1.3. Osobliwość finansów międzynarodowych 21
Zwróćmy jednocześnie uwagę, jak doszło do redukcji tzw. wyrazów podobnych, czyli waluty euro. Poprawność operacji jest warta odnotowania, gdyż jest zgodna z zasadami opisanymi w analizie wymiarowej (dimensionalanalysis) (por. Jakubczyc 2008). Dodajmy, że zasady są godne zapamiętania i nie powinny być ignorowane nawet przez specjalistów w zakresie wymiany walut.
Na pytanie pierwsze odpowiedź jest już gotowa. Ze sprzedaży 1000 EUR otrzymujemy kwotę 3845,50 PLN. Wypada dodać, że nie jest to ilość otrzymanego towaru, lecz zapłata. Towarem sprzedanym jest bowiem 1000 EUR.
Znacznie trudniejszym zadaniem jest weryfikacja przedstawionego w tabeli 1.1 kursu średniego, czyli wielkości 3,8856 PLN/EUR. Spróbujmy w tym celu uwzględnić średnią arytmetyczną, czyli:
3,8455
PLN
EUR
+ 3,9271
PLN
EUR
/ 2=3,8863
PLN
EUR'
Niestety, tylko na pozór operacja prezentuje się poprawnie. Chociaż po obu stronach równości mamy do czynienia ze zgodnością wymiarów, to błąd tkwi w tym, że średnią arytmetyczną obliczono na podstawie wielkości ułamkowych, a mianowicie: 3,8455 PLN/EUR oraz 3,9271 PLN/EUR. Później dowiemy się, że tzw. kurs średni specjaliści obliczają inaczej, a zarazem poprawnie. Tak też zapewne postąpiono w NBP, co doprowadziło do wyniku 3,8856 PLN/EUR. Również później przekonamy się, że do obliczenia kursu średniego potrzebne są dodatkowe dane, których brak w tabeli 1.1. Niezbędnych danych NBP jednak nie udostępnia. To z kolei oznacza, że zamieszczone w tabeli 1.1 kursy średnie są niemożliwe do zweryfikowania.
W przykładzie 1.3 podkreślono, że zapis 3,8455 PLN/EUR jest bardziej użyteczny od wersji EUR/PLN 3,8455, propagowanej uparcie przez specjalistów od wymiany walut. Przemawiają za tym co najmniej dwa argumenty. Po pierwsze, mamy do czynienia z wielkością ułamkową, a wobec tego można odwoływać się do arytmetyki. Po drugie, kurs 3,8455 PLN/EUR przypomina, że jest jednocześnie ceną waluty obcej. To z kolei pozwala na uwzględnienie fundamentalnego w ekonomii równania wartości.
Oba wymienione argumenty są obecne w treści przykładu 1.3. Mimo to wymagają dodatkowych komentarzy oraz istotnych uzupełnień. Zacznijmy wobec tego od argumentu pierwszego. Chyba każdy zgodzi się z tym, że wersja EUR/ PLN 3,8455 jest niepodobna do wielkości ułamkowej, aczkolwiek sugeruje to obecność kreski ukośnej. W szkołach przyzwyczajono wszystkich do konwencji, że kreska ukośna jest równoważna kresce ułamkowej. Można zatem twierdzić, że następujące równości: