Laseroterapia

LASER - light amplification by stimulated emission of radiation;

„wzmocnienie światła poprzez wymuszoną emisję promieniowania”

Laseroterapia - stosunkowa młoda metoda leczenia, samodzielnie lub jako komponent kompleksowego leczenia włączony we wszystkie działy medycyny.

Medycyna laserowa: rozdział nauki medycznej, studiującej i stosującej w celach leczniczo-profilaktycznych i diagnostycznych promieniowanie laserowe o określonych parametrach.

Cechy promieniowania laserowego:

Prmieniowanie laserowe, powstające w warunkach sztucznych wykazuje szczególne właściwości, które różnią je pod względem fizycznym od zwykłego promieniowania widzialnego.

Światło białe jest sumą ogromnej ilości przypadkowych zjawisk spontanicznych, pochodzących z wielu różnych poziomów energetycznych powstających w różnym czasie i dających w efekcie wiązkę fotonów o bardzo różnych długościach fal, które rozprzestrzeniają się we wszystkich kierunkach w formie promieniowania niespójnego.

Natomiast wzbudzony układ atomowy poddany wymuszonej emisji promieniowania zewnętrznego, wytwarza promieniowanie o tej samej częstotliwości dający efekt promieniowania laserowego.

Wzmocnienie światła oparte jest na teorii kwantowej i zachodzi w momencie, kiedy na układ atomowy znajdujący się w stanie energetycznym wyższym od podstawowego, padnie kwant promieniowania zewnętrznego o odpowiedniej częstotliwości, który w efekcie wymusi emisję wielu ukierunkowanych fotonów o tej samej energii i o identycznych fazach. W wyniku emisji wymuszonej uzyskuje się wzmocnienie wiązki fotonów opuszczających układ atomowy.

Cechy promieniowania laserowego:

• Monochromatyczność - jednobarwność - co związane jest z prawie jednakową długością fali znajdującej się w wiązce.

• Spójność - koherencja - wynika z określonej zależności fazowej między promieniami wychodzącymi z różnych punktów źródła promieniowania oraz dowolnymi punktami jednego promienia.

• Równoległość - laser jako źródło emituje wiązkę już równoległą.

• Intensywność - wynika z powyższych cech promieniowania laserowego, jak również możliwość wytwarzania impulsu promieniowania o bardzo krótkim czasie trwania

Rodzaje laserów medycznych:

Lasery terapeutyczne są bardzo zróżnicowane pod względem technicznym, co wiąże się z przystosowaniem ich do wielu celów (od laserów stosowanych najczęściej w fizykoterapii do laserów stosowanych w różnych dziedzinach medycyny).

Różnią się przede wszystkim nieinwazyjnym lub inwazyjnym dostarczaniem promieniowania laserowego do miejsca, w które ma być ono dostarczane.

Wyróżnia się:

• nieinwazyjną laseroterapię przezskórną i laseropunktórę

• Lasery mające zastosowanie w diagnostyce (obrazowanie przepływu krwi w mikrokrążeniu za pomocą laserowego skanera dopplerowskiego oraz w diagnostyce i terapii fotodynamicznej nowotworów)

• Inwazyjna laseroterapia wewnątrztkankowa (doprowadzenie światłowodu do tkanek, narządów i jam ciała oraz laserowe naświetlanie krwi wewnątrznaczyniowe i pozaustrojowe; lasery chirurgiczne - wykorzystujące efekt termiczny lub fotojonizacyjny)

Działanie terapeutyczne promieniowania laserowego:

• wzrost syntezy DNA, RNA

• Zwiększenie liczby mitochondriów, przyspieszenie procesów metabolicznych w komórce

• Zwiększenie potencjału czynnościowego błon komórkowych

• Zwiększenie lub zmniejszenie aktywności neuroprzekaźników (w zależności od zastsowanych parametrów)

• Zwiększenie fagocytozy, wzrost aktywności i liczebności limfocytów

• Zwiększenie odpływu limfy z miejsc objętych stanem zapalnym

• Zwiększenie zawartości wapnia i gęstości beleczek kostnych

• Zwiększenie aktywności pompy sodowo - potasowej

• Wzrost poziomu endorfin

Wskazania do biostymulacji laserowej:

• Zmiany zwyrodnieniowe stawów kończyn i stawów kręgosłupa

• Trudno gojące się rany i owrzodzenia

• Dna moczanowa

• Przewlekłe i podostre stany zapalne tkanek miękkich i tkanek okołostawowych

• Utrudnione zrastanie się kości

• Nerwobóle

• Mięśniobóle

• Stany po urazach narządu ruchu

• Zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennnej

• Zapalenie zatok ostre i przewlekłe

• Ostroga piętowa

• Porażenie nerwu twarzowego

• Zespół cieśni nadgarstka

Przeciwwskazania do biostymulacji laserowej:

• Nowotwory

• Czynna gruźlica

• Ciąża

• Padaczka

• Nadczynność tarczycy

• Rozrusznik serca i inne implanty elektroniczne

• Naświetlanie gruczołów wydzielania wewnętrznego i galek ocznych

Zasady dawkowania promieniowania laserowego:

• Dawka: (określana także jako natężenie, ilość energii wypromieniowanej na jednostkę powierzchni, gęstość energii)

- stan ostry: 0.1 - 3 J/cm²

- stan podostry: 3 - 6 J/cm²

- stan przewlekły: 6 - 9 - 12 J/cm²

Ogólna dawka nie powinna przekroczyć 200J !!!

U dzieci i ludzi w podeszłym wieku zmniejsza się dawkę o 30 - 60% !!!

• Długość fali:

• 500 - 760 nm - promieniowanie czerwone płytkie - ma zastosowanie w naświetlaniu skóry i sluzówki

• 800 - 950 nm - promieniowanie podczerwone głęboka penetracja - stosowana do naświetlania tkanek głębiej położonych

• Częstotliwość:

- Najczęściej w granicach 3 000 Hz

• W stanach ostrych niższe częstotliwości

• W stanach przewlekłych wyższe

• Moc:

-Sonda czerwona: 30 - 60 W

• Sonda podczerwona: 50 100 200 300 400 - 500 Hz

Moc lasera ma ścisły związek z czasem zabiegu im większa moc tym krótszy czas.

• Powierzchnia:

W ciągu jednego dnia nie większa niż 400 - 500 cm² podzielona na pola o powierzchni 80 cm².

Podczas naświetlania punktów spustowych przyjmuje się 1 cm² na punkt.

Metody wykonywania laseroterapii:

• Metoda bezkontaktowa - odległość sondy od ciała pacjenta 5 - 10mm (nie wymaga przygotowania pola zabiegowego - wada straty energii)

• Metoda kontaktowa - bezpośredni kontakt głowicy z ciałem pacjenta (wymaga odtłuszczenia skóry pacjenta - zaleta ograniczenie strat energii)

• Metoda kontaktowa z uciskiem - zwiększa penetrację promieniowania

• Dziobanie - stosowane w leczeniu obrzęków

Głowica laserowa zawsze powinna być ustawiona pod katem prostym w stosunku do pola zabiegowego!!!!

Techniki stymulacji laserowej:

• Technika stabilna - wykonywana przy nieruchomym ustawieniu źródła promieniowania nad polem zabiegowym (stosowana na punkty spustowe, motoryczne i akupunkturowe).

• Technika labilna - polega na przesuwaniu głowicy nad wybranym miejscem (przemiatanie ręczne bądź automatyczne skaning).