background image

Opracowano na podstawie  skryptu autorstwa Stefana Zawadzkiego i Karola Kociołka   

pt. "Laboratorium z chemii organicznej"  

wydanego w Łodzi w roku 2004 nakładem Politechniki Łódzkiej.  

BROMEK izo-BUTYLU  

2P

+

3Br

2

2PBr

3

M.cz.     31           159,8                           270,7

3 (CH

3

)

2

CHCH

2

OH

+

PBr

3

3 (CH

3

)

2

CHCH

2

Br

+

H

3

PO

3

M.cz.           74,1                         270,7                                   137,0

 

Substraty:  

Alkohol izo-butylowy  

11,5 ml (9,25 g; 0,125 mola)  

Fosfor czerwony  

0,9 g (0,029 mola)  

Brom  

3,2 ml (10 g; 0,062 mola)  

Kwas solny stęż.  

15 ml  

Węglan sodu 10% roztwór  

15 ml  

Chlorek wapnia  

l-2 g  

Reakcję należy prowadzić pod wyciągiem!  

       W  kolbie  trójszyjnej  pojemności  100  ml  zaopatrzonej  w mieszadło,  chłodnicę 

zwrotną  i  wkraplacz  umieszcza  się  11,5  ml  alkoholu  izo-butylowego  i  0,9  g 

czerwonego fosforu (uwaga l). We wkraplaczu umieszcza się 3

,

2 ml bromu (uwaga 

2). Po uruchomieniu mieszadła zawartość kolby ogrzewa się na łaźni olejowej lub 

elektrycznej do 

ł

agodnego wr

z

enia. Następnie wkrapla się brom z taką

 

szybkością, 

aby zachodziło jego całkowite przereagowanie, tj. aby nad cieczą utrzymywała się 

mała  ilość  par  bromu  oraz  aby  reakcję  można  było  kontrolować.  Po  wkropleniu 

bromu mieszaninę ogrzewa się do łagodnego wrzenia jeszcze przez 15-20 minut, a 

następnie  usuwa  mieszadło  i  chłodnicę  zwrotną  i  montuje  zestaw  do  destylacji 

prostej. Oddestylowuje się większą część bromku izo-butylu, a następnie dodaje do 

kolby  około  50  ml  wody  i  kontynuuje  destylację  aż  całość  produktu  przejdzie  do 

destylatu.  Surowy  bromek  izo-butylu  (uwaga  3)  przelewa  się  do  rozdzielacza  i 

przemywa  kolejno:  15  ml  stężonego  kwasu  solnego,  15  ml  wody,  15  ml  10% 

roztworu  węglanu  sodu  i  ponownie  15  ml  wody.  Produkt  suszy  się  bezwodnym 

background image

Opracowano na podstawie  skryptu autorstwa Stefana Zawadzkiego i Karola Kociołka   

pt. "Laboratorium z chemii organicznej"  

wydanego w Łodzi w roku 2004 nakładem Politechniki Łódzkiej.  

chlorkiem  wapnia  i  destyluje  zbierając  frakcję  o  tw.  91-94°.  Wydajność  reakcji 

około 15 g (90%). Tw. 90-92°, n

 D

20

 = 1,4350, d = 1,260 g/cm

3

.  

Uwaga l. Fosfor czerwony jest substancją łatwopalną.  

Uwaga  2.  Brom  jest  silną  trucizną  oddechową.  Działa  silnie  żrąco.  Ciekły  brom 

wywołuje na skórze silne oparzenia.  

Uwaga  3.  Bromek  izobutylu  ma  własności  drażniące  oraz  jak  większość 

halogenków  alkilowych  może  działać  szkodliwie,  między  innymi  na  tkankę 

wątroby.  

Literatura:  

• 

Vogel A.J.: Preparatyka Organiczna. Wyd. II, WNT, Warszawa 1984, str. 330;