background image

1.

 

Metoda pomiaru, której podstawą jest zjawisko 

paralaksy 
 
Aby obliczyć odległość AD, należy  
- zmierzyć odległość AB (odległość bazowa – którą 
dobieramy sami)  
- wyznaczyć kąt paralaksy 

π

 (w trójkącie prostokątnym 

DAB)  
- korzystając z funkcji trygonometrycznej tangens kąta 
paralaksy (tg

π

 ) obliczyć AD – zależność na rysunku 1 

 
 
 

2.

 

Paralaksa geocentryczna 

Odległością bazową dla tej metody jest promień Ziemi R.  

 

 

 
 

Kąt 

π

 paralaksy geocentrycznej dla księżyca wynosi 0

°

 57’ (0 stopni i 57 minut kątowych – patrz 

rysunek 2). Kąt ten jest mały a dla obiektów bardziej odległych (np. dla planet w układzie 
słonecznym) będzie jeszcze mniejszy. 
Ta metoda nie nadaje się dla wyznaczania odległości od obiektów znajdujących się poza układem 
słonecznym  

 
 
 

 

3.

 

Paralaksa heliocentryczna 

Odległością bazową dla tej metody jest odległość Ziemi od Słońca 
(1AU). Kąt 

π

 paralaksy heliocentrycznej obiektu znajdującego się w 

odległości 2 AU od Ziemi wynosi 26

°

 33’. Kąt ten jest duży więc 

można tą metodą wyznaczać odległości od obiektów znajdujących 
się znacznie dalej (np. dla gwiazd).  

 
 
 
 
 
 
 
 

Rysunek 1 – kąt paralaksy 

Rysunek 2 – paralaksa geocentryczna 

Rysunek 3 

 – paralaksa 

heliocentryczna 

background image

4.

 

Jednostki stosowane w astronomii 

a)

 

Jednostka astronomiczna : 1AU, 1j.a. 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
b)

 

Rok świetlny: 1l.y. 

 

 

 
c)

 

Parsek: 1pc 

 

 

 

 
 
 

 

             

Sekunda kątowa łuku