Stephen Coonts

 

 

 A-6 Intruder

 (The Intruders)

 

 

 Tłumaczył Jerzy Łoziński

 

 
 

  

Od Autora

 

 

 

 

 

 

Za życzliwą poradę, jeśli chodzi o techniczne szczegóły niniejszej 

książki, autor chciałby serdecznie podziękować kapitanowi w stanie 
spoczynku Marynarki USA Samowi Sayersowi oraz kapitanowi Marynarki 
Bruce’owi Woodowi.
 

Podstawą dla opisanych tu incydentów podczas startu z lotniskowca 

i lądowania na nim były rzeczywiste wydarzenia, chociaż nie zawsze 
kończyły się one tak jak w mojej książce. W pewnych przypadkach, gwoli 
czytelności i zwięzłości opisu, uprościłem przedstawienie wnętrza kabiny 
samolotu, a także szczegółów kontroli powietrznej oraz procedur 
awaryjnych. Nie zamierzałem tworzyć podręcznika pilotażu ani poradnika 
dla samouków.
 

Mam nadzieję, że pomogę czytelnikowi w lepszym zrozumieniu 

umiejętności, profesjonalizmu i poświęcenia mężczyzn i kobiet, którzy 
związali się z lotnictwem Marynarki i piechoty morskiej USA. Im 
dedykowana jest ta powieść.
 

  

1

 

 

 

 

 

 

Wielki kadłub okrętu górował nad nabrzeżem, które wrzynało się 

w wody zatoki. Wszystko: okręt, przystań, ciężarówki, nawet krzątający się 
wokół marynarze, wydawało się mroczne i namoknięte za sprawą deszczu 
padającego z niskich, ołowianych chmur.
 

W budce przy wejściu na nabrzeże skulił się marynarz z głową 

wtuloną w postawiony kołnierz i rękami wciśniętymi w kieszenie kurtki. 
W środku nie było piecyka, panował więc chłód taki sam jak na zewnątrz, 
ale chłopak miał przynajmniej schronienie przed wiatrem. Porywisty 
i wilgotny, w nie osłonięte ciało uderzał jak pejcz, potrafił także przez 
nogawki spodni dobrać się do łydek.
 

Marynarz po raz kolejny zerknął na pokład startowy, z którego 

sterczały za burtę ogony i skrzydła samolotów. Potem powiódł wzrokiem 
wzdłuż całego kadłuba, długiego na ponad trzysta metrów. Ogromny 
stalowy potwór wydawał się tak masywny i niewzruszony, że ledwie 
chciało się wierzyć, iż w każdej chwili gotów jest wyruszyć w rejs.
 

Woda lała się ciurkiem ze spływników opadających z pokładu 

startowego. Każdy ostrzejszy podmuch wiatru rwał te strużki i rozmywał 
w potokach deszczu, które chlupotały o nabrzeże i odbojnice, chroniące 
kadłub przed uderzeniami o beton, oraz niespokojne czarne wody zatoki.
 

Chłopak spoglądał, jak drobne fale podrzucają śmiecie i nerwowo 

rozbijają się o stalową bryłę, która, oczywiście, ani drgnęła, zastygła, jakby 
wrośnięta w dno.
 

A przecież już niedługo zacznie przesuwać się w ciemnej, oleistej 

toni: dziewięćdziesiąt pięć tysięcy ton stali jutro rano ruszy przez zatokę 
pod mostem Golden Gate. Na pokładzie było już wszystkich 
dziewięćdziesiąt samolotów, z wyjątkiem jednego, którego dźwig właśnie 
przenosił na windę z przodu prawej burty. Przez cały poprzedni tydzień 
trwało ładowanie bomb, naboi, fasoli w puszkach, papieru toaletowego 
i mnóstwa innych rzeczy, które dostarczane były przez ciężarówki i wagony 
wtaczające się aż na środek nabrzeża.
 

Fakt, że okręt ze swymi samolotami i załogą liczącą ponad pięć 

tysięcy osób oderwie się od lądu i swobodnie zacznie przesuwać między 
oceanem a niebem, wydawał się zadziwiający, cudowny, jakby 
nierzeczywisty. Stworzona ludzką ręką planeta będzie przemierzać 
przestwór oceanu, wichrów, burz, czasami także słońca. Planetę tę 
zamieszkają ludzkie mrówki, harując i jedząc, harując i śpiąc, harując 
i wypróżniając się, harując i zanosząc modły, żeby gdzieś, kiedyś, okręt 
przybił znowu do lądu.
 

Pośród nich znajdzie się także on, dziewiętnastolatek, dla którego 

będzie to pierwszy w życiu rejs. Myślał o tym z lekkim zdziwieniem 
i odrobiną strachu.
 

Przez ciało młodziutkiego marynarza przebiegł dreszcz – czy aby na 

pewno z zimna? – i chłopak raz jeszcze rzucił okiem na sterczące znad 
pokładu ogony samolotów. Jak to jest, kiedy katapulta ciska którąś z tych 
maszyn w powietrze albo kiedy ląduje się na pokładzie i wyhamowuje na 
jednej z lin? Nie wiedział tego i nigdy też pewnie się nie dowie, co odrobinę 
go zasmuciło. Jemu przypadła w udziale rola magazyniera, urzędnika, 

podczas gdy ci na samolotach to oficerowie starsi od niego i z pewnością 
nieporównanie bardziej doświadczeni, ludzie żyjący jakby w innym świecie. 
Może jednak kiedyś? Dla dziewiętnastolatka przyszłość jest jak autostrada, 
która zatraca się w oddali. Któż wie, co znajduje się przy tej 
w nieskończoność ciągnącej się drodze? Chłopak nie lubił jednak zajmować 
się tajemnicami niezbadanej przyszłości: jego myśli daleko bardziej 
absorbowała chwila obecna. Tęsknił za domem. Została tam także 
dziewczyna, o której nie myślał zbyt poważnie, kiedy po szkole zgłaszał się 
do Marynarki. Ale magia oddalenia zmieniła wszystko. Pisał teraz do niej 
trzy listy tygodniowo, plus jeden do staruszków, plus jeden do brata. 
Dziewczyna... No cóż, pewnie już sobie znalazła innego. Ta myśl nie 
dawała mu spokoju.
 

Zastanawiał się właśnie, co napisać jej w następnym liście – ostatnią 

odpowiedź otrzymał przed trzema tygodniami – kiedy pod bramę 
podjechała taksówka. Wysiadł z niej odziany w kurtkę i białą czapkę 
porucznik, i przez chwilę stał zapatrzony w lotniskowiec. Zaraz jednak 
ocknął się, wręczył należność zastygłemu w oczekiwaniu kierowcy 
i z bagażnika wydobył dwie wielkie torby marynarskie, z których jedną 
przerzucił przez ramię, drugą chwycił w lewą rękę i podszedł do budki.
 

Młody wartownik sprężystym ruchem wyskoczył na deszcz, 

zasalutował i powiedział: – Przepraszam, panie poruczniku, ale muszę 
zobaczyć pańskie dokumenty.
 

Ich oczy zetknęły się na chwilę; porucznik miał ponad metr 

osiemdziesiąt wzrostu, szare oczy i nos odrobinę za długi w proporcji do 
reszty twarzy. Opuścił torby na zmoczony beton, poszperał w kieszeni 
i wręczył chłopakowi legitymację. Ten, starając się ochronić listę przed 
zacinającym deszczem, starannie wykaligrafował na niej: PORUCZNIK 
JACOB L. GRAFTON, MARYNARKA USA, a potem zwrócił oficerowi 
plastikowy prostokącik wielkości karty kredytowej.
 

– Dziękuję, panie poruczniku.

 

– W porządku.

 

Oficer schował legitymację i, ignorując deszcz, znowu wpatrzył się 

w okręt, by po dłuższej chwili spojrzeć na chłopaka.
 

– Wasz pierwszy rejs?

 

– Tak jest, panie poruczniku.

 

– Skąd jesteście?

 

– Z Iowa, panie poruczniku.

 

Oficer ponownie zarzucił jedną torbę na ramię, a drugą dźwignął 

w wyprostowanej ręce. Chłopak zgadywał, że każdy wór waży około 
trzydziestu kilogramów, co najwidoczniej nie robiło na poruczniku 
większego wrażenia.
 

– Iowa to kawał drogi stąd – rzucił przyjaźnie przez ramię.

 

– Tak jest, panie poruczniku.

 

– Trzymajcie się.

 

Chłopak patrzył za oddalającą się sylwetką, zapomniawszy przez 

chwilę o deszczu. Iowa... Tak, bardzo daleko stąd. A blisko: okręt, ocean, 
Hawaje, Hongkong, Singapur, Australia... Jutro rano wyruszą. Jeszcze tylko 
jedna noc. Wrócił do budki i zamknął drzwi. Cichutko pogwizdywał pod 
nosem.
 

Godzinę później porucznik Jake Grafton stawiał swoje torby 

w kajucie. Nie zastał w niej współlokatora, też porucznika Marynarki, ale 
dolna koja była już najwyraźniej zajęta, zaczął więc rozkładać się na górnej 

pryczy.
 

Pół roku pobytu na lądzie – po trzech latach służby w dywizjonie 

lotnictwa Marynarki, podczas których odbył dwie tury – upłynęło jak 
z bicza strzelił. I oto znowu wyruszał w morze, tym razem w dywizjonie 
lotnictwa Korpusu Piechoty Morskiej. Ale mu się trafiło! Będzie latał 
z szajbusami!
 

Jak się w to wszystko wpakował?

 

Świat zaczął się pruć w szwach trzy tygodnie temu, kiedy pojechał 

do Chicago, żeby zobaczyć się z Callie. Jake przymknął oczy i wsłuchany 
w odgłosy okrętowego życia, zanurzył się we wspomnieniach.
 

– Znasz Chicago? – zapytała Callie McKenzie.

 

Była godzina jedenasta, a oni z lotniska O’Hare jechali do centrum. 

Prowadziła Callie.
 

– Nie – odpowiedział Jake z uśmiechem i poprawił się w fotelu.

 

Spojrzała na niego badawczo. Ciągle jeszcze miała na twarzy 

rumieniec, którym spłonęła, kiedy została obdarzona namiętnym 
pocałunkiem na oczach pasażerów i pracowników lotniska. Potem nastąpiła 
wymiana czułych uścisków. Teraz zielona torba Jake’a spoczywała 
w bagażniku, a lotnisko ze wszystkimi swoimi rozjazdami i ślimakami 
zostawało coraz dalej za nimi.
 

– Dziękuję za listy – powiedziała. – Tyle ich było.

 

– Ja też dziękuję za twoje.

 

Chwilę jechała w milczeniu, znowu spłoniona, potem odezwała się: 

– Kolano już w porządku? Znowu latasz?
 

– Tak, jasne.

 

Jake nieświadomie potarł nogę, w którą pół roku wcześniej został 

postrzelony nad Laosem. Natychmiast uprzytomnił sobie, co robi, roześmiał 
się i powiedział: – Ale to już historia, wojna się skończyła, jeńcy wrócili do 
domu, jest czerwiec, ty jesteś piękna, ja jestem z tobą i muszę powiedzieć, 
że życie mi się cholernie podoba.
 

Callie raz jeszcze zaczerwieniła się mimo woli. Oto był obok niej 

mężczyzna, którego poznała zeszłej jesieni w Hongkongu, i z którym 
spędziła piękny, choć przyprawiony goryczą tydzień na Filipinach. 
Wszystkiego siedem dni; a przecież wystarczyło, żeby się zakochać.
 

Chciwie czytała po kilka razy jego listy i w odpowiedzi wypisywała 

długie, rozgadane epistoły. W każdej linijce wyznawała, jak go kocha. 
Zadzwoniła też do niego natychmiast po powrocie do Stanów, kiedy 
skończył się jej dwuletni pobyt w Hongkongu z ramienia Departamentu 
Stanu To było dziesięć dni temu. A teraz Jake siedział tuż przy niej.
 

Trzeba było omówić tyle rzeczy, o które się martwiła Miłość jest tak 

pełna pułapek. A jeśli cud się nie spełni.
 

– Moi rodzice bardzo chcą cię poznać – powiedziała głosem, który 

Jake’owi wydał się nieco podenerwowany. Także i on był niespokojny; nie 
potrafił nawet przełknąć śniadania, które podano na pokładzie samolotu 
z Seattle. Teraz czuł jednak, że przy niej zaczyna się odprężać. Wszystko się 
ułoży.
 

Zerknęła spod oka na Jake’a. Lekko uśmiechnięty, wpatrywał się 

w sylwetki wieżowców. Cały samochód wydawał się nim wypełniony. To 
dobrze zapamiętała – Jake robił wrażenie większego, niż w rzeczywistości. 
Pod tym względem nic się nie zmieniło i jakoś ją to uspokoiło. Raz jeszcze 
spojrzała na mężczyznę, a potem skupiła się najeździe.
 

– Jesteś głodny? – spytała po krótkiej ciszy.

 

– Odrobinę.

 

– Pomyślałam, że moglibyśmy pojechać do centrum, zjeść coś, 

rozejrzeć się trochę po mieście, a wieczorem, kiedy rodzice wrócą już 
z uniwersytetu, wpaść do mnie.
 

– Brzmi nieźle.

 

– Polubisz Chicago – zapewniła.

 

– Ja w ogóle lubię amerykańskie miasta – powiedział. – Jeszcze nie 

spotkałem takiego, które by mi się nie podobało.
 

– Ach, ci mężczyźni – westchnęła. – Jak trudno im czymś 

zaimponować.
 

Roześmiał się, a ona mu zawtórowała. Jest z nią. Czuła się 

szczęśliwa.
 

Znalazła wolne miejsce przy Lakę Shore Drive, zaparkowała i poszli 

przed siebie, ręka w rękę, roześmiani, znowu ze sobą. Przekąsili coś 
w zatłoczonym pubie, a potem dalej spacerowali. I spacerowali.
 

Callie chciała, oczywiście, usłyszeć z ust Jake’a opowieść 

o zestrzeleniu i uratowaniu z dżungli; mówili też o „Tygrysie” Cole’u, 
bombardierze, który odniósł kontuzję kręgosłupa i przechodził intensywną 
kurację w Pensacola.
 

Kiedy opowiedzieli już sobie o wszystkim, co wydarzyło się od 

chwili rozstania, Callie spytała: – Zostajesz w Marynarce?
 

– Jeszcze nie wiem. Mogę zrezygnować po odsłużeniu roku na 

lądzie. – Był instruktorem w 128. Dywizjonie Marynarki stacjonującym na 
Whidbey Island. Szkolił pilotów i bombardierów-nawigatorów, którzy mieli 
stanowić załogi samolotów szturmowych A-6 Intruder. – Latanie to fajna 
rzecz, a jeszcze fajniejsza, kiedy wraca się ze szpitala. Ale nie wiem. To 
zależy.
 

– Od czego?

 

– Od tego i owego.

 

Mrugnął do niej figlarnie. Lubiła te iskierki w jego szarych oczach. 

Podejrzewała, od czego uzależnia decyzję, ale chciała się trochę podroczyć.
 

– Finanse?

 

– Nie. Udało mi się trochę odłożyć.

 

– Chcesz pracować na liniach pasażerskich?

 

– Nawet o tym nie myślałem.

 

– W takim razie od czego zależy postanowienie?

 

Stali na deptaku wzdłuż Lakę Shore Drive, a za nimi rozpościerało 

się jezioro Michigan. Jake opierał się łokciami o balustradę, ale teraz objął 
Callie, aby ją pocałować. Kiedy wreszcie zabrakło im oddechu i oderwali 
się od siebie, Jake sapnął: – Od tego i owego.
 

– Od nas?

 

– Od ciebie i mnie.

 

Poczuła falę radości. Obie dłonie splotła na ramieniu Jake’a i wtuliła 

się w jego pierś. Mewy z krzykiem krążyły nad wodą.
 

 

 

Państwo McKenzie mieszkali w ceglanym, jednopiętrowym domku, 

sąsiadującym z innymi wiekowymi budyneczkami. Na malutkim dziedzińcu 
między gankiem a chodnikiem rosły dwa olbrzymie dęby. Trawa 
najwidoczniej poddała się po wieloletniej i daremnej walce o słoneczne 
światło. Tylko kilka źdźbeł sterczało cherlawie na placyku, z którego 
jesienne liście zgrabił w foremne pryzmy profesor McKenzie.
 

Callie przedstawiła Jake’a, który na zadane pytanie odparł, że 

z chęcią napiłby się piwa, jeśli znajdzie się jakieś. Profesor przyrządził 
sobie w wysokiej szklance whisky z wodą sodową i lodem, a damom nalał 
wina. Potem na kilku minut zasiedli w saloniku, sącząc drinki i wymieniając 
zdawkowe uwagi.
 

Tak, służy w Marynarce od pięciu lat i dotychczas mu to 

odpowiadało. Spotkali się z Callie w Hongkongu. Przepiękny czerwiec, 
nieprawdaż?
 

Wreszcie Callie wraz z matką przeprosiły i oddaliły się do kuchni. 

Jake rozejrzał się za popielniczką, ale nie dojrzał żadnej. Zastanawiał się 
właśnie, czy może założyć nogę na nogę, czy też lepiej będzie pozostawić 
obydwie stopy na podłodze, kiedy ojciec Callie zaczął wyjaśniać, że on 
i żona uczą na Uniwersytecie Chicago od trzydziestu lat, a w tym domu 
mieszkają od dwudziestu. Za osiem lat, jak dobrze pójdzie, przejdą oboje na 
emeryturę i wtedy przeniosą się może na Florydę.
 

– Ja wychowałem się w południowo-zachodniej Wirginii – 

odwzajemnił się informacją Jake. – Ojciec ma tam sporą farmę.
 

– A pan nie zamierza przejąć gospodarstwa?

 

– Nie – odparł Jake. Wystarczy mu rolnictwa, którego posmakował 

dorastając. Był teraz pilotem i mógłby nim pozostać, chociaż nie podjął 
jeszcze ostatecznej decyzji.
 

– Na jakich maszynach lata pan w Marynarce? – spytał profesor.

 

Więc Callie nic o tym nie wspomniała? A może ojciec tylko 

zapomniał.
 

– Na A-6, proszę pana.

 

Twarz profesora pozostała niewzruszona. Twarz znużona, 

pomarszczona, z okularami o podwójnej ogniskowej, nad nimi przerzedzone 
włosy. Ale mimo wszystko nie wyglądał źle. Podobnie jak pani McKenzie; 
Jake natychmiast zrozumiał, komu Callie zawdzięcza urodziwą twarz 
i zgrabną figurę.
 

– Co to za samoloty? – zapytał profesor, jakby dla podtrzymania 

rozmowy.
 

– Szturmowe. Atakują we wszystkich warunkach pogodowych.

 

– Atakują?

 

– W dowolnej chwili, dowolnym miejscu, przy dowolnej pogodzie, 

w dzień i w nocy, z najwyższych i najniższych pułapów.
 

– Pan... zrzuca bomby? – Profesor spoglądał na Jake’a 

z niedowierzaniem.
 

– Różnie bywa. Czasami wystrzeliwuję również pociski rakietowe.

 

Profesor McKenzie westchnął i przyjrzał się jeszcze uważniej 

młodemu człowiekowi, którego córka zaprosiła do domu. Jedynaczka. Życie 
i jego zagadki. Pójście do łóżka z kobietą to jak najwyższe wyznanie wiary, 
doprawdy gra w kosmiczną ruletkę. Któżby przypuścił, że dwadzieścia lat 
później owoc tamtego złączenia przyprowadzi do domu takiego...
 

– Zawsze traktuje to pan tak beznamiętnie?

 

– Nie. Bardzo nie lubię, kiedy źli faceci usiłują mnie zabić – odparł 

chłodno Jake. – Teraz, jeśli pan pozwoli, panie profesorze, zaniósłbym 
swoje rzeczy na górę i trochę się umył.
 

– Oczywiście, proszę bardzo. – McKenzie machnął w kierunku holu, 

skąd schody prowadziły na piętro, a sam pociągnął zdrowy łyk whisky.
 

Za drugimi drzwiami Jake znalazł gościnną sypialnię, położył torbę 

na krześle i, wpatrzony w okno, opadł powoli na łóżko.
 

Kiepska sprawa. Nie trzeba było jasnowidza, żeby zgadnąć, iż Callie 

nic o nim nie opowiedziała rodzicom. I teraz ta mina starego. „Pan zrzuca 
bomby?” Zupełnie jakby mówił: „Doprawdy, panie Grafton, wykonuje pan 
wyroki mafii? Cóż za pasjonujący zawód! I lubi pan go, jak się zdaje.”
 

Cholera!

 

Poszperał w kieszeni i wyciągnął pierścionek zaręczynowy. Kupił go 

w grudniu na USS „Shiloh” i zawsze zabierał ze sobą do samolotu. 
Postanowił, że wręczy go Callie w odpowiedniej chwili, na przykład 
dzisiejszego lub jutrzejszego wieczoru. Teraz jednak spojrzał z niechęcią na 
pierścionek i schował go z powrotem do kieszeni.
 

Zachodzące słońce przeświecało przez gałęzie starego dębu. Okno 

było otwarte i przez moskitierę wpadał chłodny powiew. Konar. Mógłby po 
cichu zdjąć moskitierę, spuścić na sznurze torbę, a potem po gałęzi i pniu 
zjechać na ziemię. Zanim by się zorientowali, że gość zniknął, taksówka 
wiozłaby już Jake’a na lotnisko.
 

Kiedy pół godziny później zjawiła się Callie, on ciągle siedział 

zapatrzony w okno.
 

– Coś się stało? – zapytała.

 

Nie była to najlepsza pora na wyjaśnienia.

 

– Nie – odrzekł, podniósł się z łóżka i przeciągnął. – Kolacja 

gotowa?
 

– Gotowa, ale widzę po tobie, że coś jest nie tak.

 

– Nic nie mówiłaś, że ojciec jest liberałem.

 

– Liberałem? Jest kilometr na lewo od Lenina.

 

– Wyglądał na autentycznie wstrząśniętego, kiedy mu powiedziałem, 

że pilotuję samoloty szturmowe.
 

– Papa jest, jaki jest. Myślałam, że to może o mnie chodzi.

 

Jake pokręcił głową.

 

– Jesteś ładniejsza od niego i z pewnością lepiej się całujesz.

 

Wziął ją za rękę i poprowadził ku schodom.

 

– Poczekaj aż poznasz mego starszego brata. Billy Carter wygląda 

przy nim jak łazęga.
 

– Tak dobrze się całuję? – zapytała półgłosem.

 

Zatrzymali się na podeście i Callie zarzuciła ręce na szyję Jake’a.

 

– Wysoka pozycja na liście – powiedział. – Bez dwóch zdań.

 

 

 

Kiedy wszyscy znaleźli się już w łóżkach, profesor McKenzie 

oznajmił żonie: – Ten chłopak jest mordercą.
 

– Bądź poważny, Wallace.

 

– Zabija ludzi. Morduje ich z powietrza. To kat.

 

– Wojna jest wojną, mój drogi. Oni chcą zabić jego, on im się 

odwzajemnia.
 

– Zbrodniarz.

 

Mary McKenzie słyszała to już wielokrotnie.

 

– Wallace, Callie go kocha. Swoje opinie zachowaj dla siebie. Ona 

musi sama zadecydować.
 

– O czym niby?

 

– Czy chce go poślubić, czy nie.

 

– O jakim ty ślubie mówisz?

 

– Wallace, ty naprawdę nie rozumiesz, co się tu dzieje? – zapytała 

porywczo żona. – Można by pomyśleć, że jesteś ślepy jak kret! Gdzie ty 
miałeś oczy przy kolacji? Callie go kocha, to oczywiste!
 

– Nie wyjdzie za niego, nie ma mowy – oświadczył z przekonaniem 

profesor McKenzie. – Znam moją Callie.
 

– Masz rację, kochanie – mruknęła pojednawczo pani McKenzie. 

Wiedza jej męża o zakochanych dziewczynach nie wystarczyłaby do 
napełnienia naparstka. Matka była nieco rozczarowana wyborem córki; 
dziewczyna znalazłaby o niebo lepszych konkurentów, gdyby się tylko 
trochę rozejrzała.
 

Callie była nieprzewidywalna. Z chłopakami zaczęła się umawiać 

dopiero w koledżu, ale i później żaden młodzian nie zdołał jej na dłużej 
zainteresować. Pani McKenzie miała nadzieję – przez długi czas płonną – 
że wszystko zmieni się dzięki pracy w Departamencie Stanu. Ten Grafton 
fizycznie prezentował się nieźle, ale to niewłaściwy partner dla Callie. Był 
taki... zwyczajny. Dziewczynie potrzebny był ktoś, kto by przynajmniej 
dorównywał jej intelektem.
 

Matka jednak ani myślała dzielić się wątpliwościami z córką. Nie 

miało to sensu; jej protesty mogłyby jedynie przynieść skutek odwrotny do 
zamierzonego. W epoce kobiet wyzwolonych jedynym sposobem 
wpływania na nie był nacisk co najwyżej ukradkowy. Trzeba było udawać 
absolutną neutralność – „To twoja decyzja, moja droga” – i sączyć 
krytyczne uwagi. Skądinąd bowiem nie ulegało wątpliwości, że córką trzeba 
pokierować w kwestiach matrymonialnych, zbyt ważnych, aby zdawać się 
bez reszty na dziewczęce kaprysy. Pewna, iż podoła zadaniu, które los przed 
nią stawia, pani McKenzie smacznie zasnęła, podczas gdy jej mąż 
przewracał się z boku na bok.
 

Przy śniadaniu profesor podjął wątek wojny wietnamskiej. 

Poprzedniego wieczoru mówił niewiele, a rozmową sterowały panie. Z rana 
w sposób nader niedwuznaczny oznajmił Jake’owi Graftonowi, co sądzi 
o politykach.
 

Jeśli oczekiwał sporu, to się rozczarował. Jake z aprobatą kiwał 

głową, słuchając wywodów pana McKenzie, a kilka razy, co Callie 
wyraźnie słyszała, przytaknął: „Ma pan zupełną rację”. Kiedy profesorstwo 
udali się już do swych uniwersyteckich zajęć, Jake i Callie poszli do kuchni 
pozmywać.
 

– Pięknie wymanewrowałeś papę – pochwaliła Graftona 

dziewczyna.
 

– Jak to?

 

– Zabrałeś mu wiatr z żagli. Oczekiwał zażartej kłótni. Callie 

spojrzała Jake’owi badawczo w oczy, on zaś odrzekł: – O co tu się kłócić? 
Tamta wojna to już historia.
 

– Ale... – niepewnie zawiesiła głos.

 

Jake tylko wzruszył ramionami. Kolano miał już zdrowe, a zmarli 

zostali pochowani. Ten rozdział jego życia był już zamknięty. Objął 
dziewczynę i zapytał z uśmiechem: – A co robimy dzisiaj?
 

Przez jego źrenice, pomyślała Callie, można zajrzeć do wnętrza 

duszy i zobaczyć tam prostotę i dobro. Nie miał osobowości tak 
skomplikowanej i egocentrycznej jak jej ojciec, ale wolny był też od 
wątpliwości i lęków, które trapiły tak wielu jej rówieśników. Wietnam, 
o dziwo, pozostawił na nim blizny tylko zewnętrzne, jak choćby znamię na 
skroni, o którą otarł się pocisk. Czując siłę i ciepło męskiego ciała, 
dziewczyna wtuliła się w obejmujące ją ramiona i szepnęła: – A co ty byś 
chciał?
 

– Zgadzam się na wszystko – mruknął – byle z tobą.

 

Ręce chłopaka oplotły Callie w pasie, a ona miała wrażenie, że 

miękną jej kolana. Przełknęła ślinę i powiedziała: – Chciałabym, abyś 
poznał mojego brata, Therona. Mieszka w Milwaukee. Najpierw jednak 
naczynia, a potem, skoro już tak zręcznie podjąłeś ten wątek, chodźmy na 
górę i przyjrzyjmy się sobie bez ubrań.
 

Jake poczerwieniał, na widok czego Callie wybuchnęła głębokim, 

zmysłowym śmiechem.
 

– Tylko mi nie opowiadaj, że nawet ci to nie przyszło do głowy.

 

Jake uwielbiał ten jej śmiech. Odrzucała do tyłu głowę, włosy jej 

falowały, a w ustach pobłyskiwały śnieżnobiałe zęby. Efekt był urzekający: 
chciałoby się go oglądać setki i tysiące razy.
 

– No cóż – uśmiechnął się – może i przemknęła mi przez głowę taka 

myśl.
 

Łóżko, na którym się ułożyli, było zalane słonecznym światłem. Po 

miesiącach spędzonych na okręcie, w stalowej skorupie, poprzez którą nie 
przenikało słońce, jego promienie miały dla Jake’a magiczną wręcz moc. 
Wietrzyk rozwiewał ciemne włosy dziewczyny, w których połyskiwały 
złociste iskierki. Była teraz ucieleśnieniem kobiecości: całym sobą chłonął 
ciepło i gładkość jej skóry oraz zmysłowe rozedrganie i wilgotność.
 

W jakiś sposób to ona znalazła się wreszcie na górze i nadała 

miłosny rytm. Czując koniuszki jej włosów na twarzy, a namiętne ręce na 
ciele, Jake naprowadził Callie na siebie.
 

Kiedy wyczerpana przywarła do niego, a jej ciepły oddech owiewał 

mu szyję, Jake szepnął: – Kocham cię.
 

– Wiem – mruknęła.

 

 

 

Theron McKenzie został powołany do wojska w 1967 roku. 

Siódmego października 1968 roku wszedł na minę przeciwpiechotną. Stracił 
obydwie nogi: wybuch urwał jedną pod, a drugą nad kolanem. Teraz 
poruszał się na protezach i zdaniem Jake’a zupełnie dobrze sobie radził, 
chociaż chodząc kołysał się lekko na boki.
 

– Byłem w II Korpusie – opowiadał. – Najgorsze, że to była nasza 

własna mina. Zamyśliłem się na chwilę i polazłem, gdzie nie trzeba.
 

Uśmiech i wzruszenie ramion.

 

Jake polubił tamtego od pierwszego spojrzenia, trochę jednak się 

stropił, gdy Theron spytał: – To co, żenisz się z nią?
 

Callie szła między nimi z ręką na ramieniu Jake’a, który szybko 

odzyskał rezon.
 

– Hm, czy ja wiem? Jest taka szykowna i wytworna, że może trochę 

za dobra dla prowincjusza w moim typie. Ale ty znasz ją lepiej; co byś 
zrobił?
 

Obaj badawczo ocenili Callie, na której twarzy nie drgnął nawet 

mięsień. Theron westchnął i orzekł: – Gdybym był tobą i dziewczyna tak 
mnie kochała, powlókłbym ją do ołtarza tak jak stoi, nawet bosą. Gdybym 
był tobą.
 

– Przemyślę to.

 

– A jak ty, siostruniu? Wyjdziesz za niego?

 

– Theron, ja ci chyba utnę ten jęzor.

 

Zjedli obiad w barze nie opodal biura, gdzie Theron pracował jako 

inspektor podatkowy. Po pół godzinie niezobowiązującej rozmowy zwrócił 
się do Jake’a:
 

– Zostajesz w wojsku, czy spróbujesz czegoś w cywilu?

 

– Jeszcze się nie zdecydowałem. Zdałem tylko egzamin z historii 

najnowszej. Warto by się jeszcze czegoś poduczyć.
 

– Mógłbyś pracować jako pilot.

 

– Może.

 

Theron zmienił temat. Zanim Callie zdążyła zaprotestować, zasypał 

Jake’a pytaniami o lotniskowiec: o katapultę, jak działa mechanizm 
wychwytujący, skąd pilot wie, że jest we właściwym miejscu ścieżki 
schodzenia. Grafton pokrywał serwetki odręcznymi szkicami, podczas gdy 
brat Callie interesował się coraz to nowymi szczegółami. Dziewczyna 
siedziała w milczeniu i przysłuchiwała się.
 

– Kurczę, to musi być wspaniałe! – wykrzyknął Theron. – Startować 

z okrętu i lądować na nim. Zawsze o czymś takim marzyłem. – Uderzył 
z rozmachem w protezę. – Teraz to, oczywiście, niemożliwe, ale łatwo mi 
sobie wyobrazić.
 

Callie spoglądała na nich i czuła, jak przepełnia ją radość. Cudownie 

łatwo się dogadali i wyglądali teraz niczym bracia. Niełatwo być siostrą 
kogoś takiego jak Theron, mężczyzny w każdym calu. Kiedy zaś ów 
prawdziwy mężczyzna jest starszy od siostry tylko o półtora roku, trudno 
znaleźć pośród rówieśników kogoś, kto mógłby z nim się równać.
 

Jake Grafton mógł się z nim równać. Nie posiadała się z zachwytu.

 

 

 

– Czy on zostanie w Marynarce? – spytała pani McKenzie, kiedy 

wraz z córką kroiły ciasto na kolację.
 

– Jeszcze nie wie.

 

Niezdecydowanie nie należało do cech, które pani McKenzie 

najbardziej ceniła u ludzi.
 

– Pewnie zostanie – zaryzykowała.

 

– Może – zgodziła się Callie.

 

– Wojsko to świetne miejsce dla pewnego typu ludzi. Rząd karmi 

ich, ubiera, zapewnia mieszkania, leczenie i niezłe pensje. Im pozostaje 
tylko wykonywanie rozkazów. Nie trzeba brać na siebie żadnej 
odpowiedzialności i niektórym to odpowiada.
 

Callie skupiła się na podważaniu brzegów placka i takim 

przenoszeniu jego części na talerz, aby nie powstała bezładna sterta masy 
owocowej i okruchów.
 

– Będzie dalej latał? – nastawała matka. – Rozumiesz, gdyby został.

 

– Pewnie tak – odparła córka.

 

Pani McKenzie pozwoliła, by cisza stała się krzycząca. W końcu 

Callie nie wytrzymała i rzuciła porywczo: – Mamo, on nawet nie pytał, czy 
chcę wyjść za niego.
 

– Zrobi to, niech cię głowa nie boli, raczej prędzej niż później. To 

młodzieniec szykujący się do oświadczyn albo zupełnie już nie znam się na 
tych sprawach.
 

– Jeśli poprosi mnie o rękę – powiedziała w zamyśleniu dziewczyna 

– sama jeszcze nie wiem, co odpowiem.
 

Callie McKenzie była przekonana, że właśnie dlatego nie padła 

jeszcze propozycja zaręczynowa; Jake Grafton nie wyglądał na naiwniaka. 
Sama jednak nie rozumiała, skąd bierze się jej niepewność.
 

Kocham go, więc o co mi chodzi?

 

Pani McKenzie niewiele może wiedziała o Jake’u Graftonie, dobrze 

jednak wiedziała, jak wygląda zakochany mężczyzna.
 

– Musiałby być idiotą, żeby na całe życie związać się z Marynarką – 

oznajmiła stanowczo matka.

 

– Mamo, pilotuje samoloty, to jego zajęcie i jest w tym dobry.

 

– Także linie cywilne potrzebują ludzi.

 

– Chyba rozważał także i tę możliwość – mruknęła Callie, dużo 

bardziej zajęta swoimi wątpliwościami. Czyżby przez cały czas szukała 
kogoś podobnego do Therona? Czy to rozsądne, rozglądać się za kimś, kto 
zastąpi jej brata?
 

Matka znowu coś mówiła, ale córka ocknęła się dopiero»po chwili.

 

– ...w tej swojej Marynarce, aż którejś nocy zadzwonią do ciebie 

z wiadomością, że miał wypadek i właśnie zostałaś młodą wdową. I co 
wtedy?
 

– Mamo, raz mówisz, że pewni ludzie zostają w wojsku, bo tak jest 

bezpiecznie, potem dowodzisz, że wprost odwrotnie, wojsko jest strasznie 
niebezpieczne. Albo jedno, albo drugie. Czy położyć na wierzch krem?
 

– Callie, chodzi mi tylko o ciebie. Przecież dobrze wiesz, że coś 

może być fizycznie niebezpieczne, a zarazem bardzo pociągające dla ludzi 
pozbawionych wyobraźni.
 

Callie zajrzała do lodówki i po chwili ją zamknęła.

 

– I tak nie mamy kremu. Weźmiesz dwa pozostałe?

 

Z tymi słowami chwyciła dwa talerze i poszła do jadalni. Położyła 

jedną porcję smakołyku przed Jake’em, drugą przed ojcem i usiadła za 
stołem. Grafton puścił do niej oko, ona zaś usiłowała odwzajemnić się 
uśmiechem.
 

Boże, gdyby matka naprawdę wiedziała, jak ryzykowne jest zajęcie 

Jake’a, byłaby nie zatrwożona, lecz przerażona. Dzisiaj po południu 
w rozmowie z Theronem żartował sobie ze strachu, ale Callie dobrze 
wiedziała, że to nieustanne ryzyko.
 

Ukradkiem znowu przyjrzała się jego twarzy. Nie był podobny do 

Therona, ale miał tę samą pewność siebie, tę samą inteligencję, 
spostrzegawczość, ciekawość świata i łatwość w nawiązywaniu kontaktów. 
Dostrzegła to wszystko już przy pierwszym spotkaniu. I podobnie jak 
Theron, Jake Grafton nie musiał przed nikim się popisywać. Czy to za 
sprawą latania, czy też za sprawą walki, w każdym razie posiadł tę samą 
spokojną niezależność: pewnie brał w posiadanie miejsce, w którym się 
znajdował. Chociaż więc nie fizycznie, to jednak był podobny do jej brata. 
Nie mogła ukryć przed sobą tego faktu.
 

– Najpoważniejszym problemem naszego społeczeństwa jest to – 

rozpoczął profesor McKenzie – że tak wielu młodych ludzi wyzbytych jest 
jakiegokolwiek zmysłu moralnego.
 

Skończyli jeść ciasto i popijali kawę. Jake puścił zaczepkę mimo 

uszu i nawet nie zerknął na gospodarza. Wpatrywał się w Callie, aby 
odgadnąć jej nastrój.
 

– Wystarczyłoby najbardziej elementarne poczucie dobra i zła – 

ciągnął profesor – a zabrakłoby chętnych do wojaczki. Dopóki wszyscy nie 
pojmą, że mają prawo, co mówię, obowiązek, powinność przeciwstawienia 
się cynicznym żądaniom skorumpowanych rządów, nie będzie końca 
wojnom. Morderstwa, rzezie, gwałty, bezmiar ludzkiego cierpienia, 
a wszystko po co? Żeby napełnić kieszenie paru chciwców!
 

Po prologu mówca najwyraźniej przechodził do meritum. Jake 

dobrze wiedział, co dalej nastąpi.
 

– No a pan, Jake? Powołali pana do armii, prawda?

 

– Nie.

 

W głosie Graftona było coś, co kazało Callie zerknąć na chłopaka, 

chociaż jej uwaga przede wszystkim skupiała się na ojcu.
 

– Wallace... – usiłowała wtrącić się pani McKenzie – czy nie lepiej...

 

– Zgłosił się pan na ochotnika?

 

– Tak.

 

– Ochotniczy morderca – szyderczo skonkludował profesor.

 

– Zgłosiłem się na ochotnika, aby bronić swojego kraju. Profesor 

poczuł się na swoim gruncie i ruszył do wielokrotnie przećwiczonego ataku.
 

– Wietnamczycy nie zaatakowali twojego kraju, mój chłopcze. 

Nikomu nie uda się schować za flagą, ani też zakryć nią tego, czegoście tam 
narobili. – McKenzie był coraz bardziej rozgorączkowany. – Ty i twoi 
koledzy zabijaliście bezbronnych ludzi, kobiety, dzieci. Paliliście ich 
żywcem. Obrzucaliście bombami w najbardziej tchórzliwy spo...
 

– Nie ma pan zielonego pojęcia o tym, o czym pan mówi!

 

– Panowie, zmieńcie temat, proszę – ostro wkroczyła pani 

McKenzie.
 

– O nie, Mary! – Profesor pochylił się ku Jake’owi, nie spuszczając 

oczu z jego twarzy. – Ten młodzieniec, pozwolę sobie domniemywać, 
zaleca się do naszej córki. Mam chyba prawo zorientować się, jakim jest 
człowiekiem.
 

– Ta wojna się skończyła, panie McKenzie – rzucił Jake.

 

– Zgoda, już się nie strzela, chociaż nie za sprawą takich jak ty. Ale 

nie można po prostu odwrócić się i pójść sobie, jak gdyby nie było tych 
wszystkich zabitych. Na to się nie zgodzę! Amerykanie nigdy...
 

Profesor przemawiał już jednak tylko do pleców Jake’a Graftona. 

Pilot znajdował się właśnie w drzwiach prowadzących do holu, skąd 
wchodziło się na piętro. Pani McKenzie gwałtownie zerwała się i zniknęła 
w kuchni, pozostawiając ojca z córką.
 

– Nie musiałeś tego robić, papo.

 

– To nie jest chłopak dla ciebie, Callie. Nie potrafiłabyś żyć z tym, 

co zrobił on i wszystkie jemu podobne świnie w mundurach.
 

Callie nerwowo postukiwała łyżeczką w blat. Nagle ją odłożyła 

i odsunęła krzesło.
 

– Teraz ja ci coś powiem, ojcze. Od dawna chciałam to zrobić, ale 

nie wiedziałam jak. Teraz spróbuję. Ty widzisz świat tylko w czerni i bieli, 
chociaż naprawdę jest w nim moc szarych odcieni. Doszłam do wniosku, że 
ludzie, którzy wierzą w twardy mur oddzielający dobro od zła, to 
pomyleńcy.
 

Wyszła z pokoju, a ojciec siedział zdumiony z rozwartymi ustami.

 

W pokoju gościnnym Jake pakował swoje rzeczy. Brezentowa torba, 

zauważyła Callie, była bardzo poplamiona. Pół roku temu miał ją 
w Olongapo.
 

– Zamówiłem taksówkę – mruknął. Kiwnęła głową i opadła na 

krzesło.
 

– Ojciec... Przepraszam za wszystko.

 

Grafton wepchnął ostatni przedmiot, rozejrzał się, czy niczego nie 

zapomniał, zasunął zamek błyskawiczny, a następnie pchnął w kierunku 
drzwi. Dopiero teraz spojrzał dziewczynie w twarz.
 

– Chcę, żebyś dobrze mnie zrozumiała. To właśnie w wojsku 

spotkałem najwspanialszych ludzi. Kilku już nie żyje, kilku zostało 
okaleczonych na całe życie, jak twój brat. Jestem dumny, że z nimi 
służyłem. Jestem dumny, że zaliczam się do grona tych, którzy przetrwali. 
I nie zamierzam wysłuchiwać złośliwych wyzwisk.

 

– Wiesz, papa i te jego opinie o świecie...

 

– Opinie są jak dziury w dupie, każdy ma jakąś. Twój ojczulek jest 

już w tym wieku, że powinien wiedzieć, iż nie każdy ma ochotę zaglądać 
mu między pośladki i wysłuchiwać jego kazań.
 

– Może za kilka dni przyjadę na Whidbey – powiedziała strapionym 

głosem Callie.
 

Jake tylko kiwnął głową. Na twarzy czuł pot, w żołądku lekkie 

mdłości. Nie bardzo wiedział, jak się zachować, więc stał przez chwilę 
niezdecydowany, wreszcie mruknął: – Pozdrów ode mnie mamę – chwycił 
torbę i wyszedł. Słyszała jego kroki na schodach. Słyszała, jak otwiera 
drzwi. Słyszała, jak je zamyka.
 

I wtedy się rozpłakała.

 

Godzinę później zeszła na dół, ale kiedy stawiała nogę na 

przedostatnim schodku, usłyszała głos matki.
 

– Jesteś osłem. Dość już mam tych twoich napuszonych wykładów 

na temat wojny. Rzygać mi się chce, kiedy słucham, jak osądzasz cały świat 
ze swojego alabastrowego piedestału.
 

– Mary, ta wojna była kloaką. Była od początku do końca 

niesłuszna, a umożliwiła ją głupia ślepota chłoptasiów takich jak Grafton. 
Gdyby on i reszta jego kolegów odmówili pójścia na front, nie byłoby 
wojny, ani tamtej, ani żadnej innej.
 

– Chłoptasiów? Jake Grafton jest mężczyzną!

 

– Bezmyślnym samcem – oznajmił z pogardą profesor McKenzie. – 

Bezmózgim. Też mi męskość.
 

Callie zastygła w bezruchu. Jeszcze nigdy dotąd nie słyszała, by 

rodzice mówili do siebie takim tonem.
 

– Powtarzam: mężczyzną – ostro sprzeciwiła się matka – który po 

prostu myśli inaczej niż ty. Jest dostatecznie inteligentny, by pilotować 
samoloty bojowe. Starczyło mu uporu, aby zostać oficerem Marynarki i to 
niezłym, jak się zdaje. Wiem, że tobie to nie imponuje, ale chodzi przecież 
o Callie. Jest dojrzały i ma w sobie tyle charakteru, że zrobiło to na niej 
wrażenie.
 

– W takim razie zbyt łatwo ulega pierwszym wrażeniom. Takie 

młode dziewczyny nie wiedzą...
 

– Dość już, ty stary durniu – ostro przerwała mężowi panie 

McKenzie. – Mamy syna, który spełnił to, co uważał za swój obowiązek, 
ale ty zawsze dawałeś mu do zrozumienia, że jest tylko głupim, nędznym 
faszystą. Twój jedyny syn, który nie chce cię nawet widzieć. Już się tu 
nigdy nie pokaże. Twoje opinie, Wallace, są tylko twoimi opiniami, 
tymczasem do zakutej głowy nie dopuszczasz tej prawdy, że inni ludzie 
mogą szczerze wyznawać inne poglądy. I wielu rzeczywiście wyznaje.
 

– Ja...

 

Ale pani McKenzie nie pozwoliła mężowi dojść do słowa.

 

– Chcę to w końcu raz powiedzieć i lepiej, żebyś mnie wysłuchał. 

Callie pewnie wyjdzie za Jake’a Graftona. On jest kropka w kropkę jak 
Theron i z pewnością nie bardziej od Therona przejmie się twoimi 
pokrzykiwaniami i wyzwiskami. Mogłeś to już zresztą dzisiaj sam 
zobaczyć. Ja go nie potępiam.
 

– Callie poślubi...

 

– Zamknij się, ty stara piszczałko! Cała twoja wiedza o własnej 

córce zmieściłaby się na łebku od szpilki.
 

Ostatnie zdanie zostało wykrzyczane, potem zapadła cisza. Po chwili 

pani McKenzie znowu przemówiła, ozięble akcentując każde słowo: – 
Musiałby się zdarzyć cud, żeby Jake Grafton raz jeszcze przestąpił ten próg. 
Tak samo będzie z Callie, jeśli za niego wyjdzie. Posłuchaj mnie dokładnie, 
Wallace: gdybym z powodu twojej głupoty utraciła następne dziecko, 
rozwiodę się z tobą!
 

Callie nie zdążyła nawet drgnąć, kiedy matka zdecydowanym 

krokiem wyszła z ojcowskiego gabinetu i na widok córki stanęła jak wryta.
 

Dziewczyna noga za nogą powlokła się po schodach do sypialni.

 

  

2

 

 

 

 

 

 

Po niespokojnej nocy spędzonej w hotelu w pobliżu lotniska 

O’Hare, Jake wsiadł do pierwszego samolotu lecącego do Seattle. Niestety, 
na następny kurs Harbor Airlines do Oak Harbor nie było wolnych miejsc, 
musiał więc jakoś spędzić dwie godziny na lotnisku Sea-Tac. W barze 
zamyślił się nad piwem.
 

Wojna się skończyła, ale nie całkiem. Co za idiotyzm!

 

W Chicago starał się trzymać nerwy na wodzy i udawało mu się to 

całkiem nieźle do chwili, gdy nie potrafił już znieść szyderstw 
i impertynencji pana profesora. I teraz siedział, piętnasty już chyba raz 
przypominając sobie wszystko chwila po chwili. Co teraz myśli Callie, co 
czuje?
 

Wydawało mu się, że pierścionek wypala dziurę w kieszeni. 

Wyciągał go od czasu do czasu i przyglądał się ukradkiem, tak żeby nie 
dostrzegł tego nikt z boku.
 

Może powinien wyrzucić to cholerstwo? Nic nie wskazywało na to, 

aby miał je kiedykolwiek wręczyć Callie, a przynajmniej nie w tym życiu, 
z pewnością zaś nie zamierzał przechowywać tego prezentu dla innej osoby. 
Trzeba było coś zrobić z tym świecidełkiem.
 

Po co w ogóle pośpieszył się z kupnem? Mógł poczekać, aż 

dziewczyna powie „tak”, potem zabrać ją do jubilera i pozwolić, by sama 
sobie wybrała pierścionek. Normalni faceci najpierw starają się o kobietę, 
a dopiero potem o zaręczynowe świecidełko. Oszczędziłby sobie wiele 
kłopotów, gdyby postępował tak jak inni.
 

Było, minęło.

 

Tak czy owak, czuł się fatalnie, zupełnie jakby nie miał już po co 

żyć.
 

Wpatrywał się smętnie w kufel, gdy z boku doszedł go głos: – 

Dorobiłeś się tego w Wietnamie?
 

Jake obejrzał się. O dwa stołki dalej siedział chłopak 

dwudziestodwu-, może dwudziestotrzyletni. Z lewego rękawa zamiast dłoni 
wystawał hak. Pytającym był zwalisty trzydziestolatek, który stał przy 
kontuarze czekając, aż barman poda mu piwo.
 

– Tak – potwierdził chłopak. – Pod Chu Lai.

 

– Dobrze ci tak. Przynajmniej wiesz, że nie opłaca się mordować 

bezbronnych ludzi – powiedział drwiąco tamten, wziął kufel i odwrócił się.
 

Niewiele myśląc, Jake zeskoczył ze stołka, zrobił dwa szybkie kroki, 

chwycił mężczyznę za ramię i okręcił nim tak, że piwo chlusnęło na 
podłogę.
 

– Co ty wyprawiasz, skurwysynu! – wrzasnął napadnięty.

 

– Przeproś chłopaka!

 

– Pocałuj mnie w dupę! – Dopiero teraz zauważył wyraz twarzy 

Jake’a i dodał pośpiesznie: – Wolnego, bracie, mam czarny pas...
 

Nie zdążył dokończyć przekazywania informacji, gdyż Jake porwał 

z lady butelkę i rozbił ją na głowie mężczyzny, który nieprzytomny padł na 
posadzkę. Grafton z pasją chwycił za zakrwawioną czuprynę, drugą ręką 
złapał spodnie tamtego w kroczu, zakołysał bezwładnym ciałem i cisnął 
przez okno na placyk przed barem.

 

Szkło jeszcze wysypywało się z ramy, kiedy Jake przykucnął nad 

leżącym. Otoczony świetlistymi odłamkami, krwawił z licznych zadrapań 
i przewracał półprzytomnymi oczyma. Wreszcie jego wzrok ustabilizował 
się na Graftonie.
 

– Miałeś dzisiaj fart – wolno i wyraźnie powiedział Jake. – Znam 

kilkunastu facetów, którzy by cię po prostu zabili za taki numer. Kto wie, 
może jest ich nawet kilkuset. – W policzkach tamtego połyskiwały szklane 
igiełki. – Na twoim miejscu, bracie – ciągnął pilot – dałbym sobie spokój 
z karate. Jesteś za miękki. Może byś tak popróbował baletu?
 

Podniósł się i nie spojrzawszy nawet na gapiów, wrócił do baru.

 

– Ile za piwa? – zapytał.

 

– Za które?

 

– Moje i tamtego facia. Postawię mu.

 

– Cztery dolary.

 

Jake rzucił na ladę piątkę. Przez pustą teraz ramę zobaczył, jak nad 

jego ofiarą nachyla się policjant. Wyciągnął rękę do eks-żołnierza, który 
mocno ją uścisnął.
 

– Nie musiałeś tego robić.

 

– Musiałem – mruknął Jake. – Może bardziej dla siebie, niż dla 

ciebie.
 

– Ja też byłem w wojsku – odezwał się barman. – Z przyjemnością 

uścisnę panu rękę.
 

Jake potrząsnął wyciągniętą dłoń i zwrócił się do jednorękiego 

weterana.
 

– Nie możesz dać się poniewierać takim dupkom.

 

– Gdyby to tylko o niego chodziło – mruknął chłopak i wskazał 

brodą chodnik.
 

– Wiem. Mamy tu siódme niebo, co?

 

Wyszedł z baru i podszedł do policjanta.

 

 

 

W poniedziałek o czwartej po południu w drzwiach celi stanął 

strażnik.
 

– Wychodzisz, Grafton. Rusz się!

 

Gliniarz ruszył za Jake’em ubranym w niebieski drelich i gumowe 

sandały, o parę numerów za duże. Lotnik spędził w ciupie cały weekend. 
Jedyną przysługującą mu rozmowę odbył z oficerem dyżurnym bazy 
lotniczej Marynarki w Whidbey.
 

– Gdzie niby jesteś??? – wykrzyknął tamten, najwyraźniej nie 

dowierzając własnym uszom.
 

– W areszcie okręgu King – powtórzył Jake.

 

– Niech mnie cholera! Co się stało, zabiłeś kogoś?

 

– Nie. Wyrzuciłem kolesia z baru.

 

– Tylko tyle?

 

– Wyrzuciłem go przez zamknięte okno.

 

– O!

 

– Lepiej zapisz to do księgi raportów i skontaktuj się ze Starym.

 

– W porządku, Jake. Czekaj spokojnie i nikomu się nie stawiaj.

 

Przebrał się w cywilne ubranie w tym samym pokoju, gdzie zmienił 

je na aresztanckie oraz gdzie pobrano mu odciski palców i go 
sfotografowano. Na koniec otrzymał kopertę, do której przełożono rzeczy 
z jego kieszeni. Sprawdził zawartość: bilety lotnicze, portfel, drobniaki, 
pierścionek. Ten ostatni wsunął do kieszonki i przeliczył pieniądze.

 

– Tutaj białe chłopaki rzadko noszą diamentowe pierścionki – 

zagadał gliniarz.
 

Grafton nie miał ochoty na rozmowę.

 

– Biżuterię noszą tylko handlarze narkotyków – ciągnął policjant – 

i włamywacze. Nie zakradłeś się bracie przez jakieś okno?
 

– W każdym razie nie ostatnio.

 

Jake zamknął portfel i schował do kieszeni.

 

– W każdym razie z pierścionkiem łatwiej zaliczać panienki.

 

– Jasne; majtki same im opadają. W zeszłym tygodniu dmuchałem 

córkę miejscowego gliniarza.
 

– Podpisz kwit, dupku.

 

Jake zrobił, o co go poproszono.

 

Po chwili znalazł się w biurze, gdzie na krześle siedział sztywno 

jego dowódca, komandor Dick „Kruszyna” Donovan. Nie spojrzał nawet na 
Jake’a, kiedy ten podpisywał wręczone przez podoficera dyżurnego dwa 
dalsze papierki. Jednym z nich było zobowiązanie, że za trzy tygodnie stawi 
się na przesłuchanie w sądzie okręgowym. Jake schował kopię.
 

– Jest pan wolny – oznajmił sierżant.

 

Donovan powstał i ruszył do drzwi, a Grafton poszedł w jego ślady.

 

W samochodzie zajął miejsce obok Donovana, wielkiego faceta, 

z szerokimi barami i ogromnymi stopami. Był pierwszym bombardierem, 
który dowodził dywizjonem uzupełnień VA-128.
 

– Dzięki, że mnie pan wyciągnął, szefie.

 

– Mam mnóstwo ważniejszych rzeczy do roboty, niż jechać aż do 

Seattle, żeby wyciągać z paki mojego oficera! Oficera! Jakaś pieprzona 
bójka w barze! Mało brakowało, a palcem bym nie kiwnął. Sam nie wiem, 
czemu tak nie zrobiłem..
 

– Przykro mi.

 

– Gówno prawda! Przykro mi, dobre sobie. Nie miałeś nawet 

w czubie, kiedy wywalałeś tym dupkiem okno. Wypiłeś pół piwa; czytałem 
raport policyjny i zeznania świadków. Wcale ci nie jest przykro i nie masz 
nic na swoje usprawiedliwienie.
 

– Przykro mi, że sprawiłem panu kłopot, panie komandorze, ale 

rzeczywiście nie żałuję tego, co zrobiłem. Ten facet zasłużył sobie.
 

– Za kogo ty się uważasz, Grafton? Za Supermana z komiksu? Kto 

dał ci prawo dowalać każdemu facetowi, który sobie na to zasłużył? Od tego 
są policja i sądy.
 

– W porządku. Źle się stało.

 

– Uważaj, bo ci serce pęknie od tych wyrzutów sumienia.

 

– Dziękuję, że mnie pan wyciągnął. Dobrze wiem, że wcale pan nie 

musiał.
 

– Jasne; sam widziałem w twoich oczach łzy wdzięczności.

 

– Nie o to chodzi.

 

– No i co ja mam teraz z tobą począć?

 

– Wszystko, co pan uzna za stosowne. Nagana, wpis do akt, sąd 

wojskowy, wszystko. Pan decyduje. Jeśli pan chce, jutro składam podanie 
o zwolnienie.
 

– Tak po prostu? – mruknął Donovan.

 

– Tak po prostu.

 

– O co ci właściwie chodzi? Masz już dość Marynarki?

 

– Nie zastanawiałem się nad tym.

 

– Panie komandorze! – warknął Donovan.

 

– Nie zastanawiałem się nad tym, panie komandorze!

 

Donovan zamilkł. Wjechał na autostradę I-5 i skierował się na 

północ. Ominął przystań promową Mulkiteo; nie miał ochoty na prom. 
Wolał pozostać na autostradzie i mostem nad cieśniną Deception dostać się 
na Whidbey Island.
 

Jake siedział i wpatrywał się w ruch na szosie. Nic już nie było 

ważne. Faceci, który zginęli w Wietnamie, faceci okaleczeni... masakry 
i cierpienia. Żeby teraz byle dureń mógł ich obrażać na lotnisku? Żeby mógł 
sobie z nich drwić byle profesor uniwersytetu? Żeby porucznicy, którzy 
przeżyli, na wyścigi drapali się po śliskich szczeblach kariery i trzęśli 
w oczekiwaniu na doroczne oceny służbowe?
 

Lipiec... roku pańskiego 1973.

 

W Wirginii ojciec pracował od świtu do zmierzchu. Znał cenę, którą 

trzeba zapłacić, ale widział też, za co. Cielęta rodziły się i wzrastały, trzoda 
przybierała na wadze, zboże kiełkowało, wznosiło się nad ziemię i czekało 
na zżęcie.
 

Może powinien wrócić do Wirginii i poszukać dla siebie jakiegoś 

zajęcia. Męczył go mundur, męczyła papierkowa robota, męczyło nawet 
latanie. Nic już się nie liczyło.
 

Donovan przemówił ponownie dopiero wtedy, kiedy jechali przez 

Mount Vernon.
 

– Potrzeba było osiemdziesięciu siedmiu szwów, żeby faceta 

pozbierać do kupy.
 

Na Jake’u informacja ta nie wywarła większego wrażenia; 

z grzeczności zrobił tylko jakiś niewyraźny gest.
 

– Jaja napuchły mu do wielkości pomarańczy – westchnął 

komandor. – Osiemdziesiąt siedem szwów to niemało, ale nie powinno być 
żadnych trwałych obrażeń. Parę blizn, to wszystko. Dogadałem się 
z prokuratorem, nie będzie żadnej sprawy.
 

Jake mruknął z niedowierzaniem. Nie wsłuchiwał się wprawdzie 

w słowa Donovana, ale ta informacja do niego dotarła.
 

– Prokurator był w dolinie Chosin z 5. Dywizją piechoty morskiej – 

ciągnął komandor. – Przeczytał raport policji oraz zeznania barmana i tego 
bezrękiego chłopaka. Papiery policyjne i skarga gdzieś się zawieruszą.
 

– Bomba – oświadczył Jake.

 

– Jesteś mi więc winien jeszcze tylko pięćset dolców. Dwieście 

wysłałem jako kaucję, trzysta poszło na wstawienie nowej szyby. Przyjmę 
czek.
 

– Dzięki, szefie.

 

– Chociaż ten sukinsyn może chcieć zainkasować coś za te 

osiemdziesiąt siedem szwów, jeśli znajdzie adwokata gotowego wystąpić 
z powództwem cywilnym. Sędzia może cię wtedy skazać na opłacenie 
szpitala i kosztów leczenia, choć pewnie na nic więcej. Ale z sędziami 
nigdy nie wiadomo.
 

– Osiemdziesiąt siedem – powtórzył w zamyśleniu Jake.

 

– Spakuj się – polecił Donovan. – Odkomenderuję cię do piechoty 

morskiej. Prawnicy nic nie mogą zrobić komuś, kto znajduje się akurat na 
środku Pacyfiku.
 

Grafton poczuł rosnące przerażenie.

 

– Do marines!

 

– Tak. Dywizjon A-6 piechoty morskiej wypływa na „Columbii”. 

Brakuje im pilotów mających doświadczenie na lotniskowcach. Biuro 

Spraw Personalnych Marynarki rozglądało się za jakimiś ochotnikami, więc 
się zgłosiłeś.
 

– Chryste Panie, szefie! – wykrzyknął Jake. – Raptem pięć miesięcy 

temu skończyły mi się dwie pełne tury w Wietnamie. – Zamilkł raptownie, 
dopiero teraz uświadamiając sobie wszystkie konsekwencje decyzji 
Donovana.
 

Służba na lądzie była rodzajem wynagrodzenia, aktywnym 

wypoczynkiem po dwóch turach bojowych, po nocnych startach, nocnych 
lądowaniach, ostrzeliwaniu z dołu, góry i boków. Te nocne starty 
z katapulty... O Boże, jak on ich nienawidził. I jeszcze te nocne podejścia, 
w podziurawionym samolocie i na ostatnich kroplach paliwa; chciało mu się 
rzygać na samą myśl o nich. I oto Dick „Kruszyna” Donovan oznajmia, że 
wysyła go na następne osiem lub dziewięć miesięcy takich doświadczeń!
 

A niech to diabli!

 

– Żółtki kilka razy o mało mnie nie rozwaliły nad Wietnamem! Cud, 

że jeszcze żyję! A teraz podtyka mi pan na deser takie gówniane ciasteczko!
 

Tak mu się to wyrwało, ale można by pomyśleć, że Dick Donovan 

niczego nie usłyszał. No cóż, komandor nie był zapewne osobą, do której 
należało kierować takie gorzkie żale. Zdesperowany Jake chwycił się 
ostatniej szansy.
 

– Szajbusy naprawiają swoje maszyny młotami kowalskimi 

i łomami – jęknął zbolałym głosem. – Wszyscy nazywają je latającymi 
trumnami.
 

Kiedy Donovan zostawił bez komentarza tę oczywistą prawdę, 

Grafton załamał się do reszty.
 

– Nie może mi pan tego zrobić. Ja...

 

– Chcesz się założyć?

 

 

 

Trzech instruktorów pilotażu sączyło piwo w barze, kiedy Jake 

wszedł do klubu oficerskiego dywizjonu. Przez wysokie okna wpadały 
promienie popołudniowego słońca, w których, zmrużywszy oczy, można 
było dostrzec spokojne wody Puget Sound, bardziej teraz przypominające 
jezioro niż oceaniczną zatokę.
 

Jake oznajmił, że odkomenderowano go do dywizjonu piechoty 

morskiej, który wypływa na „Columbii”. Po twarzach kolegów zorientował 
się, że nie była to dla nich nowina. Złe wiadomości są jak dobre rumaki. 
Trzy głowy zgodnie pokiwały.
 

– Na lądzie człowiek się szybciej starzeje.

 

– Jasne. Whidbey jest niezłe, ale gdzie mu do Po City.

 

Te przyjazne komentarze w niczym nie uspokoiły Jake’a, chociaż 

ten starał się robić dobrą minę do złej gry. Nie był specjalnym 
świętoszkiem, ale dziwki i whisky w Olongapo City nie były dla niego aż 
tak wielką atrakcją. Chwilami żałował, że nie potrafi się rozpłakać jak mały 
chłopiec. Miał porzucić to, czego prawdziwy smak dopiero teraz odczuwał: 
loty bez ryzyka zestrzelenia, trzykilometrowy pas startowy, spokojne 
wieczory na suchym lądzie z górami czerniejącymi na horyzoncie, chłodny 
wiaterek ciągnący od oceanu, wspaniałe weekendy, które można było 
smakować bez pośpiechu. Niesprawiedliwa decyzja Donovana była jak cios 
nożem w trzewia. Wyłamując się z ustalonego rytmu żołnierskiego życia, 
porzucał wszystkie miłe rzeczy i znów wyruszał na ocean.
 

– Szczęściarz z ciebie, że jesteś kawalerem – oznajmiła jedna 

z barowych ciem. – Większość żon w przypadku malutkiego rejsiku męża 

w połowie lądowej tury występuje o rozwód.
 

Rozmowa potoczyła się w nowym kierunku. Wiedzieli o czterech 

facetach, którzy byli w trakcie rozprawy rozwodowej. Długie rozstania 
z rodziną, wymuszane przez służbę w Marynarce nie sprzyjały trwałości 
pożycia małżeńskiego. Koledzy oddali się plotkom, a myśli Jake’a ponuro 
powróciły do Callie. Kochał tę dziewczynę; bez trudu mógł przywołać 
wspomnienie jej twarzy, głosu, dotyku...
 

Ale jej ojciec! Co za głąb! Poczuł, jak krew uderza mu do głowy, ale 

wściekłość zaraz ustąpiła miejsca przygnębieniu.
 

– Różne rzeczy zdarzają się w piechocie morskiej – doszły go słowa 

porucznika Nixona, kędzierzawego szatyna, który zmarszczył brwi 
w zatroskaniu. – Znałem kiedyś jednego pilota od nich. Latał na F-4. 
Którejś nocy zamiast na okręcie lądował na Cecil Field. Czarna noc. Znacie, 
chłopaki, Cecil? Lotnisko wielkie jak pół Teksasu z tymi równoległymi 
pasami startowymi. Z Bóg wie jakiej przyczyny posadził Phantoma między 
pasami, na trawie. Czołowo zderzył się z anteną radaru zbliżania, która, 
rzecz jasna, rozpieprzyła się w drobne kawałki. – Nixon westchnął, a potem 
ciągnął:
 

– Następnego dnia zjawił się na Cecil kwatermistrz dywizjonu, żeby 

pozbierać złom. Tymczasem pilot obejrzał maszynę, wyciągnął ją z trawy 
na pas, dolał paliwa i wrócił jak gdyby nigdy nic na łajbę. Skończyło się na 
paru zadrapaniach. Mówię wam, w piechocie morskiej różnie bywa.
 

Zaczęli dyskutować, jakie są szanse, że sadzasz na trawie samolot 

o masie ponad dwudziestu dwóch ton i nie odpada ci nawet jedno kółko 
z podwozia.
 

– A ja znowu znałem marinę – podjął wątek Billy Doyle – który 

zapomniał włączyć odwrotny ciąg przy lądowaniu. A latał na F-4D.
 

Wszyscy pokiwali głowami.

 

– Przeleciał przez pas na płonących oponach, potem kilometr jeszcze 

jechał po piachu, rozwalił ogrodzenie bazy, na rowie wokół niej stracił 
podwozie, przeskoczył szosę i zatrzymał się na torach kolejowych. Facet 
posiedział chwilę, nie bardzo wiedząc, co się stało, potem wyłączył silniki 
i wygrzebał się z kabiny. Kiedy stał tak sobie i gapił się na maszynę, zza 
zakrętu wyjechał pociąg i rozpieprzył samolot na drobne kawałeczki.
 

Przez chwilę wszyscy sączyli piwo w milczeniu i wyobrażali sobie, 

jak to jest, kiedy zapominasz włączyć rewers przy zetknięciu z ziemią, 
a potem siedzisz w kabinie, silnik dalej pracuje, a ty coraz wyraźniej sobie 
uświadamiasz, że tym razem dałeś plamę. Prawdziwą plamę.
 

– Tak, w piechocie morskiej bywa różnie – powtórzył 

sentencjonalnie porucznik Nixon.
 

– Szczególnie kiedy przyjdzie naprawdę trudny dzień – potwierdził 

basem kapitan Bob Landów, mężczyzna wielki jak niedźwiedź, z bicepsami 
rozsadzającymi rękawy koszuli. – Pewnego razu pilot F-8 miał przelot nad 
Pacyfikiem.
 

Olbrzym przerwał i przepłukał gardło piwem, podczas gdy słuchacze 

wyobrażali sobie samotny lot nad oceanem: dziesięć, dwanaście godzin 
spędzonych w ciasnej kabinie. Landów w odpowiednim momencie przerwał 
ciszę.
 

– Chciał po raz pierwszy uzupełnić paliwo, a tu przewód pęka. 

Paliwo pociekło wszystkimi otworami i ledwie dostało się do silnika, 
maszyna staje w ogniu. W tym momencie facet postanowił się 
katapultować. Chce odsunąć przód osłony, a tu nic. Jeszcze się nie 

denerwuje, bo pomiędzy stopami ma zapasową dźwignię. Łapie więc za nią, 
ciągnie, ale i tu nic. No więc siedzi sobie w zakleszczonym fotelu, samolot 
płonie i rozpyla naftę lotniczą nad Pacyfikiem. Okazuje się, że trafił mu się 
naprawdę kiepski dzień. Mocuje się z pieprzoną rączką, zapiera jak King 
Kong, ale wszystko na darmo. Koleś zaczyna się już trochę denerwować. 
Usiłuje rozwalić osłonę kabiny, ale ta jakby niezniszczalna. Sprawa robi się 
poważna. Maszyna pali się jak pochodnia, no i facet denerwuje się nie na 
żarty. Wali z całych sił w osłonę, a samolot wygląda już jak spadająca 
świeca dymna. Wreszcie ta się rozwala i nasz marinę jest wolny. Odpina 
pasy i szykuje się do skoku. Tyle że to jest F-8, kapujecie, i gdyby udało mu 
się w jednym kawałku znaleźć za ogonem, byłby pierwszym, który tego 
dokonał. No, ale chce próbować. Zaczyna się podnosić, a wtedy wiatr 
chwyta go i – hop, koleś leci sobie w kierunku oceanu niebieskiego 
i głębokiego. Wolny jak ptaszek. Leci tak sobie na spotkanie Pacyfiku, parę 
razy pomyślał czule o mechanikach, aż uznał, że czas już sprawdzić, jak 
sprawuje się spadochron. Tyle że dzień był naprawdę parszywy. Cholerstwo 
powiewa tylko jak flaga i nic – klasyczna kicha.
 

– Nie! – rozległ się zgodny jęk.

 

– Przecież nie wstawiam wam kitu – obruszył się Bob Landów. 

Pociągnął długi łyk piwa, podczas gdy w umysłach słuchaczy pechowy 
lotnik z obojętnego nieba pikował w obojętny ocean z krnąbrnym 
spadochronem za plecami.
 

– I co dalej? – nie wytrzymał Nixon.

 

Landów wzruszył ramionami. Dobra morska opowieść ma 

odpowiedni rytm, a Nixon usiłował go zakłócić. Narrator znowu podniósł 
piwo do ust, wziął zdrowy haust, przełknął, potem starannie otarł usta 
serwetką i dopiero kiedy odstawił kufel na ladę, skrzyżował mocarne 
ramiona i rzekł: – Na koniec miał jednak trochę szajbusowego szczęścia. 
Szarpał za sznurki jak w teatrze lalkowym, no i w końcu parę różyczek 
wykwitło. Przynajmniej tyle, że mógł później o wszystkim opowiedzieć.
 

Landów pokiwał głową i wpatrzył się zasępiony w Graftona.

 

– U marines różnie bywa, Jake. Musisz uważać na siebie.

 

– Jasne – odparł tamten i spojrzał przez okno na chmury odbijające 

się w błękitnej wodzie. – Będę uważał.
 

  

3

 

 

 

 

 

 

Jake Grafton, w mundurze khaki i skórzanej kurtce, wszedł na 

pomost okalający pokład startowy. Był pochmurny dzień, a na zachodzie 
powłoka mgły zakryła budynki San Francisco i most Golden Gate, 
z wyjątkiem szczytów przęseł. Łagodny wietrzyk niósł wilgotne i gęste 
powietrze. Jake wstrząsnął się i mocniej nacisnął czapkę.
 

Na nabrzeżu było tłoczno. Pilot oparł się łokciami o barierkę i stał 

tak, wchłaniając obrazy i wsłuchując się w harmider głosów. Orkiestra 
stroiła instrumenty na drugiej windzie samolotowej, która w dolnym 
położeniu sterczała nad nabrzeżem niczym dach ganku. Kapelmistrz dał 
właśnie znak muzykom i gruchnął marsz „Sousy”. Tymczasem w pobliżu 
rufy szykowała się druga orkiestra, reprezentująca bazę lotnictwa Marynarki 
i towarzysząca wyruszeniu w morze każdego okrętu. Wszystko to pięknie 
i cudownie, ale własną orkiestrę miała też „Columbia” – najwidoczniej 
oficer odpowiedzialny za te sprawy uznał, że nigdy za wiele muzyki.
 

Nad głową Jake’a ogony samolotów wystawały groźnie znad 

pokładu startowego i rzucały mgliste cienie na zapełnione ludźmi nabrzeże. 
Grafton widział, jak od czasu do czasu ktoś podnosi głowę i spogląda na 
ogromne stalowe cielsko, na którym tłoczyły się dziesiątki maszyn. 
A potem wzrok powracał do synów i narzeczonych.
 

Poprzedniego wieczoru Jake ustawił się w kolejce do kilkunastu 

budek telefonicznych, które ciągnęły się w rzędzie u wejścia na nabrzeże. 
Kiedy przyszła jego pora, zadzwonił najpierw do rodziców w Wirginii, 
a potem do Callie. W Chicago zbliżała się właśnie północ.
 

– Callie, tu Jake.

 

– Skąd dzwonisz?

 

– Z przystani w Alameda. Dostałaś moje listy?

 

– Tak, trzy.

 

Napisał je i wysłał z Oceana, dokąd przeniesiono go wraz z grupą 

pilotów z dywizjonu VA-42 na testy bojowe i sprawdziany umiejętności 
związanych z lądowaniem na lotniskowcu. Zaliczył teorię, ale na lądowanie 
nie starczyło już czasu. Będzie musiał wykazać się już na pokładzie 
„Columbii”, po jej wypłynięciu. Musiał zaliczyć dziesięć lądowań 
dziennych i sześć nocnych, gdyż już od pół roku nie siadał na pokładzie 
lotniskowca.
 

– Następny jest w drodze – oznajmił Jake, trochę zakłopotany. – 

Powinnaś go dostać jutro lub pojutrze.
 

– Jak okręt?

 

– Normalnie. Nie ma o czym mówić.

 

– Kiedy wypływasz?

 

– O wpół do ósmej rano.

 

– Więc kiedy się zbudzę, ty będziesz już na oceanie?

 

– Mhm.

 

Przez kilka minut rozmawiali jeszcze o błahostkach, potem 

w słuchawce odezwał się głos uprzedzający o rychłym przerwaniu 
połączenia, Jake wrzucił zatem jeszcze kilka ćwierćdolarówek.
 

– Kocham cię, Callie.

 

– Wiem, Jake. Słuchaj, jest mi strasznie przykro, że twoje 

odwiedziny tak fatalnie się skończyły.
 

– Mnie też, ale tak to już bywa. Chciałbym... – I nagle poczuł się jak 

przekłuty balon. Budka telefoniczna na nabrzeżu, z dziesiątkami marynarzy 
wyczekujących na swoją kolej, nie wydawała się najlepszym miejscem na 
wyznania.
 

– Bądź ostrożny – bąknęła.

 

– Znasz mnie, Callie. Zawsze jestem.

 

– Nie ryzykuj.

 

– Dobrze.

 

– Chcę, żebyś wrócił.

 

A teraz Jake wpatrywał się w tłum żegnających i rozmyślał nad tym, 

że ona pragnie jego powrotu.
 

Westchnął głęboko. Życie jest takie zaskakujące. W chwili, kiedy 

wszystko pokrywa ponury mrok, nagle przez chmury przedziera się promyk 
słońca. Nadzieja. Miał teraz nadzieję. Nie powiedziałaby tego na 
odczepnego; nie Callie i nie człowiekowi, który wypływa 
w ośmiomiesięczny rejs.
 

Stał więc tak, przysłuchując się dwóm orkiestrom, z których każda 

grała coś innego, wpatrywał się w tłum i zazdrośnie wyszukiwał wzrokiem 
marynarzy splecionych ze swoimi dziewczynami w namiętnych 
pocałunkach. Nagle dojrzał, jak różowy Cadillac z opuszczonym dachem 
powoli toruje sobie drogę przez nabrzeże. Tłum rozstępował się, a potem 
zamykał za nim jak woda za rufą łodzi.
 

Samochody nie miały prawa wjazdu na przystań, kierowca Cadillaca 

jednak najwyraźniej nic sobie z tego nie robił. Był imponującej postawy 
mężczyzną w białym uniformie, a komplet pasażerów stanowiły kobiety, 
młode i nader skąpo odziane. Oczom publiczności udostępnione zostały 
brązowe uda, obnażone ramiona oraz kilka par urodziwych i ledwie 
przesłoniętych biustów.
 

Całkowicie lekceważąc wszelkie przepisy, samochód podjechał pod 

trap dla oficerów i stanął. Kierowca wysiadł i, przeciągając się leniwie, 
obrzucił wzrokiem szarą bryłę okrętu. W ślad za mężczyznę wysypały się 
niewiasty, które otoczyły go rozszczebiotanym kółkiem.
 

Bosman Muldowsky! Któżby inny? Żaden marynarz nie przedarłby 

się samochodem obok wartownika przy bramie, a udałoby się to niewielu 
oficerom.
 

Chyba że chodziło o bosmana Muldowsky’ego.

 

Był bosmanem na pokładzie startowym „Shiloh”, ostatniego okrętu 

Jake’a. Najwidoczniej należał też do załogi „Columbii”. Wedle wiedzy 
Graftona, Muldowsky nigdy nie odbywał służby na lądzie. Od dwudziestu 
pięciu lat przenosił się bezpośrednio z jednego okrętu na drugi.
 

No i jeszcze te kociaki w szortach i króciutkich bluzeczkach! 

Marynarze po obu stronach Jake’a zaczęli wrzeszczeć i pogwizdywać. 
Muldowsky nie zwrócił na to najmniejszej uwagi, ale dziewczyny gestami 
rąk podziękowały za uznanie, co wywołało następną falę lubieżnych 
śmiechów i okrzyków.
 

Bosman wydobył torby z bagażnika, a następnie obdarzył uściskami 

i pocałunkami każdą z pięciu panienek, podczas gdy obie orkiestry grzmiały 
zawzięcie, a marynarze spoglądali z zawiścią.
 

– Facet ma ze sobą cały harem – oznajmił któryś z marynarzy na tyle 

głośno, by słowa dotarły do Jake’a.
 

– Facet wie, o co chodzi w życiu – dorzucił drugi.

 

– Ma styl. To się liczy.

 

Jake uśmiechnął się pod nosem. Spektakularny wjazd 

Muldowsky’ego zapewnił mu miejsce na szczycie marynarskiej hierarchii 
i o to właśnie bosmanowi chodziło. Ludzie na pokładzie gotowi teraz będą 
wypruć z siebie żyły, aby spełnić jego polecenia.
 

Nagle okręt rozbrzmiał dźwiękami gwizdków, a marynarze rzucili 

się oddawać cumy, które wiązały olbrzyma z lądem. Na dole młodzi 
mężczyźni wymieniali z dziewczynami ostatnie gorące pocałunki, a potem 
biegli ku pomostom na okręt. Po siódmym gwizdku dźwigi uniosły trapy 
i opuściły je na nabrzeże. Zwolniono ostatnie cumy i okręt zaczął się 
poruszać, a chociaż było to zrazu zupełnie niedostrzegalne, szczelina 
między burtą a keją stale się poszerzała.
 

Marynarze zaczęli ciskać na nabrzeże swoje czapeczki, o które 

zażarcie walczyła między sobą dzieciarnia. W powietrzu rozbrzmiewały 
tony „Anchors Aweigh”. Kiedy keja została już za nimi o jakieś dwieście 
metrów, Jake poczuł drżenie przenikające stalowy korpus. Ruszyły śruby 
lotniskowca i ląd zaczął się oddalać jeszcze szybciej.
 

Jake wspiął się na pokład startowy i pomiędzy łańcuchami 

mocującymi samoloty poszedł na dziób, gdzie dołączył do gromadki 
mężczyzn, którzy wystawiali twarze na rosnący powiew. Przed nimi był 
Bay Bridge, dalej Golden Gate, coraz lepiej widoczne w rozstępującej się 
mgle.
 

„Columbia” minęła Bay Bridge i z szybkością ośmiu, może 

dziesięciu węzłów płynęła obok Alcatraz, kiedy z głośników popłynął 
rozkaz: – Grupa powietrzna! Wszyscy na swoje stanowiska!
 

Rejs się rozpoczął.

 

Jake przeglądał właśnie w szatni swoje rzeczy, kiedy pojawił się 

Murzyn w kombinezonie lotniczym. Pozdrowił kilku pilotów, którzy także 
szykowali się do testowych lotów, potem spojrzał na Jake’a i podszedł do 
niego ze słowami: – Nazywam się Flap. Mamy razem latać.
 

Bombardier-nawigator miał fryzurę afro w wydaniu piechoty 

morskiej: na czubku głowy sterczała na trzy centymetry, a gwałtownie 
skracała się ku tyłowi i na skroniach. Był średniego wzrostu, z szeroką 
piersią i muskularni, które sugerowały godziny spędzone w siłowni.
 

– Jake Grafton. Jesteś Le Beau?

 

– Otóż to.

 

– Dlaczego nie było cię na odprawie?

 

– Zaraz, chłopie; mają sprawdzić czy nadajemy się na lotniskowiec, 

ale chodzi przecież tylko o to, żebyśmy latali dokoła tego gołębnika 
z wypuszczonymi kółkami i tym tam haczykiem. To twoja broszka. Mam 
nadzieję, że wiesz, jak złapać linę, co?
 

Jake postanowił zmienić temat.

 

– Skąd jesteś?

 

– Z Parris Island. Załapałeś? Le Beau? Francuskie, nie? Parris 

Island.
 

– Dobry kawał.

 

– Nie daj się, chłopie, nabrać na kolor skóry. To francuska 

czekolada.
 

– Raczej francuskie gówno – mruknął któryś ze znajomych Le Beau.

 

– Sam jesteś gówno – odciął się Flap. – To kreolska czerń.

 

– Jak kawa z mlekiem – zauważył Jake, dopinając pasy na piersi.

 

– Masz, bracie, rację. W Luizjanie był plantator, Le Beau, który miał 

straszną chrapkę na czarne dupki. Po wojnie secesyjnej okropnie się złościł 
na dawnych niewolników, którzy przybierali jego nazwisko, tyle że 
w większości byli to jego potomkowie. Le Beau jednak wściekał się na 
myśl, że przejdzie do historii jako patriarcha wielkiego rodu i odcinał się od 
swojego wkładu w ulepszanie marnej czarnej rasy, powywieszał więc 
kilkoro ze swych czekoladowych dzieci i tyle. Wtedy wszyscy czarni 
w parafii nazwali się Le Beau i teraz w tej części Luizjany więcej jest 
czarnoskórych Le Beau, niż byłby w stanie wyprodukować najtęższy kutas. 
I tak świętoszkowaty plantator, Cajun o tłustym karku, stał się jednym 
z moich licznych przodków, z których jestem dumny.
 

– Wspaniale – skwitował opowieść Jake, który sprawdzał, czy 

wszystkie pasy kombinezonu przeciwprzeciążeniowego są właściwie 
ułożone.
 

– Słyszeliśmy już, że przyjeżdżasz. W opinii Marynarki takie jełopy 

jak my nie dadzą sobie rady z najnowszą techniką, więc obiecała nam 
podesłać asa, który nas poduczy, podszkoli i poprowadzi w świetlaną 
przyszłość.
 

Grafton nie uważał, by należało cokolwiek odpowiadać.

 

– To będzie prawdziwe szczęście – ciągnął Le Beau, a jednocześnie 

sięgnął do swej szafki po uprząż – latać z takim mistrzem hakowania. 
Traktuj mnie jak gorliwego ucznia, który przypadł do krynicy mądrości, 
czeladnika, który chciałby posiąść dostępne mu arkana wiedzy tajemnej, 
giermka, który...
 

– Ty zawsze tak pieprzysz czy to tylko specjalny popis na moją 

cześć? – zapytał Jake, ale Le Beau nie dał się zbić z tropu.
 

– Cóż za szkoda, że tylu facetów z Marynarki ma tak delikatną skórę 

w świecie pełnym kanciastych obiektów. Z szorstkiej reakcji można wnosić, 
że i ty cierpisz na tę smutną przypadłość. Jakże mi przykro, tym bardziej że 
pewnie pojawią się między nami napięcia. Nie zadzierzgną się więzy 
prawdziwej, męskiej przyjaźni. Nic tylko napięcia. Stresy. 
Nieporozumienia. Zadrażnienia. Urazy. Kopy w dupę. – Le Beau westchnął 
teatralnie. – No cóż, dla własnej wygody poszukam jednak zgody. To 
cząstka Cajun we mnie. Cóż to za szczęście, że mam w sobie tę krzynę 
białej krwi. Dzięki niej spróbuję na wszystko spojrzeć bardziej 
optymistycznie.
 

Flap ukłonił się i następną kwestię wypowiedział w stronę 

przebierających się pilotów: – Serdeczne, gorące dzięki, Julesie Le Beau, 
który skwierczysz w ogniach piekielnych. – Wyprostował się i ciągnął 
w kierunku szafki: – Wielu mych braci nie dostąpiło tego zaszczytu, dlatego 
nie potrafią odróżnić drzew od kup gnoju i...
 

– Flap, do jasnej cholery – odezwał się ktoś z następnego rzędu – 

przymkniesz ty się wreszcie?
 

– Uuuuu! – zawył Le Beau. – Czuję się tak wspaniale. Wystartuję 

z pierwszym asem Marynarki i zobaczę, jak robią to najlepsi z najlepszych!
 

– Naprawdę mam latać z takim dupkiem? – zwrócił się Jake do 

majora, który przebierał się dwie szafki dalej.
 

– Nikt inny go nie chciał – padła odpowiedź.

 

– Ej, uważaj co mówisz! – krzyknął Flap. – Lejesz na moją 

reputację.
 

– Panie majorze.

 

– Lejesz na moją reputację, panie majorze – karnie poprawił się Le 

Beau.

 

 

 

Słońce miękko przeświecało przez cienką warstwę wysokich 

cirrusów. Północno-zachodni wiatr wyrzeźbił na powierzchni długie rzędy 
fal, gdzieniegdzie zwieńczonych białą grzywą. Nad okrętem z piskiem 
krążyły mewy.
 

W promieniu kilku mil, rozrzucone wokół lotniskowca, płynęły dwie 

fregaty i cztery niszczyciele. To eskorta, osłona przed okrętami 
podwodnymi, wierna gwardia, która wszędzie podąży za swym władcą.
 

Od wschodu wciąż widniał na horyzoncie ląd. Jeszcze kilka godzin 

pod wiatr, a zapadnie się za krawędź Ziemi i cały świat będzie się już 
składał tylko z okrętów, oceanu i nieba. Ląd stanie się wkrótce przeszłym 
wspomnieniem i wizją mglistej przyszłości, a solidną rzeczywistością będą 
tylko okręty i ludzie na nich. Sześć małych księżyców krążących wokół 
wędrownej planety.
 

Jake zapatrzył się na chwilę w ciemną kreskę na horyzoncie, 

a potem odwrócił wzrok.
 

Okręt kołysał bardzo nieznacznie, co Jake uświadomił sobie dopiero 

wtedy, kiedy zauważył, że nie nabrał jeszcze marynarskiego chodu. 
Wystarczy, by „Columbia” ustawiła się bardziej pod wiatr, a ruch pokładu 
stanie się o wiele bardziej odczuwalny. Rejestrując to wszystko na pół tylko 
świadomie, Jake Grafion szedł wolno i rozglądał się za swoją maszyną. 
Tutaj, przy czwartej windzie.
 

A-6E Intruder nie był specjalnie urodziwy; pokryty matową, szarą 

farbą, spod której tu i tam wyzierały plamki zielonego podkładu. Jake 
opuścił drabinkę, odsunął pokrywę kabiny i położył na fotelu torbę 
z hełmem. Upewnił się czy zawleczki są dobrze umieszczone 
w wyrzucanym fotelu, następnie przyjrzał się urządzeniom: rączce 
podwozia, dźwigni składania skrzydeł i przyciskowi pompy paliwowej. 
Pstryknął też głównym przełącznikiem akumulatora i sprawdził ilość 
paliwa. Cztery i pół tysiąca kilogramów. Jak w instrukcji. Poruszył 
dźwigienką ustawienia fotela: usłyszał lekki gwizd i siedzenie przesunęło 
się najpierw do tyłu, potem do przodu. Dźwigienkę ustawił w pierwotnym 
położeniu i wrócił na pokład, gdzie mat z personelu pokładowego szykował 
przewód zewnętrznego zasilania. Jake rozpoczął procedurę przedstartową.
 

W Wietnamie pilotował pierwszą wersję Intrudera, A-6A. Teraz był 

to A-6E, bombowiec drugiej generacji, duma amerykańskiej techniki 
wojskowej. Większość udoskonaleń nie była widoczna z zewnątrz. Radary 
poszukiwania i śledzenia z A-6A zostały zastąpione przed jeden system 
radiolokacyjny łączący obie funkcje. Miejsce dawnego komputera o pamięci 
bębnowej zajął nowoczesny układ cyfrowy. Trzeci z podstawowych 
układów awioniki, INS nie został jeszcze zmodernizowany i stanowił 
najsłabszy punkt układu nawigacyjno-celowniczego. Nowy komputer 
i radar były nie tylko dokładniejsze, ale i bardziej niezawodne, co pozwoliło 
usunąć większość wad operacyjnych A-6A.
 

Model E był używany już od kilku lat, ale z kaprysu Pentagonu 

w Wietnamie latały tylko Intrudery A. Gdyby sięgnięto po nowoczesny A-
6E, precyzyjniej trafiano by w cele, dzięki czemu mniej potrzeba byłoby 
akcji, kilku ludzi żyłoby dłużej, a sama wojna potrwałaby może krócej. 
Z drugiej jednak strony, nie dałoby się uniknąć utraty kilku maszyn, co 
wprowadzone do nich nowinki technologiczne udostępniło by Sowietom. 
Ludzkie istnienie było więc ceną za militarne tajemnice. Ile takich istnień? 
Kto to wie?

 

Jake Grafton obchodził swego Intrudera, przyglądał się 

wszystkiemu i wszystkiego dotykał, a w głowie huczało mu od 
wietnamskich wspomnień. Raz jeszcze poczuł trwogę, zobaczył krew, 
nocne niebo ze smugami reflektorów i ogniste rozbłyski rakiet 
przeciwlotniczych. Dotykał gładkiej, zimnej powierzchni samolotu, a przed 
oczyma tańczyły mu twarze poległych lotników.
 

I jakież zdobycze w zamian za ich krew?

 

Zupełnie jakby w ogóle nie opuszczał okrętu. Zaraz na pokładzie 

pojawi się „Tygrys” Cole, z torbą na hełm w jednej dłoni i papierami 
w drugiej, gotów do lotu w gardziel piekieł.
 

Grafton poczuł skurcz żołądka, jakby zbierało mu się na wymioty. 

Wziął głęboki oddech i oparł się o goleń podwozia.
 

Nie!

 

Minęło pół roku. Kolano wydobrzało, odwiedził rodziców, 

prowadził kursy na Whidbey Island, odwiedził Callie w Chicago... Wyrzucił 
tego głąba przez okno na Sea-Tac... Skąd więc pot i nudności?
 

Na litość boską, to tylko testy kwalifikacyjne! Piękny dzień, lot jak 

ciastko z kremem, jak przechadzka po parku!
 

Wyprostował się i zaczerpnął kilka głębokich oddechów. Powinien 

był do końca załatwić sprawę z Callie, powinien był się jej oświadczyć. 
I powinien był zrezygnować z Marynarki.
 

Co on tutaj w ogóle robi? Znowu lata! Zrobił już swoje, zrzucił 

swoją porcję bomb i zabił swoją partię żółtków. Na litość boską – kolejny 
rejs i na dodatek w otoczeniu szajbusów z marines.
 

Zdjął ręce z goleni i raz jeszcze krytycznym spojrzeniem obrzucił 

samolot. Wszędzie plamy złuszczonego lakieru, brud, zacieki płynu 
hydraulicznego... A maszyna zupełnie jeszcze nowa, nie miała nawet roku!
 

Camparelli rozdarłby się jak wariat, gdyby przysłano mu do 

dywizjonu takiego gruchota.
 

W jakiś sposób myśl o rozjuszonym i wściekłym komandorze 

Camparellim, ostatnim dowódcy Jake’a w Wietnamie, kazała mu się 
uśmiechnąć.
 

– Wygląda jak kupa gówna, co?

 

Za Graftonem stał z rękami splecionymi z tyłu bosman Muldowsky 

i przypatrywał się samolotowi.
 

– Macie rację, bosmanie, tyle że ja nie kupuję tej góry szmelcu, lecz 

mam na niej za chwilę lecieć.
 

– Nie spodziewałem się, że zobaczę pana latającego dla szajbusów, 

panie poruczniku.
 

– Życie płata niespodzianki.

 

Bosman pokiwał głową.

 

– Obiła mi się o uszy historia o pewnym skurwielu, który wyleciał 

przez okno baru na Sea-Tac.
 

Jake wzruszył ramionami, a potem przeczesał palcami włosy.

 

– Zdaje się, że trochę będzie mnie to kosztować. Czasami postępuję 

nierozsądnie.
 

– A dla mnie fajny z pana gość, poruczniku. Dzięki.

 

I Jake zobaczył plecy oddalającego się bosmana.

 

– Ej, mistrzu! Czy ta nędzna, zielona mordercza maszyna nadaje się 

do latania?
 

Flap wynurzył się spod nosa samolotu i przystawiał właśnie 

drabinkę dla nawigatora.

 

– Zaraz się przekonamy.

 

– Trochę mi niezręcznie pytać, ale dramatyzm chwili i osobliwy stan 

mojej egzystencji każą mi zastanowić się nad moją karmą i twoimi 
umiejętnościami. Bez urazy, proszę, ale jestem dziwnie jakoś przywiązany 
do swojej dupy i nie chciałbym się z nią rozstawać. Mówiąc krótko, 
maestro, czy potrafisz zrobić to, czego wymaga od nas program?
 

Pilot poklepał kadłub.

 

– Niniejszy zabytek Mongolskich Sił Powietrznych opuści koniec tej 

jednostki za kwadrans, unosząc ze sobą także twoją męską cielesność. Jest 
to jedyny fakt, o którym mi wiadomo na pewno. Czy pewna dupa zostanie 
na swoim miejscu? Czy słodka, niewinna Susan Pieszczoszka ulegnie 
pięknym słówkom złego i zdeprawowanego Mortimera Wyjebca? 
Słuchajcie naszego programu, a poznacie rozwiązanie zagadki, najpierw 
jednak zapoznajcie się z kilkoma sugestiami naszych sponsorów.
 

I Grafton odwrócił się, a zza placów dobiegły go słowa: – Nie 

wątpię, że ten aparat odłączy się od gołębnika, ale czy potrafisz sprowadzić 
go tu z powrotem w jednym kawałku?
 

– Lecimy razem, dupku, i razem umieramy. Żadnych tam pierdułek 

o męskich sympatiach wśród twardzieli takich jak my.
 

Bosman... Przecież wcale nie musiał tego mówić. I jeszcze piękny 

dzień, słońce połyskujące w falach, wysokie, bezchmurne niebo, leciutkie 
kołysanie okrętu...
 

Samolot będzie posłuszny jego dłoniom i woli. Odpowie na każde 

drgnięcia dźwigni ciągu i pedałów orczyka, spłynie po ścieżce na linę tak 
gładko i wiernie...
 

I z wiatrem czeszącym mu włosy Jake Grafton nagle poczuł się 

lepiej i pewniej.
 

  

4

 

 

 

 

 

 

Skrzydła rozłożone i zablokowane, klapy i sloty w pozycji startowej, 

potwierdzenie dla obsługi wagi kontrolnej – wszystko bez wysiłku 
wynurzało się z pamięci, gdy Jake, śledząc gesty oficera kierującego 
ruchem samolotów po pokładzie, sunął w kierunku lewej katapulty 
dziobowej, Kat 2. Flap zachowywał neutralność; trwał milczący 
i nieruchomy od chwili, kiedy nastawił nawigację bezwładnościową, 
a przełącznik radaru ustawił w pozycji gotowości. Siedział i przypatrywał 
się Jake’owi.
 

– Procedura przedstartowa – ponaglił pilot.

 

– Wspomniałeś, mistrzu, że potrafisz na tym latać.

 

Jake sam przebiegł wszystkie punkty, a jednocześnie wprowadzał 

maszynę w zaczep katapulty.
 

Odziany w żółtą kamizelkę oficer startowy dał sygnał „Zwolnić 

hamulce”, a jednocześnie machnął poziomo ręką, co dla operatora katapulty 
było znakiem, by hydraulicznie przesunął zaczep do przodu, napierając 
mechanizmem wyrzutu na przednią goleń. Jake poczuł szarpnięcie, gdy 
zwolnił hamulce i przesunął do oporu obie dźwignie ciągu.
 

Silniki gładko zaskoczyły. Liczba obrotów, temperatura gazów 

wylotowych, przepływ paliwa – paski wskaźników rozwijały się na 
tablicach wraz ze wzrostem ciągu.
 

Intruder zadrżał jak żywa istota; silniki wsysały strumienie 

powietrza, a z dysz wyrzucały rozgrzane spaliny.
 

– Gotów? – spytał Jake nawigatora, a jednocześnie palce jego lewej 

dłoni oplotły uchwyt katapulty, zaś krawędź dłoni zaparła się o dźwignie 
ciągu.
 

– Do przodu i w górę, mistrzu!

 

Oficer startowy wskazywał na operatora katapulty, który stał trzy 

metry dalej w kierunku dziobu. Ten spojrzał pytająco na Jake’a.
 

Ciśnienie oleju w obu silnikach – w porządku. Hydraulika – 

w porządku. Jake ruszył drążkiem i w lusterku z lewej strony osłony kabiny 
sprawdził reakcję sterów ogonowych. Prawą ręką zasalutował operatorowi 
katapulty; ten oddał salut i spojrzał w kierunku dziobu, Jake zaś wcisnął 
głowę w oparcie fotela i prawą dłoń umieścił za drążkiem.
 

Teraz operator katapulty pochylił się i dotknął pokładu palcami 

prawej ręki.
 

Jedno uderzenie pulsu, drugie i – wystrzał katapulty. Przyśpieszenie 

było straszliwe.
 

Fuuuuuch!!! W dwie i pół sekundy było po wszystkim. W dole 

przemknął dziób okrętu i pod nimi rozpościerały się już roziskrzone fale.
 

Jake pozwolił, by impet podniósł nos samolotu do ośmiu stopni 

i dopiero wtedy sięgnął po dźwignię podwozia. Wciągnął je i powiódł 
wzrokiem po tablicy przyrządów. Monitor – w porządku; wysokościomierz 
– dwadzieścia pięć metrów i ciągle w górę; wariometr – w porządku; 
prędkość lotu – trzysta na godzinę i stały wzrost, wszystkie światełka 
ostrzegawcze wygaszone. Informacje te wchłonął jednym bezwiednym 
haustem, odnotował je i zsumował gdzieś w podświadomości, a samolot 
coraz bardziej oddalał się od lotniskowca.

 

Po zamknięciu luku podwozia wciągnął klapy i zamknął sloty. Przy 

ciągle rosnącej szybkości ustalił pułap na wysokości stu pięćdziesięciu 
metrów i trymerem opuścił nos. Czterysta kilometrów na godzinę... 
czterysta pięćdziesiąt... pięćset... i jeszcze więcej.
 

Z rozbawieniem spostrzegł, że „Flap” Le Beau siedzi w fotelu 

sztywno wyprostowany, z rękami splecionymi na brzuchu, ledwie o kilka 
centymetrów od sterczącej między jego kolanami dźwigni katapulty fotela.
 

Przy sześciuset kilometrach na godzinę Jake zmniejszył ciąg. Na 

radiodalmierzu niemal już pięć mil... Pilot ostro poderwał nos i opuścił lewe 
skrzydło, a jednocześnie znowu przesunął do przodu obie dźwignie ciągu. 
Maszyna oderwała się od oceanu we wznoszącym skręcie. Jake poszukał na 
niebie Intrudera, który wystartował dwie minuty przed nim.
 

Musi wypalić dwie tony paliwa – nie, już tylko półtorej – zanim za 

jakiś kwadrans wezwą go do pierwszego lądowania.
 

Spokojnie, Jake; bez szaleństw. Wspiął się na dwa i pół kilometra, 

gdzie ustabilizował szybkość na pięciuset kilometrach na godzinę, 
ułożywszy maszynę w lekkim skręcie, dzięki któremu obiegał „Columbię” 
po kręgu o promieniu pięciu mil.
 

W słuchawkach zabrzmiało głębokie westchnienie Flapa, a w chwilę 

później słowa: – Zupełnie nieźle, Grafton. Całkiem, całkiem. Widać, że 
robiłeś to już parę razy i niczego nie zapomniałeś. Bardzo się cieszę. 
Troszkę się spociłem.
 

Oto i major, krążył niemal dokładnie po drugiej stronie okrętu, na tej 

samej wysokości i także po pięciomilowym kręgu. Jake wyostrzył skręt, aby 
przelecieć nad lotniskowcem i dołączyć do tamtego.
 

– Niemal już byłem w Marynarce – ciągnął Flap – ale poszedłem po 

rozum do głowy i zaciągnąłem się do Korpusu. To najlepsza na świecie 
formacja, tutaj naprawdę się walczy. Marynarka... Tyle przynajmniej można 
powiedzieć, że się staracie, chłopaki. Dość często, to prawda.
 

Usta mu się nie zamykały, podczas gdy Jake wyszedł na kurs 

majora. Powietrzne spotkanie w wydaniu A-6, w którym oba fotele 
umieszczone są obok siebie, wymaga pewnej zręczności, kiedy do szyku 
dołącza się z lewej, wtedy bowiem łatwo stracić drugą maszynę z oczu. 
Wystarczy by podchodzący znalazł się odrobinę powyżej lub poniżej linii 
kursu – by się zassał, jak to nazywali – a maszyna prowadząca zostanie 
przesłonięta przez nos i cały manewr wykonywać trzeba na ślepo. Co, 
oczywiście, jest sytuacją ryzykowną dla wszystkich.
 

Dziś jednak Jake trzymał się idealnie w linii, ale nawet jeśli Flap to 

zauważył, nie dał tego po sobie znać i obojętnie snuł opowieść: – ...najbliżej 
Marynarki znalazłem się wtedy, kiedy któregoś piątku w klubie oficerów 
urzędu werbunkowego poznałem żonę jednego biurowego wilka morskiego. 
Strasznie ocierała mi się cycuszkami o plecy, aż mówię jej, daj spokój, bo 
spodnie mnie uwierają. Ona jednak bardzo była gorąca i chętna, więc myślę 
sobie, czemu nie. Poszliśmy do niej...
 

O piętnaście metrów od Intrudera majora Jake przesunął się pod 

jego ogonem i po prawej wyszedł na pozycję na zewnątrz wirażu. 
Nawigator prowadzącego uniósł kciuk, podczas gdy nawigator Graftona 
kontynuował z niezmąconym spokojem: – ...no i naszpikowałem ją moim 
wiernym twardzielem.
 

Po zmianie częstotliwości, którą zasygnalizował nawigator majora, 

a Jake musiał wykonać sam, gdyż Flap ani drgnął, wykonali jeszcze dwie 
rundki i zaczęli się opuszczać.

 

– Miała brodawki jak truskawki, wiesz o co mi chodzi? Takie 

pięknie sterczące, słodkie i czerwone, zupełnie jakby stworzone do ssania. 
Uwielbiam je. Nie rozumiem, dlaczego Stwórca obdarzył nimi tak niewiele 
kobiet. Raptem jedną na dziesięć. Prawdziwa tajemnica.
 

Schodzili w poprzek smug słonecznych przedzielonych pasmami 

cienia. Ilekroć Jake odrywał na chwilkę oczy od samolotu majora, widział, 
jak słoneczne klingi skrzą się na kadłubie Intrudera i falach pod nim.
 

Maszyna szła dobrze, wrażliwa i zwrotna. Czując ją koniuszkami 

palców, wyskoczył na kilkanaście centymetrów przed majora, a potem 
odpadł na tyle samo; rozpierało go szczęście. Podsunął się znowu do 
przodu, wchodząc skrzydłem pod skrzydło, aż poczuł nacisk powietrza spod 
płatu, którego skraj znalazł się wtedy o pół metra od osłony kabiny. 
Wytrzymał przez chwilę w takim ułożeniu, aby sobie samemu dowieść, że 
ciągle to potrafi, a potem miękko odpłynął na przepisową pozycję w szyku.
 

Latanie jest najlepszą rzeczą na świecie, pomyślał. A najwspanialsze 

jest wtedy, kiedy bazą jest lotniskowiec. Te dzienne starty z katapulty 
i wychwyty będą wspaniałe. Powróciło dawne uczucie wszechogarniającej 
euforii.
 

– ...i daję ci słowo, nigdy nie znalazłem się ani o krok bliżej 

Marynarki.
 

Gdyby jeszcze Flap się zamknął!

 

Ale nie zrobi tego, nie warto wdawać się w kłótnie.

 

Oba samoloty szturmowe, jak sczepione, znalazły się nad 

kilwaterem „Columbii” na wysokości dwustu pięćdziesięciu metrów. Dwie 
inne maszyny, A-7 Corsair, były przed nimi, z wypuszczonymi podwoziami 
i hakami, więc major odrobinę opóźnił manewr, ale po chwili jego 
bombardier-nawigator pomachał Jake’owi, samolot prowadzącego położył 
się na lewe skrzydło i odskoczył. Grafton patrzył na kładącą się w skręt 
maszynę i w myśli odliczał. Przy siedmiu odchylił drążek i pociągnął na 
siebie, podczas gdy lewa ręka sięgnęła do dźwigni podwozia i wcisnęła ją. 
Teraz klapy i sloty.
 

Wychylenie, potrójne przeciążenie... podwozie idzie... idą klapy... 

trzy i pół tony paliwa.
 

Ustawił się pod wiatr, uruchomił główny spust i wyrzucił 

w powietrze trzysta pięćdziesiąt kilo. Nad pokładem chciał się znaleźć 
dokładnie z trzema tonami paliwa w zbiornikach.
 

Precyzja. Na niej zasadzała się współpraca z lotniskowcem.

 

– ...nie mogę pojąć, jak ktokolwiek chce pływać po oceanach na tych 

pieprzonych gołębnikach. Dziewięć miesięcy uciechy. Marynarka jest dobra 
dla zagorzałych onanistów...
 

Przy pierwszym podejściu do lądowania hak pozostaje wciągnięty; 

tylko dotykasz pokładu i odskakujesz. Niech oficer sygnalizacyjny sam 
zobaczy, że jestem dobry.
 

Szybkość dokładnie dwieście kilometrów na godzinę, kąt natarcia 

prawidłowy. Minąć kilwater, wykręcić, najazd na skośny pokład, trzymać 
się ścieżki schodzenia! Za nadbudówką jest dziura powietrzna... dodać 
ciągu i natychmiast zwolnić. Kulę trzymać nieustannie w centrum.
 

Koła uderzyły o pokład, a nos gwałtownie opadł, gdy Jake 

przymknął obie przepustnice i otworzył krokodylowe hamulce 
aerodynamiczne, które znajdowały się na końcach skrzydeł. Po dwóch 
sekundach Intruder oderwał się od pokładu i skoczył ku górze. Jake 
ściągnął na siebie drążek i poczuł, jak przeciążenie wciska go w fotel.

 

– A najdziwniejsza rzecz, że tylu jest trzepaczy konia, którzy latają 

w Marynarce. Nigdy bym nie przypuścił, że tylu ich jest na całym bożym 
świecie. Chodzi mi o to, że większość ludzi woli jednak uprawiać seks 
z kimś innym, kapujesz? Nic dziwnego, że większość z was wygląda jak 
pedały.
 

Sunąc z wiatrem, Jake wypuścił hak i sprawdził, czy pasy są 

zaciśnięte. W trakcie lotu zostawiał je luźniejsze, aby mógł swobodnie się 
pochylić lub poprawić w fotelu. Odrobinę uniósł oparcie i poprawił 
oświetlenie wskaźnika kąta natarcia. Zachował właściwy odstęp od majora: 
kiedy ten po raz pierwszy lądował na pokładzie, Jake wychodził właśnie na 
pozycję 180°. W dół i skręt, dodać ciągu, wejść nad kilwater za 
gołębnikiem, poszukać kuli, wyrównać skrzydła, zmniejszyć obroty, dodać 
ciągu przed dziurą, trzymać linię i centrować kulę...
 

Intruder przemknął nad pokładem i dotknął podwoziem pokładu. 

Wypuszczony spod ogona hak zaczepił o linę i maszyna stanęła, a potem 
zaczęła toczyć się do tyłu. Jake wciągnął hak i dodał ciągu, aby zrobić 
miejsce dla następnej maszyny. Wpatrywał się w gesty oficera 
pokładowego, a do uszu płynął mu potok słów Flapa.
 

– Pomysł, żeby zgromadzić w jednym miejscu pięć tysięcy facetów 

bez ani jednej kobiety, jest sprzeczny z naturą.
 

Wszyscy napaleni, spuszczają się do zlewów, pod prysznicami, 

w prześcieradła – przecież to pływająca wytwórnia nasienia! W 1973 roku! 
Mój Boże, czyż przez wszystkie te lata ludzie naprawdę nie postąpili ani 
o krok w zrozumieniu męskich potrzeb seksualnych...
 

Kolejka do Kat 2; sprawdzić położenie podwozia i klap, paliwo, 

w ślad za gestami żółtej kamizelki najazd na katapultę – Jake robił to 
właśnie, co potrafił robić i co warte było wszystkich trudów 
i nieprzyjemności.
 

Dźwignia ciągu... Salut... Fuuuch i znowu byli w powietrzu. Tym 

razem Jake nie chował podwozia i klap. Poleciał pod wiatr, wprost przed 
siebie, aż po lewej minął go idący z wiatrem samolot majora. Położył 
maszynę w skręt w poprzek wiatru; w rzece słonecznego światła poczuł 
błogie ciepło na ramionach i udach. Pod maską tlenową szeroki uśmiech 
wykwitł na twarzy porucznika Graftona.
 

Po czwartym wychwycie Jake, zgodnie z poleceniem szefa pokładu, 

złożył skrzydła Intrudera i bez wyłączania silników zatrzymał się w pobliżu 
nadbudówki. Był to „gorący” postój, tylko na zatankowanie paliwa. 
Odsunął osłonę kabiny, zdjął maskę i, wpatrując się w nadlatujące samoloty, 
otarł twarz z potu.
 

To samo zrobił Le Beau, nareszcie milczący.

 

Boska cisza. Z wyjątkiem huku silników na pełnym ciągu, 

wystrzałów katapulty i od czasu do czasu charkotu komunikatów 
radiowych. Pokład startowy lotniskowca był bez wątpienia najgłośniejszym 
miejscem na świecie, a przecież zarazem tak zacisznym, kiedy nie słychać 
było trajkotania Flapa.
 

W kilka minut Jake miał w zbiornikach trzy i ćwierć tony paliwa, 

przeciągnął więc kantem dłoni po grdyce, co było znakiem dla ubranej 
w fioletowe kamizelki obsługi pomp, że już starczy. Teraz maska na twarz, 
dosunąć osłonę, zwolnić hamulce postojowe, uruchomić sterowanie 
przednim kołem, leciutko dodać ciągu, żeby podążyć za gestami oficera 
startowego. I kolejka do katapulty...
 

Nagle było po wszystkim. Jake zaliczył za dnia dziesięć lądowań i, 

zgodnie z regulaminem, ponownie został uznany za uprawnionego do 
dziennych lotów z lotniskowca. Wygasił silniki na stanowisku nie opodal 
czwartej windy i zszedł na pokład, wciąż w hełmie na głowie. Zamienił 
kilka słów z marynarzem odpowiedzialnym za maszynę, zszedł na poziom 
katapulty, a stamtąd na korytarz prowadzący do poziomu 0-3, jedno piętro 
pod pokładem startowym.
 

Flap Le Beau szedł za nim jak cień.

 

– Dobrześ sobie dziś poczynał, mistrzu – oznajmił.

 

– W przeciwieństwie do ciebie.

 

Jake gwałtownie zatrzymał się i odwrócił twarzą do bombardiera-

nawigatora.
 

– Że jak?

 

– Moja osiemdziesięcioletnia babcia byłaby dziś pożyteczniejsza na 

prawym fotelu od ciebie.
 

– Pocałuj mnie, mistrzu, w moje czekoladowe pośladki. Guzik mnie 

obchodzi twoje zdanie.
 

– Lepiej, żeby cię obeszło. Latasz ze mną jako bombardier-

nawigator i masz mi pomagać: przez cały czas pilnować bezpieczeństwa 
lotu, odczytywać listę czynności procedury przedstartowej i tak dalej.
 

– Chciałem się tylko upewnić, czy potrafisz...

 

– Potrafię! Zamiast siedzieć z palcem w dupie i zanudzać mnie na 

śmierć żałosnymi opowiastkami, mogłeś przynajmniej kontrolować 
wskazania komputera i radaru. A ty nawet nie włączyłeś systemu! Żebyś mi 
więcej nie próbował takich sztuczek!
 

Twarz Flapa zatrzymała się centymetry od twarzy Graftona.

 

– Żadnemu durniowi z Marynarki nie pozwolę się tak do siebie 

odzywać. Ustalmy to od razu.
 

– Posłuchaj, Le Beau. Guzik mnie obchodzi, kto z nas jest starszy 

stopniem; w kabinie to ja dowodzę samolotem. I masz solidnie wykonywać 
swoją robotę, co do tego nie może być dwóch zdań, jeśli nie, to twoja 
kariera w Korpusie spłynie tak żwawo i bezpowrotnie jak gówno w sedesie.
 

Flap otwierał usta, by coś jeszcze odrzec, ale Jake warknął: – Daj mi 

spokój – i odwrócił się na pięcie.
 

Kiedy Grafton zniknął z pola widzenia, na twarzy Le Beau pojawił 

się radosny uśmiech. Murzyn kilka razy kiwnął energicznie głową 
i przesunął ręką po głowie, przepuszczając między palcami sprężynki 
włosów.
 

– Flap, przyjacielu – mruknął. – Nareszcie jakiś dobry facet. 

Naprawdę dobry. – I cicho zachichotał.
 

 

 

Jake siedział na końcu sali odpraw i wypełniał arkusz stanu 

technicznego samolotu, kiedy zobaczył wchodzących oficerów 
sygnalizacyjnych: grupy powietrznej i dywizjonu A-6. Znał już wcześniej 
tego drugiego. Latał w Marynarce na Wschodnim Wybrzeżu i podobnie jak 
Jake, został wypożyczony piechocie morskiej, aby ją wspomóc swoim 
„doświadczeniem”. Nazywał się Real McCoy i dziwnym trafem dzielił 
z Graftonem kajutę. Jeśli nosił jakieś inne imię, to Jake’owi nie udało się go 
poznać, gdyż poprzedniej nocy LSO przedstawił się jako Real McCoy 
i zarył się twarzą w pryczę.
 

– Grafton – odezwał się Hugh Skidmore, wyższy stopniem LSO 

grupy powietrznej, przerzucając notatki. – Grafton... OK. Lądowanie bez 
wychwytu OK, dziewięć wychwytów OK, jeden dostateczny. Wszystkie na 

trzecim drucie. Rozciągniesz nam go, bracie, jak gumę w majtkach.
 

Jake czuł się zaskoczony. „OK” znaczyło: „idealnie”. On sam 

uważał, że bez zarzutu wyszło mu pięć lub sześć lądowań, ale dziewięć? 
Aby ukryć swe zdziwienie i zaskoczenie, powiedział zaczepnym tonem: – 
Dostateczny? A który, waszym zdaniem, wychwyt był tylko dostateczny?
 

Skidmore raz jeszcze zajrzał do swej księgi, a potem zamknął ją 

z trzaskiem.
 

– Siódmy. Kiedy robiłeś zwrot przez dziewięćdziesiątkę, kapitan 

okrętu skorygował nieco, aby wyrównać do wiatru, i poszedłeś trochę za 
nisko. Odrobinę także zszedłeś w lewo ze ścieżki. – Wzruszył ramionami, 
a potem dodał z uśmiechem: – Następnym razem przyłóż się trochę 
bardziej, dobra?
 

Skidmore ruszył na poszukiwanie majora, ale McCoy ociągał się 

z odejściem.
 

– Kurczę, Real, ostro oceniacie.

 

– Zamiast się skarżyć, lepiej się popraw, współlokatorze.

 

– A ty co przeskrobałeś, że posłali cię na rejs z szajbusami? 

Nasikałeś do wazy z ponczem?
 

– Coś w tym rodzaju – mruknął z niesmakiem Real McCoy 

i podążył za swym szefem.
 

Po obiedzie Jake poszedł do kajuty, żeby się rozpakować. Większość 

rzeczy była już na wieszakach lub leżała na półkach, kiedy zjawił się 
McCoy, cisnął na stół przypominające Myszkę Miki słuchawki 
z mikrofonem, a sam rzucił się na koję.
 

– Ja wywaliłem cywilem okno – oznajmił Jake. – A ty czym się 

zasłużyłeś?
 

McCoy westchnął i otworzył jedno oko, które uważnie wpatrzyło się 

w Graftona.
 

– Opowiesz zaraz wszystkim na krypie.

 

– Zaryzykuj.

 

– Dobra, niech tam. Za dużo zarobiłem i na dodatek opowiedziałem 

o tym chłopakom. Goście z kadr podyktowali mi już podanie o zwolnienie, 
ale zanim zdążyłem je złożyć, wezwał mnie Stary i powiada, że taki 
majętny sukinsyn równie dobrze może przeliczać pieniądze na dużej szarej 
łajbie.
 

– Za dużo zarobiłeś? Pierwszy raz słyszę coś takiego. Zrobiłeś skok 

na kasyno?
 

– Gdzie tam. – McCoy westchnął, usiadł prosto i przetarł twarz. – Po 

prostu grałem na rynku.
 

– Jakim znowu rynku?

 

– Rynku. – Zobaczył minę Jake’a i wykrzyknął poirytowany: – 

O rany, na rynku akcji. Na giełdzie.
 

– Popatrz no, nigdy dotąd nie znałem żadnego posiadacza akcji.

 

– Daj mi święty spokój. McCoy opadł na koję.

 

– W porządku. Ile właściwie zarobiłeś?

 

– Rozpowiesz każdemu sraluchowi na okręcie, Grafton. Masz to 

wypisane na swojej ciołkowatej buzi.
 

– Nikomu nie pisnę ani słowa. Przysięgam. Więc ile?

 

McCoy podejrzliwie przyjrzał się lokatorowi, a potem oznajmił: – 

Przez ostatnie pięć lat odłożyłem szesnaście tysięcy dolców, które udało mi 
się zamienić w sto dwadzieścia dwa tysiące trzysta dwadzieścia dziewięć 
dolarów. Tak to przynajmniej wyglądało wczoraj na zamknięcie sesji 

w Nowym Jorku. Nie wiadomo, oczywiście, jak sprawy stoją dzisiaj.
 

– Oczywiście – zgodził się Jake, mile zaskoczony. Gwizdnął na 

myśl o stu dwudziestu dwóch zieloniutkich tysiączkach i powiedział: – 
Słuchaj, ja też trochę odłożyłem. Może byś mi poradził, jak to 
zainwestować.
 

– Właśnie dlatego muszę teraz płynąć z tymi szajbusami! Wszyscy 

ludzie w sali odpraw chcieli porady. Zaczęli czytać „The Wall Street 
Journal”, mówić o procentach, indeksach giełdowych, stosunku ceny do 
zysku i o przewidywanym zbycie samochodów Chryslera. Stary miał tego 
dość. – McCoy smutno pokręcił głową. – Co tam, wszystko jak woda za 
rufą, nic już nie da się zmienić. – Spojrzał na Jake’a. – Opowiedz o tym 
facecie, którym otworzyłeś okno.
 

Kiedy historyjka się skończyła, Jake zaczął się dopytywać 

o oficerów z dywizjonu.
 

– Typowi marines – oznajmił Real głosem pełnym znużonej 

pewności, jako że przebywał w tym towarzystwie już całe trzy tygodnie. – 
Wydaje mi się, jakbym spędził tu kwartał. To będzie chyba najdłuższy rejs 
w moim życiu.
 

– Są jacyś weterani?

 

– Z wyjątkiem trzech czy czterech świeżaczków każdy w dywizjonie 

był przynajmniej raz w Wietnamie. Połowa zaliczyła dwie tury i więcej. 
Siedmiu czy ośmiu dowodziło plutonami, zanim poszli na kursy lotnicze. 
Na przykład ten twój nawigator, Le Beau. Dowodził plutonem zwiadu.
 

Grafton nie wierzył własnym uszom. Le Beau? Ten kalifornijski 

żigolak?
 

– Robisz mnie w konia.

 

– Ani mi się śni. Zwiadowcy. Grasują za liniami przeciwnika, 

wpieprzają węże i znienacka napadają. Tak, tak, to właśnie Le Beau. 
W piechocie jest żywą legendą. Ma więcej baretek na piersi niż Audie 
Murphy. To prawdziwa żyleta.
 

Jake poczuł pąs na twarzy, gdy przypomniał sobie kabotyński 

monolog Flapa. I ta aura niekompetencji, którą rozsnuwał wokół siebie 
przez całe przedpołudnie!
 

– Bóg jeden wie, dlaczego marines zrobili z niego nawigatora – 

ciągnął McCoy. – Za drugim razem w Wietnamie latał na A-6. Dwa razy był 
zestrzelony, pierwszy raz przed upadkiem Da Nang. Wrócił przez główną 
bramę bazy ze spadochronem pod pachą. Drugim razem było już inaczej. 
Jego pilotowi urwało głowę i Le Beau katapultował się gdzieś w pobliżu 
granicy laotańskiej. Jeszcze w Laosie czy już w Kambodży, tego nie wiem. 
Tak czy owak, zniknął bez śladu. Szukali go, ale nic z tego. Siedemnaście 
dni później patrol natknął się na niego w samym sercu dżungli. Był goły jak 
święty turecki, tyle że cały w błocie i liściach; nie miał przy sobie nic 
oprócz noża. Napadał na żółtków i rozpruwał im brzuchy. Zdążył już 
uskładać cały arsenał zdobycznej broni. – McCoy dostrzegł nieszczęśliwą 
minę Graftona. – To jeszcze nic, Jake – ciągnął. – Najbardziej 
zdumiewające jest to, że on wcale nie chciał, by go ratowano. Słyszałem od 
dwóch facetów, więc to chyba nie bujda. Nie chciał wracać, bo cała ta 
sytuacja bardzo go bawiła. Faceci z patrolu niemal musieli go związać.
 

– Dlaczego, na litość boską?

 

– Le Beau nie miał specjalnego zaufania do swego ostatniego pilota, 

który miał kłopoty z lądowaniem. Nie był niebezpieczny, ale niezbyt dobrze 
czuł maszynę w powietrzu. Może by się nauczył, a może nie, w każdym 

razie nie miał szansy spróbować. Le Beau poszedł do Starego, ten do 
dowódcy grupy powietrznej i zanim ktokolwiek zdążyłby odmówić 
paciorek, facet był przeniesiony.
 

– Le Beau mu to załatwił?

 

– W jego zasięgu jest wszystko, cokolwiek można załatwić 

w Korpusie. Został właśnie przedstawiony do awansu na majora. Od 
najwyższych szarż po szeregowych, wszyscy obchodzą się z nim 
w rękawiczkach. Rzygać mi się chce od tego. Poczekaj aż zobaczysz kogoś 
z nowych; traktują go jak Pana Boga. Jeśli dożyje, będzie kiedyś dowodził 
wszystkimi marines, zapamiętaj moje słowa.
 

– Dwóch niedowiarków pośród nawiedzonych – mruknął Jake, 

mając na myśli siebie i McCoya.
 

– Coś w tym rodzaju – zgodził się Real. Ściągnął buty lotnicze 

i cisnął je niedbale na podłogę. – Ten rejs na pewno się popamięta – 
zauważył kwaśno.
 

– Mhm.

 

– Za godzinę mamy odprawę, a ja chciałbym się odrobinę 

zdrzemnąć. Obudź mnie, dobra.
 

– Dobra.

 

McCoy odwrócił się na drugi bok i już po chwili miarowo oddychał.

 

Jake zgasił górne światło, zostawiając tylko małego 

dziewięciowatowego robaczka świętojańskiego na nocnym stoliku. Odchylił 
się na krześle, opierając je o koję McCoya, i położył nogi na blacie. 
Prychnął gniewnie na wspomnienie Le Beau, ale myśli zaraz poszybowały 
do Callie. Lekki ruch okrętu działał kojąco. Po kilku chwilach Jake spał 
z głową opuszczoną na piersi.
 

 

 

Dowódcą dywizjonu był podpułkownik Richard Haldane. Był to 

niski mężczyzna o atletycznej piersi, trzymający się prosto jakby kij połknął 
i noszący krótko ostrzyżone ciemne włosy, w których pobłyskiwała siwizna. 
W małej wspólnocie zawodowych żołnierzy jego postawa i zachowanie 
wskazywały, komu należy się respekt. Zatrzymał Jake’a po zakończeniu 
odprawy – nudne biurokratyczne szczegóły, sala pełna nieznajomych – 
i poprosił, by usiadł na chwilę rozmowy. Haldane trzymał na kolanach opis 
służby porucznika Graftona.
 

– Wczoraj nie było czasu, żeby pogadać, panie Grafton, więc 

dopiero dzisiaj witam na pokładzie. Jesteśmy zadowoleni, że mamy kogoś, 
kto poznał już lotniskowce.
 

– Dziękuję, panie pułkowniku.

 

– Skieruję pana do Działu Operacyjnego. Tam chyba najlepiej 

wykorzystamy pana umiejętności.
 

– Tak jest, panie pułkowniku.

 

– Chcę, by w trakcie rejsu na Hawaje zrobił pan serię wykładów 

prezentujących NATOPS. – NATOPS było Biblią pilotów morskich. Skrót 
pochodził od Naval Air Training and Operational Procedures (Procedury 
Treningowe i Operacyjne Samolotów Pokładowych). – Przerabialiśmy, 
oczywiście, ten materiał parę razy, przygotowując się do obecnego zadania 
– ciągnął Haldane – pragnąłbym jednak, żeby szczegółowo zapoznał nas 
pan ze wszystkimi etapami. Niech podzieli się pan z nami całą swoją wiedzą 
o współpracy A-6 z lotniskowcem. Da pan radę?
 

– Tak jest, panie pułkowniku.

 

Richard Haldane skłonił głowę o milimetr. Nawet siedząc na krześle, 

zachowywał postawę dowódcy. Jake odrobinę bardziej się wyprostował.
 

– Widzę z przebiegu służby, że zaliczył pan sporo lotów bojowych, 

ale z bombardowaniem celów naziemnych zapoznała się już większość 
obecnych tu oficerów.
 

– Dzienne i nocne rajdy w pojedynkę, panie pułkowniku, trochę 

w formacjach i mnóstwo lotów na cysternie.
 

– Pańskie doświadczenie na niewiele się nam przyda, jeśli 

zaczniemy wojnę z Sowietami, najbardziej prawdopodobnym 
przeciwnikiem. – Ta uwaga kompletnie zaskoczyła Jake’a. Usiłował 
zachować niewzruszoną minę, a Haldane ciągnął: – Nasz udział w takiej 
wojnie przyjmie najpewniej postać starcia dwóch flot. Panie Grafton, jak 
pan zaatakuje radziecką fregatę uzbrojoną w pociski sterowane?
 

Jake otworzył usta i zaraz je zamknął. Poskrobał się po głowie.

 

– Nie wiem, panie pułkowniku – wyznał wreszcie. W rzeczy samej, 

ani przez chwilę nie zastanawiał się nad takim problemem.
 

Kiedy po ukończeniu kursów pilotażu, przesiadł się na A-6 i trzy lata 

spędził w dywizjonie Marynarki, wojna wietnamska była w pełnym 
rozkwicie. Wszystkie cele znajdowały się na lądzie.
 

– Jakieś pomysły?

 

Jake zagryzł usta. Był oficerem Marynarki i postawiono mu pytanie 

dotyczące wojny morskiej, powinien więc mieć coś do powiedzenia na ten 
temat. Nie miał jednak i nie zamierzał tego ukrywać.
 

– Panie pułkowniku, odpowiedź na to pytanie wymagałaby 

szczegółowego przeanalizowanie pocisków przeciwlotniczych fregaty i jej 
osłony artyleryjskiej, ale, mówiąc szczerze, nigdy ani sam się tym nie 
zajmowałem, ani nie widziałem wyników takich studiów. Przypuszczam, że 
faceci z wywiadu Marynarki podobne materiały starannie trzymają pod 
kluczem.
 

– Jakie zatem jest uzbrojenie rosyjskiej fregaty? Jake zwijał się ze 

wstydu.
 

– Nie wiem, panie pułkowniku.

 

Haldane leciutko kiwnął głową i spojrzał w bok.

 

– Chcę, żeby zgłębił pan ten problem, poruczniku Grafton. Proszę 

mi dać znać, kiedy dojdzie pan do wniosku, że zna już odpowiedź na moje 
pytanie.
 

– Tak jest, panie pułkowniku.

 

– To wszystko. Powodzenia dziś wieczór.

 

– Dziękuję, panie pułkowniku.

 

Jake wstał i odmaszerował, pełen czarnych myśli. Tak, tak, cały czas 

spędzony na lotniskowcach figę warty. Oczywiście, powinien coś wiedzieć 
o radzieckich okrętach, ale...
 

Nietrudno sobie wyobrazić, co pomyślał Haldane: oficer Marynarki, 

który nie potrafi powiedzieć ani be ani me na temat wojny morskiej!
 

Gratulacje, Jake! Wspaniały początek rejsu z piechotą morską!

 

  

5

 

 

 

 

 

 

Kiedy wieczorem Jake Grafton kołował w stronę katapulty, na 

zachodzie niebo ciągle jeszcze jaśniało. Pierwszy start będzie „różowy”, bez 
specjalnych kłopotów. Aby odzyskać kwalifikacje nocne, potrzebował 
sześciu lotów, co znaczyło, iż po pierwszym starcie o zmierzchu, 
następnych pięć odbędzie w zupełnej ciemności. Pierwszy, „różowy”, to 
tylko cukierek na zachętę.
 

Dokładnie rozejrzał się po niebie: niemal zupełnie zaciągnięte, 

z niewielkim prześwitem na zachodzie, podstawa chmur niska, dwa i pół, 
najwyżej trzy kilometry. Wiatr niezmiennie północno-zachodni, ale 
silniejszy niż rano. To dobrze. Lotniskowiec mógł wolniej iść pod wiatr, 
aby zachować optimum pięćdziesięciu kilometrów na godzinę nawiewu na 
pokład. Ponieważ każda mila oddalała ich od lądu i jego lotnisk, im 
mniejsza prędkość tym lepiej.
 

Testy to zawsze loteria, myślał Jake. Ponieważ prędzej czy później 

coś musi pójść źle, więc jest pięćdziesiąt procent szans, że będzie dziś 
musiał wracać na ląd. Przy odrobinie szczęścia przenocuje w kwaterach 
oficerskich w Alameda, zadzwoni do Callie...
 

Niezależnie od tego, ile się czasu spędzi na brzegu, wystarczy 

półgodziny na jednej z tych szarych balii, a już czujesz się zmęczony, 
głodny i napalony. Z napaleniem trudno coś zrobić, ale noc w prawdziwym 
łóżku może zdziałać cuda: normalna kolacja, długi prysznic i głos Callie 
w słuchawce...
 

Marzenia przerwał głos Flapa Le Beau w słuchawkach: – Żadnych 

dzisiaj szaleństw, dobra? Trudno mi o spokój ducha, kiedy latamy w tym 
czarnym gównie.
 

– Dziwnie mi jakoś przypominasz Muhammada Ali. A gdybyś tak 

dał sobie spokój z tymi pogwarkami? Jak chcę się pośmiać, włączam 
telewizję.
 

– Czarowna cisza, abyś sprawdził swe talenty pilota, tak? 

Załatwione. Tylko fruń jak anioł do raju.
 

– Ty robisz zmiany częstotliwości, a ja prowadzę korespondencję, 

okay?
 

– W porządku.

 

– Lista startowa – rzucił Jake i zaczął odpowiadać Flapowi, który 

punkt po punkcie odczytywał czynności procedury.
 

Po chwili kołowali już w stronę katapulty. Jake odruchowo pochylił 

się ku usytuowanemu w centrum tablicy monitorowi HDD i mocno szarpnął 
za dwa uchwyty panelu. W porządku, siedzi mocno.
 

– Włącz zapasowe żyro – padło polecenie Jake’a, ale Flap już je 

uprzedził. Gdyby zawiodły oba generatory, mały żyrokompas dostarczałby 
informacji o położeniu maszyny przez około pół minuty, co dałoby czas 
Jake’owi na włączenie zapasowego generatora napędzanego ruchem 
powietrza.
 

Jednoczesna awaria obu generatorów była, oczywiście, rzadkim 

przypadkiem, ale i ona nie spowodowałaby specjalnych problemów przy 
dobrej widzialności horyzontu. Jednak w nocy czarnej jak węgiel... A nocą 
na morzu jest zawsze ciemno jak w kopalni. Jake Grafton dobrze wiedział, 

że nieoczekiwane wypadki są przewrotne: następują w najgorszej chwili, 
kiedy najtrudniej jest im przeciwdziałać. I wtedy trzeba na ogół stawić czoło 
nie jednemu, lecz dwóm lub trzem.
 

Znajdujący się przed Jake’em A-7 miał kłopoty z uchwytem 

mocującym przednie koło do katapulty. Pod nosem samolotu toczyła się 
ożywiona narada, ale nic z niej bezpośrednio nie wynikało.
 

Jake zerknął na szybko mroczniejące niebo.

 

Machinalnie przypomniał sobie postępowanie w przypadku, gdyby 

katapulta nie dawała odpowiedniej prędkości, co z kolei kazało mu 
pomyśleć o ewentualnej awarii silników. Przesunął palcem po rączce fotela 
wyrzucanego, musnął dźwignie ciągu, sięgnął do manetki zapasowego 
generatora. Każdy ruch ma być szybki i pewny: ani chwili wahania, 
żadnego przypominania sobie – musi działać instynktownie i nieomylnie.
 

Przed nim wciąż toczyła się debata w sprawie A-7. Ludzie, szybciej! 

Był poirytowany: miał przecież prawo do „różowego” startu. Jeśli ci faceci 
nie będą trzymać się programu, zostanie wystrzelony jak facet, którego 
w opasce na oczach rzucają o północy w kopalnianą sztolnię.
 

– Szybko się ściemnia – zauważył Flap, co bynajmniej nie rozbawiło 

Jake’a, który skręcał się z niecierpliwości na fotelu, wpatrzony 
w zbiegowisko pod nosem Corsaira. – Tak na marginesie, czemu trzymasz 
się Marynarki?
 

Pieprzony Le Beau.

 

– Bo lubię gówno jeść łyżeczkami – udzielił wysmakowanej 

odpowiedzi Grafton.
 

– Coś takiego podejrzewałem. Ja to jestem zbyt głupi, żeby się 

wycofać. Albo marines albo śmierć z głodu. Ty jednak wyglądasz na 
bardziej łebskiego, więc spytałem.
 

– Mógłbyś zamknąć japę, co? – Rozzłoszczony Jake trzepnął dłonią 

w tablicę i warknął pod adresem osób zebranych wokół A-7: – Wystrzelcie 
go, do cholery jasnej, albo bierzcie na bok! Będziecie się tam pieprzyć do 
usranej śmierci?
 

Z przodu pokładu nadbiegał właśnie bosman Muldowsky, gniewnie 

wymachując rękami. Zwolnić katapultę! I to już!
 

W chwilę później Corsair odtaczał się na bok, a Intruder Jake’a 

zajmował jego miejsce. Blokada z przodu, ruch zaczepu dociskanego do 
przedniego podwozia, teraz zwolnić hamulce, pełen ciąg, napięcie 
katapulty, wzrok po zegarach kontrolnych, klapy i sloty...
 

Czas w niebo.

 

Jake mrugnął światłami, co było nocnym odpowiednikiem 

salutowania i wcisnął głowę w oparcie, kątem oka dostrzegając, jak Flap 
pokazuje Muldowskiemu palucha.
 

Fuuuuch!

 

Kiedy przeciążenie wciskało ich w siedzenia, Jake ryknął 

w mikrofon interkomu – Juuuuhu! – i oto byli już w powietrzu. „Różowy”! 
Świetnie! Nie całkiem może jasno, ale i nie całkiem ciemno.
 

Podwozie zaczęło się chować, samolot gładko przyśpieszył i Jake 

połączył się z bazą.
 

– As Wojny, Siedem Jeden Jeden, w powietrzu.

 

– Siedem Jeden Jeden, zrozumiałem – odpowiedział kontroler lotów, 

który siedział w tej chwili przed ekranem w sali Operacji Powietrznych, 
głęboko w czeluściach lotniskowca. – Kurs na wprost, docelowy pułap trzy 
tysiące, potem radial jeden-trzy-pięć. Zaczynasz schodzić jeden-siedem po 

godzinie.
 

– Siedem Jedenaście, wprost na trzy tysiące, dalej w kółko po jeden-

trzy-pięć.
 

Jake uruchomił interkom i chciał powiedzieć coś uszczypliwego 

o geście Flapa pod adresem bosmana, kiedy wcisnął go w fotel okrzyk 
bombardiera: – Jeeezu, o mało się nie katapultowałem! Co to był za wrzask?
 

– Eeee...

 

– Ty idioto! O mały włos, a znalazłbym się za burtą! Mógłbym 

wpaść do oceanu! Nie byłoby ci do śmiechu, gdybym wpieprzył się do 
wody. Wrzeszczeć do mikrofonu jak kot pieprzony w dupę rozgrzanym do 
czerwoności pogrzebaczem to... to najgłupsza rzecz, jaką...
 

Jake odczekał, aż schowają się klapy i zamkną sloty, a potem 

przechylił się w bok i przerzucił przełącznik interkomu.
 

Cisza. Błogosławiona cisza.

 

Niech cię cholera, Dicku „Kruszyno” Donovanie! Niech cię jasna 

cholera!
 

 

 

Wchłonęła ich noc. Świat kończył się na osłonie kabiny. To znaczy, 

paliły się także światełka na końcach skrzydeł, ale Jake musiałby odwrócić 
głowę, aby je dojrzeć, a nie była to najlepsza pora na rozglądanie się wkoło. 
Stał się jednym z przyrządów pokładowych, pilnując by igła TACAN-u 
dotarła na właściwe miejsce, by igła kąta wznoszenia nie drgnęła, by 
odpowiednie było wskazanie kompasu i aby skrzydła były w poziomie. Co 
wymagało należnego skupienia. Po pięciu minutach uznał, że dość już tego 
dobrego i sięgnął do przycisku autopilota. Który odmówił współpracy.
 

Może wyskoczył bezpiecznik. Jake sięgnął do tablicy umieszczonej 

między nim a Flapem. Nie, wszystkie wciśnięte. Trzykrotnie dźgnął z pasją, 
lecz bez skutku, w guzik stabilizatora wysokości. Zaklął pod nosem.
 

W porządku, ręcznie poprowadzę ten pomnik techniki marines, tę 

olśniewającą latającą świnię piechoty morskiej.
 

Ustaliwszy pułap, cofnął dźwignie tak, by przez każdy silnik 

przepływała tylko tona paliwa na godzinę. Przy takim zużyciu wkrótce 
stanie na prędkości trzystu pięćdziesięciu kilometrów, która, jak wiedział 
z doświadczenia, jest maksymalną ekonomiczną szybkością A-6.
 

Skręt w lewo. I w kółeczko, ze schowanym hakiem, bo pierwszy 

nalot to tylko próbne „przesmarowanie”. Po chwili monitor ożył i pojawiły 
się na nim dane o kursie z komputera pokładowego. Flap. Jake zerknął 
w bok i zobaczył, jak nawigator skulony pod okapem ekranu radarowego 
manipuluje pokrętłami. Odczyt przebytej drogi i drogi do przebycia zgadzał 
się ze wskazaniami radiodalmierza na TACAN-ie.
 

– Włączyłeś się?

 

– Mhm.

 

– Dzięki.

 

– Nie ma sprawy.

 

– Autopilot nie wskoczył.

 

– Zauważyłem.

 

Jak stare, dobre małżeństwo, w nocnym zaciszu kabiny. Są na 

świecie gorsze miejsca, pomyślał Jake, od tej małej krainy tarcz, 
wskaźników i płonących czerwono światełek. Są gorsze miejsca...
 

Dokładnie po upływie godziny i siedemnastu minut otworzył 

hamulce aerodynamiczne i obniżył nos. Łatwizna. Naprzeciw nich, o minutę 
wcześniej, A-7, który trzymał się na dwóch tysiącach pięciuset metrach, 

schodził do lądowania.
 

Jake włączył mikrofon.

 

– Pięć Jeden Jeden, wracam do domu, jeden-siedem, stan trzy koma 

dziewięć.
 

– As Wojny Pięć Jeden Jeden, zrozumiałem. Kontynuuj.

 

Na wysokości dwóch i pół kilometra Jake spłaszczył zejście, kiedy 

Flap rzucił przez radio: – Pięć Jeden Jeden, platforma.
 

– Pięć Jeden Jeden, zrozumiałem. Przerzuć na jeden-siedem.

 

Zmiana częstotliwości. Jake uważnie wpatrywał się w strzałkę 

TACAN-u i robił drobne korekty, aby utrzymać kurs na lotniskowiec. Na 
sześciuset metrach podniósł nos, kiedy pozostało jeszcze dziesięć mil 
wypuścił podwozie i klapy, kontrolując wskaźniki. Maszyna zwolniła 
jeszcze bardziej i szybkość stanęła na dwustu kilometrach. Flap zaczął 
odczytywać listę czynności przed lądowaniem, a Jake potwierdzał każdy 
punkt.
 

Trzy i trzy czwarte tony paliwa. Otworzył główny spust, z którego 

rozproszyło się w powietrze pół tony. Powinien przekraczać pokład 
dokładnie z trzema tonami paliwa w zbiornikach, co stanowiło maksimum 
przy lądowaniu na lotniskowcu.
 

Jake pokręcił potencjometrem wskaźnika kąta natarcia, który miał 

przed sobą na lewym łuku osłony kabiny. Informował on o szybkości 
względem powietrza, teraz ciut za dużej. Potrzebował stu 
dziewięćdziesięciu kilometrów na godzinę, odrobinę zmniejszył zatem ciąg. 
Szybkość lotu: sto dziewięćdziesiąt. W porządku.
 

W oddali zobaczył okręt. W czerni nocy ukazał się jako bezkształtne 

jeszcze zbiorowisko białych i czerwonych świateł. Wkrótce jednak mógł już 
rozróżnić zarys lądowiska i czerwone światełka schodzenia, które 
wyznaczały oś pasa. Niewidoczna jeszcze była kula po lewej stronie 
lądowiska, która określała środek ścieżki schodzenia.
 

Odezwała się kontrola zbliżania: – Pięć Jeden Jeden, blisko ścieżki 

schodzenia... Pięć Jeden Jeden, do góry i jesteś na ścieżce, trochę za bardzo 
na lewo... daj odrobinę w prawo... na ścieżce... na ścieżce...
 

Wsłuchany w głos kontrolera, Jake otworzył hamulce 

aerodynamiczne i skoncentrował się na wskazaniach przyrządów. Musiał 
pilnować dwustumetrowej prędkości opadania, trzymać kurs, prędkość, 
ułożenie skrzydeł, to wszystko zapewniało gładkie spłynięcie do gołębnika.
 

– Widzę kulę – oznajmił Flap, gdy zostały im jeszcze dwie mile.

 

– Schodzisz w lewo z kursu – odezwał się kontroler. – Daj w prawo.

 

Pilot wykonał polecenie i dalej sunął w dół. Po światłach schodzenia 

sam mógł się zorientować, że odchylił się w lewo. Zrobił poprawkę, 
pamiętając, by nos odchylał się nieco w prawo od pasa: kierunek wiatru nie 
pokrywał się dokładnie z osią pokładu startowego, który odchylony był od 
kilu okrętu o jedenaście stopni. Wpatrzony we wskaźniki, Jake tylko na 
mgnienie oka podnosił od czasu do czasu wzrok.
 

– Pięć Jeden Jeden, trzy czwarte mili, zgłoś kulę.

 

Teraz Jake spojrzał przez szybę. Jest kula, między zielonymi 

światłami orientacyjnymi. Kierunek podejścia też w porządku. Wcisnął 
mikrofon i powiedział: – Intruder, kula, trzy koma zero.
 

– Wygląda nieźle. – Oficerem sygnalizacyjnym był Skidmore.

 

Kula przemieszczała się w stosunku do ułożonych horyzontalnie 

zielonych światełek orientacyjnych. Jeśli wycentrowana żółta szła w górę, 
byłeś ponad ścieżką schodzenia. Jeśli pojawiała się poniżej linii 

orientacyjnej – byłeś odrobinę za nisko. Jeśli byłeś zdecydowanie za nisko, 
kula stawała się krwistoczerwona, złowieszczo sugerując, co cię czeka, jeśli 
natychmiast nie wyjdziesz wyżej. Pokład lotniskowca czekał, by roztrzaskać 
na kawałki maszynę niewprawnego pilota.
 

Pas startowy ma szerokość trzydziestu pięciu metrów, rozpiętość 

skrzydeł A-6 wynosi około szesnastu metrów. Granice pasa oznaczone są 
liniami, a wzdłuż nich, zwrócone do środka nosami, stoją zaparkowane 
samoloty, tworzące prawdziwy kanion, w którym musi się zmieścić lądująca 
maszyna.
 

A na dodatek trzeba starannie pilnować prędkości względem 

powietrza. Ogromną pomocą jest tu wskaźnik kąta natarcia, tak 
umieszczony, by można było go śledzić i zarazem kontrolować kąt oraz 
linię schodzenia. Każde odchylenie wymaga natychmiastowej korekty, 
zmienia bowiem tempo opadania i niszczy pieczołowicie wypracowane 
ułożenie kuli. Zbyt mała prędkość względna na pokładzie stała się już 
przyczyną śmierci wielu lotników.
 

Kula, linia, kąt natarcia: oczy Jake’a skupiły się na tych trzech 

punktach, a maszyna mknęła na spotkanie lotniskowca. W jego 
bezpośredniej bliskości, pilot skupił się na linii schodzenia i kuli, by nad 
pokładem wpatrzyć się już tylko w tę ostatnią.
 

Koła uderzyły o pokład i nos opadł. Grafton włączył hamulce. 

W radiu słychać było głos oficera sygnalizacyjnego, który krzyczał: – 
Odskok, odskok, odskok! – na wypadek, gdyby pilot zapomniał dodać 
ciągu, bądź podnieść nos samolotu, kiedy oderwie się od pokładu 
startowego.
 

Ale Jake nie zapomniał. Silniki szły pełnym ciągiem w chwili, gdy 

Intruder zostawiał za sobą „Columbię” i ponownie znikał w mroku nocy. 
Pilot ściągał na siebie drążek, aż do chwili, gdy nos znalazł się pod kątem 
45 stopni, a maszyna osiągnęła właściwe tempo wznoszenia. Idzie w górę. 
Schować podwozie. Szybkość dwieście osiemdziesiąt i wzrasta. Wciągnąć 
klapy.
 

Jeszcze sześć lądowań z łapaniem liny.

 

Kontroler obszaru zatrzymał go na pułapie sześciuset metrów i dał 

kurs z wiatrem, przeciwnie do lotniskowca, prędkość ustalił na trzysta 
pięćdziesiąt kilometrów na godzinę. Pociągnięcie za dźwignię i hak poszedł 
w dół.
 

Kontroler zawrócił Jake’a tak, by miał tylko osiem mil drogi 

powrotnej, co było miłe. Ledwie zdążył wyrównać skrzydła, wypuścić 
podwozie i wysunąć klapy. Znowu skupił się na prędkości lotu i wysokości, 
kontrolując na TACAN-ie kurs i tak trymerem wyważając maszynę, że 
leciała w końcu sama, a on muskał tylko drążek, aby skorygować wpływ 
zawirowań powietrza. Precyzyjne latanie, przy którym wszelka 
nieostrożność mogła okazać się fatalna.
 

– Pięć Jeden Jeden, coraz bliżej ścieżki schodzenia... Pięć Jeden 

Jeden odrobinę w górę i na ścieżce... trzy czwarte mili, zgłoś kulę.
 

– Pięć Jeden Jeden, Intruder widzi kulę, dwa koma osiem.

 

Głęboko pod pokładem startowym, w sali Operacji Powietrznych, 

mat ze słuchawkami na uszach, obok GRAFTON, 511 żółtą kredą wypisał 
na pleksiglasowej tablicy: 2,8 oraz czas. Informacje nanosił od prawej do 
lewej, aby dowódca grupy powietrznej i reszta obserwatorów mogli 
natychmiast odczytać litery i cyfry. Wszyscy oni siedzieli po drugiej stronie 
tablicy i od czasu do czasu spoglądali na nią, odrywając wzrok od ekranów.

 

Obraz podawany był przez kamerę ulokowaną na przedłużeniu 

ścieżki schodzenia. Oficerowie zobaczyli, jak światła pozycyjne A-6 
Graftona pokazują się w centrum ekranu, w samym środku nitkowego 
krzyża, który wyznaczał wymagany kąt i linię schodzenia. Im bardziej 
samolot się zbliżał, tym wyraźniejsze były światła.
 

Na szczycie pomostu wyspowego lotniskowca znajdowało się 

królestwo szefa Operacji Powietrznych. Teraz było tu zupełnie spokojnie, 
gdyż ruch samolotów kontrolowany był przez radary i radio Operacji 
Powietrznych, niemniej obaj marynarze ulokowani za fotelem szefa mieli co 
robić. Jeden utkwił lornetkę w ścieżce schodzenia, a kiedy dostrzegł 
nadlatującego Intrudera i rozpoznał go, wykrzyknął: – Nastaw jeden-osiem-
zero, A-sześć. – Niezależnie od ilości paliwa w zbiornikach samolotu, 
zawsze ustawiano największe obciążenie wychwytu, które w przypadku A-6 
wynosiło osiemnaście ton.
 

Ulokowany po lewej drugi z marynarzy nanosił odpowiednie dane 

na swój arkusz, a teraz powtórzył do zawieszonego na piersi mikrofonu: – 
Jeden-osiem-zero, A-sześć.
 

Szef Operacji Powietrznych siedział na obrotowym fotelu w budce 

z pancernego szkła. Słyszał komunikaty radiowe oraz podawane przez 
żołnierzy za plecami komunikaty i porównywał je z tym, co mówiły mu 
jego oczy i korespondencja prowadzona przez kontrolę zbliżania.
 

W ulokowanych na rufie pod pokładem startowym czterech 

maszynowniach czterej marynarze utrzymywali stałą łączność z Operacjami 
Powietrznymi. Każdy z nich, pokręcając kołem, ustawiał mechanizm 
wychwytu na osiemnaście ton, o czym informowali kolejno: – Jedynka, 
jeden-osiem-zero, A-sześć. Dwójka, jeden-osiem-zero, A-sześć. – I tak 
dalej. Kiedy czwarty z operatorów zgłosił ustawienie, pierwszy z matów 
w Operacjach Powietrznych zawołał: – Wszystkie mechanizmy gotowe, 
jeden-osiem-zero, A-sześć. – Szef w tym momencie potwierdzał otrzymanie 
informacji.
 

Oficer odpowiedzialny za mechanizm wychwytu spojrzał na ścieżkę 

schodzenia. Nadlatywał bez wątpienia A-6. Omiótł wzrokiem pokład. 
Pokład pusty, nikogo i niczego poza liniami granicznymi, nacisnął więc 
spust na trzymanym w prawej dłoni pistoletowym uchwycie.
 

Spust ten zmieniał światło ostrzegawcze oddalone o sześć metrów 

w kierunku rufy od stanowiska oficera sygnalizacyjnego, które znajdowało 
się na lewym skraju lądowiska. Hugh Skidmore zobaczył, że zamiast 
czerwonej lampy zapala się zielona.
 

– Pokład czysty! – zawołał. – Pokład czysty – jak echo powtórzyli 

pozostali LSO.
 

Wszystkie te zdarzenia, poczynając od słów: „Pięć Jeden Jeden, 

Intruder kula, dwa-koma-osiem” rozegrały się w piętnaście sekund. 
Lotniskowiec był gotów na przyjęcie powracającego do domu A-6. Teraz 
wszystko zależało od umiejętności Jake’a Graftona, by w wąskim korytarzu 
powietrznym złapać trzecią linę.
 

Jake robił, co mógł, aby tak się stało. Delikatnie trącił drążek 

i dźwignie ciągu, kiedy znalazł się w dziurze tworzonej przez nadbudówkę 
lotniskowca. Samolot podskoczył, pilot dodał więc odrobinę ciągu 
i natychmiast go zredukował, znalazłszy się w spokojnym powietrzu nad 
pokładem. Nadlatywał, mierząc w to czterdziestocentymetrowe okienko 
tolerancji, gdzie czekała na niego trzecia lina. Masa osiemnastu ton sunęła 
z prędkością stu dziewięćdziesięciu kilometrów na godzinę, a za głównym 

podwoziem wyginał się łapczywy hak...
 

Hugh Skidmore wszedł na jakieś półtora metra na pokład startowy. 

Na uszach miał słuchawki z mikrofonem połączone długim przewodem 
z okrętowym system łączności. Na platformie LSO umieszczony był 
monitor, na którym Skidmore od czasu do czasu sprawdzał, czy zbliżająca 
się maszyna trzyma się linii schodzenia. Słyszał głos kontrolera zbliżania; 
mógł słyszeć Graftona i mówić do niego. Tym razem nie było jednak 
o czym mówić, gdyż A-6 spływał z nieba jak po sznurku.
 

Był już nad pokładem.

 

Żółta kula ciągle tkwiła w centrum linii osi lotu, kiedy koła dotknęły 

pokładu, a hak zaczepił się o linę. Gwałtowne szarpnięcie wcisnęło pilota 
i nawigatora w pasy. A-6 Intruder zatrzymał się po 
osiemdziesięciometrowym dobiegu.
 

Oficer pokładowy wbiegł kilka metrów na pas i dawał pilotowi 

znaki: „Podnieś hak”. Na widok haka chowającego się w ogonie, oficer 
zakreślił ręką krąg nad głową, co było sygnałem dla znajdującego się na 
pomoście rufowym operatora, aby cofnął mechanizm wychwytu. Operator 
chwycił za dźwignię numer trzy i ściągnął ją na dół. Wymagało to trochę 
siły, dźwignię bowiem łączyła z zaworem uruchamiającym hydraulikę 
mechanizmu lina długości dziewięćdziesięciu metrów. Odciągnąwszy 
metrowe ramię od ściany, marynarz zawisł na nim całym ciężarem ciała, 
aby ściągnąć je do pozycji poziomej.
 

A-6 składał właśnie skrzydła i odkołowywał z pasa. Ledwie jego 

ogon minął linię ograniczającą, operator trzeciej liny krzyknął: – Wróciła! – 
zaś marynarz przy dźwigni pozwolił jej cofnąć się do pozycji wyjściowej. 
Chwilę później usłyszał komendę z Operacji Powietrznych: – Nastaw jeden-
trzy-pięć, A-siedem.
 

Na platformie Hugh Skidmore nachylił się do Reala McCoya, który 

prowadził dziś notatki.
 

– Daj mu, OK Trzy. Na początku trochę zboczył w lewo.

 

W swym kieszonkowym zeszyciku McCoy nabazgrał: 511 OK 3.

 

Obaj oficerowie wpatrzyli się teraz w nadlatującego A-7, czekając na 

sygnał, że pokład jest wolny.
 

 

 

Drugi wystrzał katapulty w niebo ciemne jak as pikowy odbył się 

bez żadnych komplikacji. Na polecenie kontrolera Jake wyrównał na 
wysokości sześciuset metrów i poleciał z wiatrem. Utrzymywał prędkość 
pięciuset kilometrów na godzinę do chwili, kiedy otrzymał polecenie 
powrotu do bazy. Grafton zawrócił więc, jednocześnie zwalniając, 
wyważając maszynę i starając się zachować wysokość. Tak czy owak, 
stracił trzydzieści metrów, o czym natychmiast powiadomił go Flap. Jake 
nic nie odpowiedział, skupiony na samolocie. To on odpowiada za 
wszystko, a Flap ma na wszystko zwracać uwagę.
 

Tłok w kolejce do gołębnika sprawił, że Jake nie był jeszcze 

zupełnie gotów, kiedy znalazł się na ścieżce schodzenia. Dobry siad na 
okręcie wymagał dobrego początku. Nie miał odpowiedniego ciągu 
i dlatego kula była za wysoko. Kiedy ją wycentrował, maszyna szła zbyt 
szybko, a korekta trafiła na dziurę za nadbudówką. Dodał ciągu, ale zbyt 
mało i kula była odrobinę zbyt nisko, kiedy koła zetknęły się z pokładem. – 
Drugi drut – powiedział Flapowi, opuszczając lądowisko.
 

 

 

Zajmujący się sprzętem lotniczym bosmanmat Johnny Arbogast 

lubił swoje zajęcie. Obsługiwał mechanizm liny wychwytowej numer trzy, 
która, najczęściej używana, była też najbardziej absorbująca, ale Johnny 
kochał swoją aparaturę.
 

Któregoś długiego, deszczowego popołudnia wyliczył sobie, ile 

energii zużywa urządzenie, aby wyhamować F-4 Phantom. Jeśli dobrze 
zapamiętał, było to dobrze ponad milion kilogramometrów. Nic dziwnego, 
że maszyna za każdym razem postękiwała.
 

Tak czy owak, wychwyt to piękne urządzenie. A Johnny Arbogast 

obsługiwał na „Columbii” linę numer trzy; trzeba przyznać, że nieźle się 
poszczęściło synowi hydraulika z Cotulla w stanie Teksas, chłopakowi, 
który na wszystko musiał sobie ciężko zapracować.
 

Kiedy Johnny po raz pierwszy zjawił się na pokładzie „Columbii”, 

dowodzący mechanizmem wychwytu uraczył go opowieścią, jak to dławik 
podczas hamowania rozpędzonego samolotu zerwał mocujące go śruby. 
Uwolniony nagle dławik, wielki jak słup telefoniczny, przebił aluminiową 
przegrodę maszynowni i na poziomie 0-3 przeciął na pół marynarza, który 
przypadkiem znalazł się na jego drodze. Ciągnięta przez samolot lina cięła 
dławikiem jak kosą: przez ściany kilku kajut oficerskich przeszedł tak 
łatwo, jakby były z papieru. Kiedy dławik zatoczył półkole, powrócił do 
maszynowni, niczym potężna włócznia ugodził w urządzenie, które 
rozleciało się na kawałki, obrzucając pomieszczenie i operatora kawałkami 
płynnego metalu. Wszystko to rozegrało się w półtorej sekundy. Samolot 
został na szczęście wyhamowany, zanim lina zdążyła się cała wysunąć 
z urządzenia, niemniej maszynownia zmieniła się w ruinę, a operator 
w poważnym stanie znalazł się w szpitalu.
 

W konsekwencji tej opowieści Johnny Arbogast zwykł był po 

każdym wychwycie oglądać zamocowanie dławików. Tego wieczoru, kiedy 
ustawił już maszynę na przyjęcie A-6, zobaczył coś, czego nigdy dotąd nie 
widział. Kiedy po ostatnim wychwycie dławiki powróciły na swoje miejsce, 
jedno z ramion liny zawęźliło się o jakieś piętnaście metrów od gniazda, 
w którym zamocowany był koniec. Węzeł, supeł, jak na wężu ogrodowym!
 

Jasna cholera! Przy szarpnięciu lina pęknie w tym miejscu!

 

Drżącymi palcami Johnny chwycił za wiszący na piersi mikrofon, 

przycisnął guzik i wrzasnął: – Trójka niesprawna! Trójka niesprawna!
 

– Co?! – ryknął operator na skraju pokładu, który zameldował już 

dowódcy wychwytu, że wszystkie liny są ustawione. A zrobił to ponad pół 
minuty, może minutę wcześniej.
 

– Niesprawna! – zawył Johnny Arbogast. – Trefny pokład!

 

A potem zrobił to, co na jego miejscu uczyniłby każdy rozsądny 

człowiek: zerwał z głowy słuchawki i czmychnął gdzie pieprz rośnie.
 

Na rufie, stojący koło dźwigni operator krzyknął do dowódcy 

wychwytu: – Trójka niesprawna!
 

Dowódca stał już na prawej linii granicznej pokładu startowego i nie 

zrozumiał, wpatrując się w nadlatującego A-6. Pochylił się w kierunku 
marynarza, który również patrzył w napięciu na samolot, teraz znajdujący 
się już nad pokładem.
 

– Trójka niesprawna! – wrzasnął tamten, usiłując przekrzyczeć 

silniki maszyny.
 

Reakcja dowódcy była natychmiastowa. Zwolnił przycisk 

sygnalizacyjny i spojrzał na marynarza.
 

– Co się stało, do diabła?

 

Po drugiej stronie lądowiska, na platformie oficerów 

sygnalizacyjnych zielone światło POKŁAD WOLNY zamieniło się na 
czerwone POKŁAD ZAJĘTY.
 

Hugh Skidmore, intensywnie wpatrzony w A-6, kątem oka 

zarejestrował zmianę świateł. Musiał podjąć natychmiastową decyzję. Nie 
miał czasu, żeby dopytywać się, co zaszło na pokładzie, wiedział jednak, że 
coś się stało. Może samolot przekroczył linię ograniczającą, może w strefie 
zagrożenia znalazł się człowiek... mogły przydarzyć się setki rzeczy, każda 
niepotrzebna i groźna. Dlatego Hugh Skidmore przycisnął czerwony guzik 
na uchwycie – co sprawiło, że nad kulą orientacyjną rozjarzył się rząd 
czerwonych światełek – a jednocześnie ryknął do radiotelefonu: – Zakaz, 
zakaz!!!
 

Rozbłysk świateł ostrzegawczych i krzyk w radiu dotarły 

jednocześnie do mózgu Jake’a Graftona. Reakcja była bezzwłoczna: pełny 
ciąg, zamknięte hamulce aerodynamiczne, drążek na siebie.
 

Niestety, silniki odrzutowe nie zwiększają mocy natychmiast, tak jak 

tłokowe. Liczba obrotów może wzrosnąć tylko jak szybko, jak szybko 
komory spalania wchłonąć mogą zwiększony dopływa paliwa, ten zaś 
kontrolowany jest przez dozownik, który zabezpiecza silnik przed zalaniem. 
A liczba obrotów to wielkość ciągu. W tym przypadku ściągnięty drążek 
i stopniowo wzrastająca moc silników spłaszczyły tor schodzenia A-6 
i powstrzymały go... sto dwadzieścia centymetrów nad pokładem. Maszyna 
minęła trzeci drut: miała zadarty nos, wciągnięte klapy, jej silniki ryczały na 
całego, ale z ogona zwieszał się hak.
 

Ze swego punktu obserwacyjnego w pobliżu rufy, dowódca 

wychwytu patrzył z przerażeniem, jak hak łapie czwartą linę. Przez chwilę 
Intruder sunął jeszcze przed siebie, a potem zawisł w powietrzu.
 

Było to zdecydowanie nierówne starcie. Osiemnastotonowy samolot 

usiłował pociągnąć za sobą lotniskowiec o masie dziewięćdziesięciu pięciu 
tysięcy ton. Wynik był oczywisty.
 

Idąc w górę, Jake instynktownie wiedział już, że manewr jest 

spóźniony. Okręt wypełniał cały wiatrochron. Kąt natarcia miał optymalne 
wskazanie, gdyż pilot wczepił się w drążek i naciskał na dźwignie tak, jakby 
chciał zerwać ich ograniczniki.
 

W jakiś sposób lewym kciukiem udało mu się przełączyć mikrofon 

na interkom i krzyknąć do Flapa: – Podnieś hak! – ale maszyna wytracała 
już prędkość. Na wskaźniku kąta natarcia igła właśnie cofała się w kierunku 
przeciwnym do wskazówek zegara.
 

A potem z wysokości metra uderzyli o pokład.

 

Impet szarpnął gwałtownie głową Jake’a, a jego tułów wbił w fotel. 

Grafton zaraz jednak poderwał czoło i usiłował dojrzeć co się dzieje. 
Stoimy czy ześlizgujemy się z pokładu? Zamroczony, przerażony, nie 
widzący przyrządów pokładowych, Jake instynktownie ustawił drążek 
w pozycji zapewniającej osmiostopniowe ustawienie nosa i trzymał silniki 
na pełnym ciągu.
 

W radiu zahuczał głos szefa Operacji Powietrznych: – Skidmore, na 

Boga, jak mogłeś dać mu zakaz na takiej wysokości?!
 

Na platformie sygnalizacyjnej Hugh Skidmore nie mógł trafić 

palcem na przełącznik mikrofonu, a jednocześnie patrzył, jak A-6 na pełnym 
ciągu daremnie zmaga się z czwartym drutem. Maszyna, o dziwo, ciągle 
była w jednym kawałku. Sto metrów za dyszami, gdy uszu nie chronił 
dźwiękoszczelny hełm, huk był straszliwy.
 

Nie czekając na odpowiedź Skidmore’a, szef huknął przez radio do 

Graftona: – Mamy cię, synu! Zgaś te cholerne silniki! Nigdzie już nie 
pofruniesz!
 

Upłynęło kilka straszliwie długich sekund, zanim pilot posłuchał. 

A wtedy szef Operacji Powietrznych powrócił do Skidmore’a.
 

– Elll Esss Oooo! Jeśli jeszcze kiedykolwiek poderwiesz w górę 

faceta, który jest tak nisko nad tą kurewską szalupą, to osobiście pofatyguję 
się, złapię cię za dupę i wpieprzę do wody! Zrozumiano, ty bezmózgi 
sukinsynu?!
 

Skidmore trafił wreszcie na przycisk.

 

– Pokład był trefny, szefie!

 

– Pogadamy później. Zatrzymaj następnego, żebyśmy wyplątali tego 

rozpierdzielonego A-6 z drutu i oczyścili pokład z gówna!
 

Kolejny samolot był jeszcze odległy o pół mili, ale Skidmore 

posłusznie włączył światła zakazu, a jednocześnie usłyszał jak wygasają 
silniki Intrudera.
 

Na pokładzie uwijali się już ludzie z obsługi wychwytu i zdejmowali 

linę z trzeciego mechanizmu. Resztę ćwiczeń trzeba będzie przeprowadzić 
na pozostałych trzech linach.
 

– Tym razem chyba dałem dupy – bąknął Skidmore do McCoya, 

który patrzył w kierunku A-6. Do przedniego koła samolotu podjeżdżał 
właśnie ciągnik. Real obejrzał się na Skidmore’a i zobaczył, że tamten 
wpatruje się w niego badawczo. Musiał coś odpowiedzieć.
 

– Szef niewiele może spieprzyć, ale za to opieprzyć może zawsze.

 

Skidmore kiwnął brodą w kierunku rufy.

 

– Myślałem, że da sobie radę. Nie sądziłem, że jest tak nisko.

 

– Wiesz...

 

– Kurwa mać!

 

 

 

W Kontroli Pokładu Startowego, pomieszczeniu na samym dole 

pomostu wyspowego lotniskowca, skąd szef Operacji Powietrznych steruje 
ruchem każdej maszyny na okręcie, Jake Grafton pocierał w zakłopotaniu 
kark. Obok niego stał „Flap” Le Beau. Szef rozmawiał przez telefon z kimś 
z Operacji Powietrznych. Słuchał przez chwilę, a potem przechylił się 
w stronę Jake’a.
 

– Potrzeba wam jeszcze tylko dwóch lądowań. To było czwarte.

 

– Tak.

 

– Jeśli chcecie, damy wam nową maszynę na te ostatnie dwa 

wychwyty. Jeśli nie, poczekacie aż dopłyniemy na Hawaje i tam na nowo 
poskładamy tego waszego popaprańca. Wybór należy do was. Więc jak?
 

Jake otarł rękawem pot z czoła.

 

– Może jutro wieczorem? – rzucił pytającym głosem.

 

– Kapitan nie będzie tu tkwił całą dobę dla jednego pilota. Musimy 

płynąć na Hawaje.
 

Jake pokiwał głową: co racja, to racja. Wyprostował barki i pokręcił 

brodą w lewo i prawo. Strach już minął. Czuł jeszcze adrenalinę we krwi, 
po niedawnym wydarzeniu, ale to normalne.
 

– Mogę lecieć – powiedział do szefa, który przekazał wiadomość 

swojemu rozmówcy.
 

Flap pociągnął go za rękaw.

 

– Nie musisz dzisiaj. To nie wojna. Co za różnica, czy dwa nocne 

lądowania zrobisz tutaj czy na Hawajach?
 

Zniknął gdzieś nonszalancki goguś, z którym Jake rozpoczynał rejs. 

Miał przed sobą poważnego, opanowanego mężczyznę o twardym 
i inteligentnym spojrzeniu. Oto prawdziwy Le Beau, który był żywą legendą 
Korpusu.
 

– Dam radę. A z tobą w porządku?

 

– Tak jak z tobą.

 

– Fajnie.

 

– Słuchaj, dałem ci trochę popalić na początku, żeby zobaczyć, jak 

się trzymasz w trudnych warunkach. Jesteś w porządku. Nie musisz już 
niczego udowadniać.
 

Jake przytaknął.

 

– Jeśli teraz spróbuję, następnym razem będę wiedział, że potrafię.

 

Przez twarz Le Beau przemknął uśmiech. Leciutko kiwnął głową, 

a potem zwrócił się do szefa Operacji Powietrznych.
 

– Jaką maszynkę mamy wam teraz oblatać, szefie? Zapytaj pan tych 

mędrców z hangarów i niech nie zapomną przysłać nam tutaj instrukcji 
obsługi.
 

– Proszę zapytać, panie komandorze!

 

– Jasne, panie komandorze. Czyżbym zapomniał powiedzieć 

„proszę”? Co się ze mną dzieje? Muszę być jeszcze w szoku. Rozumie pan, 
pięć centymetrów wyżej, a byłby z nas pudding czekolado-waniliowy. Pięć 
centymetrów więcej, a pieprznęlibyśmy w pokład tak, że musielibyście 
zbierać nas łyżeczkami. Można gdzieś tutaj kupić gromnicę? Mój Boże, to 
było naprawdę religijne przeżycie. Amen. Czuję się jak nowo narodzony, 
amen! To pewnie okrutna bliskość śmierci i głębia mojej ekstazy tak źle 
wpłynęły na moje żołnierskie obyczaje. Najmocniej przepraszam. Pan 
wczuwa się w moje położenie, panie komandorze?
 

– Ekstaza! Co za bzdury! Zjeżdżaj stąd z tymi wszystkimi swoimi 

amenami i siedź cicho, aż twoje szajbusy przytargają tutaj zeszycik 
maszyny, żeby twój pilot mógł sobie poczytać. On umie czytać, mam 
nadzieję?
 

– A jakże, panie kapitanie. Jest z Marynarki, a nie z marines. 

Skończył dobrego ogólniaka. Jego mama opowiadała mi, że w szkole szło 
mu wprost znakomicie, aż tu nagle...
 

Jake poczuł jednocześnie pragnienie i parcie na pęcherz. Zrobił w tył 

zwrot i oddalił się, aby zaradzić obu problemom.
 

Pił właśnie wodę z kranu koło drzwi, kiedy zobaczył, że staje koło 

niego podpułkownik Haldane, dzisiaj nie w kombinezonie, lecz 
w mundurze. Imponujący rządek umieszczonych nad złotymi skrzydełkami 
baretek informował o akcjach, w których zaszczytnie uczestniczył.
 

– Co się stało?

 

– Za późno dostałem zakaz lądowania, panie pułkowniku. Byłem tuż 

przed pokładem lub może już nad nim. Ktoś dał znać, że pokład jest trefny. 
Tak czy owak, w tej samej chwili zobaczyłem czerwone światła i okrzyk 
oficera sygnalizacyjnego. Dałem więc w górę, ale byłem już za nisko.
 

Haldane patrzył Graftonowi prosto w oczy. Kiedy tamten skończył, 

jeszcze przez pięć sekund w milczeniu spoglądał badawczo, a potem spytał: 
– Zrobiliście wszystko jak należy?
 

Jake przełknął ślinę. To nie był jego najszczęśliwszy dzień.

 

– Nie, panie pułkowniku. Wiedziałem, że minęliśmy już punkt 

zakazu i dlatego skupiłem się tylko na kącie i linii schodzenia. Kiedy 
zapaliły się światła, na kilka dziesiątych sekundy chyba mnie zatkało, 
a potem zareagowałem odruchowo: nos w górę, pełny gaz. Z ciągiem 

miałem rację, ale nie powinienem podnosić nosa.
 

Haldane o milimetr pochylił głowę.

 

– Zrobicie jeszcze te dwa ostatnie?

 

– Chyba tak, panie pułkowniku.

 

– Jeśli nie chcecie, ja się zgadzam. Nie ma sprawy.

 

– Chcę polecieć, panie pułkowniku, jeśli dostanę maszynę.

 

– Ile razy siadaliście na lotniskowcu?

 

– Do dzisiaj trzysta czterdzieści cztery, panie pułkowniku.

 

– Ile z tego w nocy?

 

– Sto dwadzieścia siedem.

 

Haldane znowu kiwnął głową, tym razem wyraźniej.

 

– Kiedy jestem już bardzo blisko – powiedział z namysłem – mam 

najczęściej problem z ogarnięciem przyrządów. Przestaję widzieć samolot, 
a skupiam się na jednym wskaźniku. Sporo wysiłku ode mnie wymaga, żeby 
oczy bardziej się ruszały.
 

– Tak jest, panie pułkowniku – powiedział Jake z lekkim 

uśmiechem. Podobało mu się to, że Haldane użył siebie jako przykładu. 
Facet z klasą. – Będę o tym pamiętał, może pan być spokojny.
 

– To dobrze – mruknął Haldane i zniknął w drzwiach Kontroli 

Pokładu.
 

 

 

– Gromnica, tak?

 

– Nic lepszego nie przyszło mi akurat do głowy. Nie musisz się nade 

mną pastwić.
 

– Amen – westchnął Jake. Znajdowali się przed chroniącym przed 

gazami wylotowymi deflektorem pierwszej katapulty i czekali, aż zwolni się 
miejsce po A-7. Grafton szarpnął za panel monitora, potem poprawił się 
w fotelu.
 

Ciągle był pod działaniem adrenaliny i dlatego zmuszał się do 

szczególnej staranności. Skrzydła zablokowane, klapy wysunięte, usterzenie 
ogonowe ustawione, teraz potwierdzenie dla kontroli masy startowej, 
wsunąć się w zaczep katapulty, ciąg i zwolnić hamulce, napięcie katapulty, 
rzut oka na wskaźniki, dopływ paliwa, obroty, temperatura gazów... 
Mrugnięcie światłami i fuuuuch! – wyfrunęli w ciemność.
 

Już są nad wodą, nos w górę, podwozie, klapy...

 

Wszystko szło dobrze do chwili, gdy pojawiła się kula; potem nie 

potrafił ustabilizować lotu maszyny. Zbyt wielkie poprawki, nadmierne 
wtórne korekty. Samolot podskakiwał na ścieżce schodzenia, szedł to za 
szybko, to za wolno. Wchodząc nad pokład, zakołysał się, aby zachować 
prędkość podejścia, co w połączeniu z niedostatkiem ciągu sprawiło, że 
siadł na drugim drucie.
 

Wszystko powtórzyło się przy ostatnim podejściu. Dopiero teraz 

Jake uświadomił sobie, jak jest wyczerpany.
 

– Usadź go między tymi światełkami i po sprawie – poradził Flap.

 

– Właśnie staram się to zrobić, do cholery jasnej! Skończ już z tymi 

dowcipasami, dobra?
 

Nad pokładem odrobinę obniżył nos i zmniejszył ciąg, aby mieć 

pewność, że nie będzie przesmarowania. Udało się. Pierwszy drut.
 

Z trudem wygrzebał się z kabiny i ruszył przez pokład.

 

– Kolejny dzień, kolejny dolar – radośnie powiedział Flap.

 

– W tym problem – mruknął Jake, ale tak cicho, że towarzysz go nie 

dosłyszał.

 

 

 

– Było za późno na zakaz, przepraszam – powiedział Hugh 

Skidmore w sali odpraw, gdzie LSO czekał na Jake’a. Monitor wysoko 
w kącie bez ustanku odtwarzał scenę nieudanego lądowania. Był też 
pułkownik Haldane, ale nie odzywał się ani słowem. Jake i oficer 
sygnalizacyjny dwa razy obejrzeli taśmę.
 

– Mam u ciebie piwo, Skidmore.

 

– Jeśli nie liczyć tej małej przygody, lądowanie bez liny – OK, 

pierwszy wychwyt – OK, drugi – dostateczny, trzeci – OK. Piąty był 
dostateczny, a o szóstym lepiej nie mówić. Już, już, a kazałbym ci 
powtarzać. Nie chcę więcej widzieć takiego dziobania pokładu, bo... – 
Skidmore pochwycił spojrzenie Haldane’a i dalsze słowa uwięzły mu 
w gardle. Dopiero po chwili dodał: – No, ale pod koniec byłeś już chyba 
bardzo zmęczony...
 

Jake przytaknął. Zawalił na ostatek i nie wstydził się do tego 

przyznać.
 

– Przy szóstym dałem plamę. Przepraszam. – Próbował wzruszyć 

ramionami, ale i na to zabrakło mu sił. – A jak było z czwartym, zanim 
mnie schwytaliście w locie?
 

– Dałem ci dostateczny.

 

– Dostateczny? Ej, zaraz... – Jake wiedział, że bez sensu jest kłócić 

się z LSO, ale zdarzenie to tyle go kosztowało... – Przecież wszystko szło 
dobrze do chwili, kiedy się spieprzyło.
 

– Nie całkiem dobrze. W środku dałeś za duży ciąg i leciałeś za 

szybko. Zrobiłeś korektę, ale przesadziłeś i nad pokład wszedłeś zbyt 
wolno. Gdybym nie kazał ci odskoczyć, siadłbyś na drugim drucie.
 

– Skąd wiesz?

 

Wtrącił się Real McCoy.

 

– Gdybyś w chwili zakazu idealnie nalatywał na kulę, minąłbyś 

wszystkie druty. Kiedy dałeś ciąg do oporu, powinieneś przeskoczyć nad 
drutami i przesmarować. Hugh ma rację. Szedłeś o pół kuli za nisko. 
Miałbyś dostateczny na drugim drucie. Sprawdź sam na taśmie. Jake poddał 
się.
 

– Przychylam się do opinii ekspertów.

 

– Następnym razem lepiej centruj kulę, dobra?

 

– Żadnego następnego razu – odezwał się Le Beau. – Inaczej, dupki, 

lepiej sami skaczcie do wody, zanim wysiądę z kabiny.
 

Flap najwyraźniej nic sobie nie robił z obecności Haldane’a. Jake 

zerknął na podpułkownika, ale ten przypatrywał im się beznamiętnie.
 

– Mówię serio – ciągnął Skidmore. – Gdybyś jeszcze raz dostał 

kiedyś zakaz na takiej wysokości, wal pełny ciąg, ale nie ruszaj nosa.
 

– Tylko nie wpadnij do wody, czekając na uderzenie podwozia – 

dodał Real.
 

– Pozwólcie panowie na słóweczko – usłyszeli głos Haldane’a.

 

Skidmore i McCoy podeszli do podpułkownika.

 

– Skąd masz wiedzieć – spytał Flap – że dostajesz zakaz za późno, 

jeśli sam sygnalizacyjny nie może się w tym połapać?
 

– Facet za sterami jest zawsze odpowiedzialny – odparł Jake. – To 

on kwituje odbiór samolotu.
 

Kiedy wypełnili już papiery obu samolotów, na których dziś latali, 

Jake zaproponował Flapowi drinka.
 

– Jasne. Masz coś?

 

– Trochę w kajucie. Po naparsteczku i do łóżka. Wpadnij zaraz.

 

– Więc Skidmore nie powinien był dawać zakazu – mówił Flap 

dziesięć minut później – nawet gdyby poszła trzecia lina, zakładając, że 
byśmy ją chwycili.
 

– Racja. Jest punkt, poza którym nie można już bezpiecznie zakazać 

lądowania. Od tej chwili do momentu dotknięcia pokładu jesteś skazany jak 
prosię. LSO ma obowiązek przyjąć cię na pokład, cokolwiek by się działo. 
Praktyczne zastosowanie teorii mniejszego zła.
 

– Jak prosię?

 

– Kurczak nawet nie wie, że traci łepek. Prosię rozumie, że idzie na 

śmierć.
 

– Skąd właściwie jesteś?

 

– Z rolniczej Wirginii. A ty?

 

– Brooklyn.

 

– Przez cały ranek wciskałeś mi kit z Luizjaną, a teraz się okazuje, 

że jesteś z Brooklynu.
 

– Urodziłem się w getcie; mamusia nawet nie wiedziała, kto jest 

moim tatusiem. Wychowała mnie ulica. Oto i cały „Flap” Le Beau.
 

– Jak dostałeś się do piechoty morskiej?

 

Flap dopił whisky i z uśmiechem wyciągnął rękę.

 

– Można jeszcze?

 

– Częstuj się.

 

Murzyn napełnił szklaneczkę i zapytał: – Słyszałeś kiedyś o facecie 

nazwiskiem Horowitz, który ufundował stypendium dla dzieciaków z getta?
 

– Chyba nie.

 

– Dzisiaj to popularna rozrywka milionerów. Ogłaszasz, że 

pokryjesz koszty koledżu dziesięciorga szczeniaków, pięćdziesięciorga czy 
nawet setki, jeśli masz forsę. Sol Horowitz był pierwszy. Obiecał, że opłaci 
uczelnię każdemu z setki pierwszaków z Brooklynu, który skończy szkołę 
średnią. Byłem jednym z tej setki. Może to dziwne, ale zaliczyłem liceum. 
Potem zaczęły się kradzieże, włamania, a kiedy wpadłem po raz drugi, 
kurator powiedział sędziemu, że czeka na mnie stypendium, wystarczy 
wyciągnąć rękę, tyle że muszę ją mieć wolną. No i sędzia skazał mnie na 
koledż. Nie zgrywam się.
 

Flap przez chwilę w zamyśleniu popijał whisky, a potem ciągnął: – 

Obijałem się na uniwerku. Ostro piłem i niewiele brakowało, a wylaliby 
mnie. Dlatego cud numer dwa to fakt, że skończyłem koledż. Ktoś załatwił 
mi spotkanie z Horowitzem. Sam nie wiem, czego się spodziewałem. 
Pewnie starego Żyda w jakiejś odpieprzonej rezydencji, któremu dolary 
wysypują się z kieszeni. A tu nic takiego. Sol Horowitz miał normalne, 
podniszczone mieszkanie niedaleko Flatbush. Obejrzał mnie od stóp do 
głów i oznajmił, że jestem śmieć. „Niczego się nie nauczyłeś”, powiedział, 
„przeczołgiwałeś się przez egzaminy i to wszystko. Słyszę, że znowu 
kradniesz auta. Nie martw się, mam swoje źródła, o wszystkim się 
dowiem.” Milczałem, bo co niby miałem mówić. Wtedy Horowitz zapytał: 
„Jak myślisz, kto dał ci szansę, żebyś wyrósł na człowieka? Baron naftowy? 
Bogaty dupek żydowski, któremu tatuńcio zostawił dziesięć milionów? Nic 
z tych rzeczy. Zobacz.” Odwinął rękaw i pokazał numer wytatuowany na 
ramieniu. Był w Dachau. I wiesz co? Kiedy obiecał wysłać setkę 
dzieciaków na uczelnię, nie miał ani grosza. Złożył tę obietnicę, gdyż 
wiedział, że będzie musiał harować na te pieniądze jak wół.
 

– Po co?

 

– O to samo spytałem, Jake. Miałem dwadzieścia dwa lata i wszyscy 

ludzie, których dotąd spotykałem, myśleli tylko o sobie. Więc spytałem. 
Horowitz pomyślał przez chwilę, a potem stwierdził, że chyba mam prawo 
wiedzieć. Niemcy go wykastrowali; nie mógł mieć dzieci. Kiedy wyszedł 
z Dachau, ważył czterdzieści sześć kilo. Popłynął do Ameryki. Chciał 
zmienić czyjeś życie i dlatego przyrzekł posłać do koledżu setkę Murzynów 
i Portorykańczyków, którzy inaczej nie mieliby żadnej szansy. Pracował 
siedem dni w tygodniu, odkładał każdego centa. I udało się. Posłał na studia 
trzydzieści dwie osoby, które ukończyły szkołę średnią i dostały się na 
uczelnię. Opłacał szkołę, mieszkanie, książki i każdemu dawał niewielkie 
kieszonkowe. Dwadzieścia dwie osoby dostały dyplomy.
 

Flap wychylił trunek do ostatka i wstawił szklaneczkę do małego 

zlewu w ścianie.
 

– Długo myślałem o tej rozmowie i postanowiłem zrobić coś 

sensownego ze swoim życiem, aby i życie Horowitza nie było bez sensu. 
Rozumiesz, o co mi chodzi? Ale nie jestem taki jak on. Jedyne, co naprawdę 
umiałem robić, to pić, pieprzyć, podprowadzać samochody i bić się. Ale nie 
był ze mnie żaden nadzwyczajny włamywacz; prędzej lub później musiałem 
wpaść. No więc wybrałem sobie najbardziej ostrą formację i zgłosiłem się. 
Nie chcieli mnie posłać do szkoły oficerskiej za moje wcześniejsze sprawki, 
ale tak czy owak się zgłosiłem. Okazało się, że miałem jednak w sobie coś 
z pasji Horowitza. Unitarkę skończyłem na pierwszym miejscu. Wtedy 
zrobili mnie dowódcą drużyny. Całkiem nieźle strzelałem, a na dodatek 
w wolnych chwilach prowadziłem treningi kondycyjne. Doszli wreszcie do 
wniosku, że może będzie jeszcze ze mnie marinę i posłali do szkoły 
oficerskiej.
 

– Jak ci tam poszło? – spytał Jake, chociaż wydawało mu się, że zna 

odpowiedź.
 

– Pierwsza lokata – rzeczowym tonem odparł Le Beau.

 

– Zostaniesz w Korpusie?

 

– Nic po mnie na Brooklynie. Matka dobrych kilka lat temu zmarła 

z przedawkowania. Noszę mundur już od dziesięciu lat i będę nosił tak 
długo, aż mi go odbiorą. Korpus to mój dom.
 

– Nie czujesz czasami zmęczenia?

 

– Czasami, ale wtedy przypominam sobie Horowitza i zmęczenie 

pryska. Mam jego zdjęcie; chcesz zobaczyć?
 

Bombardier sięgnął po portfel. Na fotografii młodszy o kilka lat Flap 

w białym mundurze piechoty morskiej pochylał się nad starcem 
o siwiutkich włosach i zgarbionych plecach. Horowitz odwracał głowę 
i wpatrywał się w przystojną, ciemną twarz. Obaj uśmiechali się do siebie.
 

– Przyjechał do Parris Island na promocję – wyjaśnił Le Beau. – 

Kiedy wręczyli mi szablę, przeszedłem przez całą salę i jemu oddałem.
 

– Żyje jeszcze?

 

– Nie. To zdjęcie zrobione na pół roku przed jego śmiercią. Jedyna 

jego fotografia, którą mam.
 

Dwie minuty później Flap wyszedł, a Jake zabrał się do 

rozsznurowywania butów i ściągania ich, co udało mu się ostatkiem sił.
 

Jeśli tak ma wyglądać cały rejs, to koniec ze mną. Rosyjskie fregaty, 

wyłapanie w locie... O Boże!
 

Popatrzył ze znużeniem na górną pryczę i mozolnie się na nią 

wdrapał, nawet nie pomyślawszy o ściągnięciu kombinezonu. Minutę 
później spał już głęboko.

 
  

6

 

 

 

 

Okręty płynęły przez niespokojny, pusty ocean. Ilekroć Jake znalazł 

się na pokładzie, co zdarzało się trzy, cztery razy na dzień, widział tylko 
jednostki eskorty. Wielu marynarzy w ogóle nie wychodziło na górę, cały 
czas spędzając na stanowiskach, w kajutach lub w mesach. Słońce widywali 
tylko wtedy, kiedy okręt zawijał do portu. Jake miał wrażenie, że oszalałby, 
gdyby nie mógł widzieć morza i nieba, ani poczuć wiatru na twarzy.
 

Przechadzał się po pokładzie, zaglądał do bosmana Muldowsky’ego, 

rozmawiał z chłopakami z obsługi katapulty lub oglądał samoloty. Jego 
oczy jakoś same do nich biegły. Wędrówki te kończyły się najczęściej na 
przodzie pokładu startowego, skąd, stojąc między katapultami, wpatrywał 
się w ocean. Wiało tu zwykle najsilniej i Jake z radością czuł, jak wiatr 
szarpie mu włosy, targa ubranie i usuwa z nozdrzy zapachy wnętrza okrętu.
 

Pierwszego ranka zobaczył po prawej burcie stado wielorybów, 

którym przyglądały się także rozproszone grupki marynarzy. Widać było 
głównie czarne grzbiety połyskujące wśród fal; od czas do czasu wynurzał 
się jakiś pysk, a jeden raz wieloryb wyrwał się z wody i runął w nią 
otoczony pienistym rozpryskiem.
 

Kiedy Jake powrócił do świata wąskich przejść, ciasnych 

pomieszczeń i nie kończącej się papierkowej roboty, wpadł na oficera 
sprzętowego dywizjonu.
 

– Ten samolot, na którym lecieliście wczoraj, poruczniku... Nie ma 

żadnych uszkodzeń mechanicznych. Mam nadzieję, że niczego nie 
przegapiliśmy.
 

Skoro nie ma uszkodzeń, nie będzie raportu o wypadku.

 

– Natomiast o wiele gorzej jest z awioniką. Radar, komputer, 

monitor – wszystko do wymiany.
 

Jake zajął się problemem, który podsunął mu podpułkownik 

Haldane. Jak zaatakować radziecki okręt? Sowieci dysponowali wszystkimi 
typami jednostek, ale Grafton szybko ograniczył się do najbardziej 
sprawnych, stanowiących jądro sił zadaniowych krążowników klasy Kynda 
i Kresta, wyposażonych w kierowane pociski rakietowe. Rozejrzał się 
w materiale zebranym przez wywiad Marynarki, a następnie odwiedził małą 
salę odpraw dywizjonu EA-6B Prowler, położoną na pokładzie 0-3, tuż koło 
maszynowni czwartej liny wychwytu.
 

Dywizjon liczył tylko cztery maszyny. Prowler, rozbudowana 

wersja A-6, miał czteroosobową załogę: pilota i trzech specjalistów od walki 
elektronicznej. Jedynym zadaniem samolotu była ochrona przed 
nieprzyjacielskimi radarami. Służące do tego elektroniczne urządzenia 
zamontowano w gondolach podwieszonych na węzłach uzbrojenia. Obok 
przyrządów, tablicę pokrywały ekrany i wskaźniki, które pozwalały 
wykrywać cudze radary i je zagłuszać. Ponieważ Prowlery były 
wyspecjalizowaną wersją A-6, nieprzypadkowo nazywano je „Podrabianymi 
Szóstkami”.
 

W dywizjonie przyjęto Jake’a z otwartymi ramionami. Członkowie 

załóg podczas pobytu na lądzie także stacjonowali na Whidbey Island i Jake 
poznał już wcześniej dwóch czy trzech oficerów, którzy z ochotą 
zaoferowali swą pomoc w rozwiązaniu trapiącego go problemu. Parametry 
rosyjskich okrętów były ich chlebem powszednim.
 

Jake wiedział już wcześniej, że radziecka marynarka jest dobrze 

uzbrojona, ale dopiero teraz miał okazję przekonać się, jak groźny był to 
przeciwnik. Wspólnie rozważono możliwości systemów radarowych i siłę 
broni, a wniosek był dla Jake’a oczywisty: pojedynczy samolot jest bez 
szans przeciw każdej z tych jednostek. Obaj eksperci od walki 
elektronicznej, którzy zasiedli po obu jego stronach, zgodzili się z tą opinią.
 

Nawet formacja samolotów nie byłaby w dużo lepszej sytuacji, 

gdyby użyto swobodnie spadających bomb, czyli techniki wypracowanej 
podczas drugiej wojny światowej. Ta technika sprawdziła się w Wietnamie, 
gdzie atakowano nieruchome cele naziemne, stawała się jednak 
nieskuteczna wobec nowoczesnych okrętów. Ich radary były w stanie 
wykryć samoloty przeciwnika, gdy te były jeszcze odległe o całe mile 
i dlatego zanim zbliżyłyby się do celu, z wyrzutni wystartowałyby już 
rakietowe pociski przeciwlotnicze. Ewentualne niedobitki znalazłyby się 
pod zmasowanym ostrzałem naprowadzanych radarowo dział. A gdyby 
nawet jakaś maszyna przetrwała całe to piekło, bomby musiałaby zrzucić na 
szybki i zwrotny cel, skoro więc te opadałyby bezwładnie przez osiem do 
dziesięciu sekund, wystarczyłoby przełożenie steru lub pomyłka pilota 
w ocenie siły wiatru, by atak zakończył się fiaskiem. Po czym należałoby 
się jeszcze przedrzeć przez gąszcz tych samych niebezpieczeństw, aby 
powrócić na macierzysty lotniskowiec.
 

Atakującym samolotom bezwzględnie potrzebny był więc pocisk, 

który z daleka można by wystrzelić w kierunku radzieckiego okrętu; z im 
większej odległości, tym lepiej. Niestety, w efekcie wojny wietnamskiej, 
Marynarka USA dopiero pracowała nad pociskami do zwalczania celów 
nawodnych, trzeba więc było skorzystać z już istniejących rozwiązań. 
Należał do nich, na przykład, pocisk kierowany bliskiego zasięgu Bullpup, 
który przenosił jednak głowice najwyżej studwudziestopięciokilogramowe, 
wystarczające do uszkodzenia nieprzyjacielskiej jednostki, ale nie do jej 
zatopienia.
 

Przy dobrej pogodzie można było użyć tonowych bomb 

naprowadzanych laserowo. Pozbawione wprawdzie napędu, dzięki 
laserowemu systemowi identyfikacji i sterowania mogły jednak dotrzeć do 
celu, gdyby tylko pilot zrzucił je w odpowiednim miejscu, w którym 
promień lasera mógłby oświetlić obiekt ataku. Główna trudność polegała na 
tym, że promień lasera rozprasza się w wilgotnym powietrzu, a nad 
oceanem chmury są bardziej regułą niż wyjątkiem.
 

Z bombami laserowymi czy bez nich, atakujące samoloty i tak 

musiałyby się znaleźć w zasięgu naprowadzanych radarowo broni 
przeciwnika. Tutaj przychodziła pora na EA-6B, które mogły dostarczyć 
elektronicznej tarczy. Ponadto należałoby „dostarczyć” przeciwnikowi jak 
najwięcej celów, tak by przynajmniej niektórym maszynom udało się 
przemknąć bez szkody, konieczne przeto było rzucenie do ataku jak 
największej liczby samolotów, przeprowadzających skoordynowany nalot 
na niskiej i na dużej wysokości. Tak więc, A-6, powiedzmy, z pułapu 
piętnastu metrów, zaś A-7 i F-4 – z pułapu dziesięciu kilometrów.
 

Ludzie z EA-6B mieli wiele pomysłów, a niektóre z nich wydały się 

Jake’owi wręcz znakomite. Porobił mnóstwo notatek, a wychodząc po 
dwóch godzinach, serdecznie wszystkim podziękował.
 

Zasiadłszy w kajucie nad papierami, Jake zaczął się zastanawiać, jak 

wyglądałaby wojna z ZSRR. Wzajemne ostrzelanie międzykontynentalnymi 
pociskami balistycznymi oznaczałoby walkę krótką i straszliwą. Nie mając 
dokąd wracać, załogi okrętów i tak byłyby skazane na zagładę. Czy w roku 

1973 możliwa była wojna konwencjonalna?
 

Kiedy chwilę się nad tym zastanowić, problem końca cywilizacji 

stawał się jakimś makabrycznym koszmarem. Czy istnieli ludzie zdolni 
nacisnąć guzik i w ten sposób zniszczyć samych siebie, swoje narody, 
większość ludzkości? Jake Grafton poczuł się bezradny wobec tego 
problemu: niechże się nim zajmą politycy.
 

Jedno było jednak pewne: gdyby wojna miała się obyć bez 

nuklearnego kataklizmu, amerykańscy admirałowie rzucą się na radzieckie 
okręty jak buldog na mięso.
 

Co wcale nie będzie łatwe. Dobrze wiedział, że atak na pojedynczy 

okręt byłby straceńczym wybrykiem. Sowieci, jak wszyscy, grupowali 
jednostki w eskadry wzajemnego wsparcia, każdy atak musiałby przeto być 
wymierzony w całą grupę.
 

Wpatrując się w dane o zasięgu obserwacji, pociskach i ich 

skuteczności, Jake zaczynał sobie wyobrażać przebieg wydarzeń. Z okrętów 
wyfrunęłyby chmary pocisków poruszających się z prędkością trzech 
machów, a przed okrętami rozpostarłaby się metalowa zasłona, przez którą 
musiałyby się przedzierać atakujące samoloty. Rosjanie dysponowali 
potężną artylerią pokładową, do której Amerykanie przestali przykładać 
większą wagę, a która Sowietom miała zrekompensować niedostatek 
lotniskowców.
 

Odpowiedź Graftona na pytanie podpułkownika Haldane’a brzmiała 

zatem: uderzenie Alfa, czyli atak przeprowadzony z wysokości niskich, 
średnich i dużych, przy użyciu wszystkiego, co lotniskowiec może 
wystrzelić, przy czym ochronę zapewniłyby EA-6B Prowler, zaś 
koordynację E-2 Hawkeye z bezpiecznej odległości kilkuset mil.
 

Do czego, oczywiście, nie dojdzie. Ameryka i Rosja ani nie 

znajdowały się w stanie wojny, ani też nic tego nie zapowiadało. 
Planowanie ataku na radzieckie siły zadaniowe było tylko pokojowym 
rozwiązywaniem jednego z hipotetycznych problemów. Gdyby jednak 
niemożliwe stało się możliwe, niewiele samolotów dotarłoby nad cel, 
a spośród nich już tylko najbardziej szczęśliwe i wyszkolone załogi 
powróciłyby do baz. Zdaniem Jake’a, bitwy wygrywali ludzie, a nie okręty 
czy samoloty.
 

Czy na „Columbii” byli odpowiedni do tego zadania ludzie? „Flap” 

Le Beau, jeśli wierzyć jego reputacji, ale czy ktoś jeszcze?
 

Przygnębiony tymi rozważaniami, zaczął myśleć o domu. Wiosną 

odwiedził rodziców na farmie w Wirginii. Był maj, drzewa się zieleniły, 
trawa na pastwiskach rosła bujna i soczysta, krowy karmiły cielęta.
 

Rodzice byli uszczęśliwieni jego widokiem. Ojciec, powściągliwy, 

ale najwyraźniej dumny z syna; matka śmiejąca się poprzez łzy. Pomagał 
ojcu w oborze; raz jeszcze zaznał chłodu poranka i poczuł zapach krów, 
nawozu, siana... Na samo wspomnienie poczuł dreszcz, siedząc teraz 
w kajucie wielkiego stalowego okrętu. Rosa na trawie, utrwalająca każdy 
krok, promyki słoneczne wślizgujące się przez szpary, powolny głos ojca, 
uspokajający zwierzęta... Jake’a zalała nagle fala obrazów.
 

I cóż tu robisz w stalowym pudle, pośród bezkresnego oceanu, 

zaprzątając myśli rosyjskimi pociskami i wizjami okropności? Dlaczego nie 
jesteś tam, w miejscu, gdzie wyrosłeś, gdzie o porannym słońcu pomagałbyś 
ojcu w odwiecznych rytuałach, które sprawiają, że życie toczy się ciągle 
dalej... jak Bóg zapragnął i przykazał? Dlaczego twoje dłonie nie wspierają 
starzejącej się matki? I cóż odpowiesz, Jake’u Graftonie? Nigdy przecież 

nie czułeś wstrętu do ziemi, jak twój starszy brat; odwrotnie – zawsze ją 
kochałeś. Kochałeś wieś i rolę, kochasz przecież rodziców; jesteś krwią 
z ich krwi i kością z ich kości. Dlaczego więc jesteś tutaj?
 

Dlaczego?

 

 

 

Życie na lotniskowcu szybko nabrało naturalnego rytmu, 

podyktowanego przez dwieście lat tradycji morskiej oraz regulaminy. 
Codzienna praca, codzienne posiłki, pralnia działająca pełną parą; każdego 
też dnia o godzinie 13.30 ożywał system głośnikowy „Columbii” 
i oznajmiał: – Alarm, alarm dla wszystkich sekcji! Wszyscy na stanowiska 
bojowe. W górę i w kierunku dziobu chodzimy po prawej, w dół 
i w kierunku rufy po lewej. Wszystkie sekcje!
 

Stanowiskami bojowymi lotników były ich sale odpraw. Podczas 

gdy oddziały likwidacji zniszczeń zwalczały fingowane pożary, łatały 
urojone przecieki oraz stawiały czoło wyimaginowanym atakom 
nuklearnym, chemicznym i biologicznym, załogi samolotów zdawały 
egzaminy z NATOPS, słuchały wykładów i – mówiąc krótko – nudziły się 
na potęgę. To właśnie w czasie alarmów Jake mówił o operacjach 
okrętowych. Materiał zawarty w podręczniku uzupełniał o wszystkie 
obserwacje, które poczynił podczas obu tur u wybrzeży Wietnamu. Miał 
wrażenie, iż prelekcje poszły dobrze. Marines słuchali uważnie i stawiali 
ciekawe pytania. Ku swemu zdziwieniu stwierdził, że z prawdziwą 
przyjemnością staje przed chętnym audytorium i opowiada o swej pasji 
latania.
 

Po zakończeniu alarmu, wszyscy rozchodzili się do kancelaryjnych 

pomieszczeń i zasiadali do papierkowej pracy, której nie widać było końca. 
Wieczorem drugiego dnia rejsu Jake miał okazję przedyskutować swe 
pomysły dotyczące radzieckich okrętów z podpułkownikiem Haldane’em, 
który wiedział na ten temat nie mniej od niego. Po godzinie rozmowy udali 
się do komandora porucznika, któremu podlegały operacje powietrzne 
grupy. Cały problem raz jeszcze został dokładnie przenicowany 
i ostatecznie Jake’a skierowano do pomocy przy opracowaniu 
realistycznych ćwiczeń dla całej grupy.
 

Oficerowie mogli jeść posiłki w jednej z dwóch mes: albo 

w oficjalnej, na głównym pokładzie, tuż obok sali odpraw Intruderów, ale 
tam wymagane były mundury, albo w roboczej, na przodzie pokładu 0-3, 
pomiędzy obydwiema dziobowymi katapultami. Tu akceptowane były 
kombinezony pilotów i mechaników. W praktyce ustalił się zwyczaj, że 
oficjalną mesę okupowali oficerowie okrętowi, którzy nie byli lotnikami. 
Bardzo rzadko i tylko z racji jakichś uroczystości pojawiali się tu 
członkowie personelu latającego. Po kolacji pokazywano filmy, które 
oglądano w szacownym towarzystwie dżentelmenów z komisji 
kongresowych.
 

Lotnicy wieczorne seanse filmowe urządzali w salach odpraw, gdzie 

nieustannie rozlegały się gwizdy, okrzyki, nieprzystojne uwagi pod adresem 
bohaterów, lubieżne westchnienia pod adresem bohaterek, oraz gdzie 
widzowie z zapałem obrzucali prażoną kukurydzą ekran i sąsiadów.
 

Późnym wieczorem w którejś z kajut młodszych oficerów sekretnie 

grano w karty, najczęściej w pokera po ćwierć dolara, gdyż nikt specjalnie 
nie opływał w gotówkę. Chociaż oficjalnie nie wolno było pić alkoholu na 
pokładzie okrętu, to jednak przy kartach dla każdego spragnionego gracza 
znalazł się jakiś trunek. Najczęściej nie jeden. I nikt się tym specjalnie nie 

przejmował, jak długo żaden delikwent nie pokazał się w miejscu 
publicznym pijany lub ziejący alkoholem.
 

Każdy, oczywiście, mógł zrezygnować z filmu czy hazardu, 

i w swojej kajucie oddawać się słuchaniu muzyki bądź pisaniu listów. 
A ponieważ większość młodszych oficerów była zakochana, wielu spośród 
nich niemal każdego wieczoru zasiadało nad kartkami papieru; w ich liczbie 
także Jake Grafton. Osamotnieni kochankowie mieli, niestety, także 
współlokatorów, co czasami rodziło poważne problemy.
 

– Co za pieprzona niesprawiedliwość – użalał się Real McCoy. – 

Miałbym więcej informacji giełdowych, gdybym siedział w nędznej 
lepiance w samym środku Indii, niż kiedy jestem na okręcie wojennym 
Stanów Zjednoczonych. – Jego zbolały wzrok spoczął na Graftonie. – 
W każdym zakątku kuli ziemskiej są telefony, tylko nie tutaj.
 

Jake starał się wykazać zrozumienie dla problemów kolegi i sądził, 

że mu się to udało.
 

– To ta cholerna potrzeba wiadomości – ciągnął LSO. – Kupiłem 

akcje porządnych firm z solidnymi perspektywami. Żadnych tam spekulacji. 
Tyle że jestem odcięty od świata, jakbym siedział w podziemnej pieczarze. 
– McCoy wyrzucił ręce w bezradnym geście. – Zwariuję!
 

– Może powinieneś kupić jednostki uczestnictwa w jakimś funduszu 

powierniczym? Albo dać komuś upoważnienie do zawierania transakcji?
 

– Komu? Każdy z tych, którzy radzą sobie na giełdzie tak dobrze jak 

ja, zabiega o własne interesy i nie będzie się troszczył o cudzy portfel.
 

– Już za tydzień będziemy na Hawajach. Na pewno dowiesz się, że 

twoje akcje stoją jak najlepiej, idę o zakład.
 

Real jęknął i obdarzył Jake’a ponurym spojrzeniem. Nieszczęśnik 

wziął głęboki wdech, a później powoli wypuścił powietrze. Wyglądał na tak 
zgnębionego, że Jake strasznie chciał mu pomóc. Niechby zaczął mówić. 
Trzeba go o coś zapytać. Tylko o co?
 

Po krótkiej chwili namysłu Grafton odezwał się z powagą: – Słuchaj, 

czy mógłbyś mi wyjaśnić różnicę między akcją a udziałem? Widziałem, że 
w gazetach odróżniają te rzeczy, więc...
 

Nie dokończył zdania, gdyż McCoy spojrzał na niego wzrokiem 

bazyliszka i skoczył ku drzwiom, które zamknęły się za nim z trzaskiem.
 

 

 

Kochana Callie!

 

Trzy dni temu wypłynęliśmy z San Francisco do Pearl Harbor. 

Robimy około dwudziestu węzłów. Próbowaliśmy płynąć szybciej, ale 
okręty eskortujące strasznie rzucało na fali, więc musieliśmy zwolnić. 
Morze jest wzburzone, bo jakieś tysiąc pięćset mil na południowy zachód 
od nas szaleje tajfun. Znowu dostałem uprawnienia do lądowania na 
lotniskowcu w dzień i w nocy. Ćwiczenia przeprowadziliśmy już 
pierwszego dnia po wypłynięciu z portu, ale potem nie lataliśmy więcej. 
Mój nawigator nazywa się „Flap” Le Beau i od dziesięciu lat służy 
w piechocie morskiej. Ciągle usiłuję go rozgryźć. Wydaje się, że to dobry 
kompan w samolocie i świetny oficer. Na początku nie był mnie pewien 
i dał mi trochę popalić, chciał mnie sprawdzić. Nie wiedział tylko, że dawali 
mi już popalić prawdziwi mistrzowie, zatem jego mała komedia nie zrobiła 
na mnie większego wrażenia. To chyba fajny facet; miałem szczęście, że na 
niego trafiłem. Myślę, że i tobie by się spodobał.
 

Kajutę dzielę z Realem McCoyem; to też ciekawa postać. 

Nieustannie zachodzi w głowę, co się dzieje na giełdzie w czasie, kiedy my 

jesteśmy na środku oceanu. Zarobił mnóstwo na akcjach i chciałby dorobić 
jeszcze więcej. Ja też bym chciał, gdybym się na tym znał, ale się nie znam. 
Obawiam się, że nawet gdybym posiadał żyłę złota, musiałbym ciężko 
pracować na życie. Naszym dowódcą jest podpułkownik – to samo co 
w Marynarce komandor – Richard Haldane. Nie wiem, skąd pochodzi, a po 
jego wymowie nie sposób zgadnąć. Podobnie zresztą jest z Flapem.
 

 

 

Jake nie zdawał sobie sprawy, że ma specyficzną wymowę, dopóki 

nie powiedziała mu tego Callie. Była lingwistką i miała wyćwiczone ucho. 
Od kiedy zrobiła uwagę o akcencie Jake’a, on zaczął się uważniej 
przysłuchiwać temu, jak mówią inni. Aby sprawdzić, czy wykryje jakieś 
wirginijskie naleciałości, powiedział teraz na głos: – Nazywam się Jake 
Grafion. Służę rządowi amerykańskiemu i jestem tutaj, żeby was bronić.
 

Nie. Taka pompa z pewnością by się jej nie spodobała.

 

 

 

Na życzenie pułkownika Haldane’a prowadzę wykłady o operacjach 

bojowych z pokładu lotniskowca. Przychodzi mi to łatwo i daje wiele 
radości. Dawniej bałem się stawać przez ludźmi i zabierać głos, ale teraz już 
się tym nie przejmuję, jeśli tylko znam temat, na który mam mówić. Jest 
chyba we mnie coś z aktora. Pułkownik kazał mi się też zastanowić, jak 
powinniśmy atakować radzieckie okręty, gdyby przyszła taka potrzeba.
 

To trudny problem, jeśli się wie, że w takiej sytuacji życie mnóstwa 

Amerykanów zależałoby od tego, jak wykonamy swoje zadanie. Pisałem Ci 
już, że pierwszego dnia musiałem potwierdzić kwalifikacje do lądowania 
w dzień i w nocy. Dzienne podejścia wyszły dobrze, inaczej było 
z nocnymi. Podczas czwartego zostałem wyłapany w locie, co znaczy, że 
zahaczyłem o linę, kiedy usiłowałem uciec od okrętu, i samolot spadł na 
pokład z metrowej wysokości. Uderzenie o mało nie zniszczyło maszyny, 
chociaż wydaje się, że ostatecznie ucierpiał tylko osprzęt elektroniczny. Nie 
mogę zrozumieć, jak wytrzymało podwozie! Wszyscy mówią, że byłem bez 
winy, ale nie wszystko zrobiłem dobrze. Nie powinienem był tak zadzierać 
nosa, kiedy dodałem ciągu. To taka techniczna kwestia. Postąpiłem zgodnie 
z podręcznikiem, ale gdybym zrobił odstępstwo od regulaminów, wszystko 
pewnie ułożyłoby się odrobinę lepiej.
 

Tak to jest z lataniem. Jeśli postępujesz zgodnie z podręcznikami, 

dziewięćdziesiąt dziewięć razy na sto wyjdziesz na swoje, ale od czasu do 
czasu, w najtrudniejszych momentach, trzeba łamać ustalone reguły. To 
prawdziwa umiejętność, wiedzieć, kiedy postąpić niezgodnie z zasadami; 
dzięki niej jedni umrą spokojnie w swoim łóżku, inni – gwałtownie 
i boleśnie.
 

Nie wiadomo, niestety, do której kategorii się należy. Trzeba tylko 

mieć nadzieję, że kiedy przyjdzie czas próby, dzięki instynktowi, 
ćwiczeniom i doświadczeniu, postąpi się właściwie. I jedno jest pewne: 
w krytycznym momencie nie będzie czasu na zastanowienie. Nieubłagana 
prawda powiada, że każdy, kto lata, może zginąć w samolocie. Mam 
wrażenie, że jakoś już się z nią pogodziłem. Tak czy owak, kraksa była dla 
mnie prawdziwym wstrząsem. Kiedy samolot gwałtownie wyhamował, 
ciągle jeszcze będąc w powietrzu, szarpnięcie werżnęło nam pasy w ciała. 
W takich chwilach spostrzega się wszystko niesłychanie wyraźnie, każda 
myśl jest ostra jak dźwięk dzwonka. Ma się tak silne poczucie życia, że 
każda sekunda toczy się powoli i daje się potem odtworzyć 
w najdrobniejszym szczególe. Ledwie poczułem, że maszyna zwalnia, 

natychmiast wiedziałem, co się stało. Ugrzązłem w locie.
 

Czułem, że spada szybkość, widziałem jak strzałka na wskaźniku 

kąta natarcia opada do bezruchu, a jednocześnie obroty rosły... 
i wiedziałem, że wpadliśmy.
 

Przez chwilę wisieliśmy nad pokładem, a potem huknęliśmy o niego.

 

Wstrząs uderzenia zamroczył mnie. Dobrze rozumiałem, co się stało, 

natomiast nie miałem pojęcia, czy zostaliśmy bezpiecznie wychwyceni. Nie 
widziałem zbyt dobrze i nie mogłem się zorientować, czy hak dobrze 
trzyma. Poza tym, gdyby pękł zbiornik paliwa, tylko sekundy dzieliły mnie 
od eksplozji. Paraliżujący strach.
 

Zaznałem już kilku takich chwil przez ostatnie lata i jedna więcej nie 

jest żadnym epokowym wydarzeniem, niemniej teraz, gdy wojna się 
skończyła, a ja czasami myślę o porzuceniu wojska, było to jak kubeł 
zimnej wody. Ciągle wracają do mnie chwile, które spędziliśmy w Chicago. 
Chociaż wizyta w Twoim domu nie wypadła tak, jakbym tego pragnął, 
wszystko poza tym było wspaniałe. Theron jest świetnym facetem, a i Twoi 
rodzice pewnie by mi się spodobali, gdybym ich lepiej poznał. A Ty jesteś 
cudowna. Gdy zastanowić się nad tym chwilkę, życie wydaje się dziwne. 
W przeciwieństwie do wielu ludzi nie wierzę w przeznaczenie, ale przecież 
dojrzewa się w przekonaniu, że jest gdzieś osoba, do której kiedyś zapała 
się miłością. Rozmyśla się więc, jak też ta osoba będzie wyglądać, chodzić, 
rozmawiać, myśleć, śmiać się. Nie sposób, oczywiście, tego odgadnąć, 
zanim się jej nie spotka. I to jest cudowne odkrycie, jedna 
z najważniejszych chwil w życiu. Może niektórzy potrafią zakochać się od 
pierwszego wejrzenia, ale nie ja. Sądzę, że miłość powoli ogarnia 
człowieka, jak ciepło, kiedy wraca się z mrozu, albo jak pogodny dzień 
jesienny. Zaczyna się myśleć o tej osobie coraz częściej, a potem już stale. 
Staje ona przed oczyma, gdy się zamknie powieki, zapatrzy w dal, lub na 
chwilę oderwie od codziennych zajęć. Nieustannie powracają jej roześmiane 
oczy, głowa odrzucona do tyłu w radosnym śmiechu, dotyk jej palców... 
Ukochana staje się częścią mnie samego, najcenniejszą... A przynajmniej 
jest tak wtedy, kiedy myślę o Tobie.
 

Twój Jake

 
  

7

 

 

 

 

 

 

W bombardowaniu nurkowym niewiele się zmieniło od lat 

trzydziestych, chociaż od tamtych czasów maksymalna szybkość samolotów 
potroiła się, a przenoszony ładunek zwiększył się piętnaście razy.
 

Jake rozmyślał nad tym, gdy dywizjon A-6 przebijał się przez 

rzadkie warstwy cumulusów. Chmury skończyły się na wysokości dwóch 
i pół kilometra, ale cztery maszyny w luźnym szyku wzbijały się dalej.
 

Chociaż była to może odrobina romantyzmu, do której nie lubił się 

przyznawać, Jake czuł silny związek z przeszłością. W podobny poranek 
czerwcowy 1942 roku piloci bombowców nurkujących Marynarki USA 
między chmurami wypatrywali japońskich lotniskowców, uczestniczących 
w bitwę o Midway. A kiedy je dostrzegli: cztery kolosy sunące po 
bezkresnym oceanie, rzucili się w dół i obrzucili nieprzyjaciela bombami. 
„Kaga”, „Akagi” i „Soryu” zostały poważnie uszkodzone, co odmieniło 

koleje drugiej wojny światowej.
 

Trzydzieści jeden lat później grupa samolotów leciała, aby 

zbombardować Hawaje, czy, mówiąc ściślej, małą wysepkę archipelagu, 
o nazwie Kaoolavi.
 

Tlen podawany przez maskę był chłodny. Jake zerknął na 

wysokościomierz, wskazujący trzy kilometry, i odpiął sprzączkę z prawej 
strony, pozwalając jej luźno zwisać. Całą uwagę skupił na utrzymaniu 
miejsca w szyku, w którym miał pozycję numer trzy, co znaczyło, iż leciał 
po prawej stronie pułkownika Haldane’a. Numer cztery leciał na prawo od 
Jake’a, numer dwa – na lewo od dowódcy.
 

Grafton zerknął na Le Beau, który wetknął głowę pod okap 

monitora. Nie odrywał oczu od radaru, przez cały czas manipulując 
pokrętłami i przełącznikami. Świetnie. Flap na ślepo trafiał na właściwe 
regulatory. Kiedy robi się gorąco, nie ma czasu na rozglądanie się, 
zastanawianie, myślenie.
 

Tak samo zajęty był nawigator pułkownika, Allan Bartow. 

Z odległości sześciu metrów, które dzieliły go od końca skrzydła 
prowadzącego, Jake mógł śledzić każde poruszenie Bartowa: jak spogląda 
w prawo na ekran komputera, jak co pewien czas zerka do zapisków 
w notatniku umieszczonym w przeźroczystej kieszeni na udzie.
 

Przez ostatnich kilka dni poznał Bartowa trochę bliżej. Major, 

służący w piechocie morskiej od dwunastu lat, był wielbicielem francuskich 
powieści, które czytał w oryginale. Teraz pochłaniał wszystko, co wyszło 
spod pióra Georgesa Simenona. Kajuta majora zapchana była książkami; 
jedną zabierał zawsze do kabiny i sięgał po nią, kiedy tylko miał kilka 
wolnych chwil.
 

– Przechodzę na emeryturę dokładnie w dniu, w którym odsłużę 

dwadzieścia lat – oznajmił Jake’owi. – Nie zostanę w wojsku ani chwili 
dłużej. Potem zrobię doktorat z literatury francuskiej i będę uczył 
studentów.
 

– Pasjonujące zajęcie – zakpił Jake, tymczasem Bartow potraktował 

tę uwagę jak najbardziej serio.
 

– Z pewnością nie tak ekscytujące jak latanie. Ale to musi się 

skończyć wcześniej czy później i chociaż teraz daje mi mnóstwo satysfakcji, 
kiedy przestanę latać, muszę mieć do roboty coś nie mniej interesującego, 
chociaż w inny sposób. Mam więc teraz samoloty, przyjaciół, ale także 
perspektywy na coś jeszcze innego. Prawdziwy bogacz ze mnie.
 

Leciutka ironia w uśmiechu Bartowa była odpowiedzią na kpinę 

Graftona.
 

Bogacz, z zawiścią powtórzył w duchu Jake, zerknąwszy na 

nawigatora wpatrzonego w ekran radaru. Większy z pewnością niż ja. Ja 
mam tylko latanie i kolegów. Nie mam nawet Callie – teraz o setki mil ode 
mnie. „Flapowi” Le Beau najwidoczniej niczego nie brakuje. A mnie?
 

– Czeka na ciebie jakaś dziewczyna? – zapytał Grafton, nie 

odrywając wzroku do maszyny Haldane’a.
 

– Możesz pilotować i myśleć jednocześnie o kobietach?

 

– Zawsze mogę myśleć o kobietach. Masz jakąś?

 

– Dziesiątki.

 

– Jest jakaś najważniejsza?

 

– Nie. Te, o których zaczynam czasami myśleć poważniej, 

odchodzą, kiedy poznają mnie lepiej. Jestem wypolerowanym, gładkim 
instrumentem wojskowym. Jak stoimy z paliwem?

 

Jake zerknął na zegary, a potem przycisnął guzik, aby sprawdzić, ile 

zawierały zbiorniki w skrzydłach.
 

– Dobrze.

 

– Zostało nam jeszcze jakieś pięćdziesiąt mil. – Le Beau nie 

spuszczał oczu z ekranu radaru. – Nie przeszkadzaj mi. Chciałbym zaliczyć 
parę celnych trafień.
 

Spod skrzydeł zwieszały się małe, niebieskie, 

czternastokilogramowe bomby ćwiczebne. W stożku nosowym każdej 
z nich znajdował się ładunek pirotechniczny, który wyrzuci chmurę dymu 
w miejscu trafienia. Każdy A-6 niósł na węzłach uzbrojenia po dwanaście 
takich bomb.
 

Podczas ćwiczenia sześć bomb piloci mieli zrzucić ręcznie, 

korzystając z celowników, druga połowa ładunku miała być zrzucona przy 
użyciu pokładowego systemu naprowadzania. Jake starannie nastawił 
celownik optyczny na czterdziestostopniowe nurkowanie i pułap zrzutu dwa 
tysiące metrów. Bomba będzie musiała pokonać drogę około trzech 
kilometrów; celne trafienie z tej odległości było bardzo trudne, niemal 
niemożliwe, jeśli wziąć pod uwagę wpływ wiatru. No cóż, na tym właśnie 
polega sztuka bombardowania nurkowego.
 

Trafienie w cel było nagrodą. Pięć tysięcy mężczyzn przez całe 

miesiące w morzu, majątek wydany na okręty, samoloty i paliwo, krew i pot 
wylane na ćwiczeniach, a zwieńczeniem tego wszystkiego była chwila, 
kiedy bomba uderzała w obiekt. Jednak umieścić ją tam musiał pilot.
 

Pułkownik Haldane oczekiwał od swoich ludzi, że dadzą z siebie 

wszystko. Poprzedniego wieczoru na tablicy w sali odpraw wywiesił arkusz 
z nazwiskami wszystkich pilotów, tak samo wielki i przejrzysty jak ten, na 
którym zapisywano wyniki lądowań. Aby służyć na lotniskowcu, trzeba 
umieć bezpiecznie posadzić na nim maszynę, ale z samej tej umiejętności 
niewielki był pożytek, jeśli nie potrafiło się zniszczyć wskazanego celu. To 
były słowa Haldane’a, który dodał: – Dowódcami kluczy i dywizjonów 
zostaną piloci z najlepszymi wynikami bombardowań. Wyniki te znajdą się 
w waszej całościowej ocenie, tego możecie być pewni. Od każdego z was 
oczekuję, że na swoją pensję zapracuje podczas ćwiczeń bombowych.
 

– Szefie – nie wytrzymał podporucznik Doug Harrison – może pan 

polecieć jako mój skrzydłowy.
 

– Polecę, jeśli będziesz miał lepszy ode mnie wynik – odparł 

Haldane.
 

Harrison miał dzisiaj numer cztery i leciał na prawo od Jake’a. 

Można go było podziwiać, jeśli już nie za coś innego, to za tupet. Haldane 
całe lata pilotował bombowce w Wietnamie, podczas gdy tamten ledwie rok 
temu ukończył szkołę lotnictwa Marynarki w Pensacola. Musiał wiedzieć, 
ile znaczy doświadczenie, a jednak zaryzykował ośmieszenie.
 

Jake Grafton nie lubił się przechwalać, ale nie czuł się gorszy od 

nikogo, jeśli chodziło o lotnicze umiejętności. Nie raz znalazł się pod 
ostrzałem i zrzucił już swoją porcję bomb. Dołoży wszelkich starań, żeby 
jego nazwisko znalazło się na szczycie listy wywieszonej w sali odpraw.
 

Major Bartow dwa razy dźgnął pięścią w kierunku Jake’a, ten zaś 

odskoczył od samolotu dowódcy, za którym, o metr niżej, ulokował się 
numer dwa, kapitan Harry Digman. Maszyny były teraz we właściwym 
szyku.
 

Podpułkownik Haldane podawał komendy przez radio. Kiedy dostał 

pozwolenie wejścia w strefę ataku, którą wcześniej opuścił dywizjon F-4, 

w miękkim skręcie w lewo sprowadził swoją grupkę na pułap czterech i pół 
kilometra, by potem wziąć kurs wprost na cel. Nad nim odskoczył w lewo, 
dziesięć sekund później to samo zrobił numer dwa, a po następnych 
dziesięciu sekundach – Jake. Rozrzuceni krążyli teraz, pilnując odległości 
od innych maszyn i układając własny plan ataku.
 

Wstępnym warunkiem sukcesu jest ustalenie odpowiedniego punktu 

na „wkręt”, jak to nazywali, czyli na położenie się w zwrot, od którego 
rozpoczynał się już lot prosto na cel pod odpowiednim kątem, który dziś 
wynosił czterdzieści stopni. Cele ćwiczebne, przy których linie orientacyjne 
ryje się w ziemi i ustawia wyraźne znaki orientacyjne, mają wyrabiać 
u pilotów wyczucie „wkrętu”.
 

Dzisiaj Jake podchodził do linii nalotu pod kątem mniej więcej 

czterdziestu pięciu stopni i czekał aż cel się zbliży, wyważywszy nos jeden 
stopień poniżej poziomu, przy prędkości siedmiuset kilometrów na godzinę.
 

Teraz!

 

Gwałtownie przechylił drążek w bok i w jednej chwili A-6 przekręcił 

się o sto trzydzieści pięć stopni. Teraz drążek gwałtownie na siebie, 
przeciążenie wgniata ich w fotele, a Jake naprowadza nos odrobinę poniżej 
celu. Ponieważ ma dzisiaj bomby ćwiczebne o małym oporze 
aerodynamicznym, nastawia obroty na 80 procent. Koniec przeciążenia, 
drążek ostro na prawo, żeby znowu ustawić maszynę w poziomie. Flap 
pstryka w główny przełącznik uzbrojenia i nadaje komunikat: – As Wojny 
Trzy idzie na cel!
 

Jeśli właściwie wykonał „wkręt”, samolot powinien teraz nurkować 

pod kątem czterdziestu stopni, a sygnalizator dźwiękowy w celowniku 
bombowym, teraz odrobinę poniżej celu, powinien informować 
o powolnym nasuwaniu się na niego. W takim właśnie ułożeniu znalazł się 
Jake, aczkolwiek nieco odchylony w prawo. Drążek natychmiast idzie 
w lewo, w chwilę potem wyrównanie skrzydeł. Nie czas teraz na płynność 
manewrów: nakazem chwili jest to, by samolot spływał pod odpowiednim 
kątem, z coraz częstszym pikaniem sygnalizatora, on zaś miał jak najwięcej 
czasu na ustalenie poprawki na wiatr. Jake trzyma drążek obiema rękami 
i ich drgnięciami reguluje ułożenie maszyny.
 

Rzut oka na prędkość – sześćset kilometrów na godzinę i rośnie – 

teraz wysokość odczytywana przez Flapa: – Pięć tysięcy dwieście... cztery 
tysiące... czterdzieści jeden stopni... trzy i pół tysiąca...
 

Wiatr odchyla celownik w lewo. Jake leciutko wychyla się w prawo. 

Chce, by celownik znajdował się na prawo od celu i spływał na niego, tyle 
że bomby powinny zostać zwolnione zanim jeszcze dotrze do punktu 
zerowego. Ostatecznej poprawki dokona wiatr.
 

Idzie stromo, żeby więc to wyrównać musi zwolnić bomby, gdy 

sygnalizator będzie miał jeszcze odrobinkę do celu.
 

– ...trzy tysiące... dwa siedemset... dwa czterysta...

 

Brzęczyk mówi o zbliżaniu się do punktu zero, białej kropy 

w środku białego kręgu. Jake zerknął na wskaźnik przeciążenia. Jeden g, 
bez zmian. Zwolnił uchwyt na drążku i natychmiast wyczuł wpływ 
wyważenia. Rzut oka na prędkościomierz: sześćset pięćdziesiąt...
 

– ...dwa tysiące sto...

 

Ponieważ cel znajduje się sto kilkadziesiąt metrów nad poziomem 

morza, on zaś zsynchronizował ruch sygnalizatora ze swoim zejściem, 
zwalnia bomby na wysokości tysiąca dziewięciuset metrów, z celownikiem 
na godzinie piątej w stosunku do celu.

 

I w górę.

 

Dźwignie ciągu do oporu, drążek do siebie, aż wskaźnik 

przeciążenia osiągnie cztery g – i tak trzymać. Prawą ręką – która waży 
chyba tonę – przerzuca główny przełącznik uzbrojenia.
 

– As Wojny Trzy, zadanie wykonane – słyszy głos Flapa.

 

Nos samolotu przecina horyzont; Jake zmniejsza przeciążenie 

i rozgląda się po niebie za swym poprzednikiem. Tam! A jeszcze dalej 
Stary. W porządku. Nos ciągle w górę; niech tak idzie, prędkość 
zamieniając na wysokość.
 

Obserwatorzy naziemni podają wyniki. Haldane: skupienie 

dwadzieścia pięć metrów, godzina siódma. Jego skrzydłowy, Harry Digman 
– trzydzieści trzy metry, godzina dwunasta. Jake – osiemnaście metrów, 
godzina piąta.
 

– Za duża poprawka na wiatr – mruczy do Flapa.

 

Są znowu na pięciu tysiącach metrów i Grafton zmniejsza obroty, 

biorąc odrobinę większy skręt. Widzi błysk skrzydeł poprzednika, który 
właśnie wykonuje „wkręt”.
 

– As Wojny Cztery, dwadzieścia pięć metrów, godzina dziewiąta.

 

– Harrison dokładnie jak pułkownik – skomentował z uśmiechem 

Jake.
 

Obserwuje dokładnie kierunek, w którym płynie dym z ich bomb. 

Patrzy na chmury, ogląda się, gdzie jest Harrison, sprawdza paliwo, lampki 
ostrzegawcze, potem wpatruje się w cel, by znaleźć punkt „wkrętu”, czyli 
przechylenia samolotu przy rozpoczęciu lotu nurkowego.
 

Przełącznik uzbrojenia, skręt, drążek!

 

– Ty chyba po prostu kochasz to gówno – zauważa Flap pomiędzy 

odczytami wysokości. – Na punkt – informuje obserwator, kiedy Jake 
wyrywa w górę po zrzuceniu bomb, on zaś przechyla się i klepie Flapa 
w udo.
 

– Jadam je łyżeczkami!

 

Jake odchyla drążek i robi pełną beczkę.

 

– W porządku, jesteś najlepszy w całej wiosce – mruczy Flap. – 

Tylko tak dalej.
 

Po szóstym nurkowaniu przyszła kolej na Flapa. Komputer i radar 

były już w pogotowiu. Tym razem, zrobiwszy wkręt, Jake musiał 
naprowadzić siatkę celownika bombowego dokładnie na cel, a po 
wciśnięciu na drążku guzika sterowania, wypełniać komendy pojawiające 
się na monitorze w centrum tablicy pokładowej.
 

Uruchomienie sterowania informowało komputer o położeniu celu, 

który radar musiał wyśledzić. Flap kontrolował informacje o szybkości 
czerpane z nawigacyjnego systemu bezwładnościowego, a komputer, 
uwzględniając poprawkę na wiatr, naprowadzał Jake’a na punkt, z którego 
bomby powinny ugodzić w cel.
 

Jake starał się wykonywać elektroniczne komendy tak dokładnie, jak 

potrafił. Posłusznie zacieśnił skręt i wyrównał skrzydła; komputer zwolnił 
bomby, a samolot dalej szedł w górę.
 

– Dwadzieścia pięć metrów, godzina szósta.

 

Zawrócili do ponownego podejścia.

 

– Wiesz co – odezwał się Jake. – Zupełnie jakby wymyślili 

maszynkę do baseballa. Ty, bracie, tylko steruj, a o resztę niech cię głowa 
nie boli. Ta maszynka jest mądrzejsza od ciebie.
 

– Może i tak, ale ja jestem artystą!

 

– Łatwo się chwalić, kiedy lecisz sobie spokojnie, bo nikt do ciebie 

z dołu nie grzeje!
 

Była to odwieczna wojna: piloci chcieli bombardować tylko 

wizualnie, podczas gdy bombardierzy za każdym razem pragnęli korzystać 
z systemu elektronicznego. Obaj wiedzieli, że system jest lepszy i że Jake 
nigdy tego nie przyzna. Dzisiejsze ćwiczenia przeprowadzane były 
w idealnych warunkach: stacjonarny cel położony na znanej wysokości, 
wyraźna linia podejścia, widoczne znaki orientacyjne, brak ostrzału z ziemi, 
luksus kilkakrotnego podejścia, co pozwalało dokładnie określić wpływ 
wiatru. Tymczasem system elektroniczny A-6 był pewny w każdych 
warunkach.
 

Ale trudno pokochać maszynę.

 

 

 

Cztery Intrudery spotkały się w pewnej odległości od celu i numer 

cztery, Harrison, zszedł poniżej reszty, by upewnić się, że na węzłach 
uzbrojenia nie została żadna bomba, jego zaś sprawdził Jake. I Harrison, 
i numer dwa mieli jeszcze po jednej niebieskiej bombce.
 

Szef wyprowadził ich na sześć tysięcy metrów i Flap przełączył się 

na TACAN lotniskowca. Czytnik odległości nie zaskoczył – byli za daleko – 
ale Le Beau wkrótce odnalazł okręt na ekranie radaru. Sto trzydzieści dwie 
mile.
 

Odczytawszy pułap, na którym się znajdowali – trzy kilometry – 

Jake zdjął maskę, zawiesił ją na lewym lusterku i otarł pot z twarzy.
 

Samoloty ustawiły się w szyku „schody”; kabina o pięć metrów od 

końca skrzydła sąsiada. Latanie tak blisko było niebezpieczne, ale Jake 
bardzo je lubił. Turbulencje nieustannie zmieniały ułożenie maszyn, co 
wymagało stałych poprawek. Tylko prowadzący leciał po prostu przed 
siebie.
 

Kiedy było się skrzydłowym, krawędź natarcia końcówki skrzydła 

prowadzącego powinna znajdować się nieco poniżej kabiny i za nią. 
Zachowywało się pozycję dzięki nieustannym, drobnym korektom drążka, 
dźwigni ciągu, od czasu do czasu orczyka. Dobry pilot trwał w tym 
położeniu niezależnie od poczynań prowadzącego: lotu po prostej, skrętu, 
zawrotu, nurkowania, przewrotu czy pętli.
 

Jake starannie pilnował swego miejsca w szyku. W słoneczny 

poranek, przy przejrzystym, spokojnym powietrzu, to łatwe ćwiczenie. 
W burzliwą noc, gdy maszyny targane są prądami powietrznymi nad 
wzburzonym morzem, potrzeba prawdziwych umiejętności i wiary w siebie. 
Kiedy samolot był uszkodzony i kończyło się paliwo, umiejętność 
trzymania się skrzydła sąsiada decydowała o przeżyciu.
 

Bartow zrobił gest „Odsunąć się”.

 

– Rozluźniamy – powiedział Jake, Flap zerknął na Bartowa, a potem 

przekazał znak lecącemu po prawej Harrisonowi.
 

Kiedy odstęp zwiększył się do dwudziestu metrów, Jake 

wyprostował drążek i spojrzał na Harrisona, a potem na Digmana po lewej 
szefa. Wszystko w porządku.
 

Flap odnotował wyniki i teraz wyliczał dla każdej załogi skupienie 

bomb, zwane w żargonie wojskowym „kołem równego 
prawdopodobieństwa trafień”: szóste najbliższe środkowi trafienie 
wyznaczało promień okręgu, w którym padła połowa zrzuconych bomb.
 

W kabinie Starego Bartow wpatrywał się w ekran radaru. Jake 

między kolanami odczytał odległość na radionamierniku – sto dwadzieścia 

sześć mil – potem przesunął wzrokiem po tablicy przyrządów: prędkość 
względem powietrza: pięćset kilometrów na godzinę; wysokość: sześć 
tysięcy metrów, ciśnienie w układzie hydraulicznym – w porządku; zostało 
około trzy i pół tony paliwa.
 

Spojrzał przed siebie: nic; potem raz jeszcze zerknął na Bartowa.

 

Ciągle jeszcze patrzył w tym kierunku, kiedy w jego polu widzenia, 

pomiędzy nim a Starym, znalazł się F-4 Phantom. Mknął w przeciwnym 
kierunku, nie sam zresztą, gdyż pomiędzy Haldane’em a Digmanem mignął 
drugi myśliwiec.
 

Mózg Jake’a tylko zarejestrował obecność innych maszyn; 

w następnej chwili nie było już po nich ani śladu. A-6 zatańczył na 
turbulencji spowodowanej przez skrzydło Phantoma.
 

– Co to było? – zapytał Flap, rozglądając się wkoło.

 

Jake chwycił maskę i naciągnął na twarz.

 

– Nie uwierzysz – powiedział do mikrofonu. – Pomiędzy nami 

a Starym przeleciał właśnie Phantom. A drugi po lewej pułkownika.
 

– Co takiego?

 

– Tak, dwa Phantomy przedziurawiły przed chwilą nasz szyk. Nie 

zmyślam. Stary przeszedł między prowadzącym, a jego skrzydłowym.
 

Jake zerknął w lewo; Bartow patrzył w jego kierunku. Czy i on 

widział F-4?
 

– Gdybyśmy nadal lecieli w ciasnym szyku – Jake poinformował 

Flapa – już byśmy pukali do bram nieba. O Boże! Jeżeli Phantomy leciały 
z prędkością siedmiuset na godzinę, to prędkość sumaryczna wyniosła co 
najmniej półtora tysiąca kilometrów na godzinę.
 

Na sekundę czy dwie wcześniej spojrzał przed siebie i – nic nie 

zobaczył. A przecież były tam, lecące na nich!
 

Nic nie widział. Oczywiście, dwie sekundy wcześniej były odległe 

o pół mili, ale... Powinien jednak coś zobaczyć!
 

Poczuł zimny pot; usta i wargi wyschły. Z trudem przełknął ślinę. 

Przy tej prędkości, gdyby doszło do zderzenia z Phantomem...
 

Nic by nie poczuł. Najmniejszego wrażenia. Zginąłby natychmiast; 

kropelka mazi w kuli ognistej eksplozji.
 

– Ej, mistrzu – odezwał się Flap. – Ucieszy cię pewnie wiadomość, 

że mamy skupienie szesnaście i pół metra.
 

Jake nie potrafił nic odpowiedzieć.

 

– Jeśli wybuchnie III wojna światowa – ciągnął nawigator – 

w nagrodę za zasługi będziemy pierwszymi w kolejce po śmierć.
 

Te Phantomy – ciekawe czy ich piloci dostrzegli w ogóle A-6? 

Dostajesz gęsiej skórki? Ale czyż życie polega na czymś innym?
 

 

 

– Czy któryś z was widział Phantomy? – zapytał Jake. Cisza. 

Zdziwione twarze. Omawiali lot w sali odpraw. Siedem obojętnych 
spojrzeń.
 

– Czyżbym tylko ja je zobaczył?

 

Później, w kajucie, rozmyślał nad niezwykłymi zdarzeniami. O tym, 

jak często już bywał na krawędzi przepaści. Kiedyś słyszał powiedzenie, że 
jeśli dostatecznie długo wpatrywać się w przepaść, ta odpowie spojrzeniem.
 

To prawda. Właśnie odpowiedziała.

 

Nikt nie podważał jego opowieści o myśliwcach, ale też nikt inny 

ich nie widział.
 

Kiedy po fakcie dowiadujesz się, że miałeś bliskie spotkanie, to 

jakbyś usłyszał o poważnych kłopotach przy twoim porodzie. Wzruszasz 
ramionami i nic sobie z tego nie robisz.
 

Phantomy musiały wystartować z „Columbii”, łatwo więc było 

wszystko sprawdzić. Z planu lotów wyczytał, który dywizjon leciał nad cel 
bezpośrednio po nich, i poszedł do sali odpraw dla myśliwców.
 

– Słuchajcie, chłopaki, nikt z was nie był dziś o krok od zderzenia? 

Który to niemal zdrapał farbę z naszych A-6?
 

Popatrzyli na niego jak na zjawę. Nikt niczego nie zauważył. 

Wszyscy musieli spoglądać gdzieś indziej i myśleć o czymś innym, jeśli 
bowiem ktoś nie zerknął w odpowiedniej chwili w odpowiednie miejsce, nic 
nie wiedział o żadnym spotkaniu. Najwidoczniej tak stało się z pilotami F-4 
i pozostałymi siedmioma członkami załóg Intruderów.
 

W kajucie zrobił parę obliczeń. A-6 ma około piętnastu metrów 

długości. Przy sumarycznej prędkości spotkania rzędu tysiąca pięciuset 
kilometrów na godzinę, jego maszyna była dostrzegalna dla obserwatora 
z Phantoma przez trzydzieści siedem tysięcznych sekundy. Mniej niż 
mrugnięcie okiem.
 

Śmierć przychodzi tak szybko jak myśl.

 

Ale zawsze o tym wiedziałeś, Jake’u Graftonie.

 

Wstał z krzesła i przyjrzał się sobie w lustrze, z którego spojrzała na 

niego twarz bez wyrazu.
 

  

8

 

 

 

 

 

 

Współczesne lotniskowce mogą funkcjonować między innymi 

dzięki parowym katapultom. Wynalezione podczas II wojny światowej 
przez Brytyjczyków, uwolniły projektantów od konieczności budowania 
samolotów wzbijających się w powietrze o własnych siłach po ledwie 
stumetrowym rozbiegu. Dzięki temu skrzydła zmniejszyły się i nabrały 
kształtów wymaganych przez aerodynamikę wysokich prędkości, 
zainstalowano silniki najefektywniejsze przy takich właśnie szybkościach, 
a płatowce maszyn dostosowano do przenoszenia ogromnych ilości paliwa 
i broni. Katapulta, która podczas drugiej wojny była jeszcze luksusem, dziś 
stała się na lotniskowcu absolutnie konieczna.
 

Z pokładu startowego widać tylko zaczep, który wystaje ze szczeliny 

w pokładzie, biegnącej przez całą długość katapulty. Sama katapulta składa 
się z dwóch rur o średnicy czterdziestu sześciu centymetrów, które ułożone 
są obok siebie niczym lufy dubeltówki. Wewnątrz każdej rury znajduje się 
tłok, a u jej wylotu – metalowa kratownica, łącząca oba tłoki 
i przytwierdzona do zaczepu.
 

Tłoki do pozycji wyjściowej cofane są mechanicznie za pomocą 

małego wózka, a kiedy znajdą się już w tym położeniu, samolot mocowany 
jest do zaczepu albo przez wiązania zakładane na przednią goleń, jak 
w przypadku A-6 i A-7, albo przez uzdę ze stalowej liny, jak w przypadku 
F-4 i RA-5. Luz w wiązaniu czy uździe likwiduje się dzięki hydraulicznemu 
podsunięciu tłoków, co nosi nazwę „napinania”. Kiedy katapulta jest już 
napięta, a samolot z odblokowanym hamulcami kół – na pełnym ciągu, 
operator odbezpiecza układ spustowy, wciskając guzik „pełnej gotowości”.
 

Katapulta zostaje uruchomiona dzięki jednoczesnemu otwarciu 

zaworów w tyle każdej z rur, dzięki czemu przestrzeń za tłokami wypełnia 
się przegrzaną parą.
 

Przyśpieszenie nadawane samolotowi musi być w każdym 

przypadku uzależnione od typu maszyny, jej masy, prędkości wiatru nad 
pokładem i temperatury powietrza. Istnieją dwa sposoby regulowania siły 
wywieranej na tłoki: albo stałe jest ciśnienie pary, a zmienia się tempo 
otwierania zaworów, albo zawory otwierają się ze stałą prędkością, 
a zmienia się ciśnienie pary. Na „Columbii” zastosowano to drugie 
rozwiązanie.
 

Chociaż zawory otwierają się szybko, to przecież nie natychmiast 

i dlatego ciśnienie wywierane na tłoki musi być równoważone do chwili, 
gdy osiągnie wielkość pozwalającą wypchnąć zaczep z szybkością większą 
niż mógłby rozwinąć sam samolot. Opór stawiany jest przez metalowy 
bezpiecznik montowany do przedniego podwozia i opierany o trzpień 
blokujący, którego jeden koniec wpuszczony jest w szczelinę w pokładzie. 
Bezpiecznik używany w A-6 dobrany był tak, by otwierał się pod 
ciśnieniem 24 ton, a wtedy i tłoki katapulty, i samolot rozpoczynały ruch do 
przodu.
 

Pod wpływem przegrzanej pary, odległość osiemdziesięciu metrów 

– taka była długość katapulty na „Columbii” – tłoki przebywały w 2,3 
sekundy, a samolot rozpędzony do prędkości startowej opuszczał pokład 
wznoszący się dwadzieścia metrów nad wodą. Teraz trzeba jeszcze było 

nadać skrzydłom odpowiedni kąt natarcia, co w przypadku Intrudera 
oznaczało ośmiostopniowe uniesienie nosa.
 

Z kolei na okręcie należało wyhamować tłoki, z maksymalną 

prędkością wysuwające się z rur. Do tego służyły hamulce hydrauliczne: 
wypełnione wodą cylindry zamocowane na końcu luf katapulty. Każdy tłok 
niesie przed sobą wydłużoną iglicę, która w chwili dotarcia do hamulca 
zaczyna wypychać wodę. Ta wprawdzie nie daje się sprężać, ale czym dalej, 
tym mniejsze są otwory, przez które uchodzi ona przed iglicą, tak że ostrze 
z coraz większą trudnością posuwa się do przodu. Rozwiązanie to jest do 
tego stopnia skuteczne, że poruszające się z maksymalną szybkością tłoki 
zostają całkowicie wyhamowane po przebyciu niecałych trzech metrów.
 

Seksualna symbolika iglic i hamulców hydraulicznych zawsze silnie 

przemawiała do lotników – młodych, jurnych i samotnych, trzeba jednak 
przyznać, że huk wydawany przez katapultę przy hamowaniu bardziej 
przywodził na myśl rozdzieranie trzewi, niż rozkosze łoża. Straszliwy 
wstrząs szarpał pomieszczeniami odległymi o dziesiątki metrów od 
hamulców, a słychać go było na całym okręcie.
 

Siedząc wieczorem w kabinie A-6 przystosowanego do roli 

powietrznej cysterny i czekając, aż obsługa cofnie na miejsce zaczep, Jake 
przypominał sobie wszystkie możliwe awarie katapulty.
 

Dowódca katapulty, bosman Jack Bean, krążył w pobliżu otworu 

w pokładzie, gdzie znajdowały się zawory i wskaźniki, które pozwalały mu 
na kontrolę przepływu pary z kotłów okrętowych do zbiorników katapulty. 
Na stanowisku, wpatrzony w oba samoloty w katapultach, znajdował się już 
marynarz, który poprzez słuchawki z mikrofonem porozumiewać się mógł 
z obsługą katapulty pod pokładem. Dzięki fosforyzującym paskom na 
hełmie i kombinezonie był dobrze widoczny w czerwonawej poświacie, 
którą rzucały światła oddalonej o sto metrów nadbudówki.
 

Jake wiedział, że gdyby w urządzeniach pod pokładem nastąpiła 

jakakolwiek awaria, najprawdopodobniejszym rezultatem byłoby 
zmniejszenie prędkości początkowej samolotu. Idealny wyrzut dawał 
maszynie tylko trzydzieści kilometrów ponad prędkość przeciągnięcia. Pilot 
nawet nie zauważy braku kilku kilometrów na godzinę. Przy niedostatku 
dziesięciu kilometrów na godzinę samolot będzie wyraźnie wolniejszy. 
Kiedy zabraknie dwudziestu – mniej wprawny pilot doprowadzi do 
przeciągnięcia. Prędkość początkowa mniejsza o czterdzieści kilometrów 
oznaczała nieuchronną zagładę samolotu.
 

Dzięki Bogu, wolniejsze, czyli „zimne”, wyrzuty zdarzały się 

rzadko. Katapulty były bardziej niezawodne od samolotów, które z nich 
korzystały. W tych zgasnąć mógł silnik przy gwałtownym przyśpieszeniu, 
zawieść mógł żyrokompas, zepsuć się generator, nastąpić wyciek płynu 
hydraulicznego lub paliwa... albo też pilot, zdany tylko na przyrządy, mógł 
stracić orientację przy nagłym przejściu od postoju na pokładzie do nocnego 
lotu. Za dziobem rozpościerała się ciemność absolutna, próżnia tak 
kompletna i nieprzenikniona, że wzrok chciał gdzieś przed nią czmychnąć. 
Chciało się spojrzeć na coś innego, myśleć o czymś innym.
 

Problem w tym, że nie dało się na coś innego spojrzeć, ani 

o czymkolwiek innym myśleć. Dziś wieczór pilotował tankowiec, co 
znaczyło, że za kilka minut zostanie wyrzucony poza dziób w ciemną 
pustkę, wzbije się w niej na półtora kilometra, tam zaopatrzy w paliwo kilka 
Phantomów, wejdzie następnie na sześć kilometrów, przez pół godziny 
będzie zataczał kręgi wokół okrętu, by na koniec powrócić nań i wylądować 

na linie hamującej. Oto i całe zadanie. Dokoła „Columbii”, jak na karuzeli, 
z ekonomiczną prędkością. Na autopilocie. Największa trudność będzie 
polegała na tym, żeby nie zasnąć.
 

Wcale nie; największa trudność to ten cholerny wystrzał w noc. 

Najgorszym fragmentem całego lotu był sam jego początek: jazda na oślep 
na znarowionym koniu!
 

Załoga katapulty zdejmowała właśnie gumową uszczelkę z jej 

szczeliny, z której buchnęły kłęby pary, ulatniającej się z jakiegoś złącza. 
Jake wiedział, że uszczelka miała chronić prawie półmetrowej średnicy rury 
przed oziębieniem pomiędzy strzałami.
 

Szef pokładu zaparkował cysternę w tym właśnie miejscu, 

najprawdopodobniej po to, aby pilot spoglądał z kabiny na kłęby pary 
z katapulty, odcinające się od tła czarnego jak smoła, i rozmyślał bez 
pośpiechu o śmierci za młodu.
 

Na dodatek życie ostatnio wcale nie układało się po różach. 

Najpierw sfiksowany ojciec Callie, potem Dick „Kruszyna” Donovan, 
zawieszenie się w locie na linie, zderzenie w powietrzu, którego uniknął 
o włos...
 

Być może Bóg usiłował mu coś powiedzieć.

 

A może owe poranne Phantomy były dosłownie fantomami; jeśli 

tylko mu się przywidziały? To prawda, że wszystko rozegrało się ogromnie 
szybko, były jednak dwa F-4 i cztery A-6, po dwóch ludzi w każdej kabinie. 
Z tuzina osób tylko on zobaczył upiora.
 

To bez sensu.

 

A może?

 

– Na co się tak zagapiłeś? – usłyszał głos Le Beau.

 

– Widzę tam nagą kobietę. Kiedy się dobrze przyjrzysz, możesz 

dostrzec koniuszki piersi.
 

– Bardziej wyglądasz na faceta, który za wszelką cenę usiłuje sobie 

dodać odwagi. To nie przystoi dowódcy samolotu. Swoim spokojem 
powinieneś ukoić moje nerwy, uśmierzać moje trwogi. Pamiętasz, że to ty 
siedzisz za sterami?
 

– A jeśli dziś rano to nie były F-4? Jeśli mi się tylko przywidziały?

 

– Ty ciągle o tym samym? Widziałeś je. Były tam.

 

– To dlaczego nikt inny się nie przejmuje?

 

– A czego na przykład ode mnie oczekujesz? Że narobię w portki? 

Podetnę sobie żyły? Los wystrzelił kulę i chybił.
 

– Chociaż z grzeczności mógłbyś odrobinę się zdenerwować, 

troszeczkę się przejąć.
 

– W porządku, uderzyły na mnie siódme poty. Ociekam pod 

pachami. Każdy pilot, którego dotąd spotkałem, usiłował mnie zabić. 
Niczego innego nie oczekuję od ciebie.
 

– Jak zatem znalazłeś się w ogóle w samolocie?

 

– Świerzb dżunglowy. Ciężki przypadek. Podobno w podręcznikach 

poświęcają mi osobny akapit z fotografią. Kiedy podpisywałem kontrakt na 
chwalebne życie lotnika, nawet nie przeczuwałem, ile wizyt w dżungli 
jeszcze mnie czeka.
 

Obok samolotu marynarz w żółtej kamizelce zamachał świecącymi 

na pomarańczowo pałeczkami, aby przyciągnąć uwagę Jake’a, a potem dał 
sygnał do startu.
 

Czas próby.

 

– Mogło być jeszcze gorzej – ciągnął Flap, podczas gdy Jake 

uruchamiał lewy silnik. – Mógłbym wejść do historii medycyny z racji 
jakiejś widowiskowej choroby wenerycznej. Czyż to nie byłoby wspaniałe? 
Przez setki lat wszyscy, którzy wypuszczaliby się za granicę, musieliby 
oglądać zdjęcia mojego biednego, pokrytego wżerami kutasa.
 

Sześć minut później Jake potwierdził wskazanie wagi kontrolnej 

i pokołował w kierunku katapulty. Poczuł, jak jeden koniec trzpienia 
wskakuje w otwór pokładu i na znak żółtej kamizelki wyłączył hamulce 
i dodał ciągu.
 

Silniki weszły na obroty. Kolejny mały wstrząs, gdy poruszane 

hydraulicznie ramię dopchnęło tłoki, napinając katapultę. Teraz trzymał ich 
już tylko metalowy bezpiecznik.
 

Pełny ciąg, sprawdzić przyrządy, uchwyt katapulty...

 

– Gotów? – zapytał Flapa.

 

– Jak nigdy dotąd.

 

Czuł wibrację silników, które zasysały powietrze i wyrzucały je 

z dysz na deflektor; bardziej czuł niż słyszał ich ogłuszający ryk. Przemknął 
oczyma po tablicy; wszystkie kontrolki ostrzegawcze wygaszone. Pstryknął 
włącznikiem świateł pozycyjnych, który znajdował się na końcu uchwytu 
katapulty, tuż przy jego prawym kciuku.
 

Dowódca katapulty raz jeszcze zerknął na nadbudówkę, potem 

w gąbczasty mrok za dziobem, następnie schylił się i dotknął pałeczką 
pokładu, by natychmiast się wyprostować.
 

Katapulta wystrzeliła. Przeciążenie rzuciło lotnikami do tyłu i... 

zapłonęły światła ostrzegające o pożarze.
 

Były to dwie duże czerwone lampki po obu stronach celownika 

bombowego na szczycie tablicy pokładowej, oznaczone L-OGIEŃ i P-
OGIEŃ. Jak dwa spodki zalśniły przed oczyma Jake’a, podczas gdy 
przeciążenie niemiłosiernie wgniatało go w fotel.
 

O Boże, pomyślał, czując gwałtowny wzrost poziomu adrenaliny we 

krwi. Oczy powędrowały ku kontrolkom silników, białym lampkom 
ułożonym w rzędzie naprzeciw lewego kolana.
 

Przeciążenie zelżało, maszyna wyskoczyła z katapulty, nos szedł 

w górę. Rzut oka na prędkość lotu: nie spada. To samo mówi wskaźnik kąta 
natarcia. Chwycił za drążek i wcisnął rączkę podwozia. Wyrównać 
skrzydła, sprawdzić ustawienie nosa...
 

Lewa ręka machinalnie powędrowała do guzika automatycznego 

zrzutu nad rączką podwozia. Gdyby go wcisnął i trzymał przez sekundę, 
wszystkich pięć zewnętrznych zbiorników, każdy z toną paliwa, 
oddzieliłyby się od maszyny. Lżejsza o pięć ton mogłaby lecieć na jednym 
silniku. Czuł straszną pokusę, ale się jej oparł. Dłoń wróciła do dźwigni 
ciągu.
 

Który silnik?

 

Oba światełka wrzeszczały do niego.

 

Na Boga, który z pieprzonych silników?

 

Kontrolki temperatury silników w porządku... prędkość lotu 

w porządku, nos pod kątem ośmiu stopni. Zmrużył prawe oko, bo prawa 
lampka bardziej jakoś go drażniła. Wyrównał skrzydła. Sześćdziesiąt 
metrów i w górę, dwieście sześćdziesiąt kilometrów...
 

Oba światełka... Instrukcja nakazywała wyłączyć zagrożony silnik, 

ale paliły się obie lampki.
 

Pożar!

 

Czy pali się maszyna? Jeśli tak, należało się katapultować, oderwać 

jak najdalej od metalowej pochodni, potem czekać na pomoc z okrętu 
eskorty. W lusterkach jednak ciemno.
 

Nic.

 

Dopiero teraz uświadomił sobie, że słyszy głos Flapa mówiącego 

przez radio.
 

– ...obie kontrolki pożarowe... Szefie, czy widzi pan ogień? 

W uszach wyraźna odpowiedź.
 

– Od tyłu wyglądacie normalnie. Powiadasz, obie kontrolki? Jake 

wskoczył zamiast Flapa.
 

– Obie. Prosimy o pozwolenie na zrzut paliwa.

 

– Zrzucajcie. Potrzebujemy ośmiu minut na przygotowanie pokładu. 

Wezwiemy was.
 

– Zrozumiałem.

 

Serce zwolniło rytm. Chyba się jednak nie palą. Dzięki ci, Boże, 

dzięki, dzięki...
 

Miał już trzysta na godzinę i szybkość wciąż rosła; wciągnął klapy, 

a potem uruchomił główny zawór w prawym zbiorniku skrzydłowym. Nieśli 
trzynaście ton paliwa, a lądować mógł maksimum z trzema. Dziesięć 
tysięcy kilogramów trzeba było rozpylić w atmosferze.
 

Chciał właśnie odizolować część zespolonego systemu 

hydraulicznego, kiedy po raz pierwszy zerknął na wskaźniki ciśnienia 
hydraulicznego, o których zupełnie dotąd zapomniał. Mrużąc oczy przed 
światłem lampek alarmowych, zobaczył, że drga igła prawej pompy.
 

No tak. Ogień mógł stopić przewody hydrauliczne. Sam płyn był 

niepalny, ale przewody bynajmniej nie były żaroodporne.
 

– Mamy problemy z hydrauliką – poinformował Flapa.

 

– Dlaczego te cholerne lampki tak świecą? – warknął Le Beau. – 

Zupełnie nie widzę tablicy.
 

– Nie wiem.

 

Jake był zbyt zajęty, aby przekląć wygodnego, anonimowego 

biurokratę, który ustalił moc żarówek ostrzegawczych. Z całą pewnością nie 
sposób było ich przeoczyć. Zaraz umrzesz!! – wrzeszczały.
 

– Może lepiej nie opróżniaj głównego zbiornika.

 

Flap miał rację. Jake zabezpieczył główny zbiornik, w którym 

pozostały cztery i jedna czwarta tony.
 

Samolot był teraz na pułapie ośmiuset metrów, szedł z wiatrem, 

przeciwnie do kierunku startu. Kiedy Jake zmniejszył ciąg, światełka 
pożarowe wciąż się paliły.
 

We współczesnym samolocie bojowym każdy centymetr sześcienny 

przestrzeni wewnątrz kadłuba zajęty jest przez paliwo, silniki, pompy, 
przełączniki, przewody hydrauliczne, urządzenia elektroniczne, przewody, 
a także dźwigary i wręgi, dzięki którym wszystko trzyma się kupy. Ogień 
w dowolnym miejscu maszyny, musiał napocząć jakiś ważny element 
konstrukcyjny. A jeśli dotarł do zbiorników paliwa... no cóż, eksplozja 
będzie bardzo widowiskowa.
 

Jake znowu poszukał w lusterkach ognistych rozbłysków. Nic.

 

– Dawaj listę – polecił Flapowi, a zarazem wyłączył system 

utrzymujący ciśnienie w kabinie. Przewody doprowadzające powietrze 
z silników parokrotnie już zawodziły, a spowodowane w ten sposób pożary 
pozbawiły Marynarkę sporej liczby ludzi i maszyn. Jake nie zamierzał 
wydłużać tej listy. Jeśli był gdzieś przeciek poniżej zaworu kontrolującego 
ciśnienie w kabinie, jego zamknięcie izolowało od ognia.

 

– Gotów. A ty?

 

– Także.

 

Przez interkom Flap odczytywał objawy i zalecane procedury. Jedna 

z porad brzmiała: Jeśli światło pożarowe nie gaśnie, wyłączyć zagrożony 
silnik”. Mieli tylko dwa silniki i obie lampki uparcie się paliły. Tyle więc 
w tej kwestii.
 

Wskazówka prawego wskaźnika zespolonego systemu 

hydraulicznego znajdowała się na zerze. Strzałka lewego opadała 
w podrygach. Wyciek płynu hydraulicznego był wtórną oznaką pożaru. Ale 
czy istotnie się palili?
 

– Samoloty marines są kompletnie do dupy – poinformował Jake 

Flapa, który nie pozostał dłużny: – Jasne, dostajemy od Marynarki gówno, 
z którym ona nie chce już mieć do czynienia.
 

Le Beau przekazał przez radio wiadomość o awarii hydrauliki. Po 

chwili rozmawiał już z kontrolą obszaru. Kontroler umieścił ich w kolejce 
dziesięć mil za rufą lotniskowca. Jake zwolnił do trzystu pięćdziesięciu 
i sprawdził ilość paliwa w zbiornikach skrzydłowych. Ciągle jeszcze parę 
ton. Dzięki światłu pozycyjnemu na końcu lewego skrzydła mógł zobaczyć 
strumień wyciekający z zaworu zrzutowego.
 

Mieli wszystko pod kontrolą. Gdyby nie przyprawiający o mdłości 

blask świateł pożarowych, sytuacja byłaby właściwie normalna. Wypuściłby 
podwozie, wychylił klapy i wszedłby na ścieżkę schodzenia. I tyle.
 

Autopilot ciągle działał; włączył go i odpiął maskę tlenową z lewej 

strony. Odetchnął głęboko i wytarł pot z twarzy. Puls bliski normalnemu, 
poziom adrenaliny w dół. Nie płonęli – był tego niemal pewien.
 

Wskaźnik paliwa w skrzydłach stanął na zerze. Dobrze. Zostawi 

zawór otwarty jeszcze chwilę lub dwie, potem go zamknie. Sięgnął do dołu 
i uruchomił strzałkę wskaźnika zbiornika głównego. Nie mógł uwierzyć 
własnym oczom. Tona i trzy czwarte.
 

O kurwa!

 

Przełącznik głównego zaworu był we właściwej pozycji, ale zawór 

się nie zamknął. Całe paliwo ze zbiornika głównego wypłynęło, 
z wyjątkiem tysiąca siedmiuset pięćdziesięciu kilogramów, które 
zabezpieczyła pompa ciśnieniowa. Z tego zaś on zdążył już wypalić 
pięćdziesiąt kilogramów.
 

Jake dopiął maskę i połączył się z kontrolerem.

 

– Naloty, As Wojny Siedem Dwa Jeden, mamy kolejny problem. 

Główny zawór się nie zamknął. Mamy jeden-siedem paliwa. Jak szybko 
możecie dać nam pozwolenie?
 

– As Wojny, poczekaj.

 

Flap wychylił się zza swojego pulpitu, przez kilka chwil spoglądał 

na krnąbrny paliwo mierz, a potem powrócił do poprzedniej pozycji.
 

– Jak daleko do Hickham Field? – zapytał Jake. Flap zerknął na udo.

 

– Jakieś sto pięćdziesiąt mil.

 

– Jesteśmy poniżej bingo! – wykrzyknął Jake, a w jego głosie 

zabrzmiał przestrach. – Musimy zaraz dostać cysternę!
 

– Kontrola, As Wojny Siedem Dwa Jeden, stan paliwa jeden-sześć-

pięć; jesteśmy poniżej bingo. Chyba nie domyka się spust zaworu 
głównego. Prosimy o cysternę ASAP.
 

– As Wojny, nic z tego. Przyjmiemy was za osiem do dziesięciu 

minut.
 

Jake poczuł grozę. Byli w prawdziwych tarapatach.

 

– Co z zapasowym tankowcem? – spytał.

 

– Usiłujemy go wystrzelić – padła odpowiedź. – Powinien być 

w powietrzu za kilka minut.
 

Zupełnie jakby skazaniec pytał o wysokość szubienicy.

 

– Są z nim jakieś problemy? – nie ustępował Jake. Jak skazaniec 

proszący o ostatniego papierosa.
 

– Tak. – Jedno słówko.

 

– Kopią nam mogiłę – mruknął Flap.

 

Pilot ponuro wpatrzył się w przyrządy. Co jeszcze mogło im się 

przydarzyć? Bingo to stan paliwa, przy którym mógł dotrzeć na najbliższe 
osiągalne stałe lądowisko. Bingo to krytyczna ilość paliwa, ale oni byli już 
poniżej jej. Nie dotarłby na ląd, nawet gdyby natychmiast wziął odpowiedni 
kurs.
 

Bez dodatkowego paliwa, którego dostarczyć mógł tylko powietrzny 

tankowiec, Jake musiał albo siadać na „Columbii” albo skakać. Co prawda, 
miał jeszcze trochę czasu. W tej chwili spalał dwie tony paliwa na godzinę. 
Jednak jeśli wypuści podwozie, nie będzie już mógł wciągnąć go 
z powrotem. Zużycie paliwa natychmiast wzrośnie do trzech ton na godzinę 
przy locie po prostej, jeszcze więcej przy wznoszeniu się. Pozostało jeszcze 
tysiąc sześćset kilogramów.
 

Dlaczego przełączył paliwomierz ze zbiornika głównego na 

skrzydła? Chciał kontrolować zrzut paliwa. Oczywiście, pod wskaźnikiem 
był także licznik zbiorczy, najczęściej mało wiarygodny, dlatego przez lata 
wyrobił w sobie odruch ignorowania go. Co za kretyn z niego! Z chęcią sam 
wytrzaskałby się po twarzy!
 

Nie mógł już znieść blasku świateł ostrzegawczych. Z kamizelki 

ratunkowej odczepił latarkę w kształcie litery L i kilkoma uderzeniami 
stłukł szydercze kontrolki. W kabinie natychmiast zrobiło się ciemno i to go 
odrobinę uspokoiło.
 

Przynajmniej pogoda była dobra. Wysoki pułap chmur, co najmniej 

pięć mil, podobnie widzialność. O osiem mil od nich znajdowała się 
„Columbia”, skupisko czerwonych i białych światełek w ciemnym 
wszechświecie, a dalej plamki okrętów eskorty. Może ostatecznie podlecieć 
w pobliże niszczyciela eskorty i tam się katapultować. Razem z Flapem 
będą wtedy zdani na helikopter ratunkowy.
 

Słomka, której można się było uchwycić.

 

Zrozpaczony, zaczął myśleć o Callie. W Chicago była teraz 4.30 

rano; dziewczyna najpewniej smacznie spała.
 

Tona pięćset pięćdziesiąt na paliwomierzu.

 

Z kieszonki na ramieniu wyciągnął długopis i w rogu notatnika, 

który jak zwykle miał przytwierdzony do prawego uda, zaczął robić 
obliczenia. Spalał trzydzieści siedem i pół kilograma na minutę. Co sześć 
sekund silniki pożerały trzy i siedem dziesiątych kilograma. Tysiąc dwieście 
dzielone przez trzy i siedem... mógł jeszcze bujać w powietrzu jakieś 
trzydzieści dwie minuty. Co za problem? I po co te nerwy? No cóż, kiedy 
wypuści podwozie, zużycie paliwa natychmiast wzrośnie. Może 
przesmarować. Pokład może być trefny. Pogoda może się załamać. Zresztą, 
podwozie wcale nie musi wyjść. Albo hak. Albo... Poczuł rozgoryczenie 
i wściekłość. Samolot go zdradził!
 

Wzrok zatrzymał się na wskazówce sekundnika, która biegła 

dookoła bez opamiętania.
 

– Opowiadałem ci kiedyś, jak ukradłem policyjne auto? – zapytał 

Flap.
 

– Nie, i nie chcę teraz o tym słyszeć.

 

– Rąbnąłem samochód z głośnikiem na dachu, syreną, radiem 

policyjnym, nawet ze śrutówką pod deską rozdzielczą, pełen ekwipunek. 
Koleś z Jersey chciał mieć wóz na farmie. Myślał, żeby z tyłu zamontować 
pakę i wywozić gnój. Był emerytowanym rewolwerowcem mafii. Nie 
słyszałem, żeby w mafii mieli emerytury, ale ten najwidoczniej miał. Dał 
sobie spokój z wymuszeniami i kupił małą farmę na północy New Jersey. 
Jeden znajomy powiedział mi, że dostanę pół tysiąca dolców, jeśli dostarczę 
policyjne auto. Na szczęście miałem innego znajomka, który regularnie 
szpuntował córkę gliniarza, więc zacząłem kombinować. Pięćset zielonych 
to była dla mnie wtedy kupa forsy. W każdym razie...
 

Jake słyszał, jak inni piloci łączą się z kontrolerem. Wszystko 

brzmiało normalnie. Niezła pogoda, nikt nie strzela...
 

– Dziewięćdziesiąt dziewięć maszyn w powietrzu, dziewięćdziesiąt 

dziewięć maszyn w powietrzu, tu Kontrola. – „Dziewięćdziesiąt dziewięć” 
znaczyło „wszystkie”. – Prędkość ekonomiczna. Dodajcie dziesięć minut do 
czasu schodzenia. Dodajcie dziesięć minut.
 

No i co teraz?

 

Zapytać? Odczekał minutę, podczas której następnych trzydzieści 

siedem i pół kilograma paliwa przepłynęło przez silniki. Wtedy się odezwał.
 

– Kontrola, tu As Wojny Siedem Dwa Jeden. Czy dziesięć minut 

odnosi się także do mnie?
 

– Tak.

 

– O co chodzi?

 

Cisza. Potem głos.

 

– Pod Phantomem na Kat 3 siadło przednie podwozie. Pokład trefny. 

– Trzecia katapulta była pośrodku pokładu, w strefie lądowania.
 

– As Wojny Siedem Dwa Jeden, mam już tylko jeden-cztery. Co 

z Texaco?
 

Texaco to tankowiec.

 

– As Wojny, staramy się.

 

Flap nie dokończył opowieści. Jake zapatrzył się na urągliwe zegary. 

Lotniskowiec płynął pod wiatr na północny zachód. Hickham znajdowało 
się na północnym wschodzie. Wraz z upływem minut nie zbliżali się 
wprawdzie do lotniska, ale także i nie oddalali od niego. Bez dodatkowego 
paliwa, cóż to jednak miało za znaczenie?
 

Minuty uciekały. Pięć, dziesięć, dwanaście...

 

Wskazówka paliwomierza minęła tysiąc dwieście kilogramów 

i ciągle opadała. Jedno podejście, to wszystko. Dostaną tylko jedną szansę. 
Jeśli z jakiegokolwiek powodu nie złapią liny, czeka ich kąpiel.
 

Flap poruszył się niespokojnie.

 

A na dodatek byli zdani na awaryjny system wypuszczania 

podwozia. Zostanie ono wypchnięte przez sprężony azot, gdyż nie można 
już było do tego użyć płynu hydraulicznego.
 

Jeśli nie domknie się którykolwiek z trzech zatrzasków goleni, 

trzeba będzie skakać.
 

Zdanie się bez reszty na jakiekolwiek urządzenie w samolocie, kiedy 

miało się jeszcze przy tym inne kłopoty, nie było receptą na życie długie 
i szczęśliwe.
 

Jake śledził wskazania przyrządów i rozmyślał o ciemnym oceanie 

pod nimi. Przynajmniej woda jest ciepła, ale ciepła woda to rekiny, a tych 

z jakichś przyczyn Grafton bał się panicznie. Jeśli znajdzie się w wodzie, 
będzie musiał walczyć z przerażeniem.
 

Nikomu nie zwierzał się z tej fobii. Na samą myśl o znalezieniu się 

w wodzie koło rekina robiło mu się niedobrze. I to jeszcze w nocy, ciemnej, 
że oko wykol. Będzie, oczywiście, skądś krwawił. Nikomu jeszcze nie 
udało się katapultować z samolotu bez jakiegoś zadraśnięcia. Krew 
w wodzie, walka z falami...
 

– As Wojny, Siedem Dwa Jeden, pozwolenie na zejście.

 

– Siedem Dwa Jeden – potwierdził Jake i wyłączył auto-pilota.

 

Najpierw trzeba wychylić klapy o dziesięć stopni. Klapy i sloty 

zmieniały profil skrzydła, gwarantując nośność przy mniejszej prędkości, 
a zarazem spowalniały maszynę z racji większego oporu powietrza.
 

Teraz hak. Jake popchnął dźwignię i upewnił się, że zapłonęło 

światełko kontrolne.
 

Intruder zwalniał. Dwieście siedemdziesiąt... dwieście 

sześćdziesiąt... dwieście pięćdziesiąt...
 

– Nie wyszły! – wykrzyknął do Flapa, kiedy opuścił uchwyt, 

przekręcił guzik na końcu o 90° i pociągnął do siebie. Na tablicy wszystkie 
trzy wskaźniki oznajmiały W GÓRZE.
 

Czekał. Wzrastał opór maszyny i malała szybkość, dodał więc ciągu. 

Wskaźniki przepływu paliwa skoczyły ku górze.
 

Dawaj, malutka. Trzy światełka. Błagam, na litość boską!

 

Najpierw zablokowało się przednie koło, potem obie golenie 

podwozia głównego. W zbiorniku osiemset pięćdziesiąt.
 

– Wyszły – oznajmił Flapowi, Bogu i każdemu, kto mógł go 

posłyszeć.
 

Kontroler zbliżania naprowadzał go na okręt.

 

– E, tam – odezwał się Flap pomiędzy komendami. – Żadnych 

emocji. Nie dostaliśmy nawet sygnału minimum paliwa. – Światełko 
zapalało się przy sześciuset osiemdziesięciu kilogramach.
 

– Jeszcze nie wylądowaliśmy – ostrzegł Jake.

 

– Zamilknij, człowieku małej wiary. Jesteśmy już prawie na 

pokładzie.
 

Gładko znaleźli się na ścieżce schodzenia. Dał mniejszy ciąg niż 

zwykle, gdyż po awarii hydrauliki nie funkcjonowały hamulce 
aerodynamiczne. Pozwoliło to wprawdzie zaoszczędzić parę litrów paliwa, 
ale rodziło inny problem. Jeśli nadleci zbyt wysoko, zredukowanie ciągu 
będzie mniej efektywne niż zwykle i samolot będzie miał skłonność do 
schodzenia ślizgiem.
 

Na dwie mile przed celem zobaczył kulę. Kiedy pozostała jeszcze 

mila, oznajmił: – Siedem Dwa Jeden, Intruder, kula, siedem.
 

– Rozumiem, kula.

 

Kula rosła powyżej linii soczewek, ostro odjął więc ciągu, zarazem 

obserwując wskaźnik kąta natarcia. Dodać ciągu... za dużo, odrobinę 
mniej... Nie, krzynkę więcej... oś pasa... Już za chwilę dziura, obszar 
zawirowań powodowanych przez nadbudówkę. Właśnie dlatego miał 
malutki naddatek mocy, który szybko zlikwidował, gdy minęli dziurę.
 

Nad pasem startowym prędkość wahnęła się w dół i kula zaczęła 

znikać. Ciąg.
 

Trach! Uderzenie kół. Ciąg na zero... i wymarzone, cudowne 

szarpnięcie, kiedy hak zaczepił za linę.
 

– Chyba drugi drut – odezwał się Flap.

 

Na Jake’u nie zrobiło to żadnego wrażenia. Wydobył z siebie 

głębokie westchnienie ulgi.
 

Pojawiły się żółte kamizelki. Personel naziemny zaczął sprawdzać 

maszynę, pilot zaś wciągnął klapy i wyłączył silniki.
 

Wrócili.

 

Szli przez pokład z torbami na hełmy w dłoniach, ciepłą bryzą 

w wilgotnych włosach i twardą stalą pod stopami.
 

– Żadnych emocji – powtórzył Flap.

 

No cóż, pomyślał Jake, jeszcze nie dzisiaj. Ale fartu nie można mieć 

nieustannie i kiedy zerknie kiedyś do pojemniczka ze szczęściem, ten okaże 
się pusty. Bezpiecznik otworzy się przy starcie w nieodpowiedniej chwili, 
na drodze stanie kołujący samolot, powietrzny tankowiec okaże się suchy, 
nagle załamie się pogoda... Złe przypadki sprzysięgną się przeciw 
człowiekowi, a ich kombinacja popchnie go poza krawędź. Jake Grafton, 
weteran ponad trzystu pięćdziesięciu startów z katapulty i lądowań na 
lotniskowcu dobrze wiedział, że może mu się to przydarzyć.
 

  

9

 

 

 

 

 

 

Niewiele rzeczy w życiu daje większą satysfakcję, niż przyjęcie do 

bractwa wojowników. Tego dostąpił właśnie Jake Grafton i kiedy 
następnego ranka wkraczał do sali odpraw, obecni zwracali się do niego po 
imieniu, wypytywali o zdarzenia poprzedniego wieczoru i z uwagą 
wysłuchiwali wyjaśnień. Chwalili, śmiali się i żartowali na temat 
niedawnych tarapatów. Kilku nie chciało uwierzyć w awarię zaworu 
spustowego zbiornika głównego: z pewnością Jake zapomniał go 
zabezpieczyć, a teraz usiłował ukryć swoją winę, licząc na ich naiwność. 
Wszystko było jednak mówione żartem i tak to przyjmował Grafton. Został 
dopuszczony do arystokracji; referencje okazały się bez zarzutu. Czuł, jak 
piersi rozpiera mu radość.
 

Wraz z kolegami z marines obejrzał tablicę, na której podano oceny 

lądowań. Nie były na niej podawane wyniki kwalifikacyjne, podobnie więc 
jak inni, Jake miał na razie noty z dwóch lądowań, oba OK, trzeci drut. 
Jeszcze tylko pięciu innych pilotów otrzymało najwyższe oceny.
 

Tabela bombardowań prezentowała się bardziej zawile. Podawała 

skupienie każdej z załóg, a na dodatek liczbę bezpośrednich trafień. Tutaj 
Jake zajmował czwarte miejsce w dywizjonie. Dzisiaj miał ponieść nad cel 
dwanaście ćwierćtonówek, była więc szansa na poprawę lokaty.
 

Miał cichą nadzieję, że będzie najlepszy w lądowaniach, 

bombardowaniach i wszelkich innych możliwych konkurencjach, ale było to 
także pragnienie całej reszty dywizjonu. A przecież nigdy się o tym nie 
mówiło. Każdy usiłował być najlepszy w każdej dziedzinie, potem oglądał 
klasyfikację, postanawiał polepszyć się i powracał do codziennych zajęć. 
Klasyfikacja mówiła, kto jest od ciebie lepszy, „bardziej cenny”, jak to ujął 
wczoraj czy przedwczoraj Real McCoy. Oficer sygnalizacyjny wypowiadał 
się o współzawodnictwie w dywizjonie z dobrotliwym lekceważeniem. 
Szczeniackie zabawy – pokpiwał. Jake dobrze jednak wiedział, że nazwisko 
McCoya znajdowało się w górnych połówkach obu list.
 

Tego dnia nadeszła pierwsza od sześciu dni poczta. Samolot 

transportowy z Hickham Field wylądował na pokładzie, a potem odleciał 
z torbami pełnymi listów. Dwie godziny później przesyłki rozdano załodze.
 

Jake otrzymał trzy listy od Callie, jeden od rodziców i jeden od 

dowódcy 128. Dywizjonu w urzędowej, pozbawionej znaczka kopercie. 
Pismo Dicka „Kruszyny” Donovana przełożył na spód i zaczął od listów 
Callie.
 

Pisała pracę magisterską na Uniwersytecie Chicago. Rodzice mieli 

się dobrze. W Chicago jest gorąco i parno. Tęskni za nim.
 

 

 

Myślę, że musisz się poważnie zastanowić, czemu chcesz się 

poświęcić profesjonalnie. Każdy mężczyzna i każda kobieta muszą o tym 
sami zadecydować. Chęć dogodzenia w ten sposób innej osobie jest wielkim 
błędem. Kiedy założymy już rodziny, pojawiają się zobowiązania wobec 
nich, ale musimy też zadbać, by nasze własne życie było coś warte. Miłość 
do drugiej osoby nie wystarczy.
 

Wiele rozmyślałam przez tych ostatnich kilka tygodni.

 

Pragnę kochać, jak każda kobieta. Czuję, że mam wielki dar do 

ofiarowania. Chcę być żoną i matką. Ach, jakże potrafiłabym pokochać!
 

I chciałabym, żeby on kochał mnie. Moją ambicją jest pozyskanie 

mężczyzny, który odpłaci mi miłością, jaką ja go obdarzę.
 

Miewałam randki, miewałam znajomych w różnym wieku, ale 

żadnego nie pragnęłam poślubić.
 

Chcę wyjść za prawdziwego mężczyznę, mężczyznę, który wierzy 

w to, co robi, który każdego ranka opuszcza dom, by dać coś z siebie: 
w interesach, na uczelni, w pracy, gdziekolwiek. Pragnę mężczyzny, który 
będzie kochał nie tylko mnie, ale i samo życie. Pragnę mężczyzny, który 
stawi czoło przeciwnościom losu, nie ugnie się pod byle podmuchem, 
będzie wierny sobie i tym, którzy w niego wierzą. Pragnę mężczyzny, na 
którego można liczyć dzień po dniu i rok po roku.
 

 

 

Pismo urzędowe otworzył dopiero godzinę później, gdy kilkakrotnie 

przeczytał listy od Callie i przestudiował kartkę od rodziców. W kopercie 
znajdowała się kopia opinii podpisanej przez Dicka Donovana.
 

 

 

Porucznik Crafton jest jednym z najbardziej utalentowanych 

lotników, jakich spotkałem przez lata służby w Marynarce. Jest absolutnym 
profesjonalistą, jeśli chodzi o każdy aspekt pilotażu. Z Jake’em Graftonem 
jako oficerem można wiązać największe nadzieje, ale i on musi być 
wreszcie gotów dać z siebie wszystko, aby ziścić te oczekiwania.
 

 

 

Opinia zawierała o wiele więcej, głównie biurokratyczną watę, 

której domagały się obyczaj i instrukcje, jak na przykład wzmiankę o jego 
owocnym udziale w programie równych szans dla wszystkich. Jake 
prześliznął się tylko oczyma po zdawkowych frazach i powrócił do słów 
najważniejszych: ale i on musi być wreszcie gotów dać z siebie wszystko, 
aby ziścić te oczekiwania.”
 

Klepnięcie po ramieniu i kopniak w dupę. Pierwszą reakcją był 

gniew, który przerodził się w zimną furię. Wrócił do kabiny, gdzie wyjął 
z szuflady papier i pióro. Napisze Donovanowi coś takiego, co sukinsyn 
dobrze sobie popamięta.”
 

Co to za pieprzone aluzje? Nie był gotów zostać dobrym oficerem 

Marynarki? Co takiego miał na myśli jaśnie szanowny komandor Donovan?
 

Zanim ułożył pierwsze zdanie, gniew zaczął opadać. Donovan nic 

nie wspomniał o zajściu na Sea-Tac, słowem nawet się nie zająknął o tym, 
jak to obiecujący porucznik Grafton znokautował głupiego pyskacza, 
wyrzucając go następnie przez okno, by w efekcie cały weekend spędzić 
w pace. Zapewne więc jego uwaga odnosiła się wyłącznie do służby Jake’a 
w dywizjonie. Nie dawał z siebie wszystkiego? Musiało chyba chodzić 
o zdarzenie w Seattle w połączeniu z innymi rzeczami. Co gorsza, Donovan 
miał rację: bardziej oddany służbie, myślący oficer postąpiłby inaczej. 
Rozsądny mężczyzna...
 

Cisnął długopis i potarł w zakłopotaniu twarz.

 

Czyżby Callie i Dick Donovan mieli to samo na myśli?

 

 

 

– Bracie, trzeba ci było go widzieć wczoraj w nocy – opowiadał 

„Flap” Le Beau kolegom. – Obie lampy Koniec-Z-Tobą jarzą się jak 
choinka, a ten jakby siedział sobie w symulatorze. Chłodno, spokojnie robi 
swoje, a ja obok trzęsę się niczym piesek srający żyletkami. Ostatni raz tak 
się bałem w szóstej klasie podstawówki, kiedy nauczyciel złapał mnie 

z rękami pod bluzką Susie Bulow.
 

Siedzieli w ośmiu, cztery załogi, właśnie skończyła się odprawa 

przed kolejnym nalotem na Koolavee. Tym razem zrzucą dwanaście 
prawdziwych ćwierćtonówek. Po przypomnieniu, kiedy należy uzbroić 
bomby, załogi zaczęły się rozchodzić. Właśnie wtedy Flap zaczął 
wychwalać swojego pilota.
 

Jake czuł zakłopotanie. Wczoraj bał się i to solidnie, dlatego hołdy 

nawigatora były mu trochę nie w smak, nie odzywał się jednak, gdyż ani 
pora ani miejsce nie sprzyjały mitygowaniu Flapa.
 

Wstał z krzesła i poszedł w róg pokoju, aby sprawdzić swoją 

przegródkę na korespondencję. Nic. Zaczął przyglądać się tablicom na 
ścianie, mając nadzieję, że powstrzyma to gadaninę Flapa, ten jednak 
niezłomnie rozwijał temat: Jake Grafton, facet zimny jak głaz, który nie na 
darmo w Marynarce nosił przydomek „Chirurg”.
 

Jeden z pilotów, Rory Smith, podszedł do półek i wyciągnął ze 

swojej skrytki jakiś dokument.
 

– Flap działa ci trochę na nerwy, co? – zapytał ledwie dosłyszalnie. 

Podpisał papier i wsunął go do czyjejś przegródki.
 

– Aha.

 

– Nie przejmuj się. Gdyby sądzić po jego słowach, każdy pilot, 

z którym lata, jest asem nad asami. Z przedostatnim facetem ciągle to 
powtarzał w sali odpraw, a tymczasem Staremu mówił, że to niebezpieczny 
koleś. Trzeba zawsze brać poprawkę na to, co mówi.
 

Jake skrzywił usta w uśmiechu.

 

– Każdy tak robi – powiedział Smith i podszedł do pulpitu, na 

którym spoczywały książki techniczne każdej maszyny. Jake podążył za 
nim.
 

Smith sięgnął po książkę 511, samolotu, na którym Jake miał swoje 

niefortunne lądowanie.
 

– Lecisz dziś na niej? – spytał Grafton.

 

– Tak – odpowiedział Rory. – Chłopaki mówią, że jest już 

w porządku; zobaczymy.
 

– Zostanie pewnie na pokładzie – mruknął Jake. Przypuszczał, że już 

podczas rozruchu pojawią się problemy, które uniemożliwią start. – 
Ponieważ to ja ją załatwiłem – ciągnął – ja polecę, jeśli wolisz się zamienić.
 

– Też coś; jestem w grupie oblatującej maszyny po przeglądzie 

i mnie ją dali do sprawdzenia.
 

– W porządku, nie ma sprawy.

 

Flap tymczasem przeszedł do swojego ulubionego tematu: do kobiet. 

Jake oderwał oczy od książki samolotu, gdy Le Beau jęknął: – Boże, ale 
była brzydka.
 

– Jak brzydka? – unisono zakrzyknęło trzech czy czterech słuchaczy.

 

– Tak brzydka, że tynk opadał ze ścian, pod którymi przeszła.

 

– Jak brzydka?

 

– Tak brzydka, że mdleli najtwardsi mężczyźni, dzieci uderzały 

w krzyk, a konie gnały na oślep przed siebie.
 

– Jak brzydka? – teraz pytał już chór głosów, do którego przyłączył 

się także Rory Smith.
 

– Kobiety rwały włosy z głów, niebo ciemniało, a ziemia drżała.

 

– To jeszcze nie brzydota!

 

– Mówię wam, chłopaki, była tak totalnie brzydka, że pękały lustra, 

psy dostawały wścieklizny, pękały węże strażackie, a facet, który 

uśmiechnął się do niej nocą, w dzień skamieniał na jej widok. To 
najświętsza prawda.
 

 

 

Typowe popołudnie w tropikach: piękne słońce, przesłaniane 

pierzastymi chmurkami, które wolno przesuwał po niebie delikatny 
wietrzyk. Hawaje zapowiadały się cudownie. Jeszcze dwa dni i Pearl 
Harbor!
 

Jake starannie zbadał zielone ćwierćtonówki Mk-82. Nie widział 

tych groźnych serdelków od nocy, podczas której został zestrzelony, siedem 
miesięcy temu.
 

Wojna jednak się skończyła, płynął teraz w pokojowym rejsie... 

Mógłby zapewne spędzić następne dwadzieścia lat w Marynarce bez 
konieczności zrzucania żadnego z tych zielonych przedmiotów. III wojna 
światowa? Bądźmy poważni.
 

Kabina, wygodny fotel, wokół swojskie przyrządy. Mówiąc 

szczerze, było to najlepiej mu znane miejsce na świecie. Sama myśl, że 
mógłby już nigdy do niego nie powrócić, wydawała mu się absurdalna. Jak 
można odwrócić się plecami do sześciu lat życia?
 

Flap usadowił się obok, a marynarz opiekujący się samolotem 

wspiął się na drabinkę od strony Jake’a, gdyż chciał pomóc przy zapięciu 
pasów.
 

Tyle razy już to przeżywał.

 

I jakoś czuł się z tym dobrze.

 

 

 

Rory Smith niezwykle starannie obejrzał przed lotem Pięćset 

Jedenastkę. Upadek z wysokości metra nie mógł wyjść samolotowi na 
dobre. Najważniejsze było podwozie. Ale specjaliści od płatowca 
zapewniali, że nie znaleźli najmniejszego pęknięcia. Zdrapali farbę ze 
wszystkich części i prześwietlili je jeszcze rentgenem: wszystko 
w najlepszym porządku. Cóż innego pozostaje pilotowi niż lecieć?
 

Poważnym uszkodzeniom uległy: radar, komputer i INS. Wszystkie 

panele zostały wymienione, podobnie jak talerz radaru i przednia antena. 
Nowe były też: radio i monitor.
 

Kiedy Smith i jego bombardier-nawigator – kapitan Hank Davis – 

przypięli się już pasami, starannie sprawdzili każde urządzenie. INS 
ustawiał się powoli, ale w końcu się rozjarzył. Trzeba pamiętać o notatce 
w raporcie.
 

Byli ostatnim z A-6 kołujących do katapulty; w ich przypadku był to 

numer dwa, na dziobie. Pozostałe maszyny znajdowały się już w powietrzu 
i za kilka minut Smith dołączy do nich na wysokości czterech i pół 
kilometra. Będzie wysoko nad szczytami cumulusów, pomyślał Rory i przez 
trzy sekundy wpatrywał się w niebo.
 

Potwierdzenie masy startowej, blokada skrzydeł, klapy wysunięte, 

wjazd w zaczep, wyłączenie hamulców i ciąg. Sprawdzić drążek sterowy.
 

– Gotów?

 

– Tak – odpowiedział wesoło Hank.

 

Rory Smith zasalutował i ułożył głowę na oparciu fotela. Patrzył, jak 

dowódca katapulty dziobowej pochyla się i dotyka pokładu. Kątem oka 
dostrzegł, jak operator katapulty na skraju pokładu opuszcza ręce, sięgając 
do zwalniacza.
 

W ciągu sekundy otworzyły się zawory spustowe, olbrzymie 

ciśnienie pary uderzyło od tyłu w tłoki i otworzył się metalowy bezpiecznik. 

Przyśpieszenie wcisnęło Smitha w fotel, a As Wojny Pięć Jeden Jeden 
pomknął do przodu. Zaś z centrum tablicy przyrządów nawigacyjnych 
wysunął się panel monitora HDD.
 

Rory Smith usiłował pochwycić czarne pudło, ale było już za późno. 

Przód musnął tylko jego palce i cały aparat poleciał w tył kabiny, blokując 
drążek sterowy. Wszystko to dokonało się w ciągu zaledwie półtorej 
sekundy od wystrzału.
 

Ciężkimi jak ołów rękami usiłował podnieść panel. Musi uwolnić 

drążek!
 

Byli już poza pokładem, nos samolotu unosił się w górę, pilot zaś 

szamotał się z nieoczekiwanym balastem. Prawą ręką starał się sięgnąć pod 
monitor i popchnąć drążek. Zupełnie jakby próbował poruszyć budynek.
 

Czuł, że tracą sterowność, prawe skrzydło poszło w dół. Ciągle 

podważał lewą ręką czarną bryłę, a prawą usiłował poruszyć drążek, kiedy 
Hank się katapultował. Horyzont stawał dęba, a nos odchylał się coraz 
bardziej w prawo.
 

Boże!

 

Z mostka „Columbii” dowódca okrętu widział dokładnie całe 

zdarzenie. Nos Intrudera wystrzelonego z Kat 2 wznosił się aż do 
trzydziestu stopni, po czym złowieszczo opadło prawe skrzydło. Kiedy 
maszyna miała ze czterdzieści stopni przechyłu, z kabiny wystrzeliła postać 
w fotelu. Skrzydło obracało się dalej, nos poszedł ostro w prawo i A-6 runął 
do oceanu, wyrzucając w górę bryzgi piany.
 

Dowódca krzyknął: – Ster prawo na burtę, maszyny stop!

 

Oficer wachtowy powtórzył rozkaz, za nim jak echo odezwał się 

sternik. Dowódca nie spuszczał oczu z nawigatora, który zakreślał 
w powietrzu łuk, ciągnąc za sobą nie rozwinięty jeszcze spadochron. Kiedy 
zaczął już opadać pionowo, rozkwitła nad nim biała czasza, ale w tej samej 
chwili człowiek zawieszony na końcu linek uderzył o wodę. Śnieżny chlust.
 

Dziewięćdziesięciopięciotysięcznik robił dwadzieścia pięć węzłów. 

A-6 zderzył się z powierzchnią nieco na prawo od kursu, uratowany lotnik 
opadł jeszcze trochę bardziej na prawo. Wszystkie nadzieje dowódca musiał 
wiązać z odsunięciem rufy i jej czterech gigantycznych śrub.
 

Dopiero teraz lotniskowiec zaczął reagować na przełożenie steru.

 

Helikopter ratunkowy, zbawczy Anioł, zawisł właśnie nad 

lotnikiem. Głowę podskakującą na falach widać było z pokładu okrętu, 
który szedł jeszcze z szybkością co najmniej dwudziestu węzłów. Burta 
okrętu minęła nawigatora w odległości dziesięciu metrów.
 

 

 

– As Wojny Pięć Zero Pięć, tu Operacje Powietrzne.

 

– Operacje, odbiór.

 

– Ostatni gracz nie dołączy. Przejdźcie na taktyczną i przystąpcie do 

wykonania zadania, bez odbioru.
 

– Zrozumiałem.

 

Major Sam Cooley dał ręką sygnał zmiany częstotliwości Jake’owi 

po lewej i Realowi McCoyowi po prawej. Poczekał, aż dywizjon ustawi się 
na kurs, potem wyrównał skrzydła, dodał ciągu i poszedł w górę. 
Znajdowali się na granicy cumulusów. Wyżej było rozsłonecznione, 
błękitne niebo.
 

No i samolot Rory’ego Smitha nie wystartował, pomyślał Jake. 

Powinien był zgodzić się na zamianę samolotów. Dobry dzień na latanie.
 

 

 

– Rory Smith nie żyje.

 

Tę wiadomość otrzymali w sali odpraw, ledwie do niej weszli.

 

– Nie wydostał się. Kiedy Hank Davis wystrzelił się, Rory wciąż 

szamotał się z cholernym monitorem. Z Hankiem wszystko w porządku. 
Mówi, że ten pieprzony panel wypadł po odpaleniu katapulty. Wysunął się 
z tablicy prosto na kolana Rory’ego i zablokował drążek. Przeciągnęli 
i zwalili się do wody.
 

– Chooolera – mruknął Flap.

 

Dopiero po chwili Jake’owi udało się przemówić.

 

– Pewnie nie sprawdził, czy monitor jest dobrze zamocowany.

 

– Co takiego?

 

– Tak – ciągnął Jake – trzeba mocno szarpnąć tym cholerstwem, 

żeby sprawdzić, czy mocno siedzi. Nie ma to większego znaczenia, poza 
momentem odpalenia katapulty. Jeśli monitor nie jest dobrze 
przyśrubowany, przy strzale wypada. A waży trzydzieści pięć kilo.
 

– Nie wiedziałem o tym.

 

– A ja myślałem, że każdy wie.

 

– Nie ja. I chyba nie Smith.

 

Jake Grafton spojrzał z przerażeniem na swojego nawigatora. To 

przecież on, Jake, miał przekazać marines wszystkie informacje dotyczące 
działań na lotniskowcu, a tymczasem nie wspomniał o konieczności 
sprawdzenia monitora przed odpaleniem katapulty. Flap o tym nie wiedział. 
Może nie wiedział i Rory. A teraz Rory Smith pływa martwy w oceanie!
 

Opadł na najbliższe krzesło. Zapomniał powiedzieć im o monitorze! 

O czym jeszcze zapomniał? Na Boga, o czym jeszcze?!
 

Telewizyjna kamera na nadbudówce „Columbii” zarejestrowała 

wypadek na taśmie wideo i teraz odtwarzano go na ekranie w sali odpraw. 
Jake wpatrywał się jak urzeczony.
 

Odpalenie wyglądało zupełnie normalnie, tyle że usterzenie poziome 

podniesione było do góry. Za bardzo? Trudno powiedzieć. Teraz maszyna 
oddziela się od pokładu, nos w górę, o wiele za stromo, przeciągnięcie, 
samolot wali się na skrzydło. Wyrzucenie fotela z bombardierem. Wszystko 
rozegrało się bardzo szybko. A-6 znalazł się w wodzie dwanaście sekund po 
zwolnieniu katapulty.
 

Tylko dwanaście sekund.

 

Taśma przesuwała się dalej. Helikopter zawisa w powietrzu. Nurek 

skacze z wysokości mniej więcej półtora metra. Bryzgi wody od podmuchu 
wirnika nośnego...
 

Jake wstał i powoli poszedł ku drzwiom. Na oddziale szpitalnym 

spytał pierwszego sanitariusza w białym kitlu: – Kapitan Hank Davis?
 

– Drugie drzwi na lewo, panie poruczniku.

 

Z pokoju Davisa właśnie wychodził Stary.

 

– Na razie żadnych odwiedzin – powstrzymał Jake’a. – Nałykał się 

sporo wody i wciąż jest w szoku.
 

– Chciałem go o coś zapytać, panie pułkowniku.

 

– O co?

 

Jake wyłożył problem związany z panelem monitora; opowiedział 

o możliwości niezaskoczenia śrub przy ponownym montażu i konieczności 
sprawdzenia ich przez pilota.
 

– Chciałem się upewnić, panie pułkowniku, czy Rory dobrze 

szarpnął panelem, zanim pokołował do katapulty.
 

Haldane milczał. Słuchał i bez słowa patrzył Jake’owi w oczy.

 

– Sam go spytam – powiedział wreszcie i zniknął za drzwiami.

 

Mijały minuty, chyba z pięć, w końcu podpułkownik wyszedł 

z pomieszczenia, zamknął za sobą drzwi i stanął naprzeciw pilota, który 
oderwał się od ściany.
 

– Nie pamięta.

 

– A czy on wiedział, że monitor może wypaść?

 

– Nie wiedział.

 

Jake zasalutował, odwrócił się i odszedł bez słowa.

 

Siedział w kabinie przy stole, kiedy wszedł McCoy. Jedynym 

źródłem światła była dziesięciowatówka nad blatem. Real opadł na pryczę.
 

– Przejdź się trochę, co? – mruknął Jake. – Chcę trochę pobyć sam.

 

McCoy pomyślał kilka sekund, potem odparł: – Jasne – i wyszedł.

 

 

 

Najbardziej lubił lato w Wirginii. Wszystko wzrastało, jelenie były 

nieruchawe i tłuste, wiewiórki baraszkowały w drzewach, słońca grzało 
w plecy, koszula przemakała od potu. Tak cudownie było użyć siły mięśni, 
wykonując pracę, której efekt był od razu widoczny. Po lewej i po prawej 
mieszkali solidni, ciężko pracujący ludzie, na których można było liczyć 
w złych i dobrych czasach. A on porzucił to dla... Siedząc w kajucie, Jake 
słyszał postękiwanie stalowych płyt, które przedzierały się w przez wodne 
odmęty. I ludzkie odgłosy: mnóstwo stukotów, trzasków, skrzypnięć 
i szurnięć... Szczęk klamek, trzask drzwi...
 

Odpowiedzialność: dostajesz malutkie zadanie do wykonania, dajesz 

plamę i ktoś umiera. W dwanaście sekund. W nędznych dwanaście sekund.
 

Najgorsze, że tak bardzo się starał. Przygotowywał się, chciał, żeby 

wszystko wyszło jak najlepiej. Starannie notował sobie punkt po punkcie, 
brnąc strona po stronie i akapit po akapicie przez NATOPS. Uwzględnił 
każdy element, który zapamiętał. I zapomniał o drobiazgu, o którym kiedyś 
usłyszał, o niedokładnie zamocowanym panelu monitora, który w trakcie 
startu z katapulty wysuwał się ze swojej niszy. Mówiono pewnie o tym 
kilka lat temu, ale piechota morska nie miała jeszcze wtedy do czynienia 
z katapultami, więc informacja weszła jednym uchem, a wyszła drugim. 
Teraz, kiedy była im naprawdę potrzebna, on o niej zapomniał.
 

Szczęście to zdradziecka dziwka. Kiedy najbardziej jej potrzebujesz, 

ona wbija ci nóż i obraca nim, wpatrując ci się z uśmiechem w oczy.
 

Rory Smith nie żyje i nic już tego nie zmieni. Żadne zgrzytanie 

zębów, rwanie włosów z głowy, załamywanie rąk nie podniesie go z dna 
Pacyfiku i nie tchnie życia w jego martwe ciało. Kabina Asa Wojny Pięćset 
Jedenaście okazała się jego trumną. Drobinka po drobince ocean będzie 
pochłaniał jego ciało i samolot, aż wreszcie nic po nich nie zostanie. Rory 
Smith stanie się cząstką bezkresnej wody, chmur i wiatrów.
 

Jake otworzył skrytkę i wyciągnął z niej butelkę whisky. Nalał sobie 

szklaneczkę, wzniósł ją za Roryego i wypił.
 

Po chwili poczuł senność. Walczył z nią przez moment, ale wkrótce 

poddał się i wdrapał na górną koję.
 

Całe to obwinianie siebie było bez sensu, ale pozwalało mu 

zobaczyć we właściwej perspektywie latanie, okręt, Marynarkę i wszystkich 
zmarłych kolegów. Morgan McPherson, Rozpruwacz, Frank Allen, Rory 
Smith. I inni. Wszyscy dobrzy nieżywi koledzy. Wszyscy fajni kumple. 
I wszyscy cholernie nieżywi.
 

Musi skończyć z Marynarką; musi złożyć podanie o zwolnienie.

 

Nigdy więcej. Już nigdy nie będę stał w sali odpraw, bezsilnie 

wpatrując się w sfilmowaną katastrofę. Starczy już pogrzebów. Nigdy 
więcej nie będę pakował czyichś osobistych rzeczy do metalowych 
pojemników, aby dołączyć do nich potem karteczkę do rodziców czy 
wdowy mówiącą, jak mi przykro. Koniec z kłamstwami, że jestem lepszym 
od nich pilotem i dlatego oni zginęli, a ja żyję. Zbyt głęboko pogrążyłem się 
w tym gównie. Ci, którzy mają na to ochotę, niech nurzają się dalej, aż będą 
martwi jak Rory Smith. Ja nie. Mam już dość.
 

  

10

 

 

 

 

 

 

Następnego dnia Jake i Flap latali cysterną. Był to ich ostatni lot 

przed zawinięciem do Pearl Harbor. Siedem kilometrów nad oceanem 
zataczali krąg wokół lotniskowca, a Flap w pewnej chwili powiedział: – 
Słyszałem, że składasz podanie o zwolnienie.
 

Ponieważ nie było to pytanie, Jake milczał. Rano rozmawiał 

w kadrach grupy powietrznej, a oficer personalny najwyraźniej opowiedział 
o tym innym.
 

– To prawda? – nastawał Flap.

 

– Tak.

 

– Wiesz, dziwny z ciebie facet. Wczoraj zrzucałeś na optykę sześć 

ćwierćtonówek, z czego cztery wsadziłeś na punkt, potem sześć na system 
i zaliczyłeś następne trzy oczka. Siedem czystych trafień na dwanaście 
bomb. Tylko nawiasem zauważę, że daje ci to pierwsze miejsce 
w dywizjonie.
 

Jake czuł się stropiony. W bractwie wojowników, do którego 

należał, w bardzo złym tonie było chełpienie się, gratulowanie sobie 
nawzajem lub słuchanie z upodobaniem, jak inni wychwalają ciebie i twoje 
lotnicze zdolności. Ten listek figowy nie musiał być zbyt wielki, ale 
domagała się go skromność.
 

– Zwykły fart – mruknął w końcu Grafton. – Wiatr był słaby, co 

nieczęsto się zdarza, a poza tym...
 

Ale Flap nie miał dzisiaj żadnego szacunku dla listka figowego.

 

– Potem zawróciłeś na krypę, zjechałeś jak po szynach, siadłeś na 

trzecim drucie, no i dowiedziałeś się, że chłopak się rozwalił, więc uznałeś, 
że to twoja wina, ponieważ wiedziałeś coś, o czym on nie wiedział. W te 
pędy zatem poleciałeś i złożyłeś podanie o zwolnienie do cywila. Czy to nie 
czysty idiotyzm?
 

– Nikomu nie mówiłem, że to moja wina.

 

– Gówno prawda. Powiedziałeś to sobie.

 

– Ja w ogóle...

 

– Wczoraj wieczorem uciąłem sobie pogawędkę z Realem 

McCoyem – oznajmił Le Beau. – Zamknąłeś się w kajucie i nie wierzę, byś 
wylewał łzy nad Rorym Smithem, którego ledwie znałeś. Rozczulałeś się 
nad sobą.
 

– Ach, cóż za przenikliwość, doktorze Freud! Teraz już rozumiem, 

skąd te wszystkie moje trudności. W dzieciństwie rodzice nie pozwolili mi 
posunąć ulubionej kotki. Proszę o rachunek za poradę, ale poza tym niech 
się pan ode mnie odpierdoli!
 

Po wybuchu Jake’a zapanowała cisza. Obaj mężczyźni siedzieli 

wpatrzeni w bezkres nieba, a cień kabiny wędrował po ich kolanach. Był to 
jedyny wyrazisty ślad tropikalnego słońca, którego światło spływało 
z błękitnego nieba.
 

– Trudno wprost uwierzyć – odezwał się Flap – że mamy pod sobą 

połowę ziemskiej atmosfery. Bez tlenu wysportowany facet udusiłby się na 
tej wysokości w pół godziny. Ty, bracie, masz za sobą już tak wiele startów, 
że latanie weszło ci z pewnością w krew. To pułapka, w którą wszyscy 
wpadamy. Łatwo zapominamy, że jesteśmy grudkami protoplazmy, które na 

los szczęścia płyną przez nieskończoność. Ze wszystkich sił musimy 
trzymać się swoich nitek życia. Liczyć na to, że nie zbraknie tlenu, że 
paliwo będzie dopływać do silników, że okręt będzie na nas czekał... No to 
posłuchaj. Nitki życia mogą pęknąć. Jesteśmy podobni do faceta, który po 
linie przechodzi nad Niagarą. Najmniejsza pomyłka, chwila nieuwagi, błąd 
w obliczeniach – i katastrofa gotowa. – Flap przerwał na chwilę. – Wielu 
ludzi ubzdurało sobie, że w chwili narodzin otrzymali polisę 
ubezpieczeniową od Boga. Co najmniej siedemdziesiąt lat aktywnego życia, 
godziwa zapłata za ciężką pracę, wierna żona, cnotliwe córki, sprawiedliwe 
wyroki losu i odpłacona miłość, a jeśli pojawią się nawet jakieś trudności, 
Zegarmistrz wszystko naprawi. Nic z tego! Życie jest ciągłym ryzykiem. 
Wszyscy stąpamy po linie i staramy się utrzymać równowagę. Ale niektórzy 
muszą spaść!
 

Na przekór sobie Jake słuchał Flapa. Na tym polegało kurestwo 

monologów Murzyna: nie można ich było puścić mimo uszu.
 

– Posłuchaj mnie, Grafton. Zasługujesz na ocalenie. Jesteś 

najlepszym pilotem, jakiego spotkałem. Jesteś bardzo, bardzo dobry. I teraz 
chcesz to wszystko wypieprzyć za burtę. Szkoda.
 

Flap zamilkł. Jeśli liczył na odpowiedź, czekało go rozczarowanie. 

Po chwili przerwy znowu więc przemówił: – Nigdy specjalnie nie kochałem 
ludzi z Marynarki. Dla was wojsko to jak fabryka: robicie swoje, dostajecie 
czeki od rządu i możecie spieprzać, jeśli poczujecie zadrę w dupie. Na 
szczęście w piechocie morskiej jest inaczej.
 

Dotknięty do żywego Jake przerwał milczenie.

 

– Przez cały czas naszej krótkiej znajomości nie usłyszałeś ode mnie 

najmarniejszego słówka na temat świętej piechoty morskiej. Ale jeśli już 
mamy wymieniać obelgi, to mam parę na końcu języka.
 

Flap zignorował zaczepkę.

 

– My, marines, zawsze trzymamy się razem – ciągnął. – Kiedy 

jednemu noga się powinie, inni go łapią. Razem staramy się wykonać 
robotę, która jest do zrobienia. Korpus jest większy niż każdy z nas i jeśli 
się już do niego należy, to na zawsze. Semper Fidelis. Przychodzi pora 
i umierasz, ale piechota morska dalej trwa. To jak Kościół.
 

Flap zamilkł. Tak trudno opowiadać o wszystkim komuś, kto nie jest 

w marines. Próbował już tego kilka razy i nigdy nie wychodziło. To, co 
mówił, zawsze wydawało się banalne, może nawet trochę głupie. „Cała ta 
gówniana męska przyjaźń”, jak skwitowała kiedyś jego wynurzenia pewna 
dziewczyna. Myślał, że ją zdzieli.
 

Gdyż Korpus był czymś bardzo serio. Uczucia, jakie wzbudzał we 

Flapie i jego kolegach, były równie prawdziwe i namacalne jak ich mundury 
i broń. Będą lojalni i wierni, jeśli trzeba – aż po grób. Semper Fi. Stanowili 
część całości znacznie od nich potężniejszej, co nadawało ich życiu sens, 
odmówiony ludziom mniejszego kalibru, jak cywile, którzy w pocie czoła 
zarabiali na chleb. Dla marines w rodzaju Flapa cywile ciułający pieniądze, 
aby je później trwonić, byli jak muchy, które trzeba ignorować lub 
odganiać.
 

– Usiłuję ci to wytłumaczyć – mówił dalej Flap – gdyż wierzę, że 

potrafisz zrozumieć. Jesteś naprawdę dobrym lotnikiem. Masz talent. 
I dlatego musisz trzymać się na przekór wszystkim przeciwnościom, winien 
to jesteś sobie samemu i nam. Musisz robić dalej to, co potrafisz robić tak 
dobrze.
 

– Mnie już wystarczy – odparł krótko Jake. Nie miał cierpliwości do 

wszystkich tych żałobnych pogwarek. Był na wojnie i poznał jej prawdziwą 
twarz. Jeśli Flap zamierzał dać się owinąć we flagę, to jego sprawa, ale Jake 
Grafton postanowił iść swoją drogą.
 

– Rory Smith dobrze o tym wszystkim wiedział – nie dawał za 

wygraną Le Beau. – Był świetnym żołnierzem. Znał ryzyko, a jednak robił 
swoje. Prawdziwy marinę. Martwy marinę. Zgoda, ale przecież umrzemy 
kiedyś także ja i ty. Nikt z życia nie wychodzi z życiem. Smith umarł dla 
Korpusu, ty jednak chcesz pędzić spokojne życie w cywilu, aż i na ciebie 
przyjdzie pora. Zabije cię jakaś choroba, jedna lub druga: rak, zawał, może 
po prostu starość. I będziesz równie martwy jak Rory Smith. A teraz 
zapytam: co niby dasz z siebie?
 

– Już dałem.

 

– O nie! To Smith dał z siebie wszystko. Ty rzuciłeś na tacę 

miedziaka i teraz jeszcze twierdzisz, że to godziwy datek!
 

– Mam cię już po dziurki w nosie, Le Beau! – wybuchnął Grafton. – 

Odwaliłem dwie pieprzone tury w Namie. Zrzuciłem swoją porcję bomb, 
zabiłem swoją porcję żółtków i zostawiłem tam przyjaciół, gnijących 
w bagnie. A po co? Po nic, oto pieprzona prawda. Tobie się wydaje, że 
bierzesz udział w świętej misji obrony Ameryki? Zidiociały zielony 
rycerzyk! Przejrzyj na oczy: te ćmiące trawę dzieci-kwiaty, ci wszyscy 
hippisi nie chcą, byś ich chronił. Pragniesz za nich nadstawiać karku? 
Gdyby któryś umierał z pragnienia nie naszczałbym mu do ust. – Jake 
wprost pienił się ze wściekłości. – Ja spłaciłem swoje długi krwią, kolego, 
własną krwią. Więc nie wyjeżdżaj mi więcej ze swoimi gównianymi 
morałami o godziwym datku!
 

W kabinie tankowca KA-6D zapadła cisza. Wokół okrętu, który 

znajdował się siedem kilometrów niżej, maszyna zataczała kręgi 
w słonecznym żarze z najbardziej ekonomiczną prędkością, przepuszczając 
przez każdy z silników tonę paliwa na godzinę. Ponieważ cysterna nie ma 
radaru, komputera ani INS, Flap mógł tylko siedzieć i wpatrywać się 
w odległy, zamglony horyzont. Włączony był autopilot, przeto i Jake’owi 
pozostawało jedynie sprawdzanie od czasu do czasu przyrządów, aby 
utrzymać pięciomilowy promień. Również i on wpatrywał się zatem 
w miejsce, gdzie niebo łączyło się z morzem.
 

Idiotyczne, że horyzont wyglądał tak samo, w którymkolwiek 

kierunku się spojrzało. Wszędzie to samo rozmyte zespolenie wody i nieba 
przesłaniało wszystko, co znajdowało się dalej. Tymczasem rozum 
podszeptuje, że kierunek jest istotny: samo życie jest podróżą do czegoś, 
dokądś...
 

Dokąd?

 

Jake Grafton siedział w milczeniu, zamyślony.

 

 

 

Gdy Jake odwiedził Hanka Davisa, ten wciąż leżał w izolatce na 

oddziale chorych. Był blady, co podkreślały jego kruczoczarne, cieniutkie 
wąsiki.
 

– Cześć, Hank! Kiedy cię wypuszczą?

 

– Ciągle jestem na obserwacji. Mam nadzieję, że w końcu ich znudzi 

to obserwowanie.
 

– Jak się czujesz? – Jake usiadł na jedynym krześle i wpatrzył się 

uważnie w bombardiera.
 

Davis wzruszył ramionami.

 

– Raz ty naparzasz niedźwiedzia, raz on ciebie. Wczoraj wygryzł mi 

niezły kawał dupy.
 

– Ale wyszedłeś z tego. Pociągnąłeś za rączkę w porę, więc żyjesz.

 

– Ty też już się kiedyś katapultowałeś, mam rację?

 

– Tak. Nad Laosem. Postrzelili mnie nad Hanoi.

 

– A nie nawiedzały cię potem wątpliwości?

 

– Jakie niby?

 

– No, że może za bardzo trząsłeś się nad swoją dupą, a nie zadbałeś 

o tego drugiego?
 

– Ale przecież monitor wyskoczył w momencie startu, prawda? 

Spadł Smithowi na kolana?
 

– Tak.

 

– Rany boskie, Hank! Co ty niby mogłeś jeszcze zrobić? To 

cholerstwo waży trzydzieści pięć kilogramów! Nawet przy twojej pomocy 
Smithowi nie udałoby się umieścić go na powrót w prowadnicach. Nie ma 
mowy. Gdybyś przechylił się do niego, obaj byście dziś nie żyli. To 
zupełnie inna sytuacja niż wtedy, gdy masz pół godziny na rozwiązanie 
zadania.
 

Davis nic nie odpowiedział, zapatrzył się tylko w ścianę i z trudem 

przełknął ślinę.
 

Jake rozpaczliwie szukał jakiegoś rozwiązania. Powinien był im 

powiedzieć o sprawdzeniu, czy monitor mocno siedzi. Ale w żaden sposób 
nie mogło mu to przejść przez gardło.
 

Hank rzeczowym tonem opowiedział, jak katapultował się 

z samolotu. Spadochron nie zdążył się całkiem rozwinąć, kiedy uderzył 
w wodę. Obolały i na wpół ogłuszony, ledwie zdołał się wyplątać z linek. 
Kilka sekund później był już przy nim nurek z helikoptera. Ale Hank i tak 
potężnie opił się wody i mało brakowało, żeby utonął.
 

– Nic z tego nie rozumiem, Jake. Czasami tak trudno pojąć, o co 

chodzi w życiu. Kiedy przyjrzeć się dokładniej, widzisz, że o wszystkim 
decyduje szczęście. Także o tym, kto umiera, a kto żyje dalej. „Facet zginął, 
bo coś spieprzył”, powtarzają ludzie. Pewnie, że spieprzył. Szczęście 
odwróciło się od niego dupą. Ale jeśli tak, to wszystko jest jednym wielkim 
kłamstwem: religia, profesjonalizm, wszystko... Jesteśmy tylko rybkami, 
które pływają w morzu, a los decyduje, na kogo teraz kolej. Wtedy rzuca się 
na ciebie rekin i tak kończy się ta pieprzona zabawa.
 

– Jeśli o wszystkim decyduje traf – zauważył Jake – to wtedy trudno 

mówić o czyjejś winie, prawda?
 

– Komisja powypadkowa – mruknął Hank – węszy teraz za tym 

biednym sukinsynem, który źle przykręcił monitor. Wszystko spadnie na 
jego głowę. „Rory Smith nie żyje, a winny jesteś ty!”. Rzygać mi się chce 
i to wcale nie od morskiej wody.
 

 

 

Czy to na lądzie czy na pokładzie, życie dywizjonu obraca się wokół 

sali odpraw. Ponieważ dywizjony A-6 zawsze mają najwięcej załóg 
bojowych, na większości lotniskowców dostają pomieszczenie największe, 
Salę Czwartą, która i tak nigdy nie wystarczała. W Sali Czwartej stały 
wygodne, wyściełane krzesła, w których miło było posiedzieć, a nawet 
łatwo zapadało się w sen, jednak nie starczało ich dla wszystkich.
 

W niektórych dywizjonach w przypadku ogólnej odprawy 

oficerskiej miejsca przydzielane były wedle zasady starszeństwa, w innych 
– kto przyszedł pierwszy, ten był lepszy. Zależało to od Starego – ten 
zawsze i wszędzie zajmował miejsce wyróżnione: za stołem oficera 

dyżurnego. Podpułkownik Haldane cenił sobie hierarchię, stąd w Czwórce 
rządziła zasada starszeństwa. Jake’owi dostało się krzesło w czwartym 
rzędzie od końca. Podporucznicy na pierwszym rejsie siedzieli na 
składanych, metalowych stołkach albo stali pod ścianami.
 

Odprawa ogólna miała znaczenie tyleż służbowe co towarzyskie. 

Stawiano na niej kwestie administracyjne związane z okrętem, uczulano na 
wymogi amorficznej biurokracji Marynarki i piechoty morskiej, ustalano 
hasła, robiono prelekcje dotyczące NATOPS i procedur pilotażu.
 

Ale podczas takich spotkań oficerowie mogli także poznać się 

nawzajem. Mieli okazję zerknąć na szefów, zobaczyć młodszych oficerów, 
dowódcy zaś mogli dokonywać starań, aby z załóg uczynić oddziały 
bojowe.
 

Niezależnie od formalnej zwierzchności, płynącej ze stopnia 

i z funkcji, dowódca był zawsze także najstarszym i najbardziej 
doświadczonym lotnikiem. Sposób wykorzystania tych przewag zależał już 
od człowieka, na którym spoczywała wielka odpowiedzialność za maszyny, 
a przede wszystkim za trzystu pięćdziesięciu szeregowych i podoficerów 
oraz kilkudziesięciu oficerów. Prawnie i moralnie odpowiadał za każdy 
aspekt ich życia: od stanu kwater po zdrowie, rozwój osobisty i osiągnięcia. 
Odpowiadał też za dywizjon jako jednostkę bojową, co znaczyło, że w jego 
rękach znajdowało się ludzkie życie.
 

Niektórzy załamywali się pod takim ciężarem, ale większość 

rozkwitała. Osiągali w ten sposób szczyt kariery, do którego uparcie dążyli 
przez całe swoje wojskowe życie. Zanim do niego docierali, służyli pod 
wieloma dowódcami. Ci najrozsądniejsi przejmowali najlepsze cechy 
dawnych zwierzchników i dostosowywali je do własnej sytuacji. 
Dowodzenia nie sposób nauczyć się z podręczników: to najbardziej 
niedoceniana i najbardziej ludzka z żołnierskich umiejętności.
 

W amerykańskim lotnictwie morskim najlepsi szefowie dowodzili 

przede wszystkim dzięki osobistemu przykładowi i sile osobowości. Dbali 
o zachowanie swobodnej atmosfery, kiedy wydawali rozkazy, chwalili, 
wykpiwali, doradzali, zachęcali, karcili i dokonywali jakichkolwiek uwag 
o wszystkich i o wszystkim. Ideał, do którego instynktownie zmierzali, to 
pozycja pierwszego pośród równych. Dlatego też odprawy były najczęściej 
żywymi, gwarnymi spotkaniami pełnymi, z reguły zjadliwego, humoru, 
podczas których każdy zabierający głos usiłował przyciągnąć uwagę 
pozostałych i nie pozostawał dłużny padającym uwagom: przyjaznym, 
wrogim, obojętnym i nieprzyzwoitym. W takich warunkach rozkwitać 
mogły inteligencja i rozsądek, a dzięki dzieleniu się doświadczeniami, jedni 
uczyli się od drugich i utrwalały się więzi, mocą których powstaje zwarty, 
bojowy oddział.
 

Tego wieczoru jednak śmierć Rory Smitha zawisła w powietrzu jak 

duszący opar.
 

Głos zabrał pułkownik Haldane. Najpierw przedstawił to, czego 

dowiedział się o wypadku od Hanka Davisa, a później ciągnął: – Wojna się 
skończyła, ale maszyny ciągle się rozbijają i giną ludzie. Trudno się z tym 
pogodzić, prawda? Tym razem nie zrobili tego tamci. Nieprzyjaciel nie 
dostał Smitha podczas trzystu dwudziestu lotów bojowych, chociaż bardzo 
się starał. Trzy razy tak pokiereszowali mu samolot, że dostawał medal za 
sam powrót na pokład. Jego śmierć spowodował monitor, który wysunął się 
z prowadnic i zablokował drążek sterowy. Czy Rory chciał się 
katapultować? Nie wiem. Wolałbym, żeby to zrobił. Pragnąłbym, żeby Bóg 

pozostawił Rory’ego Smitha pośród nas. Może bał się urwania nóg, gdy 
pociągnie za rączkę. Może nie zdążył jej pociągnąć. Może myślał, że uda 
mu się z tego wyjść. Może nie zdawał sobie sprawy z tego, jak 
błyskawicznie sytuacja zmieniła się w krytyczną. Jest wiele różnych „może” 
i nigdy nie dowiemy się, jak było naprawdę.
 

Haldane wziął z blatu niebieski podręcznik NATOPS i podniósł go 

nad głowę.
 

– Oto nasza Biblia. Inżynierowie, którzy zbudowali samolot, i piloci, 

którzy go oblatywali, włożyli w tę książkę swoje serca i dusze. Dla was. 
Zawarli tutaj całą swoją wiedzę. Tyle że ona stale się wzbogaca, 
dowiadujemy się nowych rzeczy o maszynie i książka ciągle jest 
uzupełniana. To żywy dokument, który musicie znać na pamięć. To 
najlepsza polisa, jaką możecie dostać po tej stronie piekieł. Ale żadna 
książka nie może zawrzeć w sobie wszystkiego. Wcześniej lub później 
zetkniecie się z czymś, o czym podręcznik nie mówi. Czy wyjdziecie cało 
z takiej sytuacji, zależeć będzie od waszych umiejętności, doświadczenia 
i szczęścia. Przez ostatnią dobę słyszę, jak wiele się po kątach szepcze 
o szczęściu. Szczęścia nie można posmakować, powąchać, dotknąć, zjeść go 
ani wypieprzyć. Czegoś takiego w ogóle nie ma! Szczęście budujemy sami, 
każdy z nas. Składają się na nie: profesjonalizm, dbałość o szczegóły, 
zważanie na wszystko, co się dzieje dokoła, znajomość maszyny, wiedza 
o własnych ograniczeniach. Nikt z nas nie jest Supermanem. Szczęście to 
suma waszych umiejętności jako lotników. Jeśli czujecie, że fart was 
opuszcza, bierzcie się do roboty. Ciężkiej. Uważnej. Czytajcie NATOPS, 
zdanie po zdaniu, akapit po akapicie, stronica po stronicy. Dokładniej 
przeglądajcie maszyny przed startem. Rory’ego Smitha nie ma wśród nas, 
gdyż nie ratował się wtedy, kiedy powinien. Hank Davis żyje, bo postąpił 
jak należy. Będzie nam brakowało Rory’ego. Ale każdy z was może z jego 
śmierci wyciągnąć wnioski dla siebie. Jeśli tak postąpicie, jego zgon nie 
pójdzie na marne. Pomyślcie o tym.
 

Pierwsze spotkanie z Hawajami jest najlepsze, jeśli poznajecie je 

tak, jak to ongiś czynili Polinezyjczycy, wielorybnicy i misjonarze.
 

Wyspy pojawiają się na horyzoncie, niczym chmury pośród chmur. 

Potrzeba godzin, by z bliższej odległości stało się oczywiste, że musi to być 
coś innego niż obłoki. Zielone kreski u podstawy sugerują ląd tam, gdzie 
przedtem na pozór były tylko ocean i niebo.
 

Podejrzenie stopniowo zamienia się w pewność; brązowawozielone 

wzgórza, biała piana fal bijących o brzeg, zarysy grzbietów, półwyspów 
i cypli.
 

Hawaje.

 

Jake Grafton stał na dziobie w tłumie innych wolnych od służby 

członków załogi „Columbii” i patrzył, jak zbliża się ku niemu wyspa Oahu. 
Pod czepkiem chmur wydawała się szmaragdowo-zielona. Po prawej 
wyraźnie było widać hotele i biurowce Honolulu. A jeszcze dalej na prawo 
z mgły wyłaniała się Diamentowa Góra, także zwieńczona cumulusem.
 

Marynarze w podnieceniu pokazywali sobie szczegóły krajobrazu. 

Byli radośni i podekscytowani. Pierwsze spotkanie z Hawajami to kamień 
milowy w życiu, niczym pierwszy pocałunek.
 

Tyle że Jake był już tutaj dwukrotnie. Podczas każdego 

z poprzednich rejsów lotniskowce w drodze do Wietnamu zatrzymywały się 
w Pearl. „Columbia” wpływała na redę, on zaś wspominał tamte dni 
i dzielących je z nim ludzi, którzy już nie żyli. Małe rybki i rekiny.

 

Zszedł na dół. W kajucie Real McCoy wczytywał się w „Wall Street 

Journal”.
 

– Masz już tyle, żeby przejść na emeryturę?

 

– Grafton, ja uczciwie pracuję na każdego dolara. Pracuję ciężko 

i podejmuję ryzyko. Taki ustrój nazywamy kapitalizmem.
 

– W porządku. Więc jak potraktował cię kapitalizm?

 

– W dniu, w którym ukazała się gazeta, byłem do przodu o tysiąc. 

Świeższe wiadomości dostanę dopiero wtedy, kiedy wyjdę na przepustkę.
 

– Rozumiem.

 

– Na Bliskim Wschodzie Arabowie przymknęli kurki z ropą. To 

podrzuci w górę moje akcje kompanii naftowych, ale obniży moje akcje 
towarzystw lotniczych. Jedne w górę, inne w dół. Widzisz, mądre 
inwestowanie to dziwna rzecz: nigdy nie ma absolutnie złych wiadomości. 
Wypadek jest dobry lub zły w zależności od źródełka, z którego płyną twoje 
pieniądze.
 

Jake spojrzał ozięble na swojego współlokatora. Irytował go ten 

punkt widzenia robaczka. Robaczki stawiały na małe rybki, co w jakiś 
sposób wydawało mu się nieuchronne, co jednak nic nie mówiło ani o nich, 
ani o rybkach.
 

– Schodzisz na ląd? – spytał McCoy.

 

– Mknę jak strzała, kiedy tylko opadnie trap! – wykrzyknął Jake. – 

Żeby się waliło i paliło, muszę chociaż na chwilę wyskoczyć z tego 
cebrzyka.
 

– Wolni strzelcy nie są dobrze widziani w Marynarce – przypomniał 

mu McCoy, tonem jak na gust Jake’a nieco zbyt strofującym.
 

– Pułkownik może się podetrzeć moją oceną służbową – rzucił ostro 

Grafton. I rzeczywiście nie obchodziło go to nawet odrobinę.
 

 

 

– Słucham.

 

– Pani McKenzie? Tutaj Jake Grafton. Czy zastałem Callie?

 

– Niestety, Jake. Skąd dzwonisz?

 

– Z Hawajów.

 

– Jest na zajęciach, powinna wrócić o szóstej. Możesz podać numer, 

pod którym będzie mogła cię zastać?
 

– Nie. Zadzwonię jeszcze raz. Proszę jej powtórzyć.

 

– Na pewno, Jake.

 

Pilot odłożył słuchawkę, wyjął monety z rynienki i schował je do 

kieszeni. Wyszedł z budki, pod którą niecierpliwie czekał następny 
w kolejce marynarz.
 

Powlókł się przed siebie, nie zważając na oddawane mu honory. Nie 

widział ani palm, ani czerwono rozkwitających uroczynow, nie czuł 
tropikalnej bryzy na twarzy. Zatrzymał się i podniósł głowę dopiero wtedy, 
gdy znad Hickam z hukiem nadleciał odrzutowiec. Patrzył w ślad za 
samolotem, aż ten zniknął z pola widzenia.
 

Nie opodal lotniskowca znajdował się nad wodą mały skwerek 

z piknikowymi stolikami. Zmiótłszy gołębie odchody, Jake usiadł na blacie 
i zsunął na tył głowy białą czapkę z czarnym daszkiem. Po drugiej stronie 
portu znajdował się pomnik USS „Arizona”, wzniesiony nad wrakiem 
pancernika. Pod spokojną powierzchnią „Arizona” leżała w mule, a jej 
kadłub był podziurawiony, porwany i powyginany przez japońskie bomby 
i torpedy. Gładka woda od czasu do czasu pokrywała się falami 
wzbudzanymi przez łodzie, które przywoziły i odwoziły zwiedzających. 

Gdy łodzie znikały, woda szybko się uspokajała w wąskim kanale. 
W lustrze wody odbijało się niebo, płynące po nim cumulusy i długie, 
zielone kadłuby okrętów zastygłych przy nabrzeżu.
 

Zapalił papierosa. Czas płynął powoli, a myśl wędrowała od jednego 

problemu do drugiego. Co jakiś czas spoglądał na zegarek. Kiedy minęły 
już niemal dwie godziny, podniósł się i poszedł do budki telefonicznej 
u wejścia na nabrzeże.
 

– Callie? To ja, Jake.

 

– Cześć, marynarzu! Jak dobrze cię słyszeć.

 

– Także i ciebie, panienko. Ciągle się uczysz?

 

– Mhm. Teraz doktorat. Czuję się tak wykształcona, że nie wiem, co 

ze sobą pocznę.
 

– Lubię mądre kobiety.

 

– Może jakąś dla ciebie znajdę. Więc jesteś w Pearl Harbor?

 

– Tak. Na Hawajach. Przybyliśmy przed chwilą. Pobędziemy tu 

kilka dni. Potem Japonia, Filipiny, może Ol. – Rozwinął skrót, obawiając 
się, że dziewczyna nie zrozumie. – Ocean Indyjski. Nie wiem, decydują 
o tym admirałowie, a ja udaję się tam, gdzie każą. Ale dość już o mnie. 
Powiedz coś, żebym posłuchał twojego głosu.
 

– Dostałam list, w którym piszesz o wypadku. Przestraszyłam się, że 

to było bardzo niebezpieczne.
 

– Trochę nieprzyjemne, zgoda, ale potem podczas dziennych startów 

straciliśmy samolot. A-6. Runął do wody po odpaleniu katapulty. Pilot 
zginął.
 

– O Boże, Jake!

 

– Callie, zaczynam mieć już tego dosyć. Za długo to trwa. W głębi 

duszy jestem cholernym cywilem i myślę, że najwyższy czas się wycofać. 
Złożyłem prośbę o zwolnienie.
 

– Och! – usłyszał okrzyk po drugiej stronie. Po chwili milczenia 

dziewczyna spytała: – Kiedy rzucasz Marynarkę?
 

– Nie przed końcem rejsu.

 

– Na pewno chcesz tego?

 

– Tak.

 

Skręcał w palcach kabel telefoniczny i myślał, co jeszcze 

powiedzieć. Ponieważ Callie także milczała, ciągnął: – Do wody zwalił się 
ten sam samolot, na którym ja wcześniej miałem tamten wypadek. Wstrząs 
zniszczył większość sprzętu elektronicznego, a przy wymianie ktoś nie 
dokręcił odpowiednio monitora. Kiedy katapulta szarpnęła, monitor wypadł 
z niszy i unieruchomił drążek. Bombardier wyskoczył i od niego to 
wszystko wiadomo, ale pilot się nie uratował.
 

– Nie obwiniasz siebie, mam nadzieję?

 

– Nie – odpowiedział, nieco zbyt szybko i gwałtownie. – To znaczy, 

mówiąc dokładnie, trochę odpowiedzialności spada i na mnie. Przy 
odrobinie lepszym pilotażu uniknąłbym tamtego zdarzenia, a od tego 
wszystko się zaczęło. Może zresztą nie można było uniknąć tego 
wychwycenia przy pełnym ciągu, tyle że ja miałem także prelekcje dla 
marines. Dwa razy po dwie godziny mówiłem im o wszystkim, co powinien 
wiedzieć pilot A-6, ale zapomniałem powiedzieć, że po przeglądzie czy 
remoncie trzeba sprawdzić, jak siedzi monitor.
 

– Rozumiem.

 

– Naprawdę?

 

– Może nie do końca, ale czy ryzyko nie stanowi części latania?

 

– Więcej, to jego sedno, istota. Pomimo najlepszych chęci, zawsze 

będą błędy i zawsze coś będzie pękało. Na wojnie i podczas pokoju lotnicy 
muszą ginąć. Rzecz w tym, że dostaję mdłości na samą myśl o ludziach, 
którzy ryzykują swoim życiem i przegrywają.
 

– Boisz się o siebie?

 

– Nie bardziej niż zwykle. Trzeba trochę się lękać, bo inaczej długo 

się nie pobędzie po tej stronie piekieł.
 

– Myślałam, że nie tak łatwo żyć w poczuciu niebezpieczeństwa...

 

– Dam chyba sobie radę. W końcu nikt do mnie przynajmniej nie 

strzela. Ale to najbardziej idiotyczna część całej sytuacji: nie ma wojny, ale 
jak długo ludzie startują z lotniskowców, będą też ofiary.
 

– Co będziesz robił w cywilu?

 

– Nie wiem, Callie.

 

Po chwili ciszy dziewczyna powiedziała: – Życie nie jest proste, 

Jake.
 

– To dla mnie nie nowina. Mam już za sobą trochę ciężkiego życia.

 

– Chodzi mi o to, że lubisz stawiać czoło wyzwaniom.

 

– Chcesz mnie namawiać, żebym został?

 

– Nie. – Jej głos stał się silniejszy. – Do niczego cię nie namawiam 

i niczego nie sugeruję. Czy zostaniesz, czy zrezygnujesz, zawsze będzie to 
twoja decyzja. Sam musisz kierować swoim życiem.
 

– Niech cię diabli! Przecież próbuję.

 

– Wiem – odrzekła łagodnie.

 

– Znasz mnie.

 

– Zaczynam poznawać.

 

– Jak twoi rodzice?

 

– Wszystko w porządku.

 

Rozmawiali jeszcze parę minut, a potem się pożegnali.

 

Wielkie cielsko okrętu zwieszało się nad budką telefoniczną. Jake 

zapatrzył się na sterczące z pokładu ogony samolotów, potem spuścił głowę, 
wcisnął ręce do kieszeni i powlókł się przed siebie.
 

Problem polegał na tym, że nigdy nie potrafił oddzielić latania od 

reszty: zabijania, bombardowania, umierania. Być może w ogóle nie dawało 
się to zrobić. Masakra w My Lai, porucznik William Calley, napalm na 
wioski, płonące dzieci, amerykańscy lotnicy, których przybijano do drzew 
i żywcem obdzierano ze skóry, partyzanci Wietkongu, których na oczach 
gapiów torturowano, aby wydobyć z nich informacje, żołnierze 
północnowietnamscy zabierani na powietrzne śledztwo: mów, albo 
wyrzucimy cię z helikoptera; wszystko to splatało się z lataniem w węzeł, 
z którym nawet Aleksander Wielki nie dałby sobie rady.
 

Chociaż ostatniej zimy w Wietnamie wydawało mu się, że rozwikłał 

zagadkę, a właściwie zrobili to za niego komandor Camparelli i Marynarka. 
Wybrał nie wymieniony w zadaniu bojowym budynek w stolicy Wietnamu 
Północnego, Hanoi, zaatakował go i niemal trafił – a potem musiał stanąć 
przed gronem ponurych oficerów, którzy zasiedli po drugiej stronie 
długiego, zielonego stołu. Znali swój obowiązek: wykonywać rozkazy 
legalnie wybranego rządu. Nie mogli pojąć, jakże on, Jake Nikt, mógł tego 
nie przestrzegać.
 

A teraz wojna się skończyła. Są wprawdzie ludzie, którzy chcieliby 

ciągnąć ją bez końca, niemniej, dzięki Bogu, już po wojnie. Teraz służba 
w Marynarce to pokojowe rejsy, półroczne, ośmiomiesięczne, nienawistne 
rozłąki z ukochanymi, małżeństwa, nad którymi zawisła groza rozwodu, 

dzieciaki, które wzrastają, nie widując ojców na oczy, trwoga do szpiku 
kości, kiedy Pani Fartowa wypina na ciebie dupę, ludzie, z których zostaje 
miazga dobra na pokarm dla rekinów, świadomość – w każdej sekundzie 
i minucie – że być może to ty jesteś następny w kolejce. Życie może 
z człowieka ujść tak szybko, że wdech zrobisz jeszcze w tym świecie, 
a wydech już w piekle.
 

Porucznik Jake Grafton, syn farmera i pionek historii, musiał 

uporządkować swoje życie. Dokonać bezpiecznego i sensownego wyboru, 
który da namacalne wyniki. Który pozwoli mu znaleźć dobrą żonę i zostać 
ojcem udanych dzieci, lotnicze zaś życie zostawić półgłówkom w rodzaju 
„Flapa” Le Beau.
 

Chociaż będzie mu brakowało latania.

 

Szedł bulwarem prowadzącym do centrum Honolulu, a na błękitnym 

niebie wypiętrzały się wielkie, puszyste cumulusy. Z chęcią poleciałby 
teraz: zapiąć pasy i wszystkie problemy zostawić na ziemi.
 

Dobrze wiedział, że, podobnie jak inni ludzie, jest stworzeniem 

lądowym. Nasze ciała zbudowane są z ziemskich minerałów, żywimy się 
płodami ziemi. W naszych komórkach zalega woda morska, pozostałość po 
praprzodkach żyjących w oceanie. Ale człowiek ukształtował się na lądzie, 
gdzie były inne zwierzęta, które zabijał i zjadał; gdzie na drzewach rosły 
owoce, gdzie były rzeki i jeziora. Nasze ciała najlepiej funkcjonują 
w umiarkowanych temperaturach, przy ciśnieniu atmosferycznym i ilości 
tlenu, które zapanowały na naszej planecie w epoce ssaków. Potrzebna jest 
nam atmosfera, chroniąca przed promieniowaniem słonecznym, a także 
przenosząca sygnały odbierane przez węch i słuch. Ciśnienie powietrza 
pozwala nam utrzymywać równowagę, a także wywiera siłę, której 
potrzebują mięśnie i układ krążenia. Przeszkody, które trzeba było pokonać, 
aby przeżyć na lądzie, przyczyniły się do rozwoju ludzkiego mózgu.
 

Bez ziemi bylibyśmy innymi istotami. A przecież chcemy się od niej 

oderwać, poszybować w niezmierzone dale, poznać przestrzeń kosmiczną, 
aby odkryć nowe światy. A pewnego dnia opuścić Układ Słoneczny 
i dotrzeć na inną gwiazdę. I to wszystko dlatego, że na powierzchni 
ojczystej planety uwięzieni jesteśmy w granicach narzucanych przez naszą 
fizyczną i psychiczną naturę.
 

Czasami ze zdumieniem myślał o sprzecznościach właściwych 

sytuacji człowieka. Zeszłej jesieni, kiedy wyszukiwał cele nad Wietnamem 
Północnym, narażony na artylerię przeciwlotniczą przeciwnika i jego 
samoloty, Amerykanie znowu chodzili po Księżycu. Mniej niż 
siedemdziesiąt lat upłynęło od chwili, gdy bracia Wright wzbili się 
w powietrze na maszynie napędzanej silnikiem, a oto człowiek stawał na 
powierzchni wiernego satelity Ziemi i spoglądał na nią, jak skrzy się 
w nieskończonej, czarnej pustce; przytulna, własna, a zarazem nadal pełna 
wojen, głodu, przemocy, okrucieństwa ludzkiego, jak zawsze od zarania 
dziejów.
 

Zdumiewająca sytuacja, trudna do pojęcia, a przecież warta 

zastanowienia w senne tropikalne popołudnie, kiedy w powietrzu unoszą się 
balsamiczne aromaty, a kilkanaście metrów dalej fale rytmicznie zalewają 
piasek, Jake Grafton szedł plażą, i zapatrzony w hotele, ludzi, fale, 
rozmyślał nad tym wszystkim. Godzinę później wracał do bazy; obok niego 
z szumem opon przelatywały samochody, a szczyty leniwych chmur 
obrębione były promieniami zachodzącego słońca.
 

Uznał, iż cała trudność polega na zachowaniu właściwej proporcji 

wszystkich kwestii. Ale właśnie: było to strasznie trudne. Na dobrą sprawę, 
niemożliwe. Aby zachować właściwą miarę osądzenia człowieka i jego 
spraw: Ziemi i kosmosu, trzeba być Bogiem.
 

Klub oficerski był zatłoczony, pełen muzyki, światła i śmiechów. 

Jake zatrzymał się na chwilę w wejściu i wszystkimi zmysłami chłonął 
wrażenia, potem zdjął czapkę i spojrzał w kierunku baru.
 

Usłyszał ich, zanim jeszcze otworzył drzwi.

 

– Jak brzydka? – dopytywał się niezgrany chórek trzech czy czterech 

głosów.
 

– O Boże, była brzydka jak tygrysie rzygowiny. Baryton Flapa wzbił 

się ponad ogólną wrzawę. Ludzie siedzący przy stolikach spojrzeli na siebie 
zdziwieni.
 

– Jak brzydka?

 

– Jak pępek zapaśnika unurzanego w błocie.

 

– Jak brzydka?

 

– Jak propozycja pijanego zboczeńca.

 

Kilka kobiet zachichotało. Kilku starszych oficerów 

z zainteresowaniem spoglądało w kierunku baru. Jake zauważył, że jeden 
z nich, siwiejący pięćdziesięciolatek, porozumiewawczo mruga do kolegi.
 

– To jeszcze nie jest brzydota!

 

– Była to dziewczyna tak obrzydliwa, że Ziemia na próżno chciała 

się zatrząść z oburzenia, ale potrafiła tylko zastygnąć w przerażeniu. Tak 
koszmarna, iż pięciu pijanych w trupa marynarzy odwróciło od niej wzrok. 
Tak wstrętna, że dwa psy obsikały jej buty, zanim zdążyłem nadbiec 
z pomocą. Była tak rozpaczliwie brzydka, że suwak w moich spodniach sam 
się zasunął. Wszystko to, przyjaciele, najprawdziwsza prawda.
 

Jake uśmiechnął się, odsunął czapkę na tył głowy i ruszył do baru.

 

  

11

 

 

 

 

 

 

Powietrze było zamglone, słońca skryło się za wilgotnym oparem. 

We wszystkich kierunkach szary ocean zlewał się z szarym niebem cztery, 
pięć kilometrów od okrętu. „Columbia” znajdowała się w samym centrum 
odwróconej misy strefy ochronnej, trzy dni drogi od Pearl Harbor 
i mozolnie przebijała przez pięciometrowe fale, wzbudzane przez silny 
zachodni wiatr.
 

Ze swego miejsca w kabinie tankowca KA-6D, który stał za 

deflektorem chroniącym przed gazami spalinowymi samolotów startujących 
z trzeciej katapulty, Jake widział fregatę w odległości mniej więcej mili od 
ich prawej burty. Na wprost dziobu, na granicy widzialnego świata mógł 
dostrzec kilwater i nadbudówkę niszczyciela eskorty.
 

Jake i Flap odbywali właśnie ćwiczenia pięciominutowej gotowości: 

przez dwie godziny musieli siedzieć przypięci do foteli, gotowi do 
natychmiastowego zapuszczenia silników i pokołowania na stanowisko 
katapulty, by wystartować tuż po F-4 Phantom, również znajdującym się 
w stanie gotowości. W Kat 4 czekał drugi myśliwiec, a także samolot 
wczesnego ostrzegania E-2 Hawkeye, niemal oparty ogonem o pomost 
wyspowy. Na śródokręciu przysiadł helikopter, Anioł, który musiał się 
wznieść, aby można było odpalić katapulty. Układ napędu włączony był 
w każdej maszynie i w dowolnej chwili mógł podać powietrze na turbiny 
silników. Wszystkie pięć maszyn przejrzano i uruchomiono, a po 
sprawdzeniu wszystkich systemów wyłączono.
 

Każda załoga miała zapięte pasy. Pilot Phantoma z Kat 4 czytał 

jakąś kieszonkową powieść, której tytułu Jake nie był w stanie rozpoznać.
 

Za katapultami śródokręcia dwa dalsze myśliwce oraz jeden 

tankowiec postawione zostały w stan gotowości piętnastominutowej: 
w odpowiednich salach odpraw ich załogi siedziały w kombinezonach, na 
sygnał gotowe pognać na pokład startowy.
 

Załogi zawsze były w stanie gotowości, jeśli samoloty nie 

znajdowały się właśnie w powietrzu. Poza wodami przybrzeżnymi Stanów 
Zjednoczonych, rzadko zdarzało się, by na lotniskowcu obowiązywała 
gotowość do lotu dłuższa niż pół godziny. Kwadrans był okresem typowym 
dla pełnego oceanu. Gotowość pięciominutowa ogłaszana była na Morzu 
Południowochińskim podczas zakończonej niedawno wojny, a także 
w każdej sytuacji realnego zagrożenia, która zaistniała właśnie dzisiaj. 
Wywiad podejrzewał, iż Sowieci mogą spróbować przelecieć nad kierującą 
się do Japonii grupą „Columbii”, a użyć do tego mogli bombowców z bazy 
we Władywostoku lub stacjonujących na jednym z lotnisk Sachalina bądź 
Kamczatki.
 

Przy tak słabej widzialności, pomyślał Jake, niewiele miałyby Ruski 

z tego, że przelecą nad nami. Patrzył jak fregata z prawej mozolnie wspina 
się na grzbiet fali, a potem zanurza dziób tak głęboko, że wielkie, białe 
bryzgi sięgały na wysokość mostka.
 

„Columbią” tak nie rzucało, niemniej Jake dobrze czuł kołysanie 

i widział jak skośny pokład startowy unosi się i opada na każdej fali.
 

Po prawej, na miejscu bombardiera-nawigatora, „Flap” Le Beau 

czytał książkę Malcolma X. Za każdym razem, kiedy docierał do dołu 

strony, podnosił wzrok i kilkakrotnie omiatał oczyma wszystko dookoła, 
zanim podjął lekturę.
 

Przy kolejnej lustracji, Jake wskazał brodą książkę: – Dobre to 

chociaż?
 

– Facet jest interesujący jak jasna cholera – mruknął Flap i czytał 

dalej.
 

– A o czym pisze?

 

– Nigdy nie słyszałeś o Malcolmie X?

 

– Nie.

 

– Nienawidził białasów. Uważał, że rasy powinny żyć oddzielnie 

i nie mieszać się ze sobą.
 

– Ty też tak sądzisz? – zapytał badawczo Jake. Flap był dopiero 

drugim czy trzecim czarnym facetem, jakiego Jake spotkał w lotnictwie 
morskim, a z żadnym z tamtych nie rozmawiał o kwestiach rasowych.
 

– Miał kilka dobrych pomysłów – odparł Flap, patrząc na Jake’a. – 

Ale ja jestem zdania, że rasy powinny łączyć się i stapiać. Ameryka jest dla 
Amerykanów, wszystkich: czarnych, białych, brązowych, zielonych 
i purpurowych. A ty? Wiejska Wirginia, faceci o byczych karkach, dla 
których Murzyn jest gorszy od psa, bigoteryjni politycy, brzuchaci 
szeryfowie; co ty na to?
 

– Ten koleś, X, powinien wynająć cię do pisania przemówień – 

bąknął Jake, który nie był na tyle głupi, aby z zapałem wziąć stronę 
równości wszystkich ras i powszechnego braterstwa, zwłaszcza kiedy za 
słuchacza miał kogoś, kto, jak się wydawało, bez specjalnego wysiłku 
potrafił wyśmiać wszystkie fanfaronady.
 

– Kto wie, jeśli interesy z marines zaczną się źle układać, może 

i wezmę się za politykę – wzruszył ramionami Le Beau i powrócił do 
książki.
 

Jake pamiętał, że na farmie ojca od zawsze pracowało dwóch 

Murzynów. Byli wielkimi mężczyznami, z dłońmi jak bochny chleba 
i ramionami grubszymi od młodzieńczego uda. Ledwie potrafili się 
podpisać, ale pracowali za czterech białych. W młodości zajmowali się 
naprawą torów kolejowych i dźwigali wielkie dwuręczne młoty. „Chłopcy 
z Georgii”, mawiał o nich ojciec, a Jake nigdy się nie dowiedział, w jaki 
sposób ci dwaj wylądowali ostatecznie na farmie Graftonów, niemniej 
Isaiah i Frank od czasu do czasu powtarzali, że ich noga nigdy nie 
przekroczy południowej granicy Wirginii. Potrząsali potem głowami wśród 
śmiechów, a chłopak widział w wyobraźni krwiożerczych szeryfów 
z Południa, którzy marzą o pomszczeniu jakichś tajemniczych zbrodni. 
Ojciec traktował obu Murzynów tak samo jak białych, których czasami 
najmował: pracował obok nich, jadł z nimi ze wspólnego garnka, dzielił się 
papierosami i kawałami. Jake wprost przepadał za nimi.
 

Jeśli segregację rasową uważał za coś równie naturalnego, 

oczywistego i logicznego jak uprzejmość wobec kobiet i szacunek dla 
starszych, to nie różnił się w tym od wszystkich swych rówieśników 
z południowo-zachodniej Wirginii. A przynajmniej było tak do roku 1962, 
kiedy skończył siedemnaście lat. Któregoś wieczoru w dzienniku 
telewizyjnym pokazano migawkę z Birmingham, gdzie policja użyła 
przeciwko czarnym nastolatkom armatek wodnych. Ojciec zerwał się 
z krzykiem.
 

– Całe szczęście, że nie jestem czarnym! – wrzeszczał Sam Grafton. 

– Bo gdybym był, wziąłbym w garść spluwę, pognałbym do Birmingham 

i ustrzeliłbym paru z tych skurwysynów. A ten poszedłby na pierwszy 
ogień. – Ojcowski palec oskarżycielsko mierzył w ekran, na którym Jake 
zobaczył „Byka” Connora.
 

– Sam! – zawołała zgorszona matka.

 

– Ale posłuchajże, kobieto, co oni jeszcze mają zrobić, żeby biali 

zaczęli ich traktować porządnie? Czarni przeżyli znacznie gorsze męczarnie, 
niż wszyscy chrześcijanie pozbierani do kupy. Coś ci powiem, te sukinsyny, 
które ich dręczą, to żadni chrześcijanie. To naziści. Prawdziwy cud boski, że 
Murzyni nie zaczęli jeszcze strzelać do tych parszywych świń.
 

– Czy musisz tak przeklinać?

 

– Najwyższy już czas, żeby sami biali wzięli się za tych cholernych 

ciemniaków! – grzmiał Sam Grafton. – Do cholery, niechże ten Kennedy 
ruszy tyłek ze swojego bujanego fotelika i wymierzy kilka dobrych 
kopniaków! Prezydent Stanów Zjednoczonych, który powiada, że nic nie 
potrafi zrobić, kiedy te bydlaki pastwią się nad dzieciakami! O, niechby 
tylko „Byk” Connor był czarnuchem i poszło by o białe dzieci, inaczej 
śpiewałby ten laluś. Taki sam z niego gumowy polityk, który wygnie się 
w każdą stronę, żeby tylko nie stracić głosów wyborców.
 

Tego dnia Jake przejrzał na oczy i odetkały mu się uszy. Nagle 

dostrzegł ruch obrony praw obywatelskich i zaczął przysłuchiwać się 
dyskusjom. Ojciec zawsze różnił się nieco od sąsiadów i szedł jakby do 
rytmu innego werbla. Zwykle racja była po jego stronie. Syn uznał, że tak 
samo jest i teraz.
 

Westchnął na wspomnienie tamtego wieczoru i potoczył wzrokiem 

po pokładzie, na którym marines drzemali obok maszyn i sprzętu.
 

Był właśnie w trakcie ziewania, kiedy posłyszał, jak z lekkim 

szumem ożywają głośniki pokładowe: – Ogłaszam piątkę. Ogłaszam piątkę. 
Nadciągają bandyci.
 

Pokład ożył w jednej chwili. Jake zrobił młynka palcami do 

opiekuna maszyny, który odpowiedział mu takim samym gestem. Przekręcił 
główny włącznik dopływu paliwa do lewego silnika i uruchomił starter. 
Silnik ruszył w niskim pomrukiem. Kiedy obroty były już odpowiednie, 
zaczął dopinać hełm, patrząc jednocześnie w wskaźniki temperatury 
i obrotów.
 

Włączył drugi silnik i zasunął osłonę kabiny; w tej samej chwili 

ruszyły łopaty wirnika nośnego Anioła. Zmieniali kurs i Jake dokładnie 
widział przechył pokładu; ustawiali się jakieś czterdzieści stopni bardziej 
w lewo na wiatr. Pokład powoli się wyprostował, a w chwilę później uniósł 
się Anioł, ruszając prosto przed siebie. Kiedy znalazł się w bezpiecznej 
odległości od dziobu, pilot śmigłowca ratunkowego położył maszynę 
w skręcie w prawo.
 

Tymczasem liny katapult wyciągane były z wodnych hamulców 

i montowane w spustach, zaś mechanicy dokonywali ostatnich 
sprawdzianów przy obu samolotach i podnosili aprobująco kciuki. 
Zbrojmistrz w czerwonej kamizelce usunął ozdobione czerwonymi 
wstążkami zawleczki z zapalników bomb. Teraz dyrygent ruchu samolotów 
po pokładzie, w żółtej kamizelce, dał znak zezwolenia pilotowi naprzeciw 
Jake’a i polecił mu wcisnąć się ostatnie pół metra w Kat 3, a jednocześnie 
pod brzuchem maszyny zazieleniły się kamizelki obsługi katapulty, jedni 
zakładali „uzdę”, podczas gdy inni zajęli się prętem blokującym, 
w przypadku Phantoma była to trzymetrowa przegubowa belka, której jeden 
koniec, z bezpiecznikiem, mocowało się do skrzydeł samolotu, a drugi 

wprowadzano w szczelinę katapulty. Wagowy wyświetlił wskazanie 
pilotowi i podniósł oba kciuki, pokazując je dowódcy katapulty, który 
również dał pozwolenie. Wszystko wyglądało jak balet różnokolorowych 
kamizelek, których właściciele tańczyli wokół samolotu i pod nim.
 

Myśliwiec naparł na pręt blokujący, a za nim podniósł się 

trzyczęściowy deflektor, który osłonić miał następną maszynę przed gazami 
odrzutu. Grafton sprawdzał przyrządy pokładowe, a kątem oka kontrolował 
poczynania Phantoma.
 

Zobaczył, jak obniża się ogon myśliwca wielozadaniowego, 

w istocie to rozporka przedniego podwozia podniosła się o czterdzieści 
centymetrów, aby polepszyć kąt natarcia. Dostrzegł, jak dowódca katapulty 
kręci palcem nad głową, domagając się pełnego ciągu i usłyszał potężną 
odpowiedź Phantoma, a następnie ujrzał kłęby czarnego dymu buchające 
nad ekranem i poczuł, jak jego własny samolot zatrząsł się od impetu dwóch 
silników. Pilot myśliwca poruszył drążkiem, posłusznie drgnęły: ster 
kierunku i wysokości. Ostatnie kciuki poszły w górę.
 

Dowódca katapulty podniósł rękę z otwartą dłonią: sygnał włączenia 

dopalaczy. Znad ekranu przestał unosić się ciemny dym, którego miejsce 
zajęły gorące, rozedrgane gazy. Nawet tutaj, w kabinie cysterny, huk 
wyraźnie się zwiększył. Jake poczuł gryzący swąd gazów.
 

Maska nie jest szczelnie nasadzona. Muszę poprawić w powietrzu, 

przemknęło mu przez głowę.
 

Ostatni marynarz z załogi katapulty, który zawiesił się na zaczepie, 

aby być pewnym dobrego umocowania, skulony wybiegł spod maszyny, 
i zrobił aprobujący gest w kierunku dowódcy.
 

Ten zasalutował pilotowi, spojrzał w dół pokładu i pochylił się. Raz, 

dwa... i Phantom skoczył przed siebie, a z dysz trysnęły dwa płomienie. Nie 
przebył jeszcze trzydziestu metrów, kiedy deflektor zaczął się obniżać 
i oficer startowy przywołał gestem Jake’a.
 

Upewniwszy się, że F-4 opuścił pokład, dowódca skupił uwagę na 

maszynie w Kat 4, której silniki pracowały już pełnym ciągiem. Dał sygnał 
do włączenia dopalaczy. Piętnaście sekund później drugi Phantom pomknął 
po pokładzie w ślad za pierwszym, który wyłączył już dopalanie i ciągnął za 
sobą ciemną smugę dymu, wyraźnie odcinającą się od szarej ściany 
mgielnej.
 

Jake podkołował przed siebie, by następnie powtórzyć cały rytuał; 

wiatr rozrywał kłęby pary z otworu w pokładzie i szarpał kombinezony 
uwijających się po nim ludzi.
 

Ciąg, drążek, uchwyt katapulty, wskaźniki obrotów, kontrolki, salut.

 

Raz, dwa – poczuł leciuteńkie drgnięcie, kiedy puścił bezpiecznik, 

a potem przyśpieszenie wcisnęło go w fotel jak ręka Boga.
 

Kontroler kazał Jake’owi wejść na siedem kilometrów.

 

– Texaco, stacja wyższa.

 

Flap potwierdził, a Jake powiedział przez interkom: – Gotowość 

piętnaście zostawią w spokoju.
 

– Skąd wiesz?

 

– Najwyraźniej chcą, żebyśmy napoili drugi klucz myśliwców zaraz 

po odpaleniu, jeśli w ogóle go odpalą.
 

– Może tak, może nie.

 

– Pytanie „dlaczego?” nie należy do nas; my mamy wykonać albo 

zdechnąć.
 

– Ale podniosły nastrój. Dzisiaj wolę wykonać.

 

– Tak jest, sir.

 

– Nie wygłupiaj się.

 

Jake Grafton kwiknął jak prosiak.

 

– Twierdziłeś, że ani ci w głowie obrażać piechotę morską – 

powiedział Flap tonem zdegustowania.
 

– Kłamałem.

 

Ocean zniknął, gdy znaleźli się na wysokości kilometra. Jake zdany 

był na przyrządy pokładowe: nie widać było horyzontu, wody, nieba. W tej 
bezforemnej pustce samolot mknął jak zawsze, ale o jego przesuwaniu się 
w przestrzeni mówiły jedynie wysokościomierz, strzałka TACAN-u i cyferki 
przeskakujące w urządzeniu pomiaru odległości DME.
 

Jake przypuszczał, że na wyznaczonym pułapie opar stanie się 

znacznie rzadszy, tymczasem na siedmiu kilometrach zobaczył tylko nad 
sobą jaśniejszą plamę, którą musiało być Słońce, ale poza tym nic się nie 
zmieniło. Nie mogąc oprzeć na niczym wzroku, nie potrafił nawet ocenić 
widzialności. Flap poinformował, że osiągnęli górną stację, a kontroler 
obojętnie potwierdził komunikat.
 

Jake ustawił ciąg na ekonomiczny, a kiedy prędkość się 

ustabilizowała, włączył autopilota. Sprawdził wysokość i z jednej strony 
poluzował wiązania maski tlenowej. Flap przez parę chwil rozglądał się 
w milczeniu, a potem z kieszeni kombinezonu wyciągnął książkę i otworzył 
ją w miejscu, gdzie założył róg stronicy.
 

Jake zerknął na wskaźniki, żeby upewnić się, iż przepływ paliwa 

dokonuje się normalnie. Tankowiec niósł pięć jednotonowych 
podwieszanych zbiorników, a paliwo było z nich podawane automatycznie. 
Gdyby jednak pojawiły się jakieś blokady, Jake musiał dowiedzieć się 
o tym jak najwcześniej, gdyż odpowiednio mniej miałby paliwa do 
przekazania innym samolotom czy też na własny użytek.
 

Znajdowali się o ponad osiemset mil na północny zachód od 

Midway i na niebie nie widać było nikogo poza nimi. Jeśli nie popatrywał 
na przyrządy i nie korygował od czasu do czasu ułożenia skrzydeł, mógł 
tylko wypatrywać w jałowej bieli samolotów, po których nie było ani widu 
ani słychu.
 

Myśliwce miały przechwycić nadlatujących Rosjan; E-2 oddalał się 

od okrętu, aby zająć punkt obserwacyjny. Żadne inne maszyny nie wzbiły 
się z „Columbii” i nie było za czym się rozglądać. Ale nawet gdyby z chmur 
wynurzył się znienacka jakiś samolot, byłby niesłychanie blisko, idąc 
kursem na kolizję, co natychmiast przypomniało przygodę z Phantomami 
sprzed tygodnia. Wolałby nie przeżywać tego raz jeszcze.
 

Usiłował zmusić się do uwagi, ale nuda zwyciężała i myśl zaczynała 

bujać beztrosko.
 

Wczoraj wieczorem podpisał prośbę o przeniesienie do rezerwy 

i wręczył ją podpułkownikowi Haldane’owi. Stary przyjął dokument bez 
słowa, bo niby co właściwie miał powiedzieć?
 

Haldane nie zamierzał przekonywać Graftona; prawie go nie znał. 

Skoro chciał odejść, niech idzie. Otrzyma list z podziękowaniami za służbę, 
uścisk ręki i grzecznościowe: „Powodzenia na nowej drodze życia”.
 

O to mu przecież chodziło, czyż nie?

 

Lepiej wszak wrócić do Wirginii i pomóc ojcu na farmie... Łowić 

ryby na wiosnę i w lecie, polować na jesieni... Może kiedyś, podobnie jak 
ojciec, wstąpi do „Lions Club”. Spotkania klubowe co czwartek, dwa lub 
trzy razy na miesiąc w niedzielę do kościoła, we wrześniowe 

i październikowe piątki licealne rozgrywki futbolowe...
 

Osiądzie, założy własny dom, kupi meble, zacznie zapuszczać 

korzenie. Usiłował sobie wyobrazić tę przyszłość. Jaka ona będzie?
 

Nudna. Potwornie nudna. Żadnych przeszkód, żadnych wyzwań, 

żadnego ryzyka. Z drugiej jednak strony, skarżył się przecież, że 
w Marynarce człowiek staje przed zbyt licznymi wyzwaniami, że 
odpowiedzialność za życie i los innych ludzi nazbyt jest ciężka. Tam za 
dużo ryzyka, tu za mało; czy istniało jakieś pośrednie rozwiązanie?
 

– Texaco, Atak.

 

– Tu Texaco, odbiór.

 

– Zejdź do dolnej stacji. Zacier.

 

„Zacier” było złagodzonym skrótem od „zapierdalaj”.

 

– Idę.

 

Jake wyłączył autopilota i położył Intrudera 

w dziewięćdziesięciostopniowy przechył. Nos w dół. Hamulce 
aerodynamiczne, zmniejszyć ciąg, przechył do siedemdziesięciu stopni, 
dołożyć kilka g. Strzałka prędkości schodzenia doszła do dwóch kilometrów 
na minutę. Dalej już pójść nie mogła. Zejście po spirali było w jego sytuacji 
najlepszym manewrem, gdyż w przypadku powietrznych tankowców 
obowiązywało ograniczenie przeciążenia do trzech g, tak bowiem 
postanowili specjaliści od Grummana, aby zapewnić skrzydłom większą 
długowieczność. Miał właśnie trzy g, a wysokościomierz zmieniał 
wskazania w oszałamiającym tempie.
 

Dolna stacja znajdowała się na pułapie półtora kilometra, ale przy 

słabej widzialności mogła być wyznaczona jeszcze niżej. Lepiej spytać...
 

– Atak, tu Texaco. Jak tam na dole z widzialnością i podstawą 

chmur?
 

– Nieco gorzej, niż przy waszym starcie. Jakaś mila przy 

całkowitym pokryciu nieba.
 

– Kto jest naszym klientem?

 

– Wąż Dwa Zero Siedem. Stan krytyczny. Wciśnij siedemnastkę 

i nawiąż z nim kontakt.
 

Jake schodził właśnie poniżej trzeciego kilometra, stale z silnym 

przeciążeniem. Flap z wysiłkiem zmienił kanał radiowy i odezwał się: – 
Wąż Dwa Zero Siedem, tu Texaco. Podaj swoją pozycję, wysokość i kurs. 
Odbiór.
 

– Texaco, jestem na radialu trzy-jeden-zero, godzina dziewiąta, kurs 

powrotny, dwie tony. Lepiej się pośpiesz.
 

Jake wcisnął nadajnik.

 

– Trzymaj kurs, podejdziemy do ciebie.

 

Zerknął na strzałkę TACAN-u. Przyrząd pomagał mu uzmysłowić 

sobie swoje położenie w trójwymiarowej przestrzeni. Wyrównał skrzydła 
i jeszcze bardziej obniżył nos. Szybkość wynosiła sześćset kilometrów na 
godzinę i stale rosła.
 

– Wąż, tu Texaco. Z czym masz kłopot?

 

– Wycieka paliwo, a tego, co mamy, nie starczy na podejście.

 

– Podaj jeszcze raz pozycję.

 

– Trzy-jeden-zero na piątej, wysokość tysiąc dwieście, prędkość 

pięćset pięćdziesiąt, kurs jeden-trzy-zero.
 

– Widzisz ocean?

 

– Ani trochę.

 

– Leć aż do półtorej tony.

 

Jake mijał właśnie pułap dwóch kilometrów, na radialu trzy-trzy-

zero, dziewięć mil. Miał sześćset pięćdziesiąt kilometrów na godzinę 
i podciągnął nieco nos, zmniejszając tempo schodzenia. Zamknął hamulce 
aerodynamiczne i dodał ciągu.
 

– Wkrótce się spotkamy – mruknął. Flap nic nie odpowiedział.

 

Problem w tym, że nie wiedział, jaka jest widzialność. Jeśli, jak 

przypuszczał, wynosiła około mili, on zaś przejdzie obok F-4 odrobinę 
dalej, już go nie odnajdzie. W przeciwieństwie do Phantoma, tankowiec nie 
miał radaru przechwytującego.
 

Skupił teraz uwagę na igle TACAN-u. Płynęły sekundy i odległość 

od lotniskowca gwałtownie malała.
 

– Jest! Na pierwszej! – krzyknął Flap.

 

Także i Jake zobaczył myśliwca. W porządku: był pod nimi kilkaset 

metrów, ponad kilometr dalej; za samolotem ciągnęła się struga paliwa. 
Jake zmniejszył ciąg i otworzył hamulce.
 

Jezu, ale blisko! Obniżył nos, aby przejść pod Phantomem.

 

– Uważaj!

 

Skrzydłowy Phantom! Jego dysze tuż przed przednią szybą! Chryste 

Panie!
 

Gwałtownie pchnął drążek, a ujemne ciążenie sprawiło, że obaj 

zawiśli w pasach. Dwa uderzenia pulsu i był już głęboko pod Phantomem; 
przyciągnął drążek. Zapomniał o skrzydłowym!
 

Utrzymując prędkość pięciuset kilometrów na godzinę, ustawił się 

pod uszkodzonym F-4.
 

– Wężowe Oko, jestem na twojej pierwszej. Tankujemy przy 

czterystu kilometrach na godzinę. Podejdź.
 

Upewnił się, że leci wprost na okręt, a następnie obrócił się w fotelu 

i spojrzał na zbliżającego się ku nim Phantoma. Flap przygotowywał 
końcówkę tankowania.
 

Pod brzuchem Phantoma nie było półtoratonowego zbiornika; 

paliwo lało się bezpośrednio z kadłuba.
 

– Zielone światło, jesteś podłączony – oznajmił Flap pilotowi 

myśliwca przez radio.
 

Jake odwrócił się do tablicy. Nie chciał zakłócać tankowania 

naciągnięciem przewodu.
 

– Co się stało, Wężowe Oko?

 

– Zbiornik pod brzuchem nie chciał podawać; odrzuciliśmy go, ale 

z kadłuba zaczęło się lać, pewnie wysiadł zawór. Mamy już tylko osiemset.
 

– Atak, tu Texaco; ile ma dostać Dwa Zero Siedem?

 

– Ile chce. Pokład będzie gotowy za sześć, siedem minut.

 

Zielone światło na pulpicie tankowania zgasło, a zaczął cykać 

licznik paliwa.
 

– Ciągniesz krew – poinformował Flap pilota F-4.

 

Przelatywali właśnie nad „Columbią”. Jake powoli tracił wysokość. 

Gdyby udało mu się zejść poniżej chmur, mógłby zostawić Phantoma na 
kursie 180°, tak że po pół minucie ten znalazłby się na pokładzie.
 

Kiedy paliwomierz odmierzył trzy tony, odezwał się pilot myśliwca: 

– Niech tak leci. W każdym razie szybciej wlatuje, niż ucieka.
 

Na siedmiuset metrach Jake zobaczył powierzchnię oceanu. Ciągle 

się obniżał. Na pięciuset dostrzegł po lewej lotniskowiec, który ostro 
wykręcał pod wiatr. Z tej odległości mógł tylko rozpoznać kilka maszyn, 
które trzeba jeszcze było usunąć z pasa startowego. I to jak najszybciej.

 

Wyrównał czterysta metrów nad wodą i w lewym skręcie zaczął 

okrążać „Columbię”. Okręt szedł teraz dokładnie pod wiatr, ciągnąc za sobą 
prosty ślad, białą jak śnieg bruzdę w szarej wodzie, którą młóciły pod 
powierzchnią cztery wielkie śruby.
 

– Wąż Dwa Zero Siedem, tu Paleta. Będziemy gotowi za dwie 

minuty. Odczep się od tankowca, idź pod wiatr i wejdź na ścieżkę. Fale 
ciągle ponad pięć metrów, więc pokład trochę podskakuje, – Dwa Zero 
Siedem, zrozumiałem.
 

Jake przelatywał właśnie nad dziobem lotniskowca; licznik paliwa 

nieustannie cykał. Przetoczył dotąd cztery i ćwierć tysiąca kilogramów.
 

– Texaco, sokołem.

 

– Zrozumiałem.

 

„Iść sokołem” znaczyło lecieć równolegle do ścieżki schodzenia, 

aby nieszczelny samolot mógł ewentualnie ponownie nabrać paliwa.
 

Wszystko idzie dobrze, pomyślał Jake. Facet wróci na pokład.

 

Paliwomierz zatrzymał się na czterech tysiącach ośmiuset 

kilogramach i myśliwiec się odłączył. Jake położył Intrudera w ostry skręt 
w prawo, a potem przez lewe ramię obejrzał się na Phantoma. Uszkodzony 
samolot tracił wysokość i zwalniał, z opuszczonym hakiem i wysuwającym 
się podwoziem. Z brzucha kadłuba paliwo uchodziło wyraźnym 
strumieniem. Z tyłu wiernie trzymał się skrzydłowy, który nie czynił 
przygotowań do lądowania.
 

Kiedy pilot F-4 pozbywał się zbiornika spod kadłuba, zaciął się 

pewnie awaryjny odłącznik, od którego oderwały się przewody paliwa. 
Ponieważ w tej sytuacji nie działał jednokierunkowy zawór, paliwo ze 
zbiornika głównego tłoczone było na zewnątrz.
 

Jake zwolnił do czterystu kilometrów, potem nawinął przewód 

przetaczania i sprawdził, czy szpula się nie zablokowała. Teraz musi 
trzymać się przy okręcie, by, jeśli Phantomowi się nie powiedzie, być 
gotowym do kolejnego tankowania.
 

Wskoczył na trzysta metrów i w odległości mili zrobił ostry zwrot, 

ustawiając się równolegle do kursu lotniskowca po jego lewej burcie.
 

Phantom przecinał kilwater „Columbii” i szykował się do wejścia na 

ścieżkę, kiedy Jake zobaczył ogień. Zapaliło się wyciekające z samolotu 
paliwo; wyraźnie widoczny płomień był dwa razy dłuższy od samolotu.
 

– Palisz się! – krzyknął ktoś przez radio.

 

– Skacz, skacz, skacz!

 

Hop, hop – jeden za drugim wyskoczyły w powietrze dwa fotele. 

Zanim pierwszy spadochron zdążył się rozwinąć, maszyna dała nura 
w kilwater „Columbii”. Chlust, białe bryzgi – i po samolocie nie było już 
śladu.
 

– Oba parasole rozłożone – powiedział przez radio inny głos. Już 

w następnej chwili czasze spadochronów zaczęły z wolna układać się na 
falach. Przelatując nad nimi, Jake dostrzegł helikopter, zbawczego Anioła.
 

– I jak tu, bracie, nie mówić o szczęściu! – pokręcił głową Jake. – 

Prawdziwy cud, że nie wybuchł.
 

Brał skręt nad dziobem, kiedy odezwał się szef. Rozpoznawało się 

go nieomylnie, jak głos Stwórcy na wysokościach.
 

– Texaco, twoja kolej. Ściągamy was.

 

Jake sprawdził ilość paliwa. Zostało cztery i pół tony. Otworzył 

główny zawór, potem wypuścił hak, podwozie i wychylił klapy.
 

Zgodnie z zapowiedzią, kula podskakiwała w optycznym układzie 

lądowania. Żyroskop potrafił neutralizować lekkie kołysanie pokładu, ale 
nie gwałtowne ruchy przy wysokiej fali.
 

Wylądował bez kłopotów i w ślad za wskazaniami pokołował 

w kierunku pomostu, aby uzupełnić paliwo. Silniki zostawił włączone. 
W chwilę później po drugiej stronie usiadł helikopter, w kierunku którego 
rzucili się marines z noszami. Niepotrzebnie. Obaj członkowie załogi 
Phantoma szli o własnych siłach, zmoknięci, ale śmiejący się od ucha do 
ucha. Wszystkim dookoła pokazywali uniesione kciuki.
 

Pięć minut później Jake i Flap ciągle jeszcze tankowali paliwo, 

kiedy dwa radzieckie bombowce typu Bear, wielkie, srebrne samoloty 
turbośmigłowe nadleciały zza rufy okrętu na wysokości niecałych dwustu 
metrów. Leciały w odległości trzystu metrów od siebie; każdemu wiernie 
jak ryba-pilot towarzyszył jeden F-4. Wszyscy na pokładzie zadarli głowy 
i wpatrzyli się w samoloty.
 

– Mogliśmy dzisiaj spisać się trochę lepiej – odezwał się Jake do 

Flapa. – Drugie radio powinniśmy byli nastawić na Atak. Bez żadnego 
pytania wiedzielibyśmy, co się dzieje z Dwa Zero Siedem. Powinniśmy 
także spytać o skrzydłowego. Phantomy chodzą zawsze parami, jak węże.
 

– Jeszcze widzę te dysze Phantoma pośrodku wiatrochronu – 

westchnął Flap. – Ja cię pieprzę!
 

Jake dobrze wiedział, o co chodzi nawigatorowi: zimny strumień 

trwogi prosto w serce.
 

– Może przelecimy procedurę przedstartową? – zasugerował.

 

– Chyba tak – zgodził się Flap, wsunął książkę Malcolma X do 

kieszeni kombinezonu i zasunął zamek.
 

  

12

 

 

 

 

 

 

Kiedy rano Jake wchodził do sali odpraw, podszedł do niego oficer 

dyżurny, podporucznik Doug Harrison.
 

– Panie poruczniku, dowódca wzywa pana do swojej kabiny.

 

– Daj sobie spokój z tym panem porucznikiem. To ma być piechota 

morska?
 

– Mam nadzieję, panie poruczniku. Jake westchnął ciężko.

 

– Nie wiesz, o co chodzi?

 

– Nie, panie poruczniku.

 

– Do cholery jasnej, na imię mam Jake.

 

– Tak jest, panie poruczniku.

 

– Przestań się karmić regulaminami. Pozwól włosom odrosnąć na 

dwa centymetry. Daj sobie przynajmniej raz spokój z pucowaniem butów. 
Zamiast stu pompek zrób osiemdziesiąt. Najważniejsze, żeby nie 
przesadzić, bo się od tego porzygasz, Doug.
 

Kajuta Starego była na trzecim pokładzie, piętro poniżej sal odpraw. 

Najpierw trzeba się było przecisnąć przez wodoszczelną śluzę, potem zejść 
po wąskich schodkach.
 

Na pukanie Jake’a w drzwiach stanął podpułkownik.

 

– Wejdź i siadaj.

 

Kiedy pilot pogrążył się w fotelu, Haldane wziął z blatu kartkę, 

zważył ją na dłoni, a potem upuścił na biurko.
 

– Prośba o zwolnienie. Mam ją zaopiniować. Co napisać?

 

– To, co się pisze w takich sytuacjach, panie pułkowniku – odparł 

zaskoczony Jake.
 

– Formalnie rzecz biorąc, prosisz o przeniesienie z regularnych 

oddziałów Marynarki do rezerwy. Ja mam przedstawić swoją opinię 
Komisji Przeniesień. Dlaczego chcesz zrezygnować?
 

– Panie pułkowniku, w podaniu...

 

– Czytałem je. „Aby podjąć pracę w cywilu”. Wspaniale. Dlaczego 

chcesz się wycofać?
 

– Panie pułkowniku, wojna się skończyła. Poszedłem do Centrum 

Szkolenia Oficerów Rezerwy, gdyż alternatywą był pobór. Potem zostałem 
zawodowym oficerem Marynarki, gdyż zaproponował mi to mój dowódca, 
ale nigdy nie myślałem o karierze w Marynarce. Mówiąc szczerze, nie 
uważam, żebym się do tego nadawał. Lubię latać, ale nie bardzo mi leży 
cała reszta żołnierskiego życia. Jeśli wybuchnie następna wojna, jako 
pierwszy stawię się na ochotnika. Nudzi mnie wożenie się po oceanie 
w czasie pokoju.
 

– Chcesz latać w jakiejś linii lotniczej?

 

– Jeszcze nie wiem, panie podpułkowniku. Z żadną się jeszcze nie 

kontaktowałem, ale kto wie?
 

– Potwornie nudna praca, jeśli chcesz usłyszeć moje zdanie. 

Startujesz w A i lecisz do B. Lądujesz. Kołujesz do hangaru. Noc w hotelu. 
Nazajutrz z powrotem do A. Myślę, że po kilku chwilach facet z twoim 
wyszkoleniem i doświadczeniem zaczyna nudzić się jak cholera. Niewiele 
lepiej, niż zostać kierowcą autobusu.
 

– Pewnie ma pan rację, panie pułkowniku.

 

– No więc, co zamierzasz robić w cywilu?

 

– Jeszcze nie wiem, panie pułkowniku.

 

– Do diabła, chłopie, po co rezygnować, jeśli nie masz na oku 

niczego lepszego? Gdybyś chciał skończyć uniwersytet, przejąć firmę 
ojczulka albo otworzyć burdel w Texicali, powiedziałbym tylko 
„Powodzenia”. Ale z tobą jest inaczej. Wyślę to normalną drogą służbową, 
ale aż do momentu zwolnienia ciągle masz czas, żeby zmienić decyzję. 
Przemyśl to dobrze.
 

– Tak jest, panie pułkowniku.

 

– Przy okazji, szef Phantomów kazał ci przekazać parę ciepłych 

słów z powodu tego, jak napoiłeś Dwa Zero Siedem i wróciłeś z wiatrem 
wprost na krypę. Szybki, sprawny kontakt, robota profesjonalisty.
 

– Szkoda tylko, że się zapalił.

 

– Kiedy zwolnił do prędkości lądowania, paliwo zaczęło dostawać 

się do komory silnikowej i zapaliło się. Od chwili, kiedy płomienie 
pokazały się na zewnątrz, po dwóch i pół sekundach przewody hydrauliczne 
byłyby przepalone. Wyskoczyli, gdy nos poszedł w dół. Pociągnąłby drążek 
do siebie i byłoby po nich.
 

Jake przytaknął w milczeniu.

 

– To męska gra – powiedział Haldane i wzruszył ramionami. – 

Żadnych fanfar, sławy, marna płaca, okropne chwile i ta stawka: ludzkie 
życie. Za każdym razem, kiedy wraz z nawigatorem zapinacie pasy, 
rzucacie na stół swoje losy.
 

 

 

Dzień za dniem lotniskowiec płynął w otoczeniu swej eskorty na 

zachód. Samoloty na pokładzie „Columbii” pozostawały w stanie 
gotowości, a licząca pięć tysięcy trzysta osób załoga odbywała przeglądy 
sprzętu, odwalała robotę papierkową i ćwiczyła alarmy: rano, w południe 
i wieczorem odbywały się alarmy ogniowe, ogólne, atomowe, biologiczne, 
chemiczne, alarmy z powodu kolizji, przecieku kadłuba, wybuchu reaktora 
i wypadku na pokładzie startowym. Oddziały opanowania zagrożeń 
podpierały się nosem; oddziały strażackie straciły już rachubę ugaszonych 
„pożarów”.
 

Jedynym urozmaiceniem w tych rutynowych zajęciach były wczesne 

godziny nocne, gdy przeprowadzano doraźne uzupełnienia paliwa jednostek 
eskortowych. Co trzy dni mniejsze jednostki eskortujące podpływały do 
burt „Columbii”, aby z jej zbiorników pobrać standardowe paliwo okrętowe.
 

Dla miłośników Marynarki to jeden z najbardziej fascynujących 

widoków, gdy dwie lub trzy rażąco różne pod względem wielkości jednostki 
płyną obok siebie przez wzburzone wody nocnego Pacyfiku, sprzężone ze 
sobą wężami i kablami.
 

Jake ze szczególnym upodobaniem przyglądał się niszczycielom 

i fregatom, i kiedy tylko mógł, podziwiał je z biegnącego obok katapulty 
chodnika na prawej burcie. Mniejszy okręt nadpływał od rufy i wyprzedzał 
wielki lotniskowiec, by następnie, płynąc równoległym kursem 
dostosowywać powoli szybkość. Olbrzym wisiał w wodzie nieruchomy 
niczym skała, malec tymczasem podskakiwał na falach i kolebał się na 
wszystkie strony. Dziób zapadał się od czasu do czasu tak głęboko w wodę, 
że wysoko w górę wzlatywały bryzgi piany, przednia wieża niknęła na 
chwilę z oczu, a wszyscy na pokładzie stali przez kilka sekund po kolana 
w wodzie.
 

Kiedy kapitan niszczyciela zajął właściwą pozycję, nad 

dwudziestopięciometrową szczeliną przerzucano linę, którą chwytali 
marynarze w hełmach i kamizelkach ratunkowych. Linę mocowano 
w blokach i w chwilę później nad wzburzoną wodą sunął kabel, a po jego 
zabezpieczeniu – przewody, przez które natychmiast zaczynało płynąć 
paliwo. Aby zmniejszyć czas konieczny na przepompowanie setek ton 
paliwa, najczęściej używano równocześnie trzech węży.
 

Pewnej nocy pojawił się statek dostawczy, a niedługo potem przy 

jego prawej burcie ukazała się fregata. Teraz paliwo przewodami, 
a przesyłki na linach popłynęły jednocześnie do lotniskowca i okręt eskorty. 
Aby przyśpieszyć cały proces, śmigłowiec CH-46 zabierał szczelnie 
upakowane palety z rufy transportowca i przenosił na pokład startowy 
„Columbii”.
 

Na zachodnim skraju oceanu, w mroku nocy, widać było wyraźnie 

potęgę Ameryki. Wytwory najpotężniejszej w świecie gospodarki 
przekazywane były na pokłady okrętów w zawrotnych ilościach: paliwo, 
oleje, tłuszcze, bomby, amunicja, pociski rakietowe, papier toaletowy, 
kasety filmowe, części zamienne, wyposażenie ćwiczebne, środki 
medyczne, puszkowane napoje chłodzące, słodycze, mięso, warzywa, 
mleko, mąka, keczup, herbata, kawa – lista ciągnęła się bez końca. Do 
zapełnienia ładowni statku dostawczego nie wystarczał jeden pociąg 
towarowy.
 

Żaden inny naród na kuli ziemskiej nie mógłby zapewnić powiązań 

międzyludzkch, struktur organizacyjnych i narzędzi nieodzownych do 
wytworzenia, dostarczenia i przetransportowania tak ogromnej ilości dóbr 
na okręty znajdujące się pośrodku wodnego pustkowia. Możliwość 
zaopatrywania jednostek Marynarki, gdziekolwiek na kuli ziemskiej się 
znalazły, stanowiła jeden z głównych składników potęgi Stanów 
Zjednoczonych, potęgi rozciągającej się na tysiące mil wód morskich. To 
właśnie owe statki dostawcze czyniły Waszyngton najważniejszym miastem 
świata, Kongres USA – najważniejszym zgromadzeniem prawodawczym na 
Ziemi, a prezydenta Stanów Zjednoczonych – najważniejszą osobą naszego 
globu. To te statki zapewniały powszechną Pax Americana.
 

Takie myśli rzadko kiedy nawiedzają przeciętnych ludzi i w tym 

momencie bynajmniej nie nawiedzały Jake’a Graftona, pilota samolotu 
szturmowego, pionka historii i syna farmera. Na pomoście biegnącym 
wokół pokładu startowego stał pod ogonem A-6 z kołnierzem postawionym 
dla ochrony przed wiatrem i zimnem – i zachwycał się widokiem.
 

– Słyszałem, że rzucasz Marynarkę – któregoś wieczoru powiedział 

w kabinie Real McCoy.
 

– Tak. Jak tylko rejs się skończy.

 

Tabele z kursami akcji publikowane przez „The Wall Street Journal” 

zaściełały podłogę, pryczę McCoya i jego biurko. Siedział na podłodze po 
turecku z pękatym notatnikiem na kolanach. Uzupełniał swe zapiski 
każdego wieczoru po dostarczeniu poczty na okręt. Oparł się o szafkę, 
rozprostował nogi i westchnął przeciągle.
 

– Myślałem sobie – powiedział – że kiedy z racji zamknięcia 

w okręcie przez dziesięć dni jestem odcięty od rynku, kółka kręcą się 
szybciej. Ale nie. – Wzruszył ramionami. – Może kiedyś, ale nie teraz.
 

Jake odłożył książkę.

 

– Co cię trzyma w Marynarce? Myślałem, że twoją prawdziwą pasją 

jest giełda.
 

– To straszliwe hobby. Cały problem chyba w tym, że jestem 

nałogowym hazardzistą. A giełda jest najlepszą z gier, wstęp do kasyna za 
darmo, raptem opłata dla maklera przy każdej transakcji. Ale to tylko 
pieniądze. Z drugiej strony, kiedy latasz – hazard jest ostateczny: ryzykujesz 
życiem. I przy każdym starcie wszystko zaczyna się od nowa. Masz do 
dyspozycji tylko swoje umiejętności i rozum, a stawka jest najwyższa. 
Niczego takiego nie ma w cywilu, no może tylko narkotyki. Gdybym się 
wycofał, nie mógłbym sobie poradzić bez latania i bez tego stale 
powracającego ryzyka.
 

Jake był nieco zaskoczony. Nigdy dotąd nie słyszał, by ktoś 

porównywał latanie do hazardu, czegoś w rodzaju rosyjskiej ruletki. Znał, 
oczywiście, ryzyko i robił wszystko, aby je zminimalizować, ale oto facet 
powiadał, że właśnie dla ryzyka warto siadać za sterami.
 

– Na twoim miejscu – poradził Realowi – nie wspominałbym o tym 

w sali odpraw.
 

– Jasna sprawa. Zbyt wielu chłopaków jest spiętych.

 

– Zgoda.

 

– Myślą, że oficer sygnalizacyjny zawsze ich w końcu wyratuje. 

I chcemy, żeby tak myśleli, dlatego zawsze robią to, co im powiemy. Gdyby 
dotarło do ich małych móżdżków, że także i my możemy się mylić, 
zaczęliby się zastanawiać nad poleceniami.
 

– Mhm.

 

– Ale i LSO są przecież ludźmi. Właśnie dlatego, że możesz 

popełnić błąd, za każdym razem musisz wchodzić w to cały.
 

– A jeśli coś spieprzysz, tak jak się zdarzyło ze mną, tyle że nie 

obyłoby się bez ofiar? Jak sobie z tym dasz radę?
 

– Nie wiem. To jest najgorsze. Ty ryzykujesz i wiesz, że prędzej czy 

później topór spadnie, ale musisz nauczyć się żyć z tą wiedzą. Dlatego 
lotnikom jest łatwiej. Jeśli spieprzysz coś za sterami, jesteś martwy. Długo 
można by opowiadać o tym, dlaczego lepiej nadstawiać własną dupę, niż 
cudzą.
 

– Tyle że niewiele jest takich rzeczy, które nie dotyczą nikogo poza 

tobą – mruknął Jake.
 

– Pewnie tak – przyznał Real McCoy i powrócił do swych notatek.

 

 

 

Któregoś ranka pod koniec lipca „Columbia” wraz ze swą eskortą 

wpłynęła na Morze Japońskie przez cieśninę Tsugaru, oddzielającą wyspy 
Hokkaido i Honsiu. Kiedy przechodzili przez cieśninę, myśliwce gotowe do 
startu zaparkowane były tuż koło katapult, a ich załogi siedziały w fotelach 
przypięte pasami, ale na obrzeżu pokładu startowego gęsto stłoczyli się 
żołnierze. Jedni mieli wolne, innym dowódcy zezwolili chłonąć widoki 
z górnego pokładu, jeszcze inni po prostu wykonywali tu swoje zadania.
 

Od północy i południa widniał ląd, niebieskawy, zamglony, 

egzotyczny i tajemniczy dla tych młodych mężczyzn z metropolii, 
przedmieść, miasteczek i farm w Ameryce. Tam była Japonia: gejsze, 
kimona, ryż, surowe ryby, niezwykłe budowle, dziwna muzyka, a także 
urywane głosy, mówiące coś zupełnie niezrozumiałego. I oto mieli ją przed 
oczyma!
 

W zasięgu wzroku przesunęło się kilka wielkich promów, 

ceremonialnie powitanych przez szare olbrzymy wojenne, podobnie jak 
i małe kutry oraz holowniki, podskakujące na falach. „Columbia” płynęła 
z szybkością piętnastu węzłów.
 

Dla wielu z tych chłopaków był to pierwszy rejs poza wody 

terytorialne Stanów Zjednoczonych. Gotowi byliby przysiąc, że wyczuwają 
w powietrzu aromatyczne, egzotyczne zapachy, których dotąd nie zaznali. 
Nawet ci, którzy najmocniej tęsknili za domem i dziewczynami, zgadzali 
się, iż dano im przeżyć wspaniałą przygodę. Żeby tak jeszcze rodzice, 
rodzeństwo, dziewczyny i kumple mogli też tego zasmakować...
 

Okręty przeto ciągnęły sznurem przez cieśninę, a na ich pokładach 

tłoczyli się młodzi marynarze i lotnicy, chłonący wrażenia, które pozostaną 
już z nimi na zawsze.
 

Z rufy lotniskowca widać było jeszcze coś, czego nie mogli dostrzec 

obserwatorzy z pokładów innych jednostek. Ponad milę z tyłu atomowy 
okręt podwodny salutował im banderą.
 

Trudno było powiedzieć, od jak dawna sunął po powierzchni; 

właściciele lornetek bez trudu mogli rozpoznać powiewający nad 
peryskopem gwiaździsty sztandar.
 

Kiedy wyszli z cieśniny, pokłady opustoszały z gapiów. 

Z wyjątkiem tych kilku osób, które wystartowały w związku z wizytą 
rosyjskich bombowców, większość załóg nie latała od dziewięciu dni. Taka 
przerwa oznaczała, że dla dopuszczenia do lotów nocnych, musieli wykonać 
jeden start z katapulty i jedno lądowanie na wychwyt, z myślą o czym 
dowódcy zaplanowali program lotów obserwacyjnych nad Morzem 
Japońskim. Nie chodziło jednak tylko o trening pilotów; liczyło się również 
pokazanie flagi, kolejne zademonstrowanie samolotów bojowych 
znajdującym się na tych wodach statkom i okrętom, na wypadek, gdyby 
ktoś znudzony już był słowami amerykańskich ambasadorów. Pierwsze 
maszyny zaczęły sunąć w kierunku katapult i w tym samym momencie 
okręt podwodny miękko osunął się w głębiny.
 

Jake nie został dziś wyznaczony do lotów; miał odbyć dwa dyżury 

w Operacjach Powietrznych i po zmroku jedną w Centrum Kontroli Ruchu 
Powietrznego. Podczas dyżurów występował z ramienia dywizjonu jako 
ekspert, do którego mogli się zwracać dowódcy z ewentualnymi 
zapytaniami dotyczącymi A-6. W pomieszczeniu każdego z dowódców 
powinien znajdować się podręcznik A-6 NATOPS, do którego odsyłał 
informator, przed każdym przeto z dyżurów Jake upewnił się, czy wymóg 
ten jest faktycznie spełniony. Potem, z księgą w ręku, patrzył i nasłuchiwał 
obserwatorów z innych dywizjonów.
 

Dyżury takie z jednej strony miały zapewnić szefowi ruchu 

powietrznego i szefowi Operacji Powietrznych natychmiastowy kontakt ze 
specjalistami, z drugiej – stanowiły pożyteczną lekcję dla obserwatorów. 
Mogli z bliska przyjrzeć się tutaj, jak wygląda kontrola lotów, jak rodzą się 
problemy i jak się je rozwiązuje. Mogli zobaczyć z bliska dowódcę grupy 
powietrznej, a także własnych dowódców siedzących obok szefa Operacji 
Powietrznych. Ten często porozumiewał się z kapitanem okrętu, jako że 
każdy aspekt nocnych operacji był starannie kontrolowany i nadzorowany. 
Tutaj dokładnie widziało się, że rozemocjonowany pilot siedzący w kabinie 
samolotu nie jest pozostawiony sam sobie. Przynajmniej tak długo, jak 
długo zachowa kontakt radiowy z bazą.
 

Za dnia morze wzburzyło się i powiał silniejszy wiatr. O zmierzchu 

niebo pokryły chmury, a widzialność poniżej ich podstawy zmalała. 
Nadciągał ciepły front.
 

Pierwszą turę lądowań Jake obserwował na monitorze w sali 

odpraw, zajęty jednocześnie papierami. Pokładem silnie kołysało 
i przydarzyły się trzy przesmarowania. Drugą turę spędził w CKRP 

z NATOPS w ręku. Zaczął padać deszcz. Dwóch pilotów poderwano ze 
ścieżki schodzenia, czterech przesmarowało, z czego jeden dwukrotnie. 
W jednym z tankowców wyczerpało się paliwo; zapasowy ześlizgnął się 
z rozbiegu katapulty, kołując na stanowisko, i trzeba go było usuwać przy 
użyciu ciągnika. Pokład stał się trefny; musieli przetrzymać w powietrzu 
następne trzy maszyny. Kiedy ostatnia znalazła się już na pokładzie – 
lądowanie zabrało w sumie trzydzieści osiem minut – Jake wrócił do kajuty, 
aby sporządzić raport z dyżuru.
 

Pracował nad nim już od pół godziny, kiedy wszedł Real McCoy, 

rzucił na biurko hełm i notatnik LSO, a sam padł na koję.
 

– O rany! Ale noc! Im się chyba wydaje, że drążki sterowe służą do 

polowania na szczury w kabinie. A na dodatek pogoda coraz gorsza.
 

– Byłeś na platformie? – Jake miał na myśli platformę oficerów 

sygnalizacyjnych, która znajdowała się na skraju pokładu startowego.
 

– Tak. Dawałem pozwolenia. Kolejna wielka noc Marynarki. 

Kompletny burdel. Widzialność na trzy mile, podstawa chmur trzysta 
metrów, solidna dziesięciokilometrowa czapa, trzymetrowe fale; dlaczego 
nie miałem na tyle rozumu w głowie, żeby zgłosić się do Sił Powietrznych? 
Chłopaki już trzy godziny temu zamknęliby sklepik i poszliby sobie 
spokojnie do klubu.
 

– To już podczas następnej wojny – mruknął Jake.

 

– Następna wojna to już w Siłach Powietrznych – zgodził się 

McCoy. – To co, chcesz postać ze mną na platformie w następnym akcie?
 

Jake popatrzył z niechęcią na nie dokończony raport, wstał, 

przeciągnął się i powiedział: – Czemu nie? Tyle już się nasłuchałem 
waszych przekleństw i jęków, że pewnie sam mógłbym pomachać.
 

– To byłby dopiero sądny dzień – parsknął McCoy.

 

Jake przez chwilę łapał równowagę, a potem zastygł 

w regulaminowej pozie.
 

– Nie byłbym taki pewny, panie poruczniku.

 

McCoy westchnął i przymknął powieki. Uważał się za największego 

na pokładzie specjalistę od krótkiej drzemki. Jake ponownie zasiadł za 
biurkiem. Sześćdziesiąt pięć sekund po zamknięciu oczu, LSO pochrapywał 
już cichutko.
 

Krótka drabinka wyprowadziła ich na pomost obiegający pokład 

startowy, metr poniżej jego poziomu. Ryk dwudziestu jeden silników na 
jałowych obrotach był przeraźliwy, pomimo ochraniaczy na uszach. 
Deszczowe krople, miotane przez silny wiatr leciały, wydawało się, ze 
wszystkich stron, nawet od dołu, spod stóp. Porywisty, złowieszczy wiatr 
dął z ciemności tak zupełnej, iż Jake przez chwilę myślał, iż postradał 
wzrok. Z mroku dochodziła ostra woń spalin.
 

Powoli jego oczy przywykły do czerwonawej poświaty na pokładzie 

startowym i zaczynał rozróżniać kształt pomostu, barierki, pękate zarysy 
tratw ratunkowych, zwieszające się na zewnątrz relingu, a poza nim, daleko 
w ciemnej próżni kilka wyraźnych światełek. Eskorta. Nad głowami mieli 
ogony samolotów. W drodze na stanowisko obaj z McCoyem kulili się 
instynktownie w obawie przed niewidzialnym strumieniem rozgrzanych 
gazów.
 

Gdzieś ponad okrętem, zawieszone między czernią nieba i oceanu, 

znajdowały się samoloty. A w nich siedzieli ludzie. Przywiązani pasami do 
wyrzucanych foteli, wpatrzeni w przyrządy i monitory, korygujący wpływ 
turbulencji i obserwujący jak strzałki na paliwomierzach nieubłaganie 

zmierzają ku zeru.
 

Jake i McCoy wspięli się po drabince na platformę sygnalizacyjną 

w chwili, kiedy katapulta wyrzucała pierwszą maszynę w nocne niebo. 
Światełka uciekały od okrętu, malały, migotały, aż wreszcie zniknęły, 
połknięte przez mrok.
 

– Podstawa chmur trzysta, trzysta pięćdziesiąt metrów, widzialność 

najwyżej jedna mila! – krzyknął Jake’owi w ucho McCoy.
 

Podoficer przydzielony do pomocy oficerom sygnalizacyjnym 

krzątał się już po pomoście, podłączając wtyczki, sprawdzając monitor, 
dmuchając w mikrofon przy słuchawkach i porozumiewając się na próbę 
z ludźmi z Operacji Powietrznych.
 

Platformę stanowił drewniany pomost, o powierzchni może ośmiu 

metrów kwadratowych, sterczący z lewej burty pokładu startowego. Aby 
osłonić oficerów sygnalizacyjnych przed wiatrem i gazami spalinowymi 
samolotów, od przodu rozpięto na barierkach kawał czarnego płótna, tak że 
platforma odsłonięta była od strony rufy i ścieżki schodzenia.
 

Pod pomostem, od strony rufy i morza rozpostarta została siatka 

bezpieczeństwa, w którą wpaść musiał każdy, kto nieostrożnie dałby krok 
poza platformę. W przypadku, gdyby pilot odchylił się od ścieżki 
schodzenia nad samym pokładem, rzut na siatkę był jedynym sposobem, 
w jaki oficer sygnalizacyjny mógł jeszcze się ratować. Jake niespokojnie 
zerknął w ciemną pustkę pod nimi.
 

– Spokojnie, kolego – uspokoił go McCoy. – Tam jest siatka. Słowo 

honoru.
 

Ponieważ platforma znajdowała się na wysokości czwartej liny, 

jakieś sto dwadzieścia metrów od metacentrum okrętu, więc nieustannie 
wędrowała w górę i w dół.
 

Jake przypatrywał się, jak McCoy kontroluje soczewki Fresnela, 

wciskając pozycje: ZAKAZ LĄDOWANIA i WYŁĄCZYĆ SILNIKI. Po 
chwili LSO wyprostował się, najwyraźniej zadowolony z oględzin.
 

Soczewki Fresnela to, zdaniem Jake’a, jeden z tych technicznych 

wynalazków, które umożliwiły pokładowe wykorzystanie odrzutowców. 
W pierwszych latach, w epoce starego USS „Langley”, piloci nalatywali na 
pokład bez żadnej pomocy. Któregoś wietrznego dnia jeden z oficerów 
chwycił kilka chorągiewek sygnalizacyjnych i pognał na rufę, by 
pokierować lotnikiem, który miał poważne kłopoty z lądowaniem. Zabieg 
okazał się tak owocny, że oficera na stałe ustawiono w tym miejscu, aby za 
pomocą gestów i chorągiewek pomagał wszystkim pilotom zachować 
ścieżkę schodzenia, prędkość podejścia i w odpowiedniej chwili wyłączyć 
silnik.
 

Kiedy do użycia weszły skośne pokłady i odrzutowce o większej 

szybkości lądowania, stało się jasne, że potrzebne jest jakieś nowe 
rozwiązanie. Pomysłodawcami byli, jak zwykle, Brytyjczycy. Po jednej 
stronie pokładu umieścili zwierciadło, na które skierowano snop silnego 
światła, odbijanego wzdłuż ścieżki schodzenia. W pół drogi po obu stronach 
zainstalowano światła orientacyjne, tak że podchodzący do lądowania pilot 
światło odbite od zwierciadła widział powyżej linii orientacyjnej, kiedy był 
nad ścieżką schodzenia, a poniżej – kiedy był pod nią. Zachowano funkcję 
oficera sygnalizacyjnego, który porozumiewał się z pilotem przez radio 
i dawał bezwzględny zakaz lądowania, kiedy stawało się to niebezpieczne.
 

Soczewki Fresnela stanowiły rozwinięcie tego pomysłu. Źródło 

światła było teraz umieszczone w pięciu pudełkach, ustawionych jedno na 

drugim. Promień orientacyjny wysyłano ze środkowego, czyli trzeciego 
pudła. Dzięki odpowiedniemu zorientowaniu soczewek, na ścieżkę 
schodzenia padał wydłużony, wąski strumień światła („kula centrująca”), 
który nad rufą miał wysokość około czterdziestu pięciu centymetrów.
 

Dla siedzącego za sterami było to prawdziwe wyzwanie: poprzez 

powietrzne wiry musiał wprowadzić odrzutowiec w okienko nawet nie 
półmetrowe. W nocy, kiedy pokład niespokojnie unosił się na falach, było 
to zadanie niesłychanie trudne, bez wątpienia najtrudniejsza próba dla 
pilota. Fakt, że regularnie potrafili jej podołać nie tylko wyselekcjonowani 
oblatywacze, mówił o jakości szkolenia, jakie otrzymywali piloci 
Marynarki, ale zarazem pozwalał zrozumieć, dlaczego tak bezwzględny był 
tutaj odsiew kandydatów.
 

Albo umiało się trafiać w rozpaczliwie małe okienko albo nie – 

żadnych rozwiązań pośrednich. A przecież i tak nie zyskiwało się tej 
umiejętności raz na zawsze: zadanie było na to zbyt trudne, a wymagane 
talenty – zbyt subtelne. Dlatego też noc w noc, w pogodę i niepogodę, 
nieustannie ćwiczyli, tak jak teraz, na Morzu Japońskim, osiemdziesiąt mil 
na zachód od wyspy Honsiu.
 

Jake Grafton był rad, że dziś nie musi latać. Tak dobrze być tutaj, na 

dole, i nie pocić się przy każdym podskoku maszyny, nie omiatać 
nieustannie przyrządów i monitorów, nie sprawdzać co chwilę ilości paliwa, 
przez cały czas wiedząc, że w końcu przyjdzie chwila, gdy zaufawszy tylko 
przyrządom trzeba będzie bezpiecznie zaczepić się o linę. Co będzie 
oznaczało powrót do normalnego życia, przyjaciół, wrogów, mesy, listów 
od ukochanej, przytulnej koi, świata przeszłości i przyszłości. W kabinie 
bowiem była tylko teraźniejszość: samolot, drążek w prawej, dźwignie 
ciągu w lewej i pedały orczyka pod stopami. Rozciągała się na wieczność ta 
jedna chwila, dla której żyłeś, ten moment, w którym wzywało się 
wszystkie moce wewnętrzne i zewnętrzne, aby go przekroczyć i istnieć 
dalej.
 

Tak. Jake Grafton był rad.

 

Na platformie pojawili się inni oficerowie sygnalizacyjni, tak więc 

Jake starał się, na tyle na ile było to możliwe, wcisnąć się w kąt i nie 
zawadzać nikomu. Zjawiali się tutaj, by obserwować kolejne loty, uczyć się 
i ćwiczyć nabyte już umiejętności. Normalna sprawa. Na platformie zawsze 
było tłoczno od LSO.
 

Ostatni z wystrzeliwanych samolotów włączał właśnie na 

stanowisku katapulty dopalacze, kiedy w mroku za rufą pojawiły się 
pierwsze światełka na ścieżce schodzenia. W następnej chwili katapulta 
odpaliła i na pokładzie zapanowała nienaturalna cisza.
 

Jake wychylił się z pomostu. Real wyskoczył już metr na pokład; 

lewą ręką przytykał do ucha słuchawki, podczas gdy w prawej wysoko nad 
głowę uniósł sterownik soczewek Fresnela, aby wszyscy widzieli, że wie, iż 
pokład jest trefny. Załoga katapulty śródokręcia uwijała się jak w ukropie, 
zakładając osłonę na zaczep katapulty i usuwając linę z pokładu startowego. 
Zanim nie opuszczą strefy lądowania, pokład będzie zamknięty.
 

– Ej tam, ruszcie się! – ryknął przez głośniki pokładowe szef 

Operacji Powietrznych, jak gdyby wierzył, że dzięki zachęcie jego 
podwładni lepiej się spiszą. Tak czy owak, nigdy nie przegapił okazji do 
ponaglenia. – Phantom jest na ścieżce i muszę mieć zaraz czysty pokład!
 

Ostatni ciągnik pokładowy przekroczył linię wyznaczającą strefę 

bezpieczeństwa, ale trzech żołnierzy ciągle biedziło się nad pokrywą 

zaczepu.
 

Jake odchylił z jednego ucha ochraniacz i usłyszał, jak Real 

potwierdza słowa pilota, iż widzi kulę. Przez głośnik znowu odezwał się 
szef: – Idzie na kulę! Oczyścić mi pokład, ale już!
 

Trzech ludzi z obsługi katapulty gnało w kierunku pomostu 

wyspowego. Jake spojrzał za rufę. Phantom miał jeszcze jakieś pół mili; był 
na wysokości sześćdziesięciu metrów i szybko się obniżał. Na pokrywie 
przedniej goleni znajdował się układ trzech światełek: czerwonego, żółtego 
i zielonego, sterowanych z kabiny przez wskaźnik kąta natarcia. Pierwsze 
oznaczało lot zbyt wolny, drugie – odpowiedni, trzecie: za szybki. Paliło się 
żółte, ale właśnie w tej chwili rozbłysło czerwone.
 

– Za wolno – poinformował pilota Real. – Daj odrobinę ciągu. – 

Samolot wpadł właśnie w dziurę za nadbudówką; silniki zaryczały i zaraz 
zwolniły.
 

Zgasło czerwone światło zakazu lądowania i zapaliło się zielone, 

oznaczające wolny pokład.
 

– Pokład czysty! – krzyknął pomocnik oficera sygnalizacyjnego.

 

– Pokład czysty – jak echo powtórzył McCoy i opuścił prawe ramię.

 

W następnej sekundzie Phantom mijał rampę; silniki wyły, a hak 

żarłocznie czekał na linę. Kiedy chwycił, posypały się iskry, a podwozie 
główne uderzyło o pokład. Odrzutowiec został wychwycony przez drugą 
linę; silniki wściekle zaryczały, na próżno jednak, gdyż wielki myśliwiec 
cofał się już, by po chwili znieruchomieć. Zgasły zewnętrzne reflektory. 
Operator przebiegł przez linię bezpieczeństwa, rękami sygnalizując „hak 
w górę”. Jeszcze chwila i Phantom ze złożonymi skrzydłami wytoczył się 
ze strefy lądowania.
 

McCoy zwrócił się do LSO, który notował oceny, i podyktował: – 

Trochę za wolno w środku. OK druga. – Potem zerknął na Jake’a. – Ładnie 
usiadł. Zupełnie dobrze dał sobie radę przy niespokojnym pokładzie i słabej 
widzialności. Z pewnością lepiej bym się nie spisał w taką zasraną noc.
 

I już był znowu na pokładzie, wsłuchany w komunikaty radiowe. 

Kilka sekund i w ciemności pojawiła się następna konstelacja światełek: 
kolejny F-4. Miał większe kłopoty z podejściem, ale i on został pomyślnie 
wychwycony, w przeciwieństwie do trzeciego, który przesmarował 
i czwartego, któremu z kolei McCoy nie pozwolił lądować. Zapowiadała się 
długa noc.
 

Jeden z LSO podał Jake’owi swoje radio, ten przyłożył słuchawkę 

do ucha i zdążył usłyszeć, jak melduje kulę pilot RA-5C Vigilante.
 

Zdaniem Jake’a, Vigilante był najładniejszym samolotem, jaki 

posiadała Marynarka. W czasach, gdy bomby atomowe były jeszcze duże, 
zaprojektowano go jako ponaddźwiękowy bombowiec strategiczny. 
Śmiercionośny ładunek przenosił w wewnętrznej komorze uzbrojenia, 
z której wyrzucał go przez otwór umieszczony pomiędzy dyszami silnika. 
Rozwiązanie to szybko okazało się niefortunne: strumień powietrza chwytał 
też bombę; czasami potrzeba było kilku sekund, by zaczęła swobodnie 
opadać. W efekcie, trudno było precyzyjnie określić miejsce, w które ugodzi 
bomba, na dodatek stwarzająca zagrożenie dla przenoszącego ją 
odrzutowca. Dlatego też Vigilante przekształcono na samoloty 
rozpoznawcze, komorę uzbrojenia zamieniając na zbiornik paliwa, a pod 
brzuchem umieszczając aparaturę filmową.
 

Ze skrzydłami o dużym skosie i płytowym usterzeniu pionowym, 

ostrym nosem oraz dwoma silnikami z dopalaniem była to bardzo szybka