73
9.1. OGÓLNE ZASADY POBIERANIA PRÓBEK GAZOWYCH
Analizę gazu powinno wykonywać się bezpośrednio w miejscu pobrania próbki, Gaz przechowywany może ulegać zmianom jakościowym i ilościowym (reakcje i dyfuzja). Przy pobieraniu próbek gazu występuję w zasadzie dwa przypadki!
1) nadciśnienie w przewodzie gazowym,
2) podciśnienie.
W pierwszym przypadku ciśnienie panujęce w przewodzie pozwala na łatwe i skuteczne usunięcie powietrza z układu służęcego do pobierania próbki lub z analizatora.
Przy podciśnieniu konieczne jest zastosowanie aspiratora lub specjalnej pompki dla usunięcia powietrza.
Sonda do pobierania gazu powinna być wykonana z materiału nie reagu-jęcego z badanym gazem. W przypadku poboru gazów o wysokiej temperaturze sonda powinna być chłodzona wodę.
Zależnie od zasady działania analizatory gazowe dzielę się na chemiczne (absorpcyjne), fizykochemiczne i fizyczne. Powszechnie stosowanym analizatorem dziełajęcym ra zasadzie chemicznej jest aparat Orsata.
9.2. ANALIZA GAZU APARATEM ORSATA
Rozszerzony aparat Orsata (rys. 23) składa się z biurety pomiarowej (ńiernicy) (1) umieszczonej w płaszczu wodnym i połęczonej z butlę ma-nlT^iacyjaę Cli), biurety eksplozywnej do spalania (2), wewnętrz której jest umieszczona platynowa spirala (3) połęczona ze źródłem prędu (~6 vclt). Biureta pomiarowa, eksplozywna oraz butla manipulacyjna sę wymHtnione nasyconym roztworem chlorku sodu NaCl. Aparat jest zaopatrzony w szereg'płuczek (chłonnie 4 - 9), które sę wypełnione odpowiednimi odczynnikami. Połęczenia ze źródłem gazu dokonuje się poprzez filtr (10) wypełniony częściowo watę szklanę, która zatrzymuje zanieczyszczenia oraz chlorkiem wapnia, który usuwa wilgoć.
Do pochłaniania dwutlenku węgla C02 i dwutlenku siarki S02 stosuje sie stężor. roztwór wodorotlenku potasu KOH w stosunku 1*1.
Węglowodory ciężkie CmHn sę pochłaniane przez dymięcy kwas siarkowy (zawierajęcy 25% SO^; H2SO^ + SO^ * HgSgOy) lub nasyconym roztworem wody bromowej.
Dp pochłaniania tlenu O2 stosuje się alkaliczny roztwór kwasu piroga llusowego. W uproszczonym aparacie Orsata (służęcym do pomiaru tylko trzech składników: C02, CO i 02) można do pochłaniania tlenu stosować również biały fosfor.
Tlenek węgla CO oznacza się przez pochłanianie w amoniakalnym roz-