AKADEMIA GÓRNICZO – HUTNICZA
Im. Stanisława Staszica w Krakowie
Wydz. Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska
Kier. Geodezja i Kartografia
Spec. Geoinformatyka, Fotogrametria i Teledetekcja
TEMAT 2
MAPY TEMATYCZNE
(METODY KARTODIAGRAMU I KARTOGRAMU)
Wykonawca :
Paulina Bobko
Rok akad. 2007/2008
Rok IV, GIP3
2
S
pis treści
Wstęp teoretyczny......................................................................................3
Sprawozdanie techniczne..........................................................................4
Tabelaryczne zestawienie danych oraz obliczeń wymaganych do
zilustrowania zjawiska przy pomocy
kartodiagramów..........................................................................................5
Tabelaryczne zestawienie danych oraz obliczeń wymaganych do
zilustrowania zjawiska przy pomocy
kartogramów................................................................................................6
Załączniki :
Mapa w skali 1:500 (KARTODIAGRAM)
Mapa w skali 1:500 (KARTOGRAM)
3
WSTĘP TEORETYCZNY
Metoda kartodiagramu
:
Polega na przedstawianiu danych liczbowych, charakteryzujących zjawiska, za pomocą
diagramów umieszczonych w określonych jednostkach przestrzennych. Diagramy są
najczęściej figurami geometrycznymi (np. diagramy kołowa, prostokątne, kwadratowe,
słupkowe, sześcienne, kuliste, itp.), których wielkość (wysokość, powierzchnia lub objętość)
jest proporcjonala do wielkości przedstawianego zjawiska. W stosunku do kartogramu,
kartodiagram jest dokładniejszy, ale mniej przejrzysty.
Metoda kartogramu
:
Polega na przedstawieniu przedziałów wartości intensywności danego zjawiska na
określonym obszarze, za pomocą barwy lub szrafu w określonej skali. Z kartogramu można
zatem określić, że w danej jednostce przestrzennej wartości przedstawianego zjawiska
mieszczą się w określonym skalą przedziale. Zaletą kartogramu jest "przejrzystość" -
szybko można określić zróżnicowanie przestrzenne obrazowanej cechy. Metoda ta ma
zastosowanie na mapach gęstości zaludnienia, salda migracji, przyrostu naturalnego,
gęstości sieci dróg kołowych i kolejowych, wielkości plonów poszczególnych ziemiopłodów,
dochodu narodowego na jednego mieszkańca, itp.
Oprócz kartogramów przedstawiających jedną cechę, stosuje się również kartogramy
strukturalne - ukazujące dwie cechy ilościowe zjawiska: za pomocą skali barw ukazuje się
bezwzględną wartość cechy (np. liczba studentów w poszczególnych województwach), a
poprzez skalę szrafu procentowy udział danej cechy w całości (np. procentowy udział
studentów w danym województwie w liczbie studentów Polski).
4
SPRAWOZDANIE TECHNICZNE
I. Dane formalno – prawne :
1.
Zleceniodawca: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska
Zakład Geodezji i Kartografii
2. Zleceniobiorca: Paulina Bobko
3. Termin wykonania:
30.01.2008 r.
4. Rodzaj pracy: MAPY TEMATYCZNE (METODY KARTODIAGRAMU
I KARTOGRAMU)
5. Wykorzystane oprogramowanie : Microsoft Excel , AutoCad
6. Prace kameralne:
o
metoda kartodiagramu :
Celem wykonanej pracy było przedstawienie liczby urodzonych mężczyzn i kobiet ( w
2005 roku) na tle województw (małopolskie, mazowieckie, opolskie, podkarpackie) w
zależności od grupy wiekowej matki. Dane uzyskano ze strony internetowej Głównego
Urzędu Statystycznego w Warszawie, matki podzielono na cztery grupy wiekowe (24 lata
i mniej, 25-29 lat, 30-39 lat, 40 lat i więcej). Pozyskane dane przestawiono przy pomocy
wykresów słupkowych na mapie w skali 1:500
o
metoda kartogramu :
Celem wykonanej pracy było ukazanie liczby dzieci urodzonych w miastach i na wsiach (
w 2000 roku) w określonych województwach (małopolskim, mazowieckim, opolskim,
podkarpackim). Dane uzyskano ze strony internetowej Głównego Urzędu Statystycznego
w Warszawie.Uzyskane wyniki zobrazowano przy pomocy kartogramu prostego na mapie
w skali 1:500.
5
Tabelaryczne zestawienie danych oraz obliczeń wymaganych do
zilustrowania zjawiska przy pomocy kartodiagramów :
W celu zbudowania wykresów słupkowych zestawiono dane (tab. 1,2,3) i wykonano
obliczenia na podstawie wzoru:
W
h
⋅
= 4
gdzie: W – wielkość zjawiska
h – wysokość słupka w mm
TABELA A. Dane statystyczne
DANE W TABELI PODAWANE JAKO LICZBA DZIECI
Grupa wiekowa matki
/ Płeć
24 lat i mniej
25 – 29 lat
30 – 39 lat
40 lat i więcej
Województwo
Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta
MAŁOPOLSKIE
4627
4591
6310
5865
5386
5003
350
345
MAZOWIECKIE
6759
6371
10087
9715
8353
7890
399
409
OPOLSKIE
1421
1365
1548
1531
1244
1191
95
101
PODKARPACKIE
3308
3025
3873
3642
3222
2990
249
216
TABELA B. Wyliczenie wysokości słupków
DANE W TABELI PODAWANE JAKO WYSOKOŚĆ SŁUPKA W [mm]
Grupa wiekowa matki
/ Płeć
24 lat i mniej
25 – 29 lat
30 – 39 lat
40 lat i więcej
Województwo
Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta Mężczyzna Kobieta
MAŁOPOLSKIE
17,0
16,9
19,9
19,1
18,3
17,7
4,7
4,6
MAZOWIECKIE
20,6
20,0
25,1
24,6
22,8
22,2
5,0
5,1
OPOLSKIE
9,4
9,2
9,8
9,8
8,8
8,6
2,4
2,5
PODKARPACKIE
14,4
13,8
15,6
15,1
14,2
13,7
3,9
3,7
6
Na postawie uzyskanych wyników stwierdzono że:
- najwięcej dzieci rodzą kobiety w przedziale wiekowym 25-29 lat
- generalnie więcej rodzi się mężczyzn
- najmniej dzieci rodzą kobiety po 40 roku życia
- najwięcej dzieci rodzi się w województwie mazowieckim, a najmniej w opolskim
Tabelaryczne zestawienie danych oraz obliczeń wymaganych do
zilustrowania zjawiska przy pomocy kartogramów :
TABELA C. Dane statystyczne
DANE W TABELI PODAWANE JAKO LICZBA DZIECI
Województwo
Miasto
Wieś
MAŁOPOLSKIE
14703
20415
MAZOWIECKIE
27901
20251
OPOLSKIE
4530
4839
PODKARPACKIE
8105
15479
o
Następnie wyznaczono trzy przedziały klasowe oraz ich wartości. W tym celu
zastosowano następujący typ przedziałów klasowych: „Przedziały o jednakowej
rozpiętości”. Wartość BX obliczono ze wzoru:
k
W
W
BX
min
max
−
=
gdzie:
W
max
– wskaźnik maksymalny
W
min
– wskaźnik minimalny
k – liczba przedziałów klasowych
7
o
Potem zaokrąglono uzyskaną wartość dla miast BX = 7790 [ilość urodzonych
dzieci] i określono wartości 3 przedziałów klasowych:
- jednego zamkniętego obustronnie
- dwóch otwartych jednostronnie
TABELA D.
klasa
wartości przedziałów
[liczba dzieci urodzonych w
mieście]
I
< 7790
II
77901 - 15581
III
> 15582
o
Dla wsi uzyskano wartość BX = 5192 [ilość urodzonych dzieci]
i określono wartości 3 przedziałów klasowych:
- jednego zamkniętego obustronnie
- dwóch otwartych jednostronnie
TABELA E.
klasa
wartości przedziałów
[liczba dzieci urodzonych
na wsi]
I
< 5192
II
5193 - 10384
III
> 10385
Wnioski i uwagi:
Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że tylko w województwie mazowieckim
więcej dzieci rodzi się w miastach, w województwie opolskim liczby urodzeń w miastach i
na wsiach są porównywalne, w pozostałych zaś znacznie więcej rodzi się na wsiach.
