background image

Język rosyjski

http://xpicto.republika.pl/slavonia/jezyki/ros.html

1 z 2

2008-06-10 16:20

Język rosyjski
Русский язык

Cechy charakterystyczne języka rosyjskiego:

cechy 

wschodniosłowiańskie

1.

silny wpływ akcentu na wymowę samogłosek:

akanie (аканье). Polega ono na wymawianiu głosek a i o

w  pierwszej  sylabie  poprzedzającej  sylabę  akcentowaną  jako
osłabione a

a.

w  sylabach  po  sylabach  akcentowanych  i  w  sylabach  przed
sylabami  akcentowanymi  (z  wyjątkiem  pierwszej)  jako
zredukowaną  samogłoskę  ə  (w  niektórych  przypadkach  może
ona zanikać).

b.

голова  [gəłava],  голову  [gołəvu],  головка  [gałovkə],  жаворонок
[žavrənək], приделала [pridełła], хорошо [χərašo]
Akanie  nie  jest  uwzględnione  w  piśmie  (wyjątek  stanowią:  расти  :
росла, заря : зори, калач : 
POL kołacz, казак : UKR козак, работа : CZE
robota).

I.

ikanie,  jekanie  (иканье,  еканье).  Polega  ona  na  wymiawianiu
głosek  a,  o,  e  po  spółgłoskach  miękkich  lub  syczących  w  sylabach
nieakcentowanych  jako  zredukowany  dźwięk  bliski  krótkiemu  i  lub
wąskiemu e, np.:
тяжелый  [tĭžołəj],  выглянул  [vyglĭnuł],  желтоватый  [žĭłtavatəj],
шептать [šĭptať], светло [svĭtło], веду [vĭdu].
Zjawisko to nie jest uwzględniane w pisowni.

II.

2.

zachowane  g,  np.:  нога,  гора,  готов;  g  występuje  tam  gdzie  h,  nawet  w
słowach zapożyczonych, np.: Гамлет, Гомер.

3.

ps.  ъj,  ьj    oj,  ej,  np.:  мою  'myję',  рою  'ryję',  бей  'bij',  шея  'szyja',  слепой
'ślepy'

4.

zachowanie miękkich: č', r', t', d', np.: часть, царь, Рим, дед, буря

5.

miękkie  długie  spółgłoski  szumiące  š'š',  ž'ž'  pisane  przez  щ,  чс,  жч,  жж,
жд, зж
, np.: щука, счастье, (он) жжёт, дождь

6.

dopełniacz zaimków i przymiotników -ovo, -evo, np.: хорошего, большого,
того, красного

7.

wyrównanie spółgłoski w celowniku i miejscowniku l. poj. r. żeńskiego na
-ka, -ga, -χa, np.: рука : руке; нога : ноге; соха : сохе

8.

często  występuje  akcentowana  końcówka  -a  w  mianowniku  l.  mn.
rzeczowników r. męskiego, np.: дома, города, острова

9.

nagłosowe ps. jь  i

10.

background image

Język rosyjski

http://xpicto.republika.pl/slavonia/jezyki/ros.html

2 z 2

2008-06-10 16:20

tożsame:  biernik  l.  mn  i  dopełniacz  l.  mn  wszystkich  rzeczowników
żywotnych

11.

zachowanie prasłowiańskiego typu abstraktów-kolektywów na -ьje

12.

liczebniki: два, три, четыре łączą się z dopełniaczem l. poj. rzeczowników,
np.: два вола, три окна, четыре стола

13.

zanik wołacza (wyjątek: Боже!)

14.

dużo krótkich form przymiotników

15.

stopień  wyższy  przemiotników  nieodmienny,  stopień  najwyższy  -
analityczny lub na -ейший, -айший (brak naj-!)

16.

3. sg. praes. kończy się na -t, np.: читает, пишет

17.

wpływ scs

scs połączenia ra, ła, re w miejscu pełnogłosu, np.: враг, охрана, среда,
здраствуй

a.

grupa žd zamiast rodzimej ž, np.: межды, одежда, гражданин

b.

grupa šč (w wymowie: š'š') zamiast č', np.: сокращу, освещать

c.

przedrostki: со-, боз-, из-, np.: собирать, восток

d.

inne  miejsce  akcentu  w  słowiach  pochodzenia  cerkiewnego,  np.:
царство, богатство, средство, wobec rodzimych: Рождество, сбойство

e.

18.

dużo  odrębnych  słów,  np.:  башня  'baszta',  вор  'złodziej',  лягушка  'żaba',
колокол 'dzwon', лошадь 'koń'

19.

utrata osobnej formy 1. os. l. mn. trybu rozkazującego, w tej funkcji używa
się  najczęściej  form  dokonanych  1.  os.  l.  mn.  czasu  teraźniejszego  z
charakterystyczną intonacją, np.: несём!, пойдём!

20.

3. os. l. poj. cz. teraźniejszego kończy się na -t, np.: пишет, читает

21.

brak czasu zaprzeszłego

22.

Wstecz

Spis treści

Wstęp

Na początek strony