made by koperek© 

 

–  to  nazwa,  którą  Rzymianie  określali celtycką ludnośd Galii -  tj.  dzisiejszej Francji, Belgii i 

Galowie 

północnych Włoch.  Około  600  roku  p.n.e.  Galowie  napadli  na Nizinę  Padaoską wypierając  wpływy Etrusków. 

W I wieku p.n.e. Rzymianie rozpoczęli podbój Galów, którego ostatnim etapem był podbój Galii w latach 50. I 

wieku p.n.e. przez Juliusza Cezara. 

Podział Galii: 

-  Galia  Zaalpejska (Gallia  Transalpina),  nazywaną  także  Galią  Dalszą  (Gallia  Ulterior).  Południowo-

wschodnia  częśd  Galii  Zaalpejskiej  stała  się  prowincją  rzymską  w  121  roku  p.n.e.  W  roku  118  p.n.e. 

została założona tutaj kolonia Narbo, dzięki czemu dla nowej prowincji stworzono drugą nazwę - Galia 

Narbooska (Galia Narbonensis), obecna Prowansja.  

-  Galia  Przedalpejska (Gallia  Cisalpina),  nazywaną  także  Galią  Bliższą  (Gallia  Citerior).  Zajęta  przez 

Rzymian  jeszcze  w  III  wieku  p.n.e.,  została  ostatecznie  włączona  w  42  roku  p.n.e.  w  obręb  Italii. 

Kraina  ta  obejmowała  wszystkie  ziemie  na  północ  od  Italii,  pomiędzy  Pirenejami,  a  Renem.  

Po  wygranej bitwie  pod  Alezją w  52  roku  p.n.e.,  Cezar  nadał  całej  Galii  status  prowincji.  Dalsze 

przekształcenia  strukturalne  w  Galii  nastąpiły  dopiero  za  panowania Oktawiana  Augusta,  który 

podzielił Galię i zmienił jej granice, tworząc osobne prowincje:  

o 

Akwitania (Gallia Aquitania),  

o 

Galia Belgijska (Gallia Belgica),  

o 

Galia Lugduoska (Gallia Lugdunensis),  

o 

Galia Narbooska (Gallia Narbonensis),  

o 

Germania Górna (Germania Superior),  

o 

Germania Dolna (Germania Inferior); 

Fazy podboju Galii: 

* 

podbój Galii przedalpejskiej w III w. p.n.e. ( Galiia togata – „w togach”, bo szybko przejęli zwyczaje 

ubiorowe Rzymian), 

* 

podbój  Galii  Narbonensis  (  La  Narbonnaise),  południowo  –  wchodnia  Francja  i  dolina  Rodanu,  

w II w. p.n.e. (Gallia bracata, les braises – spodnie), 

* 

podbój  Francji  i  Belgii  w  I  w.  p.n.e.  (  Gallia  comata,  włochata,  bo  mieszkaocy  nosili  długie  włosy, 

brody i wąsy, w przeciwieostwie do Rzymian); 

Dzisiejsze społeczeostwo francuskie składa się z potomków: 

- 

Galów 

- 

Burgundów 

- 

Franków ( ludy germaoskie) 

- 

Rzymian 

- 

Wizygotów 

- 

Berberów  

made by koperek© 

 

- 

Bretooczyków 

 

- 

Normandów (Wikingów) 

Nazwa 

pochodzi od łacioskiego słowa Francia, oznaczające państwo Franków. 

FRANCJA 

byli ludem 

Frankowie 

niezwykle  wojowniczym,  zamieszkującym  dolinę  Renu.  Rzym  w  związku  z  walkami  prowadzonymi  z  tym 

plemieniem  zaproponował  im  przejście  na  swoją  stroną,  a  wodzom  frankooskim  podpisanie  sojuszy  z 

Cesarstwem  Rzymskim,  dzięki  czemu  uzyskali  wysokie  stanowiska  w  armii  rzymskiej.  W  V  w.  n.e.  była  to 

najliczniejsza  grupa  demograficzna  w  Galii.  Osiedlili  się  między  Loarą  a  Rodanem,  a  ich  wpływy  sięgały  aż  do 

Morza Środziemnego. 

również  byli  silną  grupą  etniczną,  zostali  jednak  pokonani  przez  Franków,  ponieważ,  jako  arianie, 

Wizygoci 

zmuszeni byli do walki z  okolicznymi ludami. Pod koniec V w. n.e. Frankowie  przyjęli chrześcijaostwo (chrztu 

udzielił  w  Reims  w  496r.  n.e.  św.  Remigiusz    sporna  data  i  miejsce),  idąc  w  ślady  Rzymu,  co  umożliwia  im 

silniejsze  zakotwiczenie  się  w  terenie  i  skuteczniejszą  walkę  z  Wizygotami.  Ostatecznie  pokonał  ich  król 

Franków Chlodwig w 570 r., pokonując wizygockiego króla Alaryka II.  

Chrzest  stawia  Franków  w  opozycji  do  ariaoskich  Wizygotów,  dzięki  czemu  są  oni  jedynym  silnym  paostwem 

germaoskim,  dzięki  czemu  z  łatwością  przejęli  władzę.  W  ich  drodze  do  chrześcijaostwa  nie  było  okresu 

przejściowego (jak np. w Hiszpanii), dyskryminacji, prześladowao religijnych. 

Elementy władzy zostałt łatwiej przyswojone przez Galię, która w sposób łagodny stała się paostwem Franków 

( problemy tylko z Akwitanią). 

Budowa terytorium Franków utrudniana była przez tradycję o podziale terenu po śmierci władcy między jego 

synów. Przez trzy wieki istniały niejako cztery paostwa frankooskie: 

-  Austrazja (nad Mozą, Mozelą i środkowym Renem), 

-  Neustrazja (płn. częśd dzisiejszej Francji po rz. Loarę na płd.), 

-  Burgundia (między Loarą a doliną Lyonu), 

-  Akwitania (pd.- zach. Francja); 

W latach 613 – 639 dwóm władcom (Chlotar II i jego syn Dagobert I) udałosię zjednoczyd paostwo frankijskie, 

ale po ich śmierci znowu je podzielono.  

Na  przełomie  VII  i  VIII  w.  nastąpiło  rozdrobnienie  terytorium  i  upadek  pierwszej  dynastii  frankijskiej  – 

Merowingów,  tzw.  królów  gnuśnych,  którzy  byli  zbyt  młodzi  by  władad  (panowali  ich  kuzyni),  szybko  też 

umierali,  ze  względu  na  dużą  występowalnośd  chorób  genetycznych  (zbyt  duże  pokrewieostwo).  W  zasadzie 

władza spoczywała w rękach dowódców wojskowych.  

 

 

 

made by koperek© 

 

Pozostałości na terenie obecnej Francji po Galii Rzymskiej: 

 



 

Łuk Tryumfalny (fr. L'Arc de Triomphe) Tyberiusza w Orange (ryc.); 



 

stare miasto (la vieille ville) w Arles; 



 

rzymski teatr w Arles ; 

 



 

ruiny Akweduktu (z I w. n.e.) w Frejus, doprowadzającego  

niegdyś wodę do Rzymu (ryc.); 

 

 

 

 

made by koperek© 

 

 



 

akwedukt Pont du Gard w okolicach Avinion – najlepiej zachowany i najwyższy akwedukt z 

czasów rzymskich (ryc.) 

o 

trzy piętra, 

o 

wysokośd 487m, 

o 

długośd najwyższej części – 275m, 

o 

35 arkad; 



 

koloseum w Nîmes (les Arénés) – ryc.; 

made by koperek© 

 

 



 

maison carrée ( kwadratowy dom) – ryc.;