Teoria Sterowania - dziedzina nauki zajmującą się projektowaniem algorytmów samoczynnego(automatycznego) sterowania procesami w celu osiągnięcia założonego celu
Sterowanie - to celowe oddziaływanie na obiekt za pośrednictwem welkości wejściowych tak aby wielkości wyjściowe przyjęły określoną postać lub wartość
Proces - zjawisko lub zespól zjawisk polegające na przedstawieniu pewnych wielkości sygnałów
Obiekt sterowania _ proces podlegający sterowaniu
Sygnał - przebieg dowolnej wielkości( nie koniecznie fizycznej ) występującej w procesie zawierającej informacje o stanie zmian procesu
Otwarty układ sterowania - układ w którym sygnał sterujący oddziaływuje na proces poprzez urządzenia sterujące bez wykorzystanie sprzężenia zwrotnego. Sygnał wejściowy nie pdlegający sterowaniu to zakłócenia
Zamknięty układ sterowania(regulacji) - układ w którym sygnał sterowany ( wielkość sterowana) jest mierzony, przesuwany na wejście (sprzężenie zwrotne i porównany z sygnałem zadanym .
Typowe Elementy funkcjonalne:
- w torze głównym układ porównujący i formujący sterowanie (regulator), wzmacniacz mocy, elementy wykonawcze (napędowy)
- w torze sprzężenia zwrotnego: czujniki, przetwornik pomiarowy
PODSTAWOWE OKRESLENIA
- Układ regulacji automatycznej - układ ze sprzężeniem zwrotnym, którego zadaniem jest zapewnienie odpowiednich przebiegów jednej lub kilku wielkości charakteryzujących procesowanych wielkościami regulowanymi.
- Obiekt regulacji - proces technologiczny lub urządzenie podlegające regulacji
- Regulator - urządzenie które poprzez odpowiednie kształtowanie wielkości sterującej dąży do otrzymania wymaganego stanu (wymaganej zmienności) wielkości regulowanej
Modele matematyczne ciągłych układów sterowania
Model wymiarowego układu ciągłego(p - wejście, I - wyjście)
Układy dynamiczne możemy przedstawić za pomocą macierzy zawierających stałe współczynniki
Członem układu automatyki nazywamy urządzenie lub układ o wyodrębnionym wejściu i wyjściu będącym częścią składową tego układu. Schemat przedstawiający te połączenia nazywa się schematem strukturalnym( blokowym) układu złożonego.
CZŁONY :::
Człon proporcjonalny bezinercyjny :

Transmitacja ![]()
k- współczynnik wzmocnienia![]()
Charakterystyki skokowe dane są wzorami
- skokowa ![]()
- impulsowa ![]()
- liniowo-czasowa ![]()
Człon Inercyjny I rzędu

Transmitacja ![]()
T- stała czasowa

Odpowiedź czasowa członu na skutek pewnej bezwładności (inercji)
Charakterystyka skokowa. Po czasie 3T wyjscie osiaga 99% wartości ustalonej
Pozostale charakterystyki czasowe
- impulsowa
![]()
- liniowo - czasowa
![]()
Człon całkujący Idealny

![]()
![]()
Odpowiedz skokowa
![]()
-impulsowa
![]()
-liniowo czasowa
![]()
Człon całkujący z inercją rzeczywisty
![]()
Charakterystyki czasowe
-skokowa
![]()
- Impulsowa
![]()
- Liniowo czasowa
![]()
Człon różniczkujący idealny
![]()

Czlony czasowe
Skokowa
![]()
- impulsowa
![]()
- liniowo czasowa
![]()
Człon różniczkujący z inercją (rzeczywisty)
![]()

Charakterystyki czasowe
- skokowa
![]()
Impulsowa
![]()
- liniowo czasowa
![]()
Człon oscylacyjny drugiego rzedu

ζ - względny współczynnik tłumienia
![]()
pulsacja drgan naturalnych nietlumionych
![]()
Człon opóźniający(opóźnienie transportowe)
![]()
Skokowa
![]()
Impulsowa
![]()
Liniowo czasowa
![]()