Porównaj Klon zwyczajny Acer platanoides i Klon jesionolistny Acer negundo.
Klon jesionolistny:
Liście pierzastozłóżone, 3-7 listkowe. Drzewo dwupienne, do 20m wysokości. Liście obustronnie omszone. Ogonki liściowe czerwone. Odporny na mróz i suszę. Kora szarobrązowa.
Klon zwyczajny:
Blaszki liściowe delikatne, duże, zwykle ponad 10 cm średnicy o klapach wyciągniętych w długie i ostre końce. Drzewo do 30 m wysokości. Liście z obu stron błyszczące z wierzchu żywozielone od spodu jasnozielone, kąty nerwów owłosione. Kora brązowa, ciemna, podłużnie spękana.
Zaznacz rośliny kwitnące na różowo…
Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum
Wawrzynek główkowy Daphne cneorum
Wrzos pospolity Calluna vulgaris
Wrzosiec krwisty Erica carnea
Różanecznik katawbijski Rhododendron catawbiense
Wymień 3 gatunki dwupienne.
Klon jesionolistny Acer negundo
Sumak octowiec Rhus typhina
Aktinidia ostrolistna Actinidia arguta
Aktinidia pstrolistna Actinidia kolomikta
Dławisz okrągłolistny Celastrus orbiculatus
Rokitnik pospolity Hippophaë rhamnoides
Opisz tamaryszek (morfologia i wymagania).
Pokrój nieregularny. Krzewy lub małe drzewa. Zwykle o krótkim pniu i gęstej koronie. Pędy cienkie, obłe, rozkładające się. Liście drobne, łuskowate, gęsto osadzone na pędach, siedzące. Kwiaty obupłciowe, małe, białe, różowe lub karminowe zebrane w liczne, krótkie grona. Owocami są suche torebki z bardzo drobnymi nasionami.
Krzewy kserofityczne (suchorośla), odporne na susze i zasolenie gleby, wybitnie światłolubne do sadzenia na glebach lekkich, piaszczystych, przepuszczalnych. Duża wytrzymałość na zasolenie i zanieczyszczenie powietrza.
Wymień poznane gatunki z rodziny oliwkowatych.
Fraxinus excelsior - jesion wyniosły
Fraxinus pennsylvanica - jesion pensylwański
Fraxinus ornus - jesion mannowy
Forsythia ×intermedia - forsycja pośrednia
Syringa vulgaris - lilak pospolity
Ligustrum vulgare - ligustr pospolity
Podaj podstawowe walory ozdobne i użytkowe aktinidii ostrolistnej.
Ozdobne pnącze o zwartym pokroju i smacznych owocach. W czerwcu zakwita białymi kwiatami. Owoce średniej wielkości, wydłużone, zielone dojrzewają w październiku.
Co to są kwiaty płonne i u kogo występują?
Kwiaty nieposiadające pręcików ani słupków. Zbudowane wyłącznie z okwiatu, pełnią funkcję powabni. Występują np. u kaliny koralowej Viburnum opulus
Opisz morfologię i wymagania rokitnika.
Krzewy i drzewa liściaste, cierniste, liście skrętoległe, naprzeciwległe i okółkowe, blaszka liściowa całobrzega, osadzona na ogonku, czasem bardzo krótkim. Kwiaty Jednopłciowe, skupione u nasady bocznych rozgałęzień, rozwijają się przed liśćmi lub wraz z nimi. Kwiaty męskie zawierające po 4 pręciki skupione są w kotkowate kwiatostany. Mają kielich złożony z dwóch wolnych, błoniastych listków. Kwiaty żeńskie w krótkich gronach mają kielich zrośnięty, dwudzielny. Owoc - pestkowiec owalny lub eliptyczny.
Wymagania: małe wymagania glebowe, stanowisko o pełnym nasłonecznieniu. Znosi słabe zasolenie gleby, bardzo dobrze rośnie na glebach wapiennych. Gleba pulchna, piaszczysta z małą ilością wody.
Porównaj Tilia tomentosa i Tilia platyphyllos.
Lipa srebrzysta Tilia tomentosa:
Duże drzewo liściaste do 30 m wys.
Korona szerokości 15-20m regularna
Kora srebrzystoszara, podłużnie, płytko bruzdowana
Liście sercowate, ciemnozielone, od spodu biało filcowane
Kwiaty żółtawe po 5-10 w zwisających gwiaździsto owłosionych wierzchołkach
Orzech, kulisty, filcowato owłosiony, słabo żeberkowany
Lepiej znosi suszę, odporny na mrozy.
Lipa szerokolistna Tilia platyphyllos:
Duże drzewo liściaste do 40 m
Korona jest gęsta i rozłożysta.
Kora szarobrązowa
Ulistnienie skrętoległe sercowato jajowate, z obu stron zielone. Spodnia strona liścidelikatnie owłosione
Kwiaty wyrastają pojedynczo lub pęczkami po 2-5, są zwisające, mają jasnożółtą barwę
Owoc - orzech, filcowato owłosiony z 5 żeberkami
Wymaga gleb żyznych
Wymień 3 rośliny kwitnące na żółto.
Złotokarp pospolity Laburnum anagyroides
Karagana syberyjska Caragana arborescens
Żarnowiec miotlasty Sarothamnus scoparius (Cytisus scoparius)
Ogólne wymagania siedliskowe roślin wrzosowatych.
Miejsca zaciszne, osłonięte od silnych wiatrów, ocienione. Wilgotne powietrze. Najlepiej sadzić w grupkach. Gleba próchniczna, lekka, kwaśna (pH 4,5-5), wilgotna
Wymień krajowe lipy, zaznacz najwcześniej kwitnącą.
Lipa drobnolistna Tilia cordata
Lipa szerokolistna Tilia platyphyllos
Wymień 3 gatunki objęte ochroną w Polsce.
Np. Bluszcz pospolity Hedera helix, barwinek pospolity Vinca minor, rokitnik zwyczajny Hippophaë rhamnoides
Wymień 3 gatunki kwitnące przed rozwojem liści.
Dereń jadalny Cornus mas, forsycja pośrednia Forsythia ×intermedia, klon zwyczajny Acer platanoides
Opisz klasyczny, najpopularniejszy w Polsce krzew żywopłotowy.
Bukszpan wiecznie zielony Buxus sempervirens jest krzewem zimozielonym, długowiecznym, o powolnym wzroście (nieformowany może jednak wyrosnąć nawet do ponad 2 m wysokości). Dzięki ładnej, regularnej budowie, krzew ten doskonale nadaje się na niskie strzyżone żywopłoty i obwódki. Może być również uprawiany w pojemnikach. Liście bukszpanu są jajowate, małe, błyszczące, skórzaste, ciemnozielone lub żółte. Spotykane są też odmiany o liściach dwubarwnych. Niepozorne kwiaty umiejscowione w kątach liści pojawiają się na bukszpanie od kwietnia do maja. Owoce bukszpanu przybierają postać małych rogatych torebek z niedużymi, czarnymi nasionami.
Wymień poznane klony i zaznacz krajowe.
Acer platanoides - klon pospolity
Acer campestre - klon polny
Acer pseudoplatanus - klon jawor
Acer saccharinum - klon srebrzysty
Acer negundo - klon jesionolistny
Acer palmatum - klon palmowy
Porównaj wawrzynek wilczełyko i wawrzynek główkowy.
DAPHNE MEZEREUM |
DAPHNE CNEROUM |
Gatunek krajowy, pod ochroną |
Gatunek niekrajowy |
Wyprostowany , mało rozgałęziony krzew, trujący |
Niska krzewinka |
Liście pojedyncze, sezonowe, wąsko odwrotnie eliptyczne, całobrzegie, spodem niebieskawo zielone |
Liście zimozielone, skórzaste, małe i wąskie |
Kwiaty różowe, silnie pachnące |
Kwiaty różowe, pachnące |
Owoce czerwone, kuliste, trujące |
Owoce żółtawobrunatne |
Gleby gliniaste, zasobne w Ca, wilgotne |
Gleby najlepiej przepuszczalne, piaszczysto - gliniaste, wapienne |
Stanowiska półcieniste lub cieniste |
Światłolubny, ale nadaje się też do cienia |
Odporny na mróz, wrażliwy na susze, źle znosi cięcie |
Odporny na mróz, wrażliwy na susze |
Wymień 3 pnącza z różnych rodzajów i określ ich sposób wspinania się.
Glicynia Wiseria sp (pnącze wijące się)
Bluszcz pospolity Hedera helix (korzenie przybyszowe)
Winorośl pachnąca Vitis riparia (pędy przekształcone w wąsy)
Milin amerykański Campsis radicans (korzenie przybyszowe)
Wymień walory ozdobne derenia białego.
Szeroko rozrastający się krzew o pokładających się i przyrastających do ziemi pędach. Osiąga 3 m wysokości. Podstawowym walorem ozdobnym derenia są czerwone pędy - szczególnie widoczne w okresie bezlistnym. Ozdobą derenia białego są również liście - jajowate, ciemnozielone, przebarwiające się jesienią na karminowo. Białe kwiaty i niebieskawe, kuliste owoce mają małe znaczenie dekoracyjne.
Wymień 6 poznanych roślin zimozielonych.
barwinek pospolity Vinca minor, bluszcz pospolity Hedera helix, lawenda wąskolistna Lavandula angustifolia, wrzosiec czerwony (w. krwisty) Erica carnea, różanecznik katawbijski Rhododendron catawbiense, wawrzynek główkowy Daphne cneorum, wrzos pospolity Calluna vulgaris
Uporządkuj w kolejności kwitnienia…
wrzosiec czerwony (w. krwisty) Erica carnea, barwinek pospolity Vinca minor, różanecznik katawbijski Rhododendron catawbiense, wawrzynek główkowy Daphne cneorum, lawenda wąskolistna Lavandula angustifolia, wrzos pospolity Calluna vulgaris, bluszcz pospolity Hedera helix,
Podaj podstawowe walory ozdobne aktinidii pstrolistnej.
Walorem jest jesienne, intensywnie żółte przebarwienie liści. Dekoracyjne, niewielkie białe kwiaty rozwijają się na początku maja. Zapylone kwiaty żeńskie szybko przekształcają się w owoce wielkości 3-4 cm, o zielonej skórce, przypominające owoce agrestu.
Dojrzałe owoce można zrywać z w październiku. Można jeść je na surowo (zawierają dużo witaminy C), suszyć, dodawać do ciast lub robić z nich konfitury, wina czy nalewki.
Wymień 3 poznane pnącza i określ ich sposób wspinania się.
Glicynia Wiseria sp (pnącze wijące się)
Bluszcz pospolity Hedera helix (korzenie przybyszowe)
Winorośl pachnąca Vitis riparia (pędy przekształcone w wąsy)
Milin amerykański Campsis radicans (korzenie przybyszowe)
Winobluszcz pięciolistkowy Parthenocissus quinquefolia (przylgi)
Aktinidia ostrolistna Actinidia arguta (wijąca się)
Wymień 3 gatunki kwitnące przed rozwojem liści.
Dereń jadalny Cornus mas, forsycja pośrednia Forsythia ×intermedia, klon zwyczajny Acer platanoides
Opisz morfologię i wymagania oliwnika wąskolistnego.
Elaeagnus angustifolia - duży rozłożysty krzew, liście lancetowate, wąskie, srebrzysto owłosione bez przebarwień. Kwiaty po 1-3 w kątach liści, wewnątrz żółte na zewnątrz srebrzyste, pachnące. Owoce eliptyczne żółtawobrązowe, jadalne. Małe wymagania glebowe. Tolerancyjny na zasolenie, odporny na mróz, susze i zanieczyszczenia. Światłożądny.
Porównaj Sambucus nigra i Sambucus racemosa.
SAMBUCUS NIGRA |
SAMBUCUS RACEMOSA |
Gatunek krajowy |
Gatunek krajowy |
Duży wyprostowany krzew |
Szeroki krzew |
Kora szara, bruzdowana, skórzasta |
Kora na starych pędach brązowa |
Biały gąbczasty rdzeń w środku, |
Ceglasty gąbczasty rdzeń |
Liście nieparzysto złożone z 5 listków, bez przebarwienia jesiennego |
Liście nieparzysto pierzastozłożone z 5-7 listków, jesienią bez przebarwienia |
Kwiaty białe, drobne w płaskich baldachach |
Kwiaty zielonożółte |
Owoce czarne, błyszczące, soczyste , jadalne |
Owoce czerwone pestkowce w sztywnych owocostanach |
Gleby przeciętne, lubi N i Ca w glebie |
Gleby próchniczne, lekkie, wilgotne, ubogie w Ca |
Stanowiska słoneczne, odporny na mróz, znosi zasolenie |
Stanowiska półcieniste, odporny na mrozy |
Podaj różnice między suchodrzewami i wiciokrzewami.
Suchodrzewy to w większości wzniesione krzewy o ozdobnych o liściach, przeważnie sezonowych, rzadziej — półzimozielonych lub zimozielonych. Liście są naprzeciwległe, zazwyczaj krótkoogonkowe oraz całobrzegie. Niewielkie, ale bardzo liczne kwiaty — osadzone po dwa w kątach liści — opatrzone są dwiema podsadkami i czterema podkwiatkami (te drugie często bywają mniej lub bardziej zrośnięte). Barwa kwiatów może być biała, kremowa, żółta, różowa lub czerwona. Latem i jesienią na krzewach pojawiają się atrakcyjne owoce (jagody), najczęściej czerwone, ale także żółte, białe, niebieskie lub czarne. U większości gatunków są one niejadalne lub nawet silnie trujące (suchodrzew zwyczajny), ale bywają jadalne (suchodrzew siny).
Wiciokrzewy to zazwyczaj pnącza (czasami krzewy) owijające się wokół podpór pędami. Rośliny mają jajowate lub jajowatowydłużone, naprzeciwległe liście. Większość gatunków osiąga do 3 m wysokości, chociaż niektóre mogą dorastać nawet do 6-8 m. Ich kwiaty są rurkowate, dwuwargowe, zebrane w wierzchołkowe, główkowate kwiatostany. Wiele gatunków i odmian cenione jest za intensywny zapach kwiatów, a niektóre — za dekoracyjne owoce.
Wymień trzy gatunki posiadające ciernie.
glediczja (iglicznia) trójcierniowa Gleditsia triacanthos
robinia biała (grochodrzew) Robinia pseudoacacia
szakłak pospolity Rhamnus catharticus
Wymień 3 krzewy wytrzymałe na suszę i zasolenie podłoża.
Tamaryszek Tamarix, kalina hordowina Viburnum lantana, suchodrzew pospolity Lonicera xylosteum
Wymień 3 gatunki o żółtym i 3 o czerwonym jesiennym zabarwieniu liści.
Żółte: klon polny Acer campestre, dereń biały Cornus alba, bez czarny Sambucus nigra
Czerwone: kalina koralowa Viburnum opulus, perukowiec podolski Cotinus coggygria, sumak octowiec Rhus typhina
Która z poznanych lip kwitnie najwcześniej, a która najpóźniej.
Najwcześniej: lipa szerokolistna Tilia platyphyllos
Najpóźniej: lipa srebrzysta (węgierska) Tilia tomentosa
Wymień 3 gatunki stosowane jako rośliny okrywowe.
runianka japońska Pachysandra terminalis, wrzos pospolity Calluna vulgaris, dereń rozłogowy Cornus sericea, lawenda wąskolistna Lavandula angustifolia, bluszcz pospolity Hedera helix
Wymień 3 gatunki bardzo dobre na formowane żywopłoty.
krzewuszka cudowna Weigela florida, ligustr pospolity Ligustrum vulgare, Bukszpan wiecznie zielony Buxus sempervirens
Porównaj kalinę koralową i kalinę hordowinę.
VIBURNUM OPULUS |
VIBURNUM LANTANA |
Gatunek niekrajowy |
Gatunek krajowy |
Pędy jasnoszare, pąki nagie |
Pędy szare filcowato owłosione, pąki nagie |
Liście z 3-5 klapami, ogonki z gruczołkami, jesienią brunatnoczerwone |
Liście sezonowe, pojedyncze, jajowato eliptyczne, jesienią żółte lub czerwonobrązowe |
Kwiaty białe płodne i płonne |
Kwiaty białe, płodne , pachnące |
Owoce czerwone pestkowce |
Owoce jajowate, czerwone, dojrzałe czarne i błyszczące |
Gleby świeże i wilgotne, |
Dobrze rośnie na wszystkich rodzajach gleb, lubi Ca, nie lubi nadmiaru wilgoci |
Stanowiska słoneczne |
Stanowiska słoneczne |
Odporny na susze, mróz |
Odporny na susze, mróz, zanieczyszczenia powietrze |
Wymień 3 gatunki o trujących właściwościach.
ligustr pospolity Ligustrum vulgare, wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum, złotokarp pospolity Laburnum anagyroides, bluszcz pospolity Hedera helix