— czas opracowywania (przetwarzania)informacji zawartej w przyjętym zamówieniu („obróbka” zamówienia), zależny od systemu obiegu dokumentacji i sposobu opracowywania; sprawdza się wtedy zdolność płatniczą klienta, przekazuje informację o wpłynięciu zamówienia w celach ewidencyjno-księgowych (rejestracja i sprawozdawczość), przygotowuje dokumentację (polecenia wydania, faktura, list przewozowy, awizo wysyłkowe); wiele z tych czynności można wykonywać równocześnie i natychmiastowo, jeśli informacje są przetwarzane elektronicznie; czas przetwarzania i przekazywania informacji zawartej w zamówieniach jest wówczas bardzo krótki; po sprawdzeniu zdolności płatniczej klienta, operator, na podstawie otrzymanego komputerowo zamówienia, sprawdza na monitorze miejsce składowania towaru i decyduje o jego ekspedycji; informacje o tym zdarzeniu są automatycznie rejestrowane i przekazywane przez EDI (ang. Electronic Data Interchange), Intranet i Internet do miejsc, gdzie są niezbędne i oczekiwane (na przykład do klienta, działu finansowo-księgowego, spedytora, bazy transportowej, działu marketingu);
— czas przygotowania zamówionych produktów do wysyłki obejmuje czas przeznaczony na prace manipulacyjne — selekcjonowanie, kompletowanie, pakowanie i ładowanie zamówionych produktów na środki transportu; czas ten zależy od technik dokonywania niezbędnych manipulacji (ręcznie, mechanicznie, automatycznie); w dużych magazynach lub centrach dystrybucji pożądana jest kontrola komputerowa czasu wykonywania czynności manipulacyjnych (kwit kompletacyjny z wydrukiem dokładnego czasu wykonania operacji);
— czas przewozu (wysyłka) zamówionych produktów, czyli czas upływający od momentu umieszczenia danej partii dostawy na środkach transportu do momentu jej dostarczenia do miejsca przeznaczenia i rozładowania; czas przewozu zależy od rodzaju środka transportu, odległości, trasy dostawy i organizacji przewozu.
Nowoczesne technologie manipulacji, kontroli i przewozu ładunków (pełna automatyzacja załadunku, komputerowa lub satelitarna kontrola ładunku, szybki transport), stosowane w celu skrócenia czasu dostawy, są kosztowne i nie zawsze uzasadnione skalą dostaw. Dobre efekty — zwłaszcza w mniejszych przedsiębiorstwach, przy dostawach
na mniejszą^ skalę— daje równoważenie cząstkowych czasów dostaw (czasu składania, przetwarzania, kompletowania zamówienia i czasu przewozu) przez łączenie nowoczesnych, lecz kosztownych technologii, zdecydowanie skracających czas dostawy, z tańszymi technikami _ — tradycyjnymi. Dłużej trwające, ręcznie wykonywane manipulacje wyrównuje się na przykład stosowaniem szybszego, lecz droższego środka transportu albo skomputeryzowanym systemem składania i przetwarzania zamówień.
2. Dostępność produktów z zapasu, nazywana również dostępnością zapasu, oznacza wielkość popytu, który może być natychmiast zaspokojony z zapasów pozostających na składzie u dostawcy. Poziom dostępności produktów mierzy się odsetkiem zamówień zrealizowanych (lub możliwych do zrealizowania) w danym momencie z zapasów przedsiębiorstwa lub odwrotnie, odsetkiem produktów brakujących w magazynie dostawcy w chwili, gdy klient o nie pyta. Przedsiębiorstwa konku-___r—r
rujące obsługą klienta gwarantują i utrzymują gotowość do realizacji zamówień przynajmniej w 98%.
3. Elastyczność dostaw jest zdolnością dostosowywania czasu (na przykład pory dnia i nocy), wielkości, asortymentu i sposobu dostawy do oczekiwań klientów. Elastyczność w czasie dostaw oznacza na przykład dostawę w ciągu nocy, tego samego dnia, do południa dnia następnego. Wyrazistym, choć skrajnym, przykładem wysokiej elastyczności dostaw ze względu na czas, rodzaj, wielkości dostarczanego produktu i sposób dostawy będzie gotowość dostaw nocą, małych partii produktów, niebezpiecznych dla środowiska. Z elastycznością dostaw kojarzy się również zdolność obsługi zamówień zaległych, realizowanych z opóźnieniem, zdolność obsługi zamówień specjalnych i awaryjnych o bardzo krótkim czasie realizacji, szybsze przewozy (transport) oraz substytucje materiałowe i produktowe. I tak:
— zamówienia nie zrealizowane terminowo — pociągają za sobą zarówno wyższe koszty u dostawcy (producenta), jak i straty lub niezadowolenie klienta, dlatego istotną rolę w tym przypadku odgrywa rzetelne i szybkie informowanie klientów o: stanie zapasów, z których będzie zrealizowane zamówienie, prawdopodobnych datach wysyłki i dostawy, ewentualnych ulgach, dodatkowych świad-
21