprycerujące,

−

elementy dekoracyjne,

−

dodatki inne (komplementarne).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Składniki główne stanowią bazę, na której przygotowuje się dany napój mieszany.

Składnikami głównymi są: wódki gatunkowe naturalne, np.: (armagnac, brandy, calvados,
cognac, rum, tequila, whiske(y)), wódki czyste, vermouthy, wina apéritifowe, wina
południowe typu sherry i porto oraz wina musujące.

Modyfikatory aromatyzują i udoskonalają napój mieszany. Dodaje się ich zawsze

w mniejszej ilości niż składników podstawowych. Jeżeli modyfikator zastosowany jest
w większej dawce, wówczas przejmuje rolę jednego ze składników głównych. Do
modyfikatorów zaliczają się przede wszystkim: likiery i kremy owocowe, likiery ziołowe oraz
wódki gorzkie typu Campari Bitter lub anyżowe, jak np.: Pernod czy Ricard.

Bonifikatory

są

składnikami

wybitnych

właściwościach

aromatyzujących

i zdecydowanym smaku. Najczęściej są to bittersy, gorzkie nalewki. Dodaje się ich do napoju
w niewielkie ilości. Do bonifikatorów gorzkich zalicza się np: Angostura, Aromatic Bitters,
Orange Bitters.

Składniki dodatkowe są to bezalkoholowe składniki, które dosładzają lub dokwaszają

napoje oraz składniki emulsyjne lub spieniające. Stosowanie ich łagodzi lub łamie nadmiernie
przeważający lub zbyt ostry smak napoju, a także zabarwia i lekko aromatyzuje drink. Takimi
składnikami są:

−

soki świeże lub konserwowane,

−

cukier drobnokrystaliczny, cukier puder, cukier kostkowy, cukier brunatny, syrop
cukrowy, miód pszczeli,

−

syropy owocowe np: cytrynowy, grenadine, pomarańczowy, z czarnej porzeczki,
truskawkowy, wiśniowy,

−

jaja całe, białka, żółtka,

−

mleko pełne świeże, mleko zagęszczone niesłodzone, słodka śmietanka.
Składniki przyprawowe podkreślają smak napoju mieszanego. Nalezą do nich: sól,

przyprawy korzenno-ziołowe, np.: pieprz, gałka muszkatołowa, cynamon, papryka ostra,
imbir, goździki, sole smakowe, np.: selerowa, porowa oraz przyprawy płynne, np.: ketchup,
sosy: sojowy, Tabasco i Worcestershire oraz zaprawa typu Maggi.

Składniki szprycerujące zwane mixami mają za zadanie rozcieńczyć napój mieszany.

Do składników tych zaliczane są wody gazowane i niegazowane, soki owocowe, napoje
gazowane typu: 7

, Fanta, Ginger-Ale, Coca-Cola tonic oraz napoje alkoholowe np.: piwa

i wina musujące.

Składniki dekoracyjne nadają napoją mieszanym atrakcyjny wygląd. Do składników

dekoracyjnych zaliczamy:

−

oliwki zielone w zalewie słonej, całe i odpestkowane, faszerowane słodkim migdałem,
papryką, anchois,

−

maraski czyli wisienki coctailowe, z ogonkiem lub bez, czerwone, zielone, niebieskie,
żółte, czarne oraz w naturalnym kolorze,

−

cebulki coctailowe perłowe, białe, czerwono, zielone,

−

całe owoce lub ich części (plastry, cząstki),

−

skórki z cytryny, pomarańczy, świeżego ogórka,

−

pomidorki coctailowe,

−

mięta,

−

łodygi świeżego selera naciowego,

−

rurki cynamonowe.

Dodatki komplementarne są to niejadalne elementy stosowane w celu ułatwienia

konsumpcji napoju lub podniesienia jego atrakcyjności. Dodatki komplementarne to: rurki,
mieszadełka, szpadki do owoców, parasoli, świeże kwiaty, małe łyżeczki (do napojów gorących).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Językiem klasycznej miksologii jest język angielski, dlatego nazewnictwo miksologiczne

przyjęto w wersji angielskiej. Z tych względów dużo napojów mieszanych ma nazwy
angielskie. W tabeli 4 przedstawiono klasyfikację napojów mieszanych.

Tabela 4. Klasyfikacja napojów mieszanych [opracowanie na podstawie (14)]

Napoje zimne mieszane

Short drinks

Long drinks

Soft drinks

Diverse drinks

Part drinks

Coctail

Bishop

Ade

Bottled driks

Bowle

Crusta

Buck

Diet drinks

Coffee drinks

Wine cup

Fancy

Cobbler

Fruit soda

Ice coffee

Punche

Flip

Collins

Granita

Frapped coffee

Shrub

Float

Cooler

Iced-cream soda Cofé noir

Frappé-glacé

Daisy

Iced-tea

Party drinks

Fronzen blender Egg-nogg

Milk shake

Picker-uppers

Old fashioned

Fix

Milk soda

On-the-rocks

Fizz

Scaffa

Highball

Shake

Julep

Shooter

Miscellaneus

Smash

Mojito

Sour

Puff

Striped drinks

Rickey

Zoom

Sangria

Sling

Soda

Squirt

Swizzle

Napoje gorące

Glögg

Grog

Hot punch

Krupnik

Mull

Negus
Posset

Toddy

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaki jest asortyment napojów bezalkoholowych?
2.  Jaki jest podział piw?
3.  Co to są cydry?
4.  Jaka jest klasyfikacja win gronowych?
5.  Co to są wina musujące i wzmocnione?
6.  Jak się produkuje miody pitne?
7.  Jak są klasyfikowane wódki?
8.  Jak są klasyfikowane wódki gatunkowe?
9.  Czym zajmuje się miksologia?
10.  Jakie wyróżnia się kategorie napojów mieszanych?
11.  Co to są ingrediencje napojów mieszanych?
12.  Jakie składniki wchodzą w skład napojów mieszanych?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Sporządź i podaj naturalny sok owocowy lub warzywny.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przygotować stanowisko pracy,
2)  określić surowiec do otrzymania soku,
3)  przeprowadzić  obróbkę  wstępną  owoców  lub  warzyw  stosując  zasady  bezpieczeństwa

i higieny pracy,

4)  przygotować do pracy sprzęt do wyciskania soków/ręczny lub mechaniczny,
5)  przygotować szkło do podawania soków,
6)  wycisnąć sok z przygotowanego surowca,
7)  przelać sok do przygotowanego szkła,
8)  podać przygotowany napój stosując zasady obsługi gości,
9)  sprzątnąć stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

urządzenie do wyciskania soków,

−

sprzęt do obróbki wstępnej owoców i warzyw,

−

owoce, warzywa,

−

szkło do podawania soków,

−

tace do podania napojów.

Ćwiczenie 2

Wyszukaj receptury 5 różnych napojów mieszanych, porównaj ich skład, zakwalifikuj do

określonej grupy miksologicznej.

Tabela do ćwiczenia 2

Nazwa

napoju

mieszanego

Rodzaj
napoju

Grupy

ingrediencji

napojów

mieszanych

Rola

poszczególnych

ingrediencji

w napojach
mieszanych

Przykłady

ingrediencji

napojów

mieszanych

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika,
2)  wyszukać w literaturze lub Internecie receptury różnych napojów mieszanych,
3)  przeanalizować wybrane receptury pod kątem różnic w składzie,
4)  obliczyć objętość wybranych napojów mieszanych,
5)  zakwalifikować wybrane napoje mieszane, do określonej grupy miksologicznej,
6)  określić ingrediencje napojów mieszanych, ich znaczenie w napojach,
7)  wypełnić tabelę przygotowaną według wzoru,
8)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

materiały piśmiennicze,

−

kolorowe kartki formatu A4,

−

arkusze papieru formatu A4,

−

pisaki kolorowe,

−

komputer z przyłączem internetowym i drukarką.

Ćwiczenie 3

Określ surowce, kraj, region produkcji poszczególnych napojów alkoholowych.

Tabela do ćwiczenia 3

Nazwa alkoholu

Główny surowiec użyty do produkcji

Kraj, region produkcji

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku dla ucznia,
2) wyszukać w literaturze i Internecie przykłady najbardziej popularnych gatunków piwa,

win, wódek,

3) sporządzić charakterystykę towaroznawczą poszczególnych alkoholi określić: główny

surowiec używany do produkcji, kraj, region wytwarzania,

4) wypełnić tabelę,
5) zaprezentować na forum grupy wyniki pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

materiały piśmiennicze,

−

komputer z przyłączem internetowym i drukarką.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) dokonać

charakterystyki

towaroznawczej

zimnych

napojów

bezalkoholowych?

2) dokonać klasyfikacji zimnych napojów bezalkoholowych?

3) sporządzić i podać naturalne soki?

4) określić różnice w produkcji między winami czerwonymi a białymi i

różowymi?

5) określić różnicę między szampanem a winem musującym?

6) wyjaśnić różnice między winami stołowymi a deserowymi?

7) dokonać klasyfikacji piwa, win i wódek?

8) dokonać oceny towaroznawczej najpopularniejszych wódek?

9) sklasyfikować napoje mieszane?

10) określić ingrediencje napojów mieszanych?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Elementy miksologii. Organizacja i technika pracy w barze

4.3.1. Materiał nauczania

Sylwetka barmana
Barman w zakładzie gastronomicznym jest odbierany przez gości jako „gospodarz

domu”. Jego profesjonalne umiejętności zawodowe, szeroka wiedza i predyspozycje osobowe
przyczyniają  się  do  popularności  baru  i  zdobywania  stałych  klientów.  Każdy  barman  musi
znać  wiadomości  o  napojach  alkoholowych  i  bezalkoholowych,  umieć  sporządzać  napoje
mieszane z zastosowaniem różnych technik. Ważne jest, aby znał języki obce, posiadał dobrą
pamięć, jak również powinien być zręczny, z fantazją i inwencja twórczą. Dobry barman musi
być  zawsze  uprzejmy  i  serdeczny,  również  w  stosunku  do  gości  bardziej  wymagających
i trudnych.  Intuicyjnie  odczytywać  nastroje,  wymagania  i  życzenia  gości  oraz  w  sposób
dyskretny zasugerować im odpowiednie napoje.

Sprzęt barowy jest niezbędny do prawidłowego wykonywania napojów mieszanych.

Podstawowy sprzęt, będący wyposażeniem baru przestawia rys.2.

Sprzęt barmański i jego zastosowanie:

1. pojemnik na lód – z metalu, tworzywa sztucznego lub szkła z izolacją termiczną lub bez

– do przechowywania kostek lodu,

2. shaker trzyczęściowy ze stali nierdzewnej, składający się z kubka mikserowego, głowicy

i korka – służy do mieszania przez wstrząśnięcie,

3. shaker „bostoński” składa się z dwóch dopasowanych kubków mikserowych,

metalowego i szklanego - służy do wstrząsania większej ilości płynu,

4.  szklanica barmańska - służy do mieszania składników,
5.  szpadki różnokształtne do wisienek, owoców, oliwek itp.,
6.  dash bottle – mała buteleczka z dozownikiem do odmierzania małych porcji płynu,
7.  miarka  barowa  –  dwustronny  pojemnik  z  metalu  lub  szkła  do  odmierzania  np.:  25  ml,

40 ml alkoholu,

8. dropper – buteleczka z kroplomierzem do płynów takich, jak Angostura, Tabasco,
9. stainer – sitko barowe ze spiralą, które dopasowuje się do naczyń o różnej średnicy, służy

do zatrzymania lodu przy przecedzaniu drinków,

10. łyżka barowa o pojemności 3–5 ml – do mieszania w szklanicy barmańskiej,

tu przedstawiona z tłuczkiem do kruszenia lodu lub ubijania liści mięty, cząstek owoców,

11.  widelczyk dwuzębny z długim trzonkiem – do owoców,
12.  stirrer – mieszadełko,
13.  słomka z plastiku w różnych długościach – do picia drinków,
14.  metalowy  lub  drewniany  młoteczek  –  do  rozbijania  kostek  lodu  z  otwieraczem  do

butelek,

15.  obcążki – do mocno osadzonych korków,
16.  szczypce – do lodu kostkowego, ząbkowane,
17.  łyżeczka o pojemności 3–5 ml – służąca do odmierzania,
18.  nóż – do obierania owoców,
19.  trybuszon – do otwierania win,
20.  nóż do owoców (bywa również z piłką) – służy do krojenia owoców,
21.  skrawacz do owoców cytrusowych – do wycinania twistów ze skórek cytrusowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Formuły miksologiczne
Receptury napojów mieszanych najczęściej dotyczą jednej porcji, o ile w opisie nie

zaznaczono inaczej. Standardowo składają się z dwóch części. W pierwszej podawane są
składniki napoju. Część druga to opis sposobu przygotowania napoju. Stosowane są cztery
podstawowe formuły zapisu receptur:

−

formuła  miarowa  jest  najłatwiejsza  w  zastosowaniu  przy  przygotowaniu  pojedynczej
porcji  napoju.  Podaje  ilość  poszczególnych  składników  wyrażoną  w  odpowiednich
jednostkach  objętościowych,  najczęściej  w  mililitrach.  Jest  to  jednocześnie  najbardziej
precyzyjny sposób przedstawienia proporcji poszczególnych składników,

−

formuła cząstkowa traktuje podstawowe składniki jako całość napoju i przedstawia
cząstkowy w nim udział,

−

formuła proporcjonalna podaje wzajemne proporcje poszczególnych składników,

−

formuła procentowa wyraża w procentach zawartość poszczególnych składników napoju,
jej wadą jest konieczność zaokrąglania obliczanej ilości składników.

W przypadku prostych receptur wszystkie wymienione formuły zapisu dokładnie precyzują
skład napoju, trudności pojawiają się przy napojach skomplikowanych, zwłaszcza takich, do
których dodawane są trudne do odmierzenia składniki jak: gęste likiery, żółtko.

Przykład zapisu receptury napoju Pink Lady przy użyciu różnych formuł i założeniu, że

wyjściowa porcja napoju ma objętość 95 ml: [14, s. 218]

formuła miarowa

formuła cząstkowa

−

40 ml ginu

−

10 ml apple brandy

−

10 ml soku cytrynowego

−

10 ml syropu grenadine

−

1 białko jajka (25 ml)

−

4/5 ginu

−

1/5 apple brandy

−

2 ł. soku cytrynowego

−

2 ł. syropu grenadine

−

1 białko jajka (25 ml)

formuła proporcjonalna

formuła procentowa

−

4 części ginu

−

1 część apple brandy

−

1 część soku cytrynowego

−

1 część syropu grenadine

−

1 białko jajka (25 ml)

−

42,10% ginu

−

10,53% apple brandy

−

10,53% soku cytrynowego

−

10,53% syropu grenadine

−

1 białko jajka (25 ml)

Zapis w formule procentowej jest mało przejrzysty, co pokazano na przykładzie.

Określenie zawartości alkoholu w napoju mieszanym
Stosowane są dwa podstawowe systemy oznaczania zawartości alkoholu w produktach

gotowych:

−

pierwszy  z  nich  stosowany  jest  w  Europie,  poza  Wielką  Brytanią  i  Irlandią  Północną,
określa procentowy udział  czystego etanolu w danym produkcie  i  wyrażany  jest w skali
Gay-Lussaca.  Oznaczenia  tych  stopni  są  przedstawione  na  etykiecie  w  formie
następujących skrótów: „% obj.”, „G.L.” lub „Vol.”,

−

kraje anglojęzyczne stosują dla oznaczenia alkoholu określenie: „Proof”. Mimo tej samej
nazwy wartość 1 Proof jest różna w różnych krajach. W Wielkiej Brytanii, Irlandii Płn.,
Kanadzie i Australii 1 Proof = 0,57% G.L., natomiast w USA 1 Proof = 0,50% G.L.

Aby  określić  moc  napoju  mieszanego  należy  obliczyć  w  nim  zawartość  czystego  spirytusu
i jego  procentowy  udział  w  napoju.  Istotne  znaczenie  ma  tu  sposób  przygotowani  napoju,
gdyż  zależnie  od  ilości  użytego  lodu  podczas  chłodzenia,  napój  ulega  rozcieńczeniu  wodą
powstającą  z  topniejącego  lodu.  Przyjmuje  się,  że  podczas  wytrząsania  jednej  statystycznej
porcji napoju w shakerze w wyniku topnienia lodu do napoju trafia 5 ml wody.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określenie zawartości alkoholu w cocktailu Margarita [opracowanie na podstawie 21]

Receptura klasyczna cocktailu Margarita:

−

50 ml tequila,

−

20 ml likieru cointreau lub triple sec,

−

20 ml soku z cytryny lub limonki.

W  napoju  są  dwa  składniki  zawierające  alkohol:  tequila  oraz  likier.  Załóżmy,  że  użyto  do
przygotowania napoju tequili o mocy 40% i likieru triple sec o mocy 40%, zatem w 50 ml tequili
jest  20  ml  czystego  alkoholu  (50  ml  x  40/100),  a  w  20  ml  likieru  jest  go  8  ml  (20  x  40/10).
Ogółem napój zawiera 28 ml alkoholu.
Całkowita objętość napoju (wraz z wodą z rozpuszczonego lodu) wynosi:
50 ml + 20 ml + 20 ml + 5 ml = 95 ml
czyli moc przygotowanego napoju wynosi 28 x 100/95 = 29,47%.
Należy  pamiętać, że  jest  to  moc  przybliżona  z  uwagi  na  szacunkowe  określenie  ilości wody
powstałej z lodu.

Miary barowe
W tabeli 5 i 6 przestawiono miary barowe i tzw. miary różne przyjęte w Europie.

Tabela 5. Miary barowe [opracowanie na podstawie [14]

Nazwa

Oznaczenie

Wartość

drop (krople)

drop (kropla)

kropla

dash

8-10 kropli = 1 ml

splash

10-20 ml

squirt

25-40 ml

uncja

oz.

25 ml

jigger

40 ml

large jigger

50 ml

łyżeczka barowa

ł.b.

2,5 – 3 ml

łyżeczka do herbaty

ł.

5 ml

łyżka deserowa

ł.d.

10 ml

łyżka stołowa

Ł.

15 ml

kieliszek do likieru

20 ml

kieliszek do wódki

25 ml

miara barowa (kieliszek do wina
deserowego z zaznaczoną pojemnością)

50 ml

kieliszek (do wina wytrawnego
z zaznaczoną pojemnością)

100 ml

Tabela 6. Miary różne [opracowanie na podstawie (21)]

Wyszczególnienie

Wartości

1 kropla wody

0,125 ml

8 kropli wody

1 ml

sok z jednego grapefruita

100 ml

sok z jednej pomarańczy

80 ml

sok z jednej cytryny

30 ml

sok z jednej limonki

20 ml

porcja (kulka) lodów

50 gr

jajo kurze całe

45 ml

białko jaja kurzego

25 ml

żółtko jaja kurzego

20 ml

funt (pond) sypkiego cukru

0,453 kg

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kolejność łączenia składników napojów mieszanych
W miksologii stosuje się kilka zasad kolejności wlewania składników napoju mieszanego

na lód do kubka mikserowego, shakerowego lub blenderowego.

Jedna z nich dotyczy przewodnictwa cieplnego. W zależności od gęstości ingrediencji ich

przewodnictwo będzie różne, zatem komponenty bardziej gęste, o słabszym przewodnictwie
zimna, należy wlewać na lód jako pierwsze, zaś składniki rzadsze o lepszym przewodnictwie,
jako następne. Stosując tą zasadę należy kolejno wlewać: syrop cukrowy, jajko, syropy,
śmietankę, mleko, soki, likiery, wina, wódki wytrawne.

Inna reguła zaleca wlewanie ingrediencji począwszy od najtańszych do najdroższych.

Jeśli barman przez nieuwagę przy odmierzaniu naleje zbyt dużą ilość jakiegoś tańszego
składnika, to musi „odrzucić” rozpoczęty drink i wykonać go powtórnie.

Trzecią regułą jest wlewanie komponentów kolejno od bezalkoholowego do składników

o wzrastającej zawartości alkoholu, co w zasadzie łączy w sobie poprzednie reguły.

Metody miksowania (14 str. 335–337 )
Miksowanie jest sztuką prawidłowego łączenia składników w harmonijną całość, według

określonych formuł i w określony sposób. Wyróżnia się następujące metody miksowania:

−

metoda nalewania składników bezpośrednio na lód umieszczony w szklanicy,

−

metoda mieszania bezpośrednio w szkle konsumpcyjnym (łyżeczką barową) uprzednio
oziębionych składników z lodem lub bez lodu, z ewentualnym szprycerowaniem (long
drink), albo też najpierw zmieszanie samych składników, a następnie dodanie lodu,

−

metoda bełtania – rozcieranie na mokro cukru w kostkach (czasem ze świeżą miętą) przy
użyciu drewnianego tłuczka i mieszanie go z pozostałymi składnikami w szkle
konsumpcyjnym przed dodaniem lodu,

−

metoda utrzepywania – rozbijanie i utrzepywanie ingrediencji z drobno tłuczonym lodem
przy użyciu specjalnej krzyżowej mątewki (koziołka), aż do silnego zmrożenia
i spienienia drinka,

−

metoda  mrożenia  –  łączenie  i  mieszanie  (stirowanie)  ingrediencji  z  dużą  ilością  drobno
tłuczonego  lodu  (ręcznie  w  shakerze  lub  mechanicznie  w  blenderze  elektrycznym  przy
wysokich  obrotach),  przez  20-30  sekund  do  uzyskania  niejednokrotnie  konsystencji
śniegu,

−

metoda mieszania – intensywne mieszanie łyżeczką barową (z długim trzonkiem)
składników z rozdrobnionym lodem (najczęściej mielonym), w kubku mikserowym lub
szklanicy barmańskiej przez około 10 sekund,

−

metoda shakerowania – energiczne wykłócanie (wytrząsanie) składników z lodem
o różnej, w 2-częsciowym lub 3-częsciowym shakerze o pojemności 0,5 – 0,75 l, przez
około 10 – 15 sekund,

−

metoda kombinowana – dwufazowe ochładzanie i miksowanie napoju. Po wymieszaniu
składników w kubku mikserowym lub w shakerze, cedzi się napój do szklanicy z lodem,
miesza łyżeczką barowa i ewentualnie szprycuje mixem,

−

metoda  blenderowania  –  rozbijanie  składników  w  blenderze  elektrycznym  z  lodem  lub
bez  lodu.  Napoje  nieemulsyjne  blenderuje  się  na  wysokich  obrotach,  a  emulsyjne  na
niskich,  aby  nie  dopuścić  do  uzyskania  konsystencji  kremu,  czas  miksowania  20-25
sekund. Tak przyrządza się emulsyjne soft drinki, które muszą być puszyste i spienione,

−

metoda miksowania wieloporcjowego – mieszanie składników z dużą ilością lodu
bezpośrednio w specjalnych dużych naczyniach (wazy, czary, dzbany) dla większej
liczby osób.

Poza wymienionymi metodami miksowania stosuje się również techniki specjalne, np:

−

podanie napojów mieszanych w korpusach łupinowych ananasa, grapefruita,
pomarańczy, kokosu, (po wydrążeniu miąższu),

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

nalewanie składników warstwami (przy drinkach „pasiastych”),

−

flambirowanie napojów mieszanych.

Sposoby posługiwania się shakerem
Używając shakera trzyczęściowego należy trzema palcami lewej dłoni (kciuk,

wskazujący  i  duży  palec)  podtrzymując od  góry dno kubka  shakera,  takimi  samymi  palcami
prawej  dłoni  od  dołu  dociska  się  do  głowicy  korek,  trzymając  go  w  kierunku  do  siebie.
Shakerem  potrząsa  się  ruchem  posuwisto-zwrotnym  lub  łamanym,  na  linii  „piersi-oczy”,
trzymając go w skos od siebie. Lewa ręka jest zawsze wyżej uniesiona niż prawa. Shakerować
można  również  jedną  ręką  lub  jednocześnie  dwoma,  w  każdej  trzymając  shaker.  Przy
zastosowaniu shakera dwuczęściowego, bostońskiego postępuje się podobnie.

Kolejność wykonywania czynności podczas sporządzania napoju mieszanego

zimnego

Czynności przygotowawcze:

−

przyjąć zamówienie,

−

wyłożyć na ladzie barowej, przed siedzącym gościem, serwetkę cocktailową,

−

schłodzić szkło,

−

włożyć do naczynia mikserowego lód i wprowadzić go w ruch (mieszanie, wstrząsanie),
w celu oziębienia naczynia,

−

ustawić, we właściwej kolejności nalewania, butelki, dzbanki ze składnikami,

−

przygotować dekorację napoju,

−

wybrać sprzęt do wykonania napoju mieszanego,

−

odcedzić wodę lodową z naczynia mikserowego lub wymienić lód.

Przygotowanie napoju mieszanego:

−

odmierzyć ingrediencje, wlać do naczynia mikserowego lub bezpośrednio do szkła
konsumpcyjnego,

−

zmiksować składniki, przestrzegając określony czas i technikę,

−

usunąć lód z naczynia konsumpcyjnego, gdy istnieje taka potrzeba lub dodać świeżego
lodu,

−

natychmiast wlać zmiksowany napój do oziębionego szkła, gdy istnieje taka potrzeba,
doszprycerować zimnym mixem,

−

umieścić dekorację, ułożyć szczypcami, jeśli istnieje taka potrzeba, rurkę plastikową
i mieszadełko,

−

podać napój, ustawiając go na przygotowanej serwetce,

−

wykonać czynności porządkowe na ladzie barowej i pulpicie roboczym.

Technika sporządzania i podawania napojów mieszanych gorących
Przy sporządzaniu napojów gorących należy postępować zgodnie z instrukcją

zamieszczoną przy formule napoju mieszanego oraz przestrzegać zasady, aby potrzebne szkło
lub naczynie wcześniej wygrzać, np. przez przelanie wrzątkiem. Niektóre napoje gorące
podaje się z płonące. Zapalanie ich nazywa się flambirowaniem. Widok płonącego drinka nie
tylko jest atrakcyjny dla gościa, ale znacznie podnosi walory smakowe napoju.

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakimi umiejętnościami i predyspozycjami powinien charakteryzować się barman?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2.  Jaki sprzęt barowy wchodzi w skład wyposażenia baru?
3.  Jakie jest zastosowanie sprzętu barmańskiego?
4.  Jakie szkło barowe stanowi wyposażenie baru?
5.  Jakie są formuły zapisu receptur napojów mieszanych?
6.  Jakie są systemy oznaczania zawartości alkoholu w napojach alkoholowych?
7.  Jakie miary obowiązują w barze?
8.  Jakie zasady obowiązują podczas łączenia składników w napojach mieszanych?
9.  Jakie są metody miksowania?
10.  Jaka jest technika posługiwania się shakerem?
11.  Jaka obowiązuje kolejność czynności podczas sporządzania napojów mieszanych?
12.  Na czym polega technika sporządzania i podawania napojów mieszanych gorących?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ obowiązki, zadania, umiejętności i cechy psychofizyczne barmana.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  przeanalizować wiadomości pod kątem ćwiczenia,
3)  określić i zapisać obowiązki i zadania barmana,
4)  określić i zapisać umiejętności barmana,
5)  określić i zapisać pożądane cechy psychofizyczne barmana,
6)  przedstawić opracowanie na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

kolorowe kartki formatu A4,

−

elementy do przypinania kartek,

−

pisaki kolorowe.

Ćwiczenie 2

Sporządź wykaz podręcznego sprzętu i szkła barmańskiego, będącego wyposażeniem

baru. Określ ich zastosowanie.

Tabela do ćwiczenia 2

Rodzaj sprzętu, szkła barmańskiego

Zastosowanie, przeznaczenie

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  przeanalizować asortyment sprzętu barmańskiego,
3)  określić przeznaczenie poszczególnych elementów sprzętu barmańskiego,
4)  przeanalizować asortyment szkła barmańskiego,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5)  określić zastosowanie poszczególnych rodzajów szkła,
6)  zapisać wyniki pracy w tabeli przygotowanej według wzoru,
7)  zaprezentować efekty pracy na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

sprzęt barmański,

−

szkło barmańskie.

Ćwiczenie 3

Określ moc wybranego napoju mieszanego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  wybrać napój mieszany, określić jego recepturę według formuły miarowej,
3)  odczytać z etykiet butelki moc alkoholi wchodzących w skład receptury,
4)  obliczyć zawartość czystego alkoholu w napoju,
5)  obliczyć całkowitą objętość napoju,
6)  obliczyć moc wybranego napoju,
7)  przedstawić wyniki na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

zeszyt,

−

receptury napojów mieszanych,

−

butelki z napojami, lub literatura pozwalająca określić moc alkoholi,

−

kalkulator.

Ćwiczenie 4

Zaprezentuj technikę posługiwania się shakerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  zaplanować wyposażenie stanowiska pracy,
3)  zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii,
4)  przygotować sprzęt barmański, szkło do pracy,
5)  zaprezentować technikę shakerowania, shakerem trzyczęściowym i bostońskim.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

sprzęt, szkło barmańskie,

−

kostki lodu,

−

atrapy ingrediencji napojów: woda, barwniki,

−

elementy dekoracyjne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 5

Przygotuj dodatki i elementy dekoracyjne do różnego typu napojów mieszanych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2) przeanalizować ilustracje pochodzące z różnych źródeł, przedstawiające napoje mieszane

przygotowane do podania,

3)  zwrócić uwagę na zastosowane w napojach dodatki i dekoracje,
4)  zorganizować stanowisko pracy,
5)  zaplanować  i  wykonać  trzy  dekoracje,  wykorzystując  dostępne  surowce  i  elementy

dekoracyjne,

6) zaprezentować wykonane dekoracje na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

plansze napojów mieszanych przygotowane do podania,

−

ilustrowane karty menu z napojami mieszanymi,

−

surowce do wykonania dekoracji napojów mieszanych,

−

sprzęt pomocniczy: deski, noże, szpadki, rurki.

Ćwiczenie 6

Sporządź i podaj po jednym napoju mieszanym z grupy napojów alkoholowych

i bezalkoholowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  wybrać receptury napojów mieszanych: alkoholowego i bezalkoholowego,
3)  określić składniki napojów mieszanych i kolejność ich łączenia,
4)  zaplanować  sprzęt  i  szkło  niezbędne  do  sporządzenia  i  podania  wybranych  napojów

mieszanych,

5)  zaplanować dekoracje napojów mieszanych,
6)  zgromadzić i przygotować do pracy potrzebny sprzęt,
7)  zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii,
8)  sporządzić  napoje  mieszane  przestrzegając  zasad  dotyczących  dokładnego  odmierzania

i właściwego łączenia składników, kolejności wykonywanych czynności, właściwego
posługiwania się sprzętem, prawidłowego podania wykonanych napojów,

9) zaprezentować przygotowane napoje na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

− poradnik dla ucznia,

− receptury napojów mieszanych,

− materiały piśmiennicze,

− zeszyt przedmiotowy,

− sprzęt i szkło barmańskie,

− składniki napojów mieszanych, lód.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Zasady i techniki podawania napojów bezalkoholowych

i alkoholowych zimnych i ciepłych

4.4.1. Materiał nauczania

Układ karty napojów
Każdy bar serwujący napoje alkoholowe powinien mieć do dyspozycji gości dobrze

opracowaną kartę napojów, która powinna również  być przewodnikiem  w wyborze  napojów
prostych  (rozlewanych  z  butelek)  i  napojów  mieszanych,  (przygotowywanych  przez
barmana),  łącznie  z  dodatkami  podawanymi  do  napojów.  Karta  powinna  być  zredagowana
w taki sposób, aby konsument mógł bez trudności odszukać pożądany napój lub zapoznać się
z  prezentowanym  wyborem.  Bardzo  duże  znaczenie  ma  estetyczna  szata  graficzna,  a  także
właściwy  format  oraz  poprawność  w  nazewnictwie  napojów,  ich  prawidłowy  układ  oraz
porządek.  W  nazewnictwie  napojów  należy  stosować  oryginalne  nazwy,  identyczne
z etykietą.  Zależnie  od  charakteru  karty,  wykaz  może  się  ograniczać  tylko  do  samych  win,
wódek  i  napojów  mieszanych,  lub  mogą  być  karty  pełne  (uniwersalne),  przedstawiające
wszystkie  kategorie  napojów  we  właściwym  układzie.  Spis  napojów  w  karcie  uniwersalnej
powinien  zatem  być  podzielony  na  działy  towaroznawcze,  tzn.  wina,  wódki,  piwa,  napoje
mieszane zimne i gorące, różne dodatki oraz przegryzki-przekąski barowe.

Przykładowy podział karty napojów
Dział win:

−

wina białe stołowe (wytrawne i półwytrawne),

−

wina czerwone stołowe (wytrawne i półwytrawne),

−

wina różowe stołowe,

−

wina deserowe białe (półsłodkie, słodkie i bardzo słodkie),

−

wina deserowe czerwone (półsłodkie, słodkie i bardzo słodkie),

−

wina wzmocnione – południowe (wytrawne, półwytrawne-medium, półsłodkie, słodkie
i bardzo słodkie),

−

szampany i wina musujące białe,

−

wina musujące czerwone,

−

wina musujące różowe,

−

wina apéritifowe,

−

vermouthy.

W każdej grupie wina podaje się kolejno marki napojów, z uwzględnieniem kraju
pochodzenia wina.

Dział wódek:

−

wódki czyste, asortyment w porządku alfabetycznym,

−

cognac, armagnac, brandy, winiak,

−

calvados, apple brandy,

−

whisky, whiskey,

−

tequila,

−

rum,

−

gin,

−

wódki apéritifowe,

−

wódki gatunkowe stołowe, asortyment w porządku alfabetycznym,

−

wódki słodkie, likiery, kremy, od najmniej słodkich do najsłodszych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dział piw, wykazane alfabetycznie w poszczególnych grupach: piwo jasne lekkie, piwo

jasne pełne, piwo jasne mocne, piwo ciemne pełne, piwo ciemne mocne.

Dział napojów mieszanych: short drinks, long drinks, soft drinks, hot drinks.
Dział napojów bezalkoholowych: wody gazowane, niegazowane, woda sodowa,

lemoniady, oranżady, soki owocowe, kawa, herbata.

Dział dodatków, przekąski do napojów:

−

orzeszki, migdały, krakersy, paluszki, chipsy,

−

tartinki, koreczki, bole serowe, mięsne, orzechowe.

Napoje bezalkoholowe zimne

Temperatura serwowania napojów

−

woda mineralna

−

8 -10

−

Coca- Cola, Pepsi

−

lemon bitter soda, orange biter soda, grapefruit bitter soda, tonic water

−

6 – 10

−

napoje gazowane typu lemoniada

−

8 – 10

−

soki: jabłkowy, z czerwonych winogron, wiśniowy, pomidorowy

−

8 – 12

−

soki: grejfrutowy, pomarańczowy, z czarnych porzeczek, z owoców
mango

−

10 – 12

−

nektary owocowe, jogurt, kefir

−

10 – 12

−

soki: ananasowy, morelowy, z białych winogron, sok wielowarzywny

−

10 – 14

−

napoje mieszane

−

6 – 8

Napoje bezalkoholowe gorące

−

herbata, kawa

−

85 – 90

−

czekolada, kakao, mleko

−

75 – 80

−

napoje mieszane (hot drinki)

−

70 – 75

Piwa

−

jasne lekkie

−

6 – 10

−

jasne pełne

−

8 – 10

−

ciemne pełne

−

9 – 12

−

ciemne mocne

−

12 – 14

Cydry

−

zwykłe nie musujące wytrawne, półwytrawne, półsłodkie

−

7 – 12

−

musujące, gazowane

−

6 – 8

Wina białe wytrawne, półwytrawne

−

młode

−

4 – 8

−

dojrzałe, łagodne

−

8 – 12

−

wina sherry, wytrawne i półwytrawne

−

10 – 12

Wina czerwone wytrawne, półwytrawne

−

lekkie

−

10 – 14

−

ciężkie, z dużą zawartością ekstraktu

−

16 – 18

Wina różowe (rosés) wytrawne i półwytrawne

−

młode

−

7 – 10

−

dojrzałe

−

10 – 12

Wina białe deserowe półsłodkie, słodkie i bardzo słodkie

−

młode

−

7 – 10

−

dojrzałe

−

10 – 12

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wina czerwone deserowe półsłodkie, słodkie i bardzo słodkie

−

wina o umiarkowanej mocy

−

13 – 15

−

wina mocne

−

14 – 16

Vermouthy i wina apéritifowe

−

wytrawne (extra, dry, secco)

−

6 – 8

−

słodkie (swet, bianco)

−

10 – 12

−

różowe

−

12 – 14

−

czerwone (red, rosso)

−

13 – 16

−

wina apéritifowe białe

−

8 – 12

−

wina apéritifowe czerwone

−

12 – 16

Szampany i wina musujące

−

białe wytrawne

−

4 – 6

−

białe półwytrawne

−

6 – 7

−

białe słodkie

−

8 – 9

−

różowe

−

6 – 10

Miody pitne

−

czwórniak wytrawny

−

8 – 12

−

trójniak półsłodki

−

10 – 14

−

dwójniak słodki

−

12 – 16

−

półtorak bardzo słodki

−

16 – 18

Wódki

−

czyste

−

wódki słodkie, likiery i kremy

−

0 –4°C

−

8 – 12°C

Wódki wytrawne

−

tequila biała

−

0 – 4

−

whisky na lodzie

−

6 – 8

−

apple brandy, młode brandy, grappa, rum, tequila złocista

−

12 – 15

−

szlachetna brandy, calvados

−

14 – 16

−

armagnac

−

16 – 20

−

cognac

−

18 – 22

−

starka

−

Technika serwowania napojów
Są dwa sposoby nalewania napojów gazowanych:

−

otwartą butelkę tak skierować do naczynia szklanego, aby wylewany płyn spływał po
przeciwległej ściance naczynia szklanego, to pozwoli wlać odpowiednią ilość płynu
z odpowiednią ilością piany (sposób zalecany),

−

uchwycić szklane naczynie w lewej ręce , przechylić ukośnie i nalewać po ściance
naczynia płyn (jest to sposób mniej elegancki i w tej chwili nie zalecany).
Wódki nalewa się ostrożnie niskim strumieniem, na środek dna kieliszka nie dotykając

szkła wylotem szyjki butelki.

Koniaki i brandy przy nalewaniu wymagają specjalnego rytuału. Kieliszek trzyma się

pochylony pod kątem 45

C w kierunku szyjki butelki, którą przy nalewaniu trzyma się blisko

jego krawędzi, przy czym kieliszek stopniowo podnosi się do pozycji pionowej.

Każdą butelkę z etykietą podczas jej prezentacji i nalewania, należy trzymać w taki

sposób, aby konsument mógł widzieć tekst etykiety.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Oznaczenia na etykietach win
Wszystkie napisy na etykiecie wina to zakodowane określenia normatywne, które dzielą się
na: oznaczenia obowiązkowe i nieobowiązkowe tzw. fakultatywne.

Oznaczenia obowiązkowe na etykietach
win to:

−

nazwa wina,

−

objętość butelki,

−

zawartość alkoholu w winie,

−

nazwa i adres rozleniwi,

−

kraj pochodzenia,

Oznaczenia fakultatywne to:

−

rocznik zbiorów winogron,

−

szczep winorośli,

−

region,

−

nazwy lub nazwiska pośredników,

−

nazwa posiadłości,

−

przyznane medale i nagrody,

−

zalecenia dla konsumenta, np. podawać
schłodzone.

Dekantacja win
Serwis win starzonych w butelkach, a czasem również win młodych, wymaga

przeprowadzenia przed ich podaniem procesu dekantacji. Celem dekantacji jest:

−

oddzielenie wina od jego osadu,

−

napowietrzenie wina.

Dekantację należy przeprowadzać w wielu etapach. Każdy z nich należy realizować
z największą starannością, w miejscu widocznym dla gościa.
Kolejność czynności podczas dekantacji win:

−

przygotować sprzęt potrzebny do przeprowadzenia dekantacji: karafka do wina
(dekanterka), kieliszek do degustacji, świecznik z bezzapachową białą świecą, zapałki,
trybuszon, serwetka, dwa talerzyki,

−

przynieść butelkę unikając wstrząsów i umieścić ją w koszyczku do win (etykietą do
góry),

−

zaprezentować osobie zamawiającej wino w koszyczku oraz przedstawić je podając
nazwę wina, klasyfikację, producenta, rocznik,

−

nożem otwieracza kelnerskiego usunąć folię (staniol) z szyjki butelki,

−

wytrzeć korek oraz szyjkę butelki serwetką,

−

wkręcić korkociąg w środek korka tak, aby nie przedziurawić korka z drugiej strony,

−

wyciągnąć powoli korek, skończyć wyciąganie korka pomagając sobie palcami prawej
ręki,

−

sprawdzić zapach i jakość korka przed zdjęciem z korkociągu, a następnie odłożyć go na
talerzyk,

−

wytrzeć szyjkę butelki z zewnątrz i wewnątrz serwetką,

−

nie wyjmując butelki z koszyczka, nalać niewielką ilość wina do karafki w celu
przepłukania jej (aviner),

−

po przepłukaniu karafki, przelać wino z karafki do przygotowanego kieliszka,

−

przeprowadzić precyzyjną i szybką degustację (zwróceni profilem do gościa),

−

zapalić świeczkę zapałką,

−

wyjąć ostrożnie i delikatnie butelkę z koszyczka,

−

zbliżyć butelkę z winem do karafki i ostrożnie przelewać tak, aby światło świecy
przechodziło przez ramię butelki, co pozwoli zauważyć nadchodzący osad wina,

−

przelewać wino do dostrzeżenia pierwszych oznak osadu,

−

talerzyk z korkiem podać zamawiającemu wino, by mógł sprawdzić stan i autentyczność
korka,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

sprawdzić przejrzystość wina w karafce nad światłem świecy,

−

nalać wino do kieliszka osobie, która składała zamówienie, aby zaakceptowała je, po
aprobacie należy nalać wino pozostałym gościom, na koniec powrócić i uzupełnić
kieliszek winem osobie składającej zamówienie,

−

zgasić świecę bez zdmuchiwania.

Sposoby przygotowania kawy i metody jej podania
Karta napojów obowiązująca w barze powinna zawierać ofertę podawania kawy na kilka

sposobów. Najlepszy napar kawowy uzyskuje się z ekspresu ciśnieniowego.

Kawa espresso jest parzona w ekspresie ciśnieniowym. Serwuje się ją w małej, ogrzanej

przed podaniem filiżance, ustawionej na podstawce z łyżeczką. Można ją pić zarówno
z cukrem, jak i bez. Często do espresso podaje się szklankę z wodą, która służy do
przepłukiwania kubków smakowych, przed wypiciem każdego łyka kawy.

Kawa espresso, oprócz samodzielnego napoju, stanowi bazę dla wielu innych napojów

kawowych – m. in. caffe latte, caffe macchiato, cafe au lait, cappuccino.

Caffe latte sporządza się z kawy espresso, która stanowi 1/3 napoju, a pozostałą część,

czyli 2/3, stanowi spienione mleko. Można ją podawać w wersji klasycznej lub w kompozycji
smakowej z cynamonem, wanilią, czekoladą lub alkoholem.

Latte macchiato to napój mleczny powstały przez powolne (delikatnie po ściance)

dolanie kawy espresso do gorącego mleka, pokrytego warstwą mlecznej piany. Przy
prawidłowym przygotowaniu otrzymuje się trzy warstwy: na dole mleko, po środku espresso,
na górze pianę.

Caffe late i caffe macchiato podawane są w przezroczystych szklankach z grubymi

ściankami, o pojemności około 250 ml., na podstawce, z łyżeczką z długim trzonkiem. Kawy
te mogą być również pite przez słomkę.

Caffe au lait podaje się w dużych filiżankach na podstawkach. Do przygotowanych

filiżanek należy jednocześnie wlać w równych proporcjach mocną, świeżo zaparzoną kawę
i wrzące mleko.

Cappuccino to włoska kawa sporządzana z espresso, ze spienionego mleka i szczypty

sypkiej czekolady lub kakao. Świeżo zaparzone espresso jest wlewane do dużej filiżanki,
którą należy uzupełnić do górnej krawędzi spienionym mlekiem. Przygotowany napój należy
posypac czekoladą lub kakao.

Inne sposoby przygotowania kawy i podania jej jako napoju gorącego i zimnego

[9, str. 42-43]

Kawę po turecku parzy się w miedzianym tygielku, zalewając zmieloną kawę z cukrem

wrzącą  wodą.  Zawartość  tygielka  należy  podgrzewać,  nie  dopuszczając  do  zagotowania.
Przygotowaną w tygielku kawę podaje się konsumentowi wraz z małą filiżanką na spodeczku
z  łyżeczką,  zwracając  uwagę  na  to,  aby  filiżanka  znalazła  się  bezpośrednio  przed
konsumentem,  tygielek,  na  talerzyku  wyłożonym  serwetką,  z  prawej  strony,  cukier  przed
filiżanką.  Kawę  z  tygielka  konsument  zawsze  nalewa  sobie  sam.  Do  kawy  tej  podaje  się
szklankę zimnej wody, gdyż jest to kawa mocna, o ostrym smaku.

Kawę po irlandzku można przygotować w barze, prezentując flambirowanie tego napoju.

Przygotowując kawę po irlandzku bez efektu podpalania, należy do wygrzanej szklanki, na nóżce
z uchem, wlać 25 ml whisky, dodać cukru brązowego i zalać gorącym naparem kawowym.
Całość wymieszać i na powierzchnię napoju dodać bitą śmietanę, latem-lody śmietankowe.
Szklankę należy ustawić na spodku z serwetką, do kawy podać słomkę lub łyżeczkę.

Kawę mazagaran otrzymuje się z mocnego naparu kawy, do którego dodaje się cukru

oraz kieliszek alkoholu (likier Maraschino lub rum, koniak, arak). Całość miesza się i poddaje
się silnemu oziębieniu. Po wyporcjowaniu do pokali dodaje się kostkę lodu. Mazagran podaje
się ze słomką do picia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kawa mrożona jest to napar kawowy z cukrem i śmietanką pasteryzowaną, silnie

wychłodzony.  Po  wychłodzeniu  kawę  przelewa  się  do  wysokich  szklanek  i  dekoruje  bitą
śmietanką.  Kawę  mrożoną  można  również  przygotować  w  inny  sposób,  a  mianowicie
mocnym,  wychłodzonym  naparem  kawowym  zalewa  się  porcje  lodów  waniliowych
umieszczonych  w  wysokiej  szklance.  Całość  dekoruje  się  bitą  śmietanką  i  podaje  się
konsumentowi na talerzyku z łyżeczką i słomką do picia.

Przygotowanie tacy z nakryciem do kawy:

−

tackę do kawy przykryć serwetką,

−

podstawkę pod filiżankę wyłożyć papierową serwetką, położyć na niej łyżeczkę do kawy,

−

na podstawce postawić wygrzaną filiżankę z kawą,

−

podać cukier lub słodzik i śmietankę,

−

w zależności od zwyczaju lokali podaje się szklankę wody, ponieważ woda podnosi
tolerancję na związki powstałe przy paleniu kawy.

Sposoby przygotowania herbaty i metody jej podawania
Wskazane jest przygotowanie herbaty w naczyniach porcelanowych. Aby uzyskać pełny

aromat herbaty, należy wszystkie naczynia wcześniej podgrzać. Przygotowując pojedynczą
porcję, można korzystać z herbaty ekspresowej podawanej w saszetkach.

Podając herbatę ekspresową należy:

−

tacę przykryć serwetką,

−

ustawić wygrzaną filiżankę z podstawką i łyżeczką,

−

ustawić wrzątek (z prawej strony filiżanki) w czajniczku, w ilości około 1,5 pojemności
filiżanki,

−

podać cukier, słodzik, cytrynę ustawiając nad filiżanką,

−

ustawić dodatkowy talerzyk do odłożenia saszetki po herbacie,

−

podać konsumentowi (do wyboru) skrzynkę z różnym asortymentem herbat.

Sposób parzenia i podawania herbaty liściastej:

−

czajniczek porcelanowy należy dokładnie umyć i wyparzyć, a następnie wsypać herbatę
do kominka (sitka) porcelanowego,

−

postawić czajniczek na parze, po czym zalać wrzącą wodą,

−

podawać na tacy: wygrzaną filiżankę na podstawce z serwetką i łyżeczką, czajniczek
z naparem herbaty oraz dodatki.

Czas parzenia herbaty należy dostosować do zamówienia gościa opierając się na zasadach:

−

herbata parzona 2 min. – ma działanie pobudzające,

−

herbata parzona 4 min. i dłużej – ma działanie uspakajające,

−

herbaty smakowe należy parzyć ok. 5 min., a herbatę zielona do 6 min.

Rozliczenie się barmana z konsumentem
Rachunek dla gościa powinien być podany niezwłocznie, gdy o niego gość poprosi.

Powinien być wystawiony zgodnie z obowiązującymi wymaganiami. Kelner podaje rachunek
w etui lub na specjalnej tacce do rachunków.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie cechy powinna spełnić barowa karta napojów?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2.  Jaki układ obowiązuje w karcie napojów przygotowanej w barze?
3.  Jaki układ napojów obowiązuje w poszczególnych działach karty?
4.  Jakie obowiązują temperatury podawania poszczególnych napojów bezalkoholowych?
5.  Jakie obowiązują temperatury podawania poszczególnych rodzajów win?
6.  Jakie obowiązują temperatury podawania wódek?
7.  W jakiej temperaturze należy podawać piwo i cydry?
8.  Jaka jest temperatura podawana napojów gorących?
9.  Jaka jest technika serwowania napojów rozlewanych bezpośrednio z butelek?
10.  Jakie informacje zawiera etykieta wina?
11.  Na czym polega dekantacja win?
12.  Jakie wyróżnia się sposoby podawania kawy?
13.  Na czym polega przygotowanie tacy z nakryciem do kawy?
14.  Jak należy podawać herbatę ekspresową?
15.  Jaką jest technika parzenia i podawania herbaty liściastej?
16.  Jak długo należy parzyć poszczególne rodzaje herbat?
17.  Jakie reguły obowiązują podczas podawania rachunku konsumentowi?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zaprojektuj kartę napojów dla określonego typu baru.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  określić typ baru, dla którego będzie opracowana karta,
3)  zaplanować  asortyment  napojów  alkoholowych  i  bezalkoholowych,  przystawek

charakterystycznych dla określonego typu baru,

4)  zaplanować układ chronologiczny napojów i przystawek w karcie,
5)  zaprojektować układ graficzny karty,
6)  sporządzić kartę według ustaleń,
7)  zaprezentować kartę na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

materiały do wykonania okładki karty,

−

przykładowe karty z różnych barów,

−

kolorowe pisaki.

Ćwiczenie 2

Dokonaj analizy informacji umieszczonych na wybranej etykiecie wina.

Tabela do ćwiczenia 2

Oznaczenia obowiązkowe

Oznaczenia fakultatywne

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania z poradnika i z literatury, dotyczącym opisu etykiet

umieszczonych na butelkach win,

2)  przeanalizować napisy i oznaczenia umieszczone na etykiecie,
3)  dokonać interpretacji napisów i oznaczeń na etykiecie,
4)  zakwalifikować  odczytane  informacje do  oznaczeń  obowiązkowych,  nieobowiązkowych

(fakultatywnych),

5) zestawić uzyskane wiadomości w formie tabeli przygotowanej według wzoru,
6) przedstawić opracowania na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura z rozdziału 6 poradnika,

−

etykieta wina,

−

materiały piśmiennicze, zeszyt,

−

plansze przedstawiające interpretację, oznaczenia i napisy umieszczone na etykietach
win.

Ćwiczenie 3

Przeprowadź proces dekantacji wina.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania w poradniku,
2)  przeanalizować wiadomości pod kątem treści ćwiczenia,
3)  powtórzyć wiadomości dotyczące zasad i techniki otwierania butelki wina,
4)  określić sprzęt potrzebny do dekantacji,
5)  określić czynności oraz ich kolejność podczas dekantacji,
6)  przygotować stanowisko do dekantacji – stół do dekantacji,
7)  wykonać symulację otwierania butelki zgodnie z obowiązującymi zasadami,
8)  sprawdzić korek,
9)  umieścić korek na prezenterze korka (metalowy talerzyk),
10)  dokonać próby wina – symulacja,
11)  przeprowadzić proces dekantacyjny,
12)  zgasić świecę, przy pomocy palców lub zapałki,
13)  wykonać  symulację  nalewania  wina  osobie  zamawiającej,  celem  przeprowadzenia

degustacji,

14) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia, literatura,

−

materiały piśmiennicze,

−

karafka do wina (dekanterka),

−

kieliszek do degustacji,

−

świecznik z bezzapachową świecą, zapałki,

−

trybuszon,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

prezenter korka i talerzyk na folię z szyjki butelki,

−

serwetka kelnerska,

−

butelka wina.

Ćwiczenie 4

Sporządź w bufecie herbatę ekspresową oraz kawę z ekspresu z mlekiem. Przygotuj tace

dla kelnera do podania sporządzonych napojów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem nauczania z poradnika, dotyczącym zasad podawania napojów

gorących,

2) określić i przygotować sprzęt, zastawę stołową do podania określonych w treści

ćwiczenia napojów,

3)  określić i przygotować dodatki do napojów,
4)  zaparzyć kawę przestrzegając zasad obsługi ekspresu,
5)  podgrzać mleczko do kawy w dzbanuszku,
6)  przygotować tace z kawą i dodatkami,
7)  napełnić wrzątkiem czajniczek do parzenia  herbaty przestrzegając zasad  bezpieczeństwa

i higieny pracy,

8) przygotować tace do podania herbaty, ustawiając na niej wygrzaną filiżankę z podstawką

i łyżeczkę, czajniczek z wrzątkiem, herbatę w saszetkach na talerzyku, cukiernice
z łopatką do cukru,

9) zaprezentować przygotowane tace z napojami i dodatkami na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału 6 poradnika,

−

dwie średnie tace,

−

zastawa stołowa do podania kawy, herbaty, dodatków,

−

serwetki papierowe do wyłożenia tacy i pod filiżanki,

−

ekspres do kawy,

−

surowce i dodatki: kawa, herbata, mleczko, cukier.

Ćwiczenie 5

Określ temperaturę serwowania napojów umieszczonych w karcie menu wybranego baru.

Tabela do ćwiczenia 5

Rodzaj napoju

Temperatura serwowania

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeczytać materiał nauczania w poradniku,
2)  dokonać analizy karty pod kątem temperatury podawania napojów,
3)  określić temperaturę serwowania napojów zawartych w karcie,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  zestawić uzyskane wiadomości w formie tabeli według wzoru,
5)  ocenić układ napojów w karcie,
6)  przedstawić efekt pracy na forum grupy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

poradnik dla ucznia,

−

materiały piśmiennicze,

−

karty napojów z określonego baru.

Ćwiczenie 6

Zaprezentuj obsługę gości przy ladzie barowej podczas podawania piwa i napoju

zimnego gazowanego rozlewanych bezpośrednio z butelek.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z materiałem z zakresu serwisu piwa i napojów zimnych rozlewanych

bezpośrednio z butelek,

2)  dobrać szkło do podawanych napojów,
3)  sprawdzić czystość szkła,
4)  położyć serwetki przed gośćmi na ladzie barowej,
5)  ustalić kolejność obsługi gości,
6)  otworzyć butelkę z napojem serwowanym jako pierwszy,
7)  nalać napój zgodnie z życzeniem gościa stosując odpowiednią technikę,
8)  ustawić szklankę z napojem na ladzie barowej,
9)  powtórzyć czynności związane z serwowaniem drugiego napoju.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału 6 poradnika,

−

szkło do podania piwa i napojów zimnych gazowanych,

−

otwieracz,

−

butelki z napojami,

−

serwetki, podkładki stosowane pod szkło z napojami,

−

serweta kelnerska.

Ćwiczenie 7

Goście zamówili butelkę wina musującego. Podaj wino gościom przy ladzie barowej.

Zaprezentuj przyjmowanie należności od gości w formie gotówkowej i bezgotówkowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) powtórzyć wiadomości dotyczące zasad otwierania win musujących (przerobione –

jednostka modułowa 341[07].Z3.02),

2)  powtórzyć wiadomości dotyczące zasad rozliczania się z konsumentem,
3)  przygotować butelkę z winem musującym,
4)  przygotować wiaderko z lodem,
5)  ustawić szkło do podawania win musujących na ladzie barowej,
6)  zaprezentować butelkę z winem musującym,
7)  zaprezentować sposób trzymania butelki podczas jej otwierania,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8)  otworzyć lub zasymulować otwieranie butelki,
9)  nalać wino musujące do kieliszków gości,
10)  odstawić butelkę z pozostałą ilością wina do wiaderka z lodem,
11)  uzupełnić ponownie kieliszki gości,
12)  zaprezentować rozliczenie z gościem w formie gotówkowej i bezgotówkowej.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

literatura z rozdziału 6 poradnika,

−

poradnik dla ucznia z jednostki modułowej „Podawanie potraw i napojów”
341[07].Z3.02,

−

butelka lub atrapa wina musującego,

−

wiaderko z lodem,

−

szkło do podawania wina musującego,

−

serwetki, podkładki barowe, pod szkło,

−

serweta kelnerska,

−

etui na rachunek, długopis,

−

filmy instruktażowe omawiające techniki otwierania i nalewania wina musującego,
zasady rozliczania się z gościem.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) zaprojektować kartę dla określonego rodzaju baru?

2) zaplanować układ chronologiczny napojów w karcie?

3) określić temperaturę podawania napojów bezalkoholowych?

4) określić temperaturę serwowania napojów alkoholowych?

5) wyjaśnić informację podane na etykiecie butelki z winem?

6) otworzyć i nalać wino ciche i musujące?

7) przeprowadzić dekantację wina?

8) rozróżnić sposoby podawania kawy i herbaty?

9) przygotować tacę do podawania różnych rodzajów kawy i herbaty?

10) sporządzić napary herbaciane i kawowe?

11) określić zależność miedzy czasem parzenia herbaty a jej wpływem na

organizm człowieka?

12) nalewać i podawać napoje zimne przy ladzie barowej?

13) wymienić reguły obowiązujące przy podawaniu gościom rachunku ?

14) rozliczyć się z konsumentem w formie gotówkowej i bezgotówkowej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera 22 zadania dotyczące organizacji pracy w bufecie. Wszystkie

zadania są

wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej Karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego

wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku pomyłki należy błędną
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Aperitif bar głównie oferuje

a)  gorące przekąski, napoje bezalkoholowe i alkoholowe.
b)  napoje mieszane w dużym asortymencie.
c)  napoje zimne i ciepłe, alkoholowe i bezalkoholowe.
d)  duży asortyment piw i win.

2. Hockery to

a)  wysokie siedziska przy ladzie barowej.
b)  mieszadełka do napojów.
c)  sitka barmańskie.
d)  wyciskacz do soków cytrusowych.

3. Blender to

a)  dozownik do alkoholu.
b)  wyciskacz do soków cytrusowych.
c)  dystrybutor do piwa.
d)  mikser barowy.

4. Głównym surowcem do produkcji piwa jest

a)  chmiel.
b)  brzeczka powstała ze słodu jęczmiennego.
c)  ziemniaki.
d)  owoce.

5. Long drinks to napój mieszany o pojemności

a)  50 ml – 100 ml.
b)  100 ml – 300 ml.
c)  dowolnej.
d)  do 50 ml.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

13. Kawa parzona w tygielku to kawa podawana

a)  po włosku.
b)  po turecku.
c)  po irlandzku.
d)  po wiedeńsku.

14. Koniak należy podawać w temperaturze

a) 18

C – 20

b) 10

C – 17

c) 5

C – 9

d) 0

C – 4

15. Do otwierania win służy

a)  trybuszon.
b)  szprycer.
c)  blender.
d)  muddler.

16. Temperatura podawania win wynosi

a) białe dojrzałe 8

C – 12

C, czerwone ciężkie 16

C – 18

b) białe dojrzałe 8

C – 12

C, czerwone ciężkie 18

C – 20

c) białe dojrzałe 10

C – 14

C, czerwone ciężkie 16

C – 18

d) białe dojrzałe 10

C – 14

C, czerwone ciężkie 18

C – 20

17. Cobbler to napój mieszany należący do grupy

a)  short drinks.
b)  long drinks.
c)  soft drinks.
d)  diverse drinks.

18. Formuła miarowa zapisu receptury napoju mieszanego podaje składniki

a)  w jednostkach objętościowych.
b)  w ujęciu proporcjonalnym.
c)  jako ich udział częściowy.
d)  jako udział procentowy.

19. Sok z jednej limety to

a)  40 ml.
b)  20 ml.
c)  10 ml.
d)  30 ml.

20. Sporządzanie napojów mieszanych metodą nalewania polega na

a)  łączenia składników w shakerze.
b)  nalewaniu łyżką barową składników do szkła.
c)  mieszaniu ingrediencji z dużą ilością kruszonego lodu.
d)  nalewaniu składników bezpośrednio do szklanicy z lodem.

21. Ustalając kolejność dodania ingrediencji do napojów mieszanych należy kierować się ich

a)  ceną.
b)  konsystencją.
c)  intensywnością smaku.
d)  intensywnością aromatu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……..............................………………………………………………..

Organizowanie pracy w bufecie

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

Razem: