7
— czuwanie nad harmonijnym rozwojem ciała i korygowanie dysproporcji rozwojowych,
— wyrabianie poprawności ruchów,
— rozwijanie naturalnych czynności ruchowych.
ZASADY UKŁADANIA ZESTAWQW ĆWICZEŃ I ZABAW
I
Układy ćwiczeń trzeba starannie przemyśleć i przygotować, mając na uwadze niżej podane zasady.
ZASADA STOPNIOWANIA WYSIŁKU
Zasada ta wymaga, aby natężenie ćwiczeń narastało stopniowo, od łatwiejszych do bardziej intensywnych, w czasie których wysiłek mięśniowy jest znacznie większy.
Pod koniec ćwiczeń natężenie powinno z powrotem maleć, aby dziecko mogło z pożytkiem przejść do dalszych zajęć.
ZASADA WSZECHSTRONNOŚCI
W myśl tej zasady należy w czasie zajęć przećwiczyć wszechstronnie cały organizm, tj. jego funkcje fizyczne i psychiczne. Przejawi się to zarówno w doskonaleniu sprawności ruchowej dziecka, wyrabianiu szybkości, zręczności, zwinności i siły, jak również egzekwowaniu momentów wychowawczych — rozwijaniu spostrzegawczości, odwagi, opanowania, dokładności i odpowiedzialności przy wykonywaniu poleceń i zadań.
ZASADA ZMIENNOŚCI PRACY MIĘŚNIOWEJ
Zasada ta wymaga, aby nie skupiać dużej ilości ruchu o podobnym charakterze. Nie należy więc dawać zbyt wielu ćwiczeń kształtujących, działających na te same grupy mięśniowe; nie stosować kilkakrotnie tej samej pozycji wyjściowej i nie wytrzymywać jej długo; nie wprowadzać bezpośrednio po sobie zabawy bieżnej i skocznej, gdyż obie silnie pobudzają pracę serca i płuc.
Wyrazem stosowania tej zasady będzie również przeplatanie ćwiczeń trudniejszych — łatwiejszymi, ćwiczeń wymagających większego wysiłku — spokojniejszymi.
ĆWICZENIA I ZABAWY WCHODZĄCE W SKŁAD ZESTAWU
Zestaw ćwiczeń posiada trzy części: wstępną, główną i końcową.
Część wstępna ma na celu zorganizowanie dzieci, wytworzenie właściwej atmosfery, nastroju ożywienia i zdyscyplinowania, rozgrzanie organizmu, pobudzenie krążenia i pogłębienie oddechu, jest więc przygotowaniem do ćwiczeń intensywnych. Wprowadzamy w tym celu 'ruchliwą zabawę lub ćwiczenie orientacyjno-porządkowe, najczęściej z elementem biegu, oraz ćwiczenie wielostronne. Należy stosować je krótko i posługiwać się zabawami znanymi, poprzednio przygotowanymi.
Część główna ma dać dzieciom pełnię wyżycia ruchowego, winna więc charakteryzować się dużą intensywnością ruchu. Środki, jakie tutaj stosujemy, powinny wpłynąć korzystnie na ogólny rozwój dziecka, kształtować prawidłową postawę ciała i rozwijać ogólną sprawność ruchową. Do tego celu używamy ćwiczeń kształtujących, przeplatanych ćwiczeniami koordynacji nerwowo-ruchowej, ćwiczeń użytkowych oraz zabaw doskonalących naturalne czynności ruchowe.
Ćwiczenia kształtujące, wywierając wpływ w sposób zlokalizowany odgrywają szczególną rolę w modelowaniu postawy ciała. Jednak krótki czas trwania zajęć uniemożliwia przeprowadzenie wszystkich rodzajów ćwiczeń kształtujących. Ogółem dajemy ich 4—5. W każdym układzie winny mieć miejsce ćwiczenia mięśni grzbietu.
165